|
ÖZET: Bu karar, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisinin Mevlana Değişim Programı kapsamında Hindistan’da eğitim sürecinin geçerliliği ile ilgilidir. Başvuran, iki üniversite arasındaki iletişim sorunları nedeniyle eğitim süresinin kısıtlandığını ve bu nedenle aldığı stajların kabul edilmesini talep etmiştir. Ancak, Atatürk Üniversitesi, başvuranın izinsiz olarak staj programını yarıda kesip başka bir üniversitede eğitim almasının, Mevlana Değişim Programı ve ilgili yönetmeliklere aykırı olduğunu belirtmiştir.
Değerlendirme sonucunda, başvuranın 2016 yılında Yeni Delhi Üniversitesi’nde gerçekleştirdiği stajların, Mevlana Değişim Programı’nın geçerlilik süresi dışında kaldığı ve öğrenim protokolünde yer almadığı için kabul edilmemesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü’nün uygulaması hukuka uygun bulunmuş ve başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, üniversiteler arası iletişim ve yönetmeliklerin uygulanabilirliği açısından önemli bir içtihat teşkil etmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 5825-5825 |sayi|86171061-101.07.05-E.86171061-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/12304 2017/ 12304
KARAR TARİHİ : 03/04/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Mevlana Değişim Programı kapsamında Hindistan Yeni Delhi
Üniversitesinde bir yıl eğitim hakkı kazandığı, ancak üniversiteler arası yaşanan iletişim sorunları nedeniyle, Yeni Delhi
Üniversitesinde eğitim gördüğü 7 aylık kısmın Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından geçerli sayılmadığı iddiası ve almış olduğu stajlarının kabul edilerek eğitim sürecinden sayılması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 11/10/2017 11.10.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran 11/ 10/ 2017 tarihli başvurusunda özetle; Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde 6. sınıf
öğrencisi olduğunu, 2014- 2015 yılında Mevlana değişim programı kapsamında bir yıllık
Hindistan’da Yeni Delhi Üniversitesi’nde eğitim hakkı kazandığını, iki üniversite arasındaki iletişim aksaklığından dolayı kabul mektubunun 7 ay geç geldiğini, sadece 5 aylık kalan kısmından yararlanabildiğini, eğitiminin kalan 7 aylık hakkı için iki üniversiteye talep yazışmalarında bulunduğunu, Atatürk Üniversitesince talebinin reddedildiğini, 24/ 06/ 2016 tarihinde 5. Sınıf bitirme sınavlarını geçtiğini, Yeni Delhi Üniversitesinin hakkını telafi etmek için 27/ 06/ 2016 tarihinde eğitimine başlaması için kabul mektubu gönderdiğini, kendisinin de bu mektupla Delhi’de yedi aylık süreyle intern eğitimine başlayıp bitirdiğini, hakkının geri iade edilmesi ile ilgili olarak yaklaşık iki
1 / 6yıldır Atatürk Üniversitesi ve YÖK’e gerekli resmî başvuruları yaptığını, hep olumsuz cevap
aldığını, şu anda Delhi Üniversitesi’nden aldığı stajların hiçbirisinin Atatürk Üniversitesi’nde kabul edilmediğini, eğitim süresinde yedi aylık bir uzatma olduğunu, iki üniversite arasındaki gecikmenin kendisinin hatası olmadığını, sadece Delhi Üniversitesi’ndeki bir yıllık eğitim hakkını layıkıyla ve tam süreyle kullanmak istediğini, dönemin Mevlana değişim programı yönetiminin ve memurlarının hatasının olumsuz etkileriyle karşı karşıya olduğunu belirterek okulunun uzatılması sürecinin durdurulmasını ve stajlarının kabul edilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü’nün konuya ilişkin 25/ 01/ 2018 tarih ve sayılı
yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. ‘ın Tıp Fakültesindeki staj durumuna ilişkin olarak; 05.05.2014 tarihli protokol ile Mevlana Değişim Programı kapsamında 4.sınıf Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Kadın Hastalıkları ve Doğum, İç Hastalıkları, Genel Cerrahi, Radyoloji, Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi, Klinik
Farmakoloji stajlarını Yeni Delhi Üniversitesi’nde almasına izin verildiğini, 2.2. Adı geçenin Yeni Delhi Üniversitesi’nde 4.sınıf stajlarından 26.01.2015 – 18.02.2015 tarihleri arasında Kadın Hastalıkları ve Doğum, 06.04.2015 – 16.05.2015 tarihleri arasında Genel Cerrahi,
18.05.2015 – 30.05.2015 tarihleri arasında Radyoloji ve 01.06.2015 – 14.06.2015 tarihleri arasında
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi stajlarını aldığını, 2.3. Yukarıda belirtilen stajlardan sonra herhangi bir izin almadan staj programını yarıda keserek izinsiz olarak ülkeden ayrıldığını, bu dönemde 15.09.2015 tarihli dilekçe ile Yükseköğretim
Kurulu’na 4. sınıfta yarım bıraktığı Mevlana Değişim Programı’ndan kaldığını ileri sürdüğü süreleri kullanmak istediğini belirten dilekçe yazdığını, 2.4. YÖK’ün 06.11.2015 tarih ve sayılı yazısı ile Mevlana Değişim Programına ilişkin yönetmeliğin Faaliyet Geçerlilik Dönemi başlıklı 6. maddesi gereğince adı geçenin talebinin uygun görülmediğini, 2.5. YÖK’ün kararı esas alınarak Dış İlişkiler Ofisi’nin 10.12.2015 tarih ve sayılı yazısı ile talebinin uygun görülmemesi nedeniyle 4.sınıfta kalan stajlarını (Klinik Farmakoloji, İç
Hastalıkları, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları) ve 5. sınıf stajlarının tamamını Tıp Fakültesinden aldığını, 2.6. ’ın 01.07.2016 tarihinde 6. sınıfa başlaması gerekirken 4.sınıfta yarım bıraktığı
Mevlana Değişim Programı’ndan kaldığını ileri sürdüğü süreleri kullanmak amacıyla izinsiz olarak
Yeni Delhi Üniversitesi’ne gittiğini ve ilgili üniversitede staj aldığını beyan ettiğini, 2.7. YÖK ve Dış İlişkiler Ofisi’nin uygun görmemesi nedeniyle beyan edilen bu durumun Tıp
Fakültesince kabul edilmediğini, 2.8. Adı geçenin Erasmus Programı Kapsamında 15.02.2017 – 15.03.2017 tarihleri arasında
Anesteziyoloji ve Reanimasyon, 15.03.2017 – 12.04.2017 tarihleri arasında Genel Cerrahi,
12.04.2017 – 10.05.2017 tarihler arasında Aile Hekimliği, 10.05.2017 – 24.05.2017 tarihler arasında
Seçmeli (Tıbbi Genetik), 29.05.2017 – 26.06.2017 tarihler arasında Kadın Hastalıkları ve Doğum,
2 / 626.06.2017 – 10.07.2017 tarihler arasında Adli Tıp, 10.07.2017 – 07.09.2017 tarihleri arasında İç
Hastalıkları olmak üzere 6.sınıf stajlarını Macaristan University of Szeged’te aldığını, 2.9. Daha sonra Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesine dönerek 01.09.2017 – 31.10.2017 tarihleri arasında Acil Tıp stajını aldığını, 2.10. Geriye kalan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları stajı ile Halk Sağlığı stajını ise 10.11.2017 –
10.02.2018 tarihleri arasında Free Mover Değişim Programı kapsamında Yeni Delhi Üniversitesi’nde
almakta olduğunu, 2.11. Adı geçen öğrencinin, öğrenci hareketliliklerini düzenleyen mevzuatlar çerçevesinde Mevlana
Değişim Programı, Erasmus Değişim Programı ve Free Mover Değişim Programlarından dekanlığın desteğiyle faydalandığını, Belirtmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma
hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında ;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
5) 31 Ağustos 2012 Tarihli ve 28397 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin; 5.1. Staj Yöneticisi başlıklı 7 nci maddesinde;
“Staj yöneticisi, staj uygulamaları bulunan anabilim dallarında, anabilim dalı başkanı tarafından anabilim dalı öğretim üyeleri arasından görevlendirilir . Anabilim dalı başkanına karşı sorumludur .
( 2) Staj yöneticisi, stajdaki eğitim-öğretim faaliyetlerini düzenler ..” 5.2. Öğrenci işlemleri başlıklı 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “Fakülte öğrencilerinin kayıtlarının iptal edilmesi ile diğer yükseköğretim kurumlarından gelen öğrencilerin yatay geçişleri ve intibaklarının yapılması, eğitim-öğretim ve sınavlara ilişkin işlemler, fakülte yönetim kurulunun kararına istinaden Dekanlık tarafından yürütülür .” 5.2. Değişim programları başlıklı 12 nci maddesinde; “( 1) Üniversite ile yurt içi veya yurt dışındaki bir üniversite arasında yapılan anlaşmalar uyarınca, öğrenci değişimi programı çerçevesinde, yurt içi veya yurt dışındaki üniversitelere bir yıl süre ile öğrenci hareketliliği
3 / 6sağlanabilir .
( 2) Fakültenin hazırlık ve birinci sınıfında okuyan öğrenciler, değişim programlarından yararlanamaz .
( 3) Uluslararası ve ulusal öğrenci değişim programları kapsamında öğrencinin aldığı derslerin notları Fakültede uygulanan not sistemine dönüştürülerek not döküm belgesine işlenir .
( 4) Değişim programları ile ilgili uygulamalar Üniversite Senatosu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yürütülür .” 5.3. izin başlıklı 31 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Öğrencilerin izinli sayılma durumlarında
aşağıda belirtilen işlemler yapılır :
a) Öğrenciye eğitim-öğretimine katkıda bulunacak Üniversite dışı burs, staj, araştırma gibi imkânların doğması halinde, Fakülte Yönetim Kurulunun kararı ve Üniversite Yönetim Kurulunun onayına bağlı olarak en çok bir yıl süre ile izin verilebilir . İzinli olduğu süre normal öğrenim süresinden sayılmaz .
6) 23 Ağustos 2011 Tarihli ve 28034 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Mevlana Değişim Programına İlişkin Yönetmelik’in; 6.1. Faaliyet geçerlilik dönemi başlıklı 6 ncı Maddesinde ;
“Faaliyetin geçerlilik süresi, değişime katılan yükseköğretim kurumlarının bir eğitim-öğretim yılı için belirledikleri akademik takvim esas alınarak, YÖK Yürütme Kurulu tarafından belirlenir .
Yurtiçi yükseköğretim kurumları, her eğitim-öğretim yılı için Mevlana Değişim Programı kapsamında planlanan değişimlere ilişkin kaynak talebinde bulunur . Yükseköğretim kurumları kendilerine tahsis edilen tutarları, ilgili eğitim-öğretim yılı içinde kullanırlar . Kullanılmayan tutarlar bir sonraki eğitim-öğretim yılı için talep edilen kaynak tutarı dikkate alınarak YÖK Yürütme
Kurulu kararı ile mahsuplaştırılır ya da gerekli hallerde iadesi talep edilir .” 6.2. Tereddütlerin giderilmesi başlıklı 31 inci Maddesinde; “( 1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye YÖK Yürütme Kurulu yetkilidir .”
Düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi 6. Sınıfı öğrencisi olduğunu, değişim programı
kapsamında Hindistan Yeni Delhi Üniversitesinde bir yıl eğitim hakkı kazandığını, ancak üniversiteler arası yaşanan iletişim sorunları nedeniyle kabul mektubunun geç geldiğini, bu nedenle program kapsamında ilk olarak 5 ay daha sonra 7 ay süre ile Yeni Delhi Üniversitesinde eğitim
4 / 6gördüğünü, fakat 7 aylık kısmın üniversite tarafından geçerli sayılmadığını belirterek iliği dönemde
almış olduğu stajının da kabul edilerek eğitim sürecinden sayılmasını talep etmektedir .
9) Atatürk Üniversitesi, başvuranın Mevlana değişim programı kapsamında Yeni Delhi
Üniversitesi’nde bazı 4.sınıf stajlarını aldığını, akabinde staj programını yarıda keserek Yeni Delhi
Üniversitesi yetkililerine haber vermeksizin ülkeden ayrıldığını, 4. Sınıfta kalan diğer stajlarını
Mevlana Değişim Programı kapsamında adı geçen üniversitede yapmak üzere Yükseköğretim
Kurulu’na dilekçe yazdığını ancak reddedildiğini, 4.sınıfta kalan stajlarını ve 5. sınıf stajlarının tamamını Tıp Fakültesinden aldıktan sonra 6. sınıfa başlaması gerekirken Mevlana Değişim
Programı’ndan kaldığını ileri sürdüğü süreleri kullanmak amacıyla izinsiz olarak Yeni Delhi
Üniversitesi’ne gittiğini ve ilgili üniversitede staj aldığını beyan ettiğini, YÖK ve Dış İlişkiler
Ofisi’nin uygun görmemesi nedeniyle beyan edilen bu durumun Tıp Fakültesince kabul edilmediğini belirtmiştir .
10) İlgili mevzuat kısmında 6 numaralı paragrafta yer verildiği üzere, Mevlana Değişim Programı
kapsamında faaliyetin geçerlilik süresi, değişime katılan yükseköğretim kurumlarının bir eğitim-öğretim yılı için belirledikleri akademik takvim esas alınarak, YÖK Yürütme Kurulu tarafından belirlenmekte ve yükseköğretim kurumlarının kendilerine tahsis edilen tutarları, ilgili eğitim-öğretim yılı içinde kullanmaları gerekmektedir . Başvuran dilekçesinde belirttiği üzere, söz konusu program kapsamında, ilgili eğitim-öğretim yılı başladıktan belirli bir süre sonrasında Yeni
Delhi Üniversitesinde eğitimine başlayabilmiş ve öğrenim protokolü uyarınca alabileceği 7 stajdan yalnızca 4 tanesini bu süre içerisinde tamamlayabilmiştir .
11) 2014- 2015 akademik yılının tamamlanması ile birlikte Mevlana Değişim Programı kapsamında
faaliyet geçerlilik süresi sona ermiş olmakla birlikte, başvuran kalan 3 stajını da Yeni Delhi
Üniversitesinde tamamlamak üzere başvurmuş, yine 6 numaralı paragrafta yer verildiği üzere
Mevlana Değişim Programına dair ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye yetkili kurum olan
YÖK tarafından bu talep reddedilmiştir . Bunun üzerine başvuran öğrenim protokolünde yer alan 4.
Sınıfa dair kalan stajlarını Atatürk Üniversitesinde tamamlamıştır .
12) 5 numaralı paragrafta yer verildiği üzere; Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesinde eğitim-öğretim
ve sınavlara ilişkin işlemler, fakülte yönetim kurulunun kararı doğrultusunda, değişim programları ile ilgili uygulamalar ise Üniversite Senatosu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yürütülmektedir . Başvuranın 2016 yılı içerisinde, 2014- 2015 yılından kaldığını ileri sürdüğü yurt dışı öğrenim süresini tamamlamak üzere, YÖK’ün ve öğrenim gördüğü Atatürk Üniversitesi Tıp
Fakültesinin onayı olmaksızın, Yeni Delhi Üniversitesine kaydolarak öğrenim protokolünde yer almayan başka stajlarını tamamlaması, hem Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim-Öğretim ve
Sınav Yönetmeliğine hem de Mevlana Değişim Programı Yönetmeliğine aykırılık teşkil etmektedir .
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın 2016 yılı içerisinde Yeni Delhi
Üniversitesinde görmüş olduğu, Mevlana Değişim Programı faaliyet süresi dışında kalan ve öğrenim protokolünde yer almayan stajların kabul edilmemesinin ilgili Yönetmeliklere aykırılık teşkil etmemesi nedeniyle Atatürk Üniversitesi Rektörlüğünün başvuruya konu uygulamasının hukuka/hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
5 / 6Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim
ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davrandığı , yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak; şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş, ayrıca başvurunun incelenmesi ve araştırılması sürecinde, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli olarak gönderilmediği anlaşılmış olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir . Öte yandan üniversiteler arasındaki iletişim sorunu nedeniyle, değişim programı kapsamında öğrencilerin yurtdışındaki üniversitelerde görecekleri eğitim süresinin kısıtlanmaması için, idarenin bu hususta gerekli tedbirleri alması yerinde olacaktır .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi