|
ÖZET: Başvuran, 17 yıllık iş yaşamında meslek hastalıkları nedeniyle sağlık raporları almasına rağmen, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespit edilmediğini belirtmiştir. 2019’dan itibaren artan rahatsızlıkları için SGK’ya yaptığı itirazlar reddedilmiş ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının belirlenmesini talep etmiştir. SGK, başvuranın sağlık durumu ile ilgili yapılan değerlendirmelerde, mesleki hastalıkların tespit edilmediği ve kayıp oranının %0 olarak belirlendiğini açıklamıştır.
Kurum, başvuranın sağlık durumunu değerlendirmek üzere çeşitli sağlık kurulu raporları ve tıbbi belgeleri incelemiştir. Adli Tıp Kurumu tarafından yapılan değerlendirmede de, başvuranın mevcut hastalıklarının mesleki olmadığı ve maluliyet oranının %0 olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın SGK’ya yaptığı başvuruların hukuka uygun olduğu ve idarenin işlemlerinde bir eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, SGK tarafından yapılan değerlendirmeler ve Adli Tıp Kurumu raporları doğrultusunda reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine yönelik kararın hukuka uygun olduğunu belirterek, ilgili taraflara tebliğ edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/3048-S.24.4822
BAŞVURU NO : 2023/5014
KARAR TARİHİ : 15.03.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Meslekte kazanma gücü kayıp oranının belirlenmesi talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10.04.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Sanayii Fabrikasında 17 yıldır işçi olarak çalıştığını, ilki 2019 yılı olmak üzere 2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait rahatsızlıklarından dolayı tarafına verilen sağlık kurulu raporları olduğunu, ayrıca hastalıklarının giderek arttığını, meslek hastalıklarına rağmen SGK tarafından oran tespiti yapılmadığını, itirazlarının ise reddedildiğini ifade ederek, meslekte kazanma gücü kayıp oranının tespit edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusu hakkında Kurumumuzca gerçekleştirilen incelenme ve araştırma kapsamında, 14/4/2023 tarih ve S. sayılı yazımız ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuş, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gönderilen 25/04/2023 tarihli ve E.
sayılı cevabi yazıda; 2.1. Başvuru sahibinin sigorta sicil numarası ile 24.06.1996 tarihinden itibaren çalışmaya başladığı, meslek hastalığı iddiası ve tespitinde bulunduğu çalışmalarının geçtiği Sanayi unvanlı işyerinde 21.09.2006 tarihinden itibaren çalışmaya başladığı ve şuan için aynı işyerinde çalışmaya devam ettiği ve bu güne kadar ilgili adına 7020 gün prim ödendiği, 2.2. Başvuru sahibinin, meslek hastalığının tespit edilmesi için 18.06.2021 tarih ve sayılı dilekçe ile hastaneye sevk talep ettiği, 18.06.2021 tarih ve sayılı yazı ile İstanbul Süreyyapaşa Göğüs
Hastalıkları Hastanesine sevk işleminin yapıldığı, /
2.3. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 14 üncü maddesinde meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleri olarak tanımlandığı, sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun tespiti, Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları tarafından usûlüne uygun olarak düzenlenen sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli görülen hallerde, işyerindeki çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbî sonuçlarını ortaya koyan denetim raporları ve gerekli diğer belgelerin incelenmesi sonucu Kurum Sağlık Kurulu tarafından yapıldığı, Kurum sağlık kurulunca verilen karara itiraz edilmesi halinde, uyuşmazlığın Sosyal Sigorta
Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlandığı, Sigortalıların, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu yaşadığı meslekte kazanma gücü kaybı tespiti ile meslek hastası olup olmadıkları hususları, Kurum sağlık kurullarında görevli hekimler tarafından Çalışma ve
Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre tespit edildiği, hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların, işten fiilen ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıkması hâlinde sigortalının mesleğinden ileri geldiğinin kabul edileceği de adı geçen yönetmelik eki Meslek Hastalıkları Listesine göre tespit ve tayin edildiği, ayrıca sigortalının çalıştığı iş kolundan yaşına kadar bir çok veri de meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespitinde adı geçen Yönetmelik eki cetveller kullanılmak suretiyle hesaplamaya dahil edildiği, aynı arızaların farklı yaşlarda, farklı iş kollarındaki sigortalılar için farklı kayıp oranlarına sebep olabildiği, 2.4. Kurum sağlık kurulunun, 15.09.2021 tarih ve sayılı Kararında meslekte kazanma gücü kaybı oranı/sürekli iş göremezlik derecesinin %0 (sıfır) olduğu ve 15.09.2022 tarihinde kontrol gerektiğine karar verdiği, 2.5. Kurum sağlık kurulunun kararına 08.10.2021 tarih ve sayı ile kayda alınan başvuru sahibi dilekçesi ile itiraz ettiğinden, dosyasının Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna gönderildiği, anılan
Kurulun 15.06.2022 tarih ve / sayılı Kararında; meslekte kazanma gücü kaybı oranı/ maluliyet oranının % 0 (sıfır) olduğuna ve 15.09.2022 tarihinde kontrol muayenesi gerektiğine karar verildiği ve
Kurulun bu kararının başvuru sahibine 08.07.2022 tarih ve sayılı yazı ile gönderildiği, 2.6. İlgili şikayet konusuna ilişkin olarak Kurum kayıtlarında yapılan incelemede, başvuru sahibinin, Meslek Hastalıkları Hastanesine 18.06.2021 tarihli sevk talebine istinaden, İstanbul Süreyyapaşa Göğüs
Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesince 02.07.2021 tarihli, sayılı ve
20.09.2019 tarihli ve sayılı sağlık kurulu raporlarının, Kurum Sağlık Kurulunun 15.09.2021 tarih ve
sayılı Kararında değerlendirildiği, meslekte kazanma gücü kaybı oranı yani sürekli iş göremezlik derecesinin E cetveline göre %0 (sıfır) olduğu ve 15.09.2022 tarihinde kontrol muayenesi gerektiğine karar verildiği, başvuru sahibinin bu karara 06.10.2021 tarihli dilekçesiyle itirazı sonucunda, söz konusu sağlık kurulu raporlarının Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda Çalışma Gücü ve Meslekte
Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre değerlendirildiği ve Kurulun 15.06.2022 tarih ve / sayılı kararı ile başvuru sahibinde mevcut; Omzun Darbe sendromu (impingement) (bilaretal) hastalığının mesleki olduğuna, maluliyet oranının % 0 (sıfır) olduğuna, Servikal disk bozuklukları diğer hastalığının mesleki olduğuna, maluliyet oranının % 0 (sıfır) olduğuna,
Karpal Tünel Sendromu (sağ) hastalığının mesleki olduğuna, maluliyet oranının % 0 (sıfır) olduğuna, İç
Kulakta gürültünün etkileri (bilateral) hastalığının mesleki olduğuna, maluliyet oranının % 0 (sıfır)olduğuna, Spondiloz, diğer, lomber bölge hastalığının mesleki olduğuna, maluliyet oranının % 0 (sıfır) olduğuna, Sonuç olarak meslekte kazanma gücü kaybı oranının % 0 (sıfır) olduğuna; başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığına, 15.09.2022 tarihinde kontrol muayenesinin gerektiğine, düzeltme kaydıyla menisküslerin yerleşim bozukluğu, eski yırtık veya yaralanmaya bağlı (sol) hastalığının mesleki olmadığına oy birliği ile karar verildiği, 2.7. Adı geçenin kontrol için 10.08.2022 tarihinde hastaneye sevk edildiği, kontrol sonucu İstanbul
Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen
27.09.2022 tarih ve sayılı sağlık kurulu raporunun Kurum sağlık kurulunda değerlendirildiği,
Kurulun 03.11.2022 tarih sayılı kararında maluliyet oranının %0 (sıfır) olduğu, yardıma muhtaç olmadığı ve kontrolünün gerekmediğine karar verdiği, 2.8. Başvuranın hastalığında artış olması veya yeni bir hastalığa yakalanması halinde, bağlı bulunduğu
Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne başvurarak yetkili sağlık hizmeti sunucularına yeniden sevkini ve durumunun tekrar değerlendirilmesini talep edebilme hakkına sahip olduğu, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, herkesin bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahip olduğu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumunun, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceleyeceği düzenlenmiştir.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesi birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” düzenlemesi yer almaktadır.
5. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun; 5.1. “Malul sayılma” başlıklı 25 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60’ını, (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün en az % 60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum
Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malul sayılır.” hükmü; yedinci fıkrasında, “Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükmü, /
5.2. “Malullük sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları” başlıklı 26 ncı maddesinin birinci fıkrasında, “Malullük sigortasından sigortalılara sağlanan hak, malullük aylığı bağlanmasıdır.” hükmü; ikinci fıkrasında, “Sigortalıya malullük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının; a) 25 inci maddeye göre malul sayılması, b) (Değişik bent: 17.04.2008 – 5754 S.K/Madde 14) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması, c) Maluliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması halinde malullük aylığı bağlanır.” hükmü, 5.3. “Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu” başlıklı 58 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “Kurul, sigortalılar hakkında vazife malullük derecesi, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi tespiti ile çalışma gücünün maluliyeti gerektirecek derecede kaybına ilişkin Kurumca verilen kararlardan itiraza konu olanları inceleyerek karara bağlar.” hükmü yer almaktadır.
6. 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanununun; “Görev” başlıklı 2 nci maddesinin (a) bendinde; “Mahkemeler, hâkimlikler ve savcılıklar ile Kurumun uygun gördüğü alanlarda kamu kurum ve kuruluşları tarafından gönderilen adlî tıpla ilgili konularda bilimsel ve teknik görüş bildirmek” hükmü; “İhtisas
Kurullarının görevleri” başlıklı 16 ncı maddesinin (II) numaralı bendinin (c) alt bendinde; “Adli Tıp
Üçüncü İhtisas Kurulu: Maluliyetler, meslekte kazanma gücü kaybı, beden çalışma gücü kaybı, meslek hastalıkları, hapis cezalarının infazının ertelenmesi, sürekli hastalık, engellilik ve kocama sebepleri ile belirli kişilerin cezalarının hafifletilmesi veya kaldırılmasına ilişkin işlemler … hakkında bilimsel ve teknik görüşlerini bildirmek.” hükmü düzenlenmiştir.
7. 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çalışma ve
Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin; 7.1. “Sağlık hizmeti sunucuları” başlıklı 5 inci maddesinde “…Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kaybı oranları tespitinde esas alınacak sağlık kurulu raporlarını düzenlemeye, Sağlık Bakanlığı meslek hastalıkları hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastaneleri ve Devlet üniversitesi hastaneleri yetkilidir…” 7.2. “Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların çalışma gücü kaybı tespiti” başlıklı 12 nci maddesinde “(1) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların sigortalılık süresi içinde; a) Arıza/Hastalık Listesinde (Ek-
1) belirtilen hastalık veya arızaların meydana geldiği, b) Eski ve çalışmaya engel olmayan bir arızanın,
Arıza/Hastalık Listesinde (Ek-1) belirtilen seviyelere yükseldiği, c) Çalışma gücünün en az %60’ını kaybetmiş hâliyle ilk defa çalışmaya başlayan, ancak daha sonra ortaya çıkan farklı bir hastalık veya arıza nedeniyle bu Yönetmelik hükümlerine göre çalışma gücünün en az %60’ını kaybettiği, ç) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybettiği, Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalılar malul sayılır…” 7.3. “Meslek Hastalığı” başlıklı 17 nci maddesinde, “Hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların, işten fiilen ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıkması hâlinde sigortalının mesleğinden ileri geldiğinin kabul edileceği Meslek Hastalıkları Listesine (Ek-2) göre tespit ve tayin edilir.
Herhangi bir meslek hastalığının klinik ve laboratuar bulgularıyla kesinleştiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin, işyeri incelenmesiyle kanıtlandığı hâllerde, meslek hastalıkları listesindeki yükümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun kararı ile meslek hastalığı sayılabilir.” 7.4. “İş kazası ile meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kayıp oranı tespitinde kullanılan cetveller” başlıklı 22 nci maddesinde “(1) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meydana gelen arızalar sonucunda, sigortalının meslekte kazanma gücünün ne oranda azalacağına ilişkin hesaplama, Meslekte
Kazanma Gücü Kayıp Oranı Tespit Cetvellerinde (Ek3) yer alan A, B, C, D ve E cetvellerine göre yapılır.
(2) A Cetveli, iş kazalarının neden olduğu hastalık ve arızalarla, meslek hastalıklarını ve bunların neden olduğu arızaları, vücuttaki yerlerine göre sınıflandıran ve başlıkları aşağıda gösterilen 14 listeden oluşur.
Her liste üç sütundan oluşup bunlardan; birinci sütun arızanın sıra numarasını, ikinci sütun arızanın çeşidini, üçüncü sütun arızanın ağırlık ölçüsünü gösterir…” 7.5. “Meslekte kazanma gücü azalma oranının hesaplanması” başlıklı 23 üncü maddesi birinci fıkrasında, “(1) A Cetveli listelerinde yazılı arızalardan birinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağı aşağıdaki şekilde hesaplanır.
a) A Cetvelindeki vücudun çeşitli bölgelerine veya sistemlerine göre hazırlanmış olan 14 arıza listesinden sigortalının arızası bulunur. Bu arızanın solundaki arıza sıra numarası ile sağındaki arıza ağırlık ölçüsü bir tarafa kaydedilir.
b) B cetveli listelerinde önce sigortalının iş kolu, sonra bu iş kolu içindeki meslek veya iş çeşidi bulunur.
Bunun karşısındaki meslek grup numarası da bir yere yazılır. Sigortalının meslek veya iş çeşidi bu listelerde bulunmadığı takdirde meslek veya işinin benzeri veya en yakını esas alınır.
c) Sürekli iş göremezlik simgesini gösteren C cetvelinin arızaya uygun tablosunun sütundaki arıza sıra numarası ile satırdaki meslek grup numarasının kesiştiği noktadaki sürekli iş göremezlik simgesi bulunarak bir tarafa kaydedilir.
ç) D cetvelinin sütununda yukarıda tespit edilen arıza ağırlık ölçüsü ile satırındaki meslek simgesinin kesiştiği noktadaki sayı, meslekte kazanma gücünün azalma oranına esas alınacak sayıdır.
d) Tespit edilen bu meslekte kazanma gücü azalmasının sigortalının yaşına uygun oranını bulmak için E cetvelinden yararlanılır. Bu cetvelin sütununda bulunan meslekte kazanma gücünün azalma oranı ile üstteki satırında bulunan sigortalının sürekli iş göremezlik hâlinin tespiti tarihindeki yaşının kesiştiği yerdeki sayı, bu yaşa uyan sürekli iş göremezlik sebebiyle meslekte kazanma gücünün azalma oranıdır.
e) Ancak birden fazla sistemi ilgilendiren sekel bulgu varsa, bu maddenin (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen işlemler her bir sekel bulgu için ayrı ayrı uygulanır ve Balthazard Formülü kullanılarak birleştirilir. hükümlerine yer verilmiştir.
8. Sosyal Güvenlik Kurumu Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 2018/38 sayılı Genelgesinin
Dördüncü Kısım Yedinci Bölüm 3.2.2. maddesinde; “Kanunun 4/1-(a) ve 4/1-(b) bentleri kapsamındaki sigortalılar, meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kaybı oranları tespitinde esas alınacak sağlık kurulu raporlarının düzenlenmesi için, Sağlık Bakanlığı meslek hastalıkları hastaneleri ile eğitim ve
araştırma hastaneleri ve Devlet üniversite hastanelerine sevk edilecektir. Meslek hastalığı tespiti yapılan ancak, kontrol muayenesi ya da hastalıklarında artma sebebi ile müracaat eden sigortalı, daha önce meslek hastalığı tespitinin yapıldığı ve arşivinde hasta dosyasının bulunduğu ilgili meslek hastalıkları hastanesine sevk edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, Adli Tıp Kurumunun mütalaası, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından yürütülen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuranın Sanayii Fabrikasındaki çalışmalarından dolayı oluşan rahatsızlıklarının mesleki olduğundan bahisle aldığı raporlara rağmen SGK tarafından meslekte kazanma gücü kayıp oranının olmadığına karar verilmesi yönünde tesis edilen işlemlere itiraz ettiği ve meslekte kazanma gücü kayıp oranının belirlenmesi yönünde Kurumumuza başvuruda bulunduğu görülmektedir.
11. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başkanlığı söz konusu iddia bağlamında; sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun tespiti amacı ile Meslekte kazanma gücü kaybının tespiti talebine ilişkin en son tarihli başvurusuna istinaden İstanbul Süreyyapasa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi
Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkinin gerçekleştirildiği, hakkında düzenlenen (02.07.2021 tarihli, sayılı ve 20.09.2019 tarihli ve sayılı) sağlık kurulu raporuna istinaden yapılan Kurum Sağlık Kurulu değerlendirmesi kararının, meslekte kazanma gücü kaybı olmadığı %0.00 (Sıfır) yönünde verildiği, ilgilinin bu karara 06.10.2021 tarihli dilekçesi ile itiraz ettiği ve durumunun bir kez de Yüksek Sağlık Kurulunda değerlendirildiği, 15.06.2022 tarih ve / sayılı kararda da sonucun değişmediği, başvuranın kontrol için 10.08.2022 tarihinde hastaneye sevk edildiği, kontrol sonucu İstanbul Süreyyapaşa Göğüs
Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen 27.09.2022 tarih ve sayılı sağlık kurulu raporunun Kurum sağlık kurulunda değerlendirildiği, Kurulun 03.11.2022 tarih sayılı kararında maluliyet oranının %0 (sıfır) olduğu, yardıma muhtaç olmadığı ve kontrolünün gerekmediğine karar verdiği, açıklanmıştır.
12. Malullük aylığına hak kazanma şartları 5510 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde düzenlenmekte olup malullük aylığına hak kazanılabilmesi için çalışma gücünün veya iş kazası/meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ının kaybedilmiş olması buna ilaveten yeterli sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısına sahip olması gerekmektedir.
13. Başvuran ile SGK Başkanlığı arasındaki ihtilafın, meslekte kazanma gücü kaybı oranının belirlenmesine ilişkin olduğu, dolayısıyla şikâyet konusunun çözümünün, söz konusu kayıp oranının belirlenmesine bağlı olduğu anlaşılmaktadır.
/
14. Söz konusu tespit tıp bilgisini ve uzmanlığını gerektirdiğinden, SGK Başkanlığından temin edilen ilgili evraklar, bilirkişi incelemesi yapılmak üzere Adli Tıp Kurumu Başkanlığına gönderilmiştir.
15. Adli Tıp Kurumu Başkanlığı tarafından Kurumumuza 22/02/2024 tarihli üst yazı ekinde gönderilen, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulunca düzenlenen 2 Karar numaralı raporda şu değerlendirmede
bulunulmuştur:
“ SONUÇ Mevcut belgelere ve Kurulumuzda yapılan muayene bulgularına göre; a) oğlu/kızı 20/02/1978 doğumlu sol omzun darbe sendromu servikal ve lomber diskopati, iç kulakta gürültünün etkileri, duysal düzeyinde sağ karpal tünel sendromu, sol meniskopati tespit edildiği, b) Sol omzun darbe sendromu ve iç kulakta gürültünün etkilerinin mesleki olduğu, meslek hastalıkları nedeniyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte
Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında maluliyetine neden olacak düzeyde araz bırakmamış olduğundan maluliyetinin %0 (yüzdesıfır) olduğu, c-) Meslek hastalığının başlangıç tarihinin 20/09/2019 (İstanbul Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs
Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 20/09/2019 tarih ve sayılı sağlık kurulu raporu) olduğu, ç) Kişide servikal ve lomber diskopati hastalığının tespit edildiği, 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 5. Bölüm 17. Madde 1. fıkrasında, hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı, meslek hastalığına neden olan amilin en az maruz kalınacağı süre ve bu hastalıkların işten ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıkması halinde mesleğinden ileri geldiğinin kabul edileceğinin Meslek Hastalıkları Listesine (Ek-
2) göre tespit ve tayin edildiği, kişinin yaptığı işin ve çalışma şeklinin disk hernisi açısından etkisinin
olabileceği ancak disk hernilerinin böyle bir işte çalışmayan kişilerde ve toplumda sık olarak görüldüğü, ayrıca disk hernisinin işi dışında herhangi bir eylem sırasında da ortaya çıkabileceği dikkate alındığında; kişinin çalıştığı iş kolunun disk hernisi hastalığı için yönetmelikte tanımlanan meslek grupları arasında yer almaması, işi gereği yaptığı eylemler ve mevcut tıbbi belgeler birlikte değerlendirildiğinde kişinin kendisinde mevcut olup da çalışma ortamı koşulları nedeniyle ortaya çıkan “işle ilgili hastalık” olarak değerlendirildiği, meslek hastalığı olarak değerlendirilmediği, d) Kişide duysal düzeyinde sağ karpal tünel sendromu sendromu tespit edildiği, kişinin yaptığı iş ve çalışma koşulları göz önünde bulundurulduğunda bu hastalıkların mesleki olabileceği gibi kişinin kendisinde mevcut rahatsızlıklardan da kaynaklanmış olabileceği, ikisi arasında tıbben ayrım yapılamadığı, ayrıca karpal tünel sendromu nedeniyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çalışma
Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre maluliyet oluşturacak düzeyde araz bırakmamış olduğu, e) Aynı yönetmelik çerçevesinde başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı oy birliği ile mütalaa olunur.”
Denilmektedir.
/
16. SGK Başkanlığı tarafından sigortalı ve hak sahiplerinin meslek hastalığı ve malullük iddialarının kabul edilmediği ve Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kararlarının yargıya taşındığı durumlarda, Yargıtay tarafından verilen ve yerleşik içtihat haline gelmiş kararlarda, sigortalının çalışma gücü kayıp oranının ve varsa maluliyetin başlangıç tarihinin Adli Tıp Kurumundan alınacak raporla tespit ettirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği yönünde hüküm kurulduğu görülmektedir.
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun tespiti amacı ile SGK Başkanlığına yaptığı müracaatı üzerine Kurum Sağlık
Kurulu tarafından verilen ve Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından onanan mütalaa ile Adli Tıp
Kurumu ilgili ihtisas kurulundan alınan mütalaanın aynı doğrultuda olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda, şikâyete konu işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda incelemenin 6 ayda bitirilememe gerekçesi, dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu ve yargı yolu, başvurana 03/10/2023 tarih ve – /
S. sayılı yazı ile bildirilmiştir.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi