|
ÖZET: Başvuru, Ordu ili Çamaş ilçesi Hisarbey Mahallesi’nde mezar yeri tahsisi ve mezarlığa hizmet edecek bir otopark yapılması taleplerini içermektedir. Başvuran, mezarlıkta yakınlarının gömülmesi konusunda yaşanan sorunları, mezarlığın yanındaki alanın sel nedeniyle kullanılamadığını ve kabir ziyaretlerinde araç park etme zorluğu yaşandığını ifade etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruya ilişkin iddiaları inceleyerek, ilgili idarelerden bilgi talep etmiş ve yapılan değerlendirmeler sonucunda bazı önerilerde bulunmuştur.
Ordu Büyükşehir Belediyesi, mezarlık alanında otopark yapılmasının uygun olmadığını, zira mezarlığın karayoluna yakın bir konumda bulunduğunu belirtmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü ise, mezarlık çevresinde park alanı oluşturulmasının trafik güvenliğini tehlikeye atabileceğini vurgulamıştır. Çamaş Belediyesi de, mevcut yolların dar ve tehlikeli olduğunu ifade ederek otopark yapımına karşı çıkmıştır. Bu nedenle, başvuranın otopark talebi reddedilmiş, ancak geçici park alanı oluşturulması için önerilerde bulunulmuştur. Sonuç olarak, mezarlıkta parselasyon çalışmaları yapılması ve bu konuda bilgi verilmesi yönünde Ordu Büyükşehir Belediyesi’ne tavsiyede bulunulmuş, ayrıca geçici park alanlarının düzenlenmesi için ilgili idareler arasında işbirliği yapılması gerektiği belirtilmiştir. Başvurunun kısmen kabulü ve kısmen reddi yönünde karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/3911-S.23.6477
BAŞVURU NO : 2022/14538
KARAR TARİHİ : 28/03/2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ORDU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
ÇAMAŞ BELEDİYE BAŞKANLIĞI
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Mezar yeri tahsisi imkanının sağlanması ile mezarlığa hizmet edecek bir otopark yapılması hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 06/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Kurumumuza yaptığı şikayet başvurusunda özetle, idarenin sorun ve taleplerini geçiştirdiğini, mezarlıkla ilgili herkese faydalı ve ihtiyaç olan bir talebine ilgisiz cevap verildiğini, vefat eden yakınlarının yanlarına ölülerinin gömülemediğini ve bu konuda uyuşmazlıkların çıktığını, Ordu ili, Çamaş ilçesi, Hisarbey Mahallesi’ndeki mezarlığın yanını sel tahrip ettiği için araçlarının burada duramadığını, kabir ziyaretine arabayla geldiklerinde sorun yaşadıklarını, trafiğin tehlikeye girdiğini, aslında mezarlıkla ana yol arasında araba duracak mesafe olduğunu ifade ve iddia ederek idareye muhatap müracaatındaki talebinin yerine getirilmesini talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan iddiaların doğruluğunun tespiti ve eğer mümkünse ilgili idareler ile başvuran arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanun’un “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci maddesi hükmü uyarınca, 22/11/2022 tarihli ve sayılı, 20/01/2023 tarihli ve sayılı yazılar ile Ordu
Büyükşehir Belediye Başkanlığından, 06/12/2022 tarihli ve sayılı yazı ile Karayolları
Genel Müdürlüğünden, 20/02/2023 tarihli ve sayılı yazı ile Çamaş Belediye Başkanlığından bilgi-belge talebinde bulunulmuştur. Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığının 29/11/2022 tarihli ve
sayılı, 26/01/2023 tarihli ve sayılı yazıları, Karayolları Genel Müdürlüğünün 19/12/2022 tarihli ve sayılı yazısı ile Çamaş Belediye Başkanlığının sayılı yazısı
Kurumumuza ulaşmıştır.
2.1. Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığının cevabi yazılarında özetle,
Başvuranın 08/09/2022 tarihli ve numaralı CİMER müracaatına istinaden gerekli incelemenin yapılarak 3998 sayılı Mezarlıkların Korunması Hakkında Kanun kapsamında otopark talebinin uygun olmadığı şeklinde ve mezar satışına ilişkin süreç hakkında cevap verildiği;
3998 sayılı Kanun gereğince, bahse konu Çamaş ilçesi, Hisarbey Mahallesi, ada, parseldeki
mezarlık vasıflı taşınmaza otopark yapılmasının uygun bulunmadığı; ayrıca bahse konu alanın FatsaÇamaş – sayılı karayolunun üzerinde yer aldığı ve yol üzerinde park alanının sağlanıp sağlanamayacağı konusunda karara yetkili merciin Karayolları Genel Müdürlüğü olduğu; buna ek olarak, mezarlığın kurulu bulunduğu parselin Fatsa istikameti cephesinde bulunan, Hatipevyanı mahalle yolunun
Çamaş Belediyesi yol ağında bulunması nedeniyle değerlendirmenin Çamaş Belediyesince yapılması gerektiği;
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nda ise, mezarlık vasıflı taşınmazların sorumluluğunun
büyükşehir belediyesi görev, yetki ve sorumluluğunda olduğunun belirtildiği; 19 ilçede taraflarının 2 sorumluluk alanında 3654 adet mezarlık vasıflı, toplamda 11,150,457.09 m yüz ölçümlü taşınmaz bulunduğu; şehir mezarlıkları öncelikli olmak üzere mezarlıklarda parselasyon çalışmalarının uygulandığı ve diğer alanların öncelikler belirlenerek planlandığı;
Mülkiyeti taraflarına ait şehir mezarlıkları haricinde bulunan taşınmazlarda ise, evveliyatından beri süregelen mahalle örf, adet ve geleneklerine göre aile bütünlüğü içerisinde, vefat durumunda aile büyüklerinin yanlarına defnedilecek şekilde mahalle sakinlerinin taleplerine göre yapıldığı;
Mezarlık Yerlerinin İnşaası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmelik’in 12’nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, mezarları mezarlıklardaki adacıklar içinde ve muntazam hatlar üzerinde sıralayıp mezarlara birbirini takip eden bir sıra numarası verilmesi, sonrasında belirlenen adacıklar üzerinden mezar numarasını da belirtmek suretiyle tahsis yapılması gerektiğinin belirtildiği; bu nedenle, bahse konu alanda bu çalışma yapılmadığından mezar yeri satışı yapılamadığı;
Ordu ili, Altınordu ilçesi, Terzili Mahallesi’nde yer alan mülkiyeti taraflarına ait mezarlık vasıflı taşınmazda, söz konusu Yönetmelik’e göre düzenleme yapılmadan mezar yeri tahsis talebi değerlendirilmiş olup tahsis yapıldığı; ancak tahsis yapılan alanın mahalle sakinlerinin itirazı sonrası hukuki süreç sonucunda, Samsun Bölge İdare Mahkemesinin / E., / K. sayılı kararı doğrultusunda parselasyon yapılmayan mezarlıkta satış yapılmasının uygun görülmemesi sebebiyle satışın iptal edildiği; emsal mahkeme kararı bulunması sebebiyle başvuranın mezar satışı talebinin değerlendirilemediği
açıklamalarına yer verilmiştir.
2.2. Karayolları Genel Müdürlüğünün cevabi yazısında özetle,
Söz konusu mezarlığın keskin kurp (viraj) içerisinde kaldığı; mezarlığın karayoluna sıfır mesafede olduğu; anılan yolda platform genişliğinin yeterli olmadığının anlaşıldığı; bu sebeple sorumluluklarındaki – K. K. No.lu Fatsa-Çamaş-Gürgentepe yolunun kenarına yapılacak araç parklarının, trafik güvenliğini
tehlikeye düşüreceğinden dolayı mezarlığın kurulu bulunduğu parselin Fatsa istikameti cephesinde bulunan Hatipevyanı mahalle yolunun araç parkı için değerlendirilmesinin uygun olacağı;
açıklamalarına yer verilmiştir.
2.3. Çamaş Belediye Başkanlığının cevabi yazısında özetle,
Hisarbey Mahallesi, ada, parsel üzerinde bulunan mezarlığa hizmet edecek ve araçların park etmesine olanak sağlaması düşünülen Şişmenli Hitip Pirahmetli Sokağın giriş-çıkışlarının viraj olmasından dolayı kaza olasılığı artacağından, yolun dar ve tek şerit olmasından ve 40 haneye hizmet etmesinden kaynaklı olarak yol üzerinde park alanı oluşturulacak alan bulunmadığı;
Ayrıca mülkiyeti Ordu Büyükşehir Belediyesine ait olan mezarlık nitelikli taşınmaz alanının büyük miktarının boş olması ve bu boş alanın park olarak değerlendirilebilmesinin mümkün olduğu; – K. K.
No.lu Fatsa-Çamaş-Gürgentepe yolunun geniş ve istikameti düz olması sebebiyle kenarına park yapılmasının uygun olacağı
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun;
4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
4.2. “İnceleme ve araştırma” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır”,
5. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinde; “Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları
şunlardır:
…
l) Yolcu ve yük terminalleri, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek.
…
s) Mezarlık alanlarını tespit etmek, mezarlıklar tesis etmek, işletmek, işlettirmek, defin ile ilgili hizmetleri yürütmek.
…
İlçe belediyelerinin görev ve yetkileri şunlardır:
…
d) Birinci fıkrada belirtilen hizmetlerden; … bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek.”,
6. 3998 sayılı Mezarlıkların Korunması Hakkında Kanun’un “Korunma” başlıklı 2’nci maddesinde, “Mezarlıklar ve şehitlikler ile mezarlar bozulamaz, tahrip edilemez ve kirletilemez. Bu yerler imar mevzuatı ile veya başka herhangi bir şekilde park, bahçe, meydan, otopark, çocuk parkı, yeşil alan gibi sahalar olarak ayrılamaz ve asli gayesi dışında hiç bir amaç için kullanılamaz. Yol geçme zorunluluğu bulunduğu
Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca kabul edilen mezarlıklar veya bölümleri bu hükmün dışındadır”,
7. Mezarlık Yerlerinin İnşaası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmelik’in
“Mezarlıkların iç planı” başlıklı 12’nci maddesinde, “Mezarlıklar için yapılacak plan aşağıdaki
hususları kapsar:
…
g) Mezarlar, mezarlıklardaki adacıklar içinde ve muntazam hatlar üzerinde sıralanır ve mezarlara birbirini takip eden bir sıra numarası verilir”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran özetle, vefat eden yakınlarının yanlarına ölülerinin gömülemediğini ve bu konuda uyuşmazlıkların çıktığını, Ordu ili, Çamaş ilçesi, Hisarbey Mahallesi’ndeki mezarlığın yanını sel tahrip ettiği için araçlarının burada duramadığını, kabir ziyaretine arabayla geldiklerinde sorun yaşadıklarını, trafiğin tehlikeye girdiğini, aslında mezarlıkla ana yol arasında araba duracak mesafe olduğunu ifade ve iddia ederek idareye muhatap müracaatındaki talebinin yerine getirilmesini talep etmiştir.
10. Kurumumuzca inceleme ve araştırma yapılmış olup Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığınca
Ordu ili, Altınordu ilçesi, Terzili Mahallesi’nde yer alan mülkiyeti taraflarına ait mezarlık vasıflı taşınmazda, yönetmeliğe göre düzenleme yapılmadan mezar yeri tahsis talebi değerlendirilerek tahsis yapıldığı; ancak tahsis yapılan alanın mahalle sakinlerinin itirazı sonrası hukuki süreç sonucunda, Samsun
Bölge İdare Mahkemesinin / E., / K. sayılı kararı doğrultusunda parselasyon yapılmayan mezarlıkta satış yapılmasının uygun görülmemesi sebebiyle satışın iptal edildiği; emsal mahkeme kararı bulunması sebebiyle başvuranın mezar satışı talebinin değerlendirilemediği; Karayolları Genel
Müdürlüğünce, söz konusu mezarlığın keskin kurp (viraj) içerisinde kaldığı; mezarlığın karayoluna sıfır mesafede olduğu; anılan yolda platform genişliğinin yeterli olmadığının anlaşıldığı; bu sebeple sorumluluklarındaki – K. K. No.lu Fatsa-Çamaş-Gürgentepe yolunun kenarına yapılacak araç
parklarının, trafik güvenliğini tehlikeye düşüreceğinden dolayı mezarlığın kurulu bulunduğu parselin Fatsa istikameti cephesinde bulunan Hatipevyanı mahalle yolunun araç parkı için değerlendirilmesinin uygun olacağı; Çamaş Belediye Başkanlığınca ise, Hisarbey Mahallesi, ada, parsel üzerinde bulunan mezarlığa hizmet edecek ve araçların park etmesine olanak sağlaması düşünülen Şişmenli Hitip Pirahmetli
Sokağın giriş-çıkışlarının viraj olmasından dolayı kaza olasılığı artacağından, yolun dar ve tek şerit olmasından ve 40 haneye hizmet etmesinden kaynaklı olarak yol üzerinde park alanı oluşturulacak alan bulunmadığı; ayrıca mülkiyeti Ordu Büyükşehir Belediyesine ait olan mezarlık nitelikli taşınmaz alanının büyük miktarının boş olması ve bu boş alanın park olarak değerlendirilebilmesinin mümkün olduğu; – K. K. No.lu Fatsa-Çamaş-Gürgentepe yolunun geniş ve istikameti düz olması sebebiyle kenarına park yapılmasının uygun olacağı yönünde açıklamalarda bulunulmuştur.
11. Başvuru dilekçesinde başvuran tarafından “idareye muhatap müracaatındaki talebinin yerine getirilmesi” talep edilmiştir. Başvuru ve eklerine göre bu talep, “Ordu ili, Çamaş ilçesi, Hisarbey
Mahallesi’ndeki mezarlıkta parselasyon çalışması yapılarak ücreti karşılığı mezar yeri tahsisi imkanının sağlanması” ile “başvuruya konu mezarlığa hizmet edecek bir araç otoparkının yapılması”dır.
12. Başvuruda dile getirilen “mezar yeri tahsisi imkanının sağlanması” yönündeki ilk talep ele alındığında, bu konunun düzenlendiği Mezarlık Yerlerinin İnşaası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri
Hakkında Yönetmelik’teki hükümlerin değerlendirilmesi gerekmektedir. Özellikle söz konusu
Yönetmelik’in 12’nci maddesinin (g) bendinde, mezarların, mezarlıklardaki adacıklar içinde, muntazam hatlar üzerinde sıralanacağı ve mezarlara birbirini takip eden sıra numarası verileceği yönündeki düzenleme yer almaktadır. Bu hüküm, mezarlık alanlarının iç düzeninin nasıl sağlanacağı ile mezarların adacık ve sıra numaraları üzerinden belirli yerlerde konumlanacağı hususlarına açıklık getirmektedir. İdare de
Kurumumuza gönderdiği bilgi-belgelerde, anılan Yönetmelik hükmüne dayanmakta ve başvuruya konu alanda düzenlemenin öngördüğü çalışma yapılmadığından mezar yeri satışının yapılamadığı bilgisini paylaşmaktadır.
13. İdare başvuranın talebini “mezar yeri tahsisi” şeklinde değerlendirerek bu kapsamda başvurana yanıt vermiştir. Ancak “mezarlıkta parselasyon çalışması yapılarak ücreti karşılığı mezar yeri tahsisi imkanının sağlanması” yönündeki talep, asıl olarak başvuruya konu mezarlık alanı için parselasyon çalışması yapılması ve mezar düzeninin kurulması sonrasında tahsis imkanının getirilmesine matuftur. İdare de
Kurumumuza gönderdiği yazıda, “şehir mezarlıkları öncelikli olmak üzere mezarlıklarda parselasyon çalışmalarının uygulandığı ve diğer alanların öncelikler belirlenerek planlandığı” yönünde açıklama yapmıştır. Dolayısıyla mezarlıklara ilişkin parselasyon çalışmalarının Ordu Büyükşehir Belediyesinin gündemi dahilinde olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, başvuruya konu mezarlığa ilişkin parselasyon çalışmasının ne zaman yapılacağı hakkında bir belirleme yapılmadığı da görülmektedir. Bu bakımdan, söz konusu mezarlık hakkında idarenin çalışmalarını planlaması ve bu konuda öngöreceği programla ilgili muhataplarına bilgi vermesinin yerinde olacağı değerlendirilmiştir.
14. Zira Anayasa’nın 2’nci maddesinde yer alan hukuk devletinin temel esasları arasında “hukuki güvenlik” ve “belirlilik” ilkeleri bulunmakta olup bireyin devlete güven duyması, ancak hukuki güvenliğin sağlandığı bir devlet düzeninde mümkün olabilecektir. Anayasa’da öngörülen temel hak ve hürriyetlerin kullanılması ve insan haklarının insan hayatına egemen kılınması için devlet, bireylerin hukuka olan inançlarını ve güvenlerini korumakla yükümlüdür. Doktrinde hukuki güvenlik ilkesinin
gerekleri de şu şekilde sıralanmıştır:
1- Devlet faaliyetleri, önceden öngörülebilir, tahmin edilebilir olmalıdır.
2- Devlet faaliyeti, önceden hukuk kurallarıyla düzenlenmelidir.
3- Hukuk düzeninde mümkün olduğunca hukuki istikrar sağlanmalıdır.
4- İdarenin tek yanlı işlem yapma üstünlüğüne karşı, güvece niteliğindeki kurallarla (bireylere katılma, dinleme ve savunma hakkı gibi haklar tanınarak) birey ile idare arasında denge sağlanmalıdır.
5- İdare, bireyin haklı beklentilerine uygun davranmalıdır.
6- Yasal düzenlemelerde hukuka ve devlete olan güveni zedeleyici hususlardan kaçınılmalıdır.
7- Devlet kişinin maddi ve manevi varlığını geliştirebilmesi için hukuk güvenliğinin sağlandığı bir hukuk devleti yaratmalıdır (Prof. Dr. Bahtiyar Akyılmaz, Prof. Dr. Murat Sezginer, Doç. Dr. Cemil
Kaya, Türk İdare Hukuku, Ankara 2009, s. 130-131).
14.1. Hukuki güvenlik ilkesinin gereklerinden olan haklı beklenti kavramı ise, “yönetimin ister bir taahhüt isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarları lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleri hali olarak tanımlanabilir. Anayasa mahkemesinin birçok kararında belirtildiği üzere bir beklentinin hukuken koruma görebilmesinin ön koşullarından biri beklentinin haklı(meşru) beklenti seviyesine ulaşmasıdır”(https://www.adaletmedya.net/hakli-beklenti-ve-kazanilmishak-kavrami/ , Erişim Tarihi: 27/09/2021).
15. Başvurudaki ikinci talep olan “mezarlığa hizmet edecek surette bir otoparkın yapılması” hususunda ise, Ordu Büyükşehir Belediyesi, Karayolları Genel Müdürlüğü ve Çamaş Belediyesiyle gereken yazışmalar yapılarak anılan talebin gerçekleştirilmesinin mümkün olup olmadığı hususunda her üç idarenin de görüşleri alınmıştır. Bu kapsamda, öncelikle söz konusu otoparkın mezarlık alanı dahilinde yapılmasının hukuken mümkün olup olmadığı incelenmelidir. Zira 3998 sayılı Mezarlıkların Korunması Hakkında
Kanun’un 2’nci maddesiyle, bu yerlerin (mezarlıkların) imar mevzuatıyla veya başka herhangi bir şekilde park, bahçe, meydan, otopark, çocuk parkı, yeşil alan gibi sahalar olarak ayrılamayacağı ve asli gayesi dışında hiçbir amaç için kullanılamayacağı hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, yapılacak otopark mezarlık içinde değil ancak mezarlık alanının çevresinde söz konusu olabilecektir.
16. Ancak sorumlu idareler tarafından ilgi mezarlığın iki yanında bulunan “ – K. K. No.lu FatsaÇamaş-Gürgentepe yolu” ile “Şişmenli Hitip Pirahmetli Sokağı”nın, otopark yapımı açısından uygun olmadığı hususu bildirilmiştir. Özellikle trafik güvenliğinin tehlikeye düşmesi, kaza olasılığının artması ve otopark için yeterli alan bulunmaması şeklindeki gerekçeler, Karayolları Genel Müdürlüğü ve
Çamaş Belediyesince ortaya konulmuştur. Bu yönüyle, talebe konu otoparkın yapılmasının, can ve mal kayıplarını doğurabileceği tespit edilmiştir. Bu noktada, başvuruya konu mezarlık ve çevresinin hukukifiili şartları dikkate alındığında, otopark yapılmasına yönelik talebin reddi gerekmektedir.
17. Bununla birlikte, mezarlık alanı çevresinde daimi otopark tahsisi yapılması mümkün olmasa da ziyaretçilerin araçlarını park etme zarureti bulunduğu dikkate alınmalıdır. Bu kapsamda, Ordu Büyükşehir
Belediyesi tarafından geçici parklanma yapılabilmesi açısından yer gösterilerek Çamaş Belediyesince zemin yapısının araç parkına elverişli hale getirilmesi veya fiilen kullanılması mümkün gözükmeyen FatsaÇamaş-Gürgentepe yolunun mezarlık cephesine bakan yol kenarının zemin yapısının araç parkına elverişli hale getirilmesi için Ordu Büyükşehir Belediyesi ile Çamaş Belediyesi arasında ortak görüşme gerçekleştirilmesinin faydalı olabileceği değerlendirilmiştir. Hangi çözümün tercih edileceği idarelerin takdirinde olmakla birlikte, mağduriyetin giderilmesi için ivedi bir çözüme ihtiyaç bulunduğu değerlendirilmektedir.
18. Yukarıda yapılan tüm açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat birlikte değerlendirildiğinde, “Ordu ili, Çamaş ilçesi, Hisarbey Mahallesi’ndeki mezarlıkta parselasyon çalışması yapılarak ücreti karşılığı mezar yeri tahsisi imkanının sağlanması” talebi bağlamında, belirtilen mezarlığa ilişkin parselasyon çalışmalarının planlanması ve bu konuda
öngörülecek program hakkında muhataplarına bilgi verilmesi hususunda tavsiyede bulunulması; başvuruya konu mezarlığa hizmet edecek bir araç otoparkının yapılması talebinin ise, ilgili idarelerin trafik güvenliğinin tehlikeye düşmesi, kaza olasılığının artması ve otopark için yeterli alan bulunmaması şeklindeki gerekçeleri doğrultusunda reddi; ancak Ordu Büyükşehir Belediyesi tarafından geçici parklanma yapılabilmesi açısından yer gösterilerek buranın Çamaş Belediyesince zemin yapısının araç parkına elverişli hale getirilmesi veya fiilen kullanılması mümkün gözükmeyen Fatsa-Çamaş-Gürgentepe yolunun mezarlık cephesine bakan yol kenarının zemin yapısının araç parkına elverişli hale getirilmesi için Ordu
Büyükşehir Belediyesi ile Çamaş Belediyesi arasında ortak görüşme gerçekleştirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu kapsamda yapılan incelemede, başvurana verilen cevapta, başvurana hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup ilgili idarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından bahse konu ilkeye riayet edilmesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21’inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise, tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre, ilgili idarelerin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Ordu İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre BAŞVURUNUN
KISMEN REDDİ KISMEN KABULÜNE,
Başvuruya konu mezarlığa hizmet edecek bir araç otoparkının yapılması talebinin REDDİNE,
Ancak Ordu Büyükşehir Belediyesi tarafından geçici parklanma yapılabilmesi açısından yer gösterilerek buranın Çamaş Belediyesince zemin yapısının araç parkına elverişli hale getirilmesi veya fiilen kullanılması mümkün gözükmeyen Fatsa-Çamaş-Gürgentepe yolunun mezarlık cephesine bakan yol kenarının zemin yapısının araç parkına elverişli hale getirilmesi için Ordu Büyükşehir Belediyesi ile Çamaş Belediyesi arasında ortak görüşme gerçekleştirilmesi yönünde ORDU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI ve ÇAMAŞ BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Başvuruya konu mezarlıkta parselasyon çalışmalarının planlanması ve bu konuda öngörülecek programa ilişkin muhataplarına bilgi verilmesi yönünde ORDU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili idarelerin tarafından bu karar üzerine
tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA, gereği için ORDU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI ile ÇAMAŞ
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA ve bilgi için KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi