|
ÖZET: Sosyal denge sözleşmesi imzalayan idarelerin 7417 sayılı Kanun’dan yararlanabilmesi için belirli şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca, belediye meclis kararı olmaksızın ve toplu sözleşme dönemine dikkat edilmeden yapılan sözleşmeler, belirli finansal kriterlerin ihlal edilmesi durumunda geçersiz sayılabilir. Bu bağlamda, mahalli idareler kontrolörleri tarafından tespit edilen kamu zararı, söz konusu sözleşmelerin hukuki geçerliliğini sorgulamaktadır.
7417 sayılı Kanun’un geçici maddeleri, belirli koşullar altında sosyal denge tazminatı ödemeleriyle ilgili idari ve mali yargılamaların yapılmasını engellemektedir. Bu düzenleme, 5 Temmuz 2022 tarihinden önce yapılan yemek yardımları ve sosyal denge tazminatlarının mevzuata aykırı olarak verilmesi durumunda, idarelerin bu ödemelerden kaynaklanan kamu zararları için takip edilmesini sınırlamaktadır. Ancak, bu kapsamda yalnızca belirtilen ödemelerle ilgili bir koruma sağlanmakta, diğer kamu zararları için herhangi bir muafiyet söz konusu değildir. Sonuç olarak, sosyal denge sözleşmelerinin yürütülmesi ve bu süreçteki mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi, ilgili mevzuat çerçevesinde dikkatle ele alınmalıdır. |
NOT: Mevzuata uygun olmadan sosyal denge sözleşmesi yapan idarelerin 7417 sayılı Kanun kapsamından yararlanması hakkında
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : E-53773008-622.02-4475464 12/09/2022
Konu: Kamu Zararı
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: 19.07.2022 tarihli ve 14609066-000-5506 sayılı yazınız.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunun 32 nci maddesi hükümlerine aykırı olarak belediye meclis kararı olmadan, toplu sözleşme dönemi gözetilmeden ve personel giderinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerine oranının yüzde otuzunu aşmasına rağmen sözleşme imzalanması dolayısıyla mahalli idareler kontrolörleri tarafından kamu zararı tespit edildiği belirtilerek söz konusu zararın 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında takibatı ve işlemden kaldırılmasına ilişkin görüş talep eden ilgi yazınız incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 32 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “İlgili mahalli idarenin; vadesi geçmiş vergi, sosyal güvenlik primi ile Hazine Müsteşarlığına olan borç toplamının gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşması, ödeme süresi geçtiği halde ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması veya gerçekleşen en son yıla ilişkin toplam personel giderinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin belediyelerde yüzde otuzunu, il özel idaresinde yüzde yirmibeşini aşması hallerinde bu madde kapsamında sözleşme yapılamaz. Sözleşmenin yapılmasından sonra bu koşulların oluşması durumunda mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalır.” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1 inci maddesinin (3) üncü bendinde, “Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu maddenin yürürlük tarihine kadar personeline yemek yardımını nakden ödeyen ya da kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı üzerinden gerçekleştirmek amacıyla bu ödeme araçlarının teminini bütçesinden hizmet alımı yoluyla karşılamış olan ve 25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 32 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerine aykırı olarak sosyal denge tazminatı verdiği tespit edilen il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşlarının yetkili ve görevli personeli hakkında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlamış olanlar işlemden kaldırılır.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu itibarla 7417 sayılı Kanunun mezkûr maddesi ile getirilen düzenleme kapsamında ilgili mahalli idare tarafından Resmi Gazete yayım tarihi olan 5/7/2022 tarihi öncesine ilişkin sadece yemek yardımını nakden ödeyen ya da kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı üzerinden gerçekleştirmek amacıyla bu ödeme araçlarının teminini bütçesinden hizmet alımı yoluyla karşılamış olan ve mevzuata aykırı sosyal denge tazminatı ödediği tespit edilen bahse konu ödemelerden kaynaklı çıkarılmış olan kamu zararları hakkında konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla takip yapılması ve işlem başlatılmasının önüne geçildiği, tadat edilen yemek yardımı ve sosyal denge tazminatı ödemesi dışında herhangi bir kamu zararının bahse konu düzenleme kapsamında olmadığı değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü