|
ÖZET: Mesleki yeterlilik belgesi, tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışacak kişiler için zorunlu bir belgedir. Bu belge, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından belirlenen standartlara dayanmakta olup, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan tebliğlerde belirtilen mesleklerde geçerlidir. Ancak, bu belge işyeri açma ve çalışma ruhsatı için tek başına yeterli değildir. İlgili mevzuat gereği, işyeri açmak isteyenlerin, ustalık belgesi veya mesleki ve teknik okullardan alınan diplomalar gibi ek belgelere de sahip olmaları gerekmektedir.
Yine, 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu, mesleki yeterlilik belgelerinin önemini vurgulamakta ve bu belgelerin, belirli mesleklerde çalışacak kişiler için zorunlu hale getirileceğini belirtmektedir. Ayrıca, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak isteyenlerin, ilgili belgeleri temin etmeden işyeri açmalarının mümkün olmadığı ifade edilmektedir. Bu durum, işyerlerinin denetim ve ruhsatlandırma süreçlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Sonuç olarak, mesleki yeterlilik belgesi, belirli mesleklerde çalışacak kişilerin yeterliliklerini kanıtlamaları için gereklidir; ancak işyeri açma ve çalışma ruhsatı için gerekli olan diğer belgelerle birlikte değerlendirilmelidir. Bu durum, iş sağlığı ve güvenliği açısından önemli bir düzenleme olarak öne çıkmaktadır. |
NOT: Mesleki yeterlilik belgesinin tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Mesleki Yeterlilik Kurumunca standardı yayımlanan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde çalıştırılacak kişilerden aranan bir belge olduğu ve bu belgenin işyeri açma ve çalıştırma için tek başına yeterli bir belge olmadığı hk.
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı :E-14399437-622.02-2797148 28/01/2022 Konu : Görüş (Mesleki Yeterlilik Kurumu Belgesi)
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi : … tarihli ve … sayılı yazınız.
İlgi yazı ile; … ilçesi … Mahallesinde olan … Nükleer Güç Santralinin inşaatının hızla devam etmekte olduğu belirtilmiş olup kalifiye personel yetiştirmek ve çalışacak olan işçilere mesleki yeterlilik belgesi verebilmek için bazı şirketler Mesleki Yeterlilik Kurumundan almış oldukları ‘sınav ve belgelendirme yetki belgesi’ ile çalışacak olan işçilere sınav ve uygulama ile mesleki yeterlilik belgelerini vermektedirler. Söz konusu şirketlerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı alıp alamayacağı hususunda Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.
Bilindiği üzere, 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu’nun 1 inci maddesinin birinci fıkrası “Bu Kanunun amacı; ulusal ve uluslararası meslek standartlarını temel alarak, teknik ve meslekî alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek; denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin faaliyetleri yürütmek için gerekli ulusal yeterlilik sistemini kurmak ve işletmek üzere Meslekî Yeterlilik Kurumunun kurulması, çalışma usûl ve esaslarının belirlenmesi ile Türkiye Yeterlilikler Çerçevesiyle ilgili hususların düzenlenmesini sağlamaktır.” hükmünü,
Ek 1 inci maddesi “(1) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Kurumca standardı yayımlanan ve Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra bu Kanunda düzenlenen esaslara göre meslekî yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamaz. 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için meslekî yeterlilik belgesi şartı aranmaz.
(2) (Ek:18/2/2021-7281/38 md.) Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bağlılarında görevli yükümlü erbaş ve erler ile yurt içi ve yurt dışındaki harekâtlarda görevli uzman erbaş, sözleşmeli erbaşve erler için birinci fıkradaki meslekîyeterlilik belgesişartı aranmaz.
(3) Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının görev alanlarını ilgilendiren mevzuatta bu maddede belirtilen hususlara ilişkin gerekli düzenlemeler bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on iki ay içinde yapılır.
(4) Birinci fıkraya ilişkin denetimler iş müfettişlerince yapılır. Birinci fıkrada belirtilen hükümlere aykırı davranan işveren veya işveren vekillerine Çalışma ve İş Kurumu il müdürü tarafından her bir çalışan için beş yüz Türk lirası idari para cezası verilir. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.” hükmünü taşımaktadır.
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası “Bu Kanun kapsamına alınan il ve mesleklerde; belediyeler ve işyeri açma izni vermeye yetkili diğer kurum
ve kuruluşlar işyeri açılışında, esnaf ve sanatkârlar ile tacirlerin kendilerinden veya işyerinde her bir meslek dalında çalıştırdıkları en az birer çalışanından ustalık belgesi ya da en az ön lisans diploması istemek zorundadır.” hükmünü amirdir.
Diğer taraftan sıhhi ve gayri sıhhi işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemler, 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamında yürütülmektedir.
Mezkûr Yönetmeliğin ‘Tanımlar’ başlıklı 4 üncü maddesinin (a) bendinde “Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini; büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi ve organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini”, (t) bendinde “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri” ifade eder denilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrası “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü,
Ek 2 nci maddesi “(Ek: RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/6 md.) Bu Yönetmelik kapsamında açılacak iş yerlerinde, iş yeri sahibinin veya iş yerinde her bir meslek dalında çalıştırdıklarının, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında alınan ustalık belgesine ya da mesleki veya teknik okulların ilgili alanlarından mezun olduğunu gösterir diplomaya ya da üniversitelerin ilgili lisans ve ön lisans alan ve dalından mezun olduğunu gösterir diplomaya (transkript ile birlikte ibraz edilecek) ya da 2/8/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa göre faaliyet gösteren kurumlardan alınan kurs bitirme belgesine sahip olması gerekir. Birinci cümledeki belgelerin kapsamına girmeyen faaliyet konuları için bu belgeler aranmaz. İlgili diploma ve belgelerin yurt dışından alınmış olması halinde bunların ilgili mevzuata göre denkliğinin kabul edilmiş olması şarttır. Milli Eğitim Bakanlığının tanıdığı ve önceden alınmış diğer diplomalar ve kurs bitirme belgeleri, müktesep hak kapsamında değerlendirilir.
Bu Yönetmelik kapsamında açılacak tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta bulunan iş yerlerinde, iş yeri sahibinin veya iş yerinde her bir meslek dalında çalıştırdıklarının 13/7/2013 tarihli ve 28706 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik kapsamında mesleki eğitimlerini tamamlamış olmaları zorunludur. Ancak iş yeri sahibinden veya iş yerinde her bir meslek dalında çalıştırdıklarından, birinci fıkrada sayılan belgelerden birisine sahip olanların, mesleki eğitimleri tamamlanmış kabul edilir” hükmünü içermektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi sonucunda; işyeri açma ve çalışma ruhsatının tanzimi için gerekli belgelerin, ilgili mevzuatınca alınacak ustalık belgesi, mesleki veya teknik okulların ilgili alanlarından mezun olduğunu gösterir diploma ya da üniversitelerin ilgili lisans ve ön lisans alan ve dalından mezun olduğunu gösterir diploma ya da kurs bitirme belgesi olduğu, mesleki yeterlilik belgesinin ise tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Mesleki Yeterlilik Kurumunca standardı yayımlanan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca
çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde çalıştırılacak kişilerden aranan bir belge olduğu ve bu belgeninişyeri açma ve çalıştırma için tek başına yeterli bir belge olmadığı değerlendirilmektedir.
Bilgilerini ve gereğini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür
Gereği: Bilgi:
… Belediye Başkanlığına
… Valiliğine (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü)