|
ÖZET: Bezm-i Âlem Vakıf Üniversitesi’nde tam burslu olarak yerleşen bir öğrencinin kaydının yapılmaması üzerine başvuran, eğitim hakkının gasp edildiğini iddia ederek tam burslu kaydının yapılmasını talep etmiştir. Üniversite, başvuranın daha önce bir lisans programından mezun olmasının burs almasına engel olduğunu ve bu durumun Yükseköğretim Kurulu’nun belirlediği özel koşullara dayandığını savunmuştur. İlgili senato kararı gereğince, mezun durumundaki öğrencilerin yalnızca ücretli veya indirimli statülerde kayıt olabileceği belirtilmiştir.
Danıştay, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu, tercih döneminde burs koşullarının açıkça belirtildiğini ve başvuranın bu koşulları dikkate alarak tercih yapması gerektiğini vurgulamıştır. Ayrıca, üniversitenin kayıt işlemleriyle ilgili bilgilendirmelerin yeterli olduğu, dolayısıyla başvuranın mağduriyetinin kendi sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın talebinin reddi, hukuki ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/3571-S.21.5808
BAŞVURU NO : 2020/95531
KARAR TARİHİ : 04/03/2021
RET KARARI
BEZM-İ ALEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Kaydın tam burslu şekilde yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04/09/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2020 YKS yerleştirmelerinde Bezmialem Vakıf Üniversitesi Sağlık Yönetimi bölümünü tam burslu olarak kazandığını, tercih döneminde ve öncesinde üniversiteyi arayarak burslar ve indirimler hakkında bilgi aldığını, ayrıca sanal fuara katılarak üniversite ile iletişime geçtiğini, daha önce bir lisans programından mezun olduğunu belirttiğini, görüşmelerimde daha önce bir lisans programından mezun olmuş olmanın burslar için bir engel olmadığının belirtildiğini, üniversite web sayfasından daha önceki lisans mezuniyetinin bursları engellediği hakkında hiçbir şekilde duyuru ya da açıklama yapılmadığını, 02/09/2020 tarihinde üniversiteye kayıt için gittiğinde ise daha önce bir lisans programından mezun olduğu için tam burslu kayıt olamayacağının söylendiğini ve kaydının yapılmadığını,
2. Kılavuzda yer alan 60. maddenin “Yükseköğretim kurumu Mütevelli Heyeti/Yönetim
Kurulu tarafından verilen indirim ve imkânlar (öğrenim ücreti muafiyeti, burs, para, yurt, yemek vb.), öğretim ücretini ödeme koşulları, taksitli veya peşin ödeme imkânları, diğer ücretler, sonraki yıllarda ücretlerde yapılacak artışlar, burslu programlara ilişkin ayrıca verilecek burs süreleri ile eğitim öğretime ilişkin diğer hususlar, ilgili yükseköğretim kurumunun internet sayfasından öğrencilere duyurulacaktır. Ücretler, ödeme yöntemleri, öğrenim ücretindeki olası artışlar her yıl, kayıtlı öğrenciler için de TEFE-TÜFE oranları da dikkate alınarak Mütevelli Heyetinin/Yönetim Kurulunun uygun göreceği oranda yeniden belirlenebilir. Bazı yükseköğretim kurumları, kendi öğrencisi veya başka üniversitenin öğrencisi olup ayrılanların veya ilişiği kesilen/ilişiğini kesenler ile bir yükseköğretim programından mezun olanların, YKS sonuçlarına göre burslu veya indirimli programlara yerleşmeleri halinde yükseköğretim kurumunun kendi mevzuatı doğrultusunda sadece ücretli veya diğer indirimli statülerde kayıt yapabilmesine izin verebilir; Üniversite, bu durumda olanların sadece ücretli veya diğer indirimli programlara kayıtlarını yapma hakkını saklı tutar.
Bu durumda olanların tercihlerini yapmadan önce ilgili üniversiteden ayrıntılı bilgi almaları gerekmektedir. Adayların tercihlerini yapmadan önce üniversitelerin internet sayfasındaki bilgileri dikkatlice inceleyerek tercihlerini yapmaları gerekmektedir.” şeklinde olduğunu,
3. Üniversite tarafından verilen cevapta 60. maddenin son cümlesinin kasıtlı olarak eksik yazıldığını, üniversite yönetimi tarafından burslu kaydına engel olan bir karar paylaşılmadığını, böyle bir karar olsa dahi tercih döneminde adayların bilgilendirilmesinin üniversitenin sorumluluğunda olduğunu, 60. maddede yer alan “…hakkını saklı tutar.” ifadesinin üniversitenin kendi içinde karar alma hakkı olduğunu gösterdiğini, bu cümlenin adaylardan mevcut durumu gizleyerek mağduriyete yol açacak şekilde tercih döneminde bilgi vermeksizin bursluluklarının engellenmesi şeklinde yorumlanamayacağını, diğer yandan üniversitenin tam burslu olarak kayıt yaptıramayacağını fakat ücretli olarak öğrenci kaydı yaptırması durumunda ise nakit olarak verilen derece burslarından faydalanabileceğini savunduğunu, üniversitenin web sayfasında da duyurulduğu üzere derece burslarının zaten tam burslu kayıt olan derece yapmış öğrencilere verildiğini, mevcut durumun sadece emeklerini boşa çıkarmakla kalmayacağını, tercihler sonucunda yerleştiğim için 2021 yılında da puanının kırılmasına neden olacağını, bu durum anayasal hak olan eğitim hakkının da gaspı olduğunu belirterek tam burslu olarak kazandığı bölüme tam burslu olarak öğrenci kaydının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
4. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Direktörlüğünün başvurana muhatap tarih ve sayılı yazısında, “ … 2020 Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu koşul açıklamalarında belirtilen ‘‘Bazı yükseköğretim kurumları, kendi öğrencisi veya başka üniversitenin öğrencisi olup ayrılanların veya ilişiği kesilen/ilişiğini kesenler ile bir yükseköğretim programından mezun olanların, YKS sonuçlarına göre burslu veya indirimli programlara yerleşmeleri halinde yükseköğretim kurumunun kendi mevzuatı doğrultusunda sadece ücretli veya diğer indirimli statülerde kayıt yapabilmesine izin verebilir; Üniversite, bu durumda olanların sadece ücretli veya diğer indirimli programlara kayıtlarını yapma hakkını saklı tutar. Bu durumda olanların tercihlerini yapmadan önce ilgili üniversiteden ayrıntılı bilgi almaları gerekmektedir.” açıklamaları doğrultusunda, üniversitemize tam ücretli statüde kayıt yapabileceğiniz hususunu, ayrıca üniversitemiz derece bursu koşulunu sağlamanızdan dolayı, kayıt yapmanız halinde bu burstan faydalanabileceğinizi bilgilerinize rica ederim.” ifadelerine yer verilmiştir.
5. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Rektörlüğü Hukuk Müşavirliğinin Esayılı yazısında, “…Konuyla ilgili olarak öncelikle; 1-Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ilan etmiş olduğu program dâhilinde Üniversitemize Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS)
sonucunda yerleştirilen aday öğrencilerin kayıt işlemleri 31 Ağustos – 7 Eylül 2020 tarihleri arasında bireysel olarak ve E-devlet üzerinden gerçekleştirilmiştir. 2-Yükseköğretim
Kurumları Sınavı (YKS) sonucunda geçerli bir puana sahip olan adaylar, Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Merkezi tercih kılavuzunda ilan edilen kontenjanlar, bölüm/programa ilişkin açıklamalar ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca belirlenmiş olan diğer açıklamalar ile özel koşullar doğrultusunda tercihte bulunmaktadırlar. 3-2020 Yılı Yükseköğretim Kurumları
Sınavı Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan koşul ve açıklamalarda ise; Bk. 60 “Yükseköğretim kurumu Mütevelli Heyeti/Yönetim Kurulu tarafından verilen indirim ve imkanlar (öğrenim ücreti muafiyeti, burs, para, yurt, yemek vb.), öğretim ücretini ödeme koşulları, taksitli veya peşin ödeme imkanları, diğer ücretler, sonraki yıllarda ücretlerde yapılacak artışlar, burslu programlara ilişkin ayrıca verilecek burs süreleri ile eğitim öğretime ilişkin diğer hususlar, ilgili yükseköğretim kurumunun internet sayfasından öğrencilere duyurulacaktır. Ücretler, ödeme yöntemleri, öğrenim ücretindeki olası artışlar her yıl, kayıtlı öğrenciler için de TEFE-TÜFE oranları da dikkate alınarak Mütevelli
Heyetinin/Yönetim Kurulunun uygun göreceği oranda yeniden belirlenebilir. Bazı yükseköğretim kurumları, kendi öğrencisi veya başka üniversitenin öğrencisi olup ayrılanların veya ilişiği kesilen/ilişiğini kesenler ile bir yükseköğretim programından mezun olanların, Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçlarına göre burslu veya indirimli programlara yerleşmeleri halinde yükseköğretim kurumunun kendi mevzuatı doğrultusunda sadece ücretli veya diğer indirimli statülerde kayıt yapabilmesine izin verebilir; Üniversite, bu durumda olanların sadece ücretli veya diğer indirimli programlara kayıtlarını yapma hakkını saklı tutar.
Bu durumda olanların tercihlerini yapmadan önce ilgili üniversiteden ayrıntılı bilgi almaları gerekmektedir. Adayların tercihlerini yapmadan önce üniversitelerin internet sayfasındaki bilgileri dikkatlice inceleyerek tercihlerini yapmaları gerekmektedir.” ibaresi yer almaktadır.
6. 4-Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca belirlenmiş olan, tercih kılavuzunda yer verilen ve yukarıda yer alan bu açıklama/koşul doğrultusunda; Üniversitemiz Senatosunun 28 Ağustos
2020 tarihli kararında, 2020 Yılı Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) tercihleri sonucunda
üniversitemize yerleşen öğrencilerin, yerleştikleri burs/indirim türüne göre kayıt yaptırabilmelerine, ancak ilk 2000 içerisinde yer alarak üniversitemize yerleşen öğrencilerin derece bursundan faydalanmalarına fakat yerleşmiş oldukları bölüm/programın tam ücretini ödemeleri koşulu ile kayıt yapabilmelerine, karar verilmiştir.
7. 5-Üniversitemiz senatosunun bu kararındaki esas amaç ise; öncelikle bir eğitim kurumu olmanın bilinci ile başarıyı destekleyen ve kâr amacı gütmeyen, kamu tüzel kişiliğine sahip gerçek bir vakıf üniversitesi olmanın hassasiyeti ile de ilk kez üniversite öğrenimi görecek ihtiyaç sahibi öğrencilerin eğitim-öğretim ücretlerini karşılamaktır.
8. 6- 02.09.2020 tarihinde üniversitemize kayıt yapmak için geldiğinde üniversitemiz Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü’ne tam burslu olarak yerleştiğini ifade etmiştir. Öğrenci işleri personellerimiz aday öğrencinin yerleştirme bilgilerini sistem üzerinden incelediklerinde, aday öğrencinin ilk 2000 de yer alarak üniversitemize yerleştiği ayrıca daha önce Anadolu Üniversitesi Adalet, Ankara ÜniversitesiKalem Doktora Programında öğrencilik statüsü Pasif öğrenci (Kayıt Yenilememiş), Ankara
Üniversitesi-İktisat Tezli Yüksek Lisans, Ankara Yıldırım Beyazıt-İktisat İngilizce Tezli Yüksek
Lisans, Yıldırım Beyazıt-İktisat Yüksek Lisans programlarında öğrencilik statüsü kaydı silinmiş öğrenci (Ayrılan Öğrenciler) olarak birçok yükseköğretim kurumlarından ayrıldığı tespit edilmiştir. Aynı zaman da Anadolu Üniversitesi-İşletme, Hasan Kalyoncu Üniversitesi-Hukuk, Orta Doğu Teknik Üniversitesi-Matematik, Anadolu Üniversitesi-İktisat bölümlerinden mezun olduğu bilgisine ulaşmışlardır.
9. 7-Dolayısıyla, aday öğrenciye üniversitemiz senatosunun almış olduğu karara istinaden derece bursundan faydalanabileceği, fakat yerleşmiş olduğu bölümün tam ücretini ödemesi halinde kayıt yapabileceği bilgisi verilmiştir. Aynı zamanda konunun ehemmiyeti göz önünde bulundurularak birim sorumlusu tarafından
‘a Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca belirlenmiş olan ve tercih kılavuzunda ve yukarıda yer verilen bu açıklama/koşul ve alınan senato kararı doğrultusunda gerekli açıklamalar yapılmıştır.
10. 8-Üniversitemiz Senatosunun 60. Koşul ile ilgili olarak 28 Ağustos 2020 tarihinde almış olduğu “2020 Yılı Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) tercihleri sonucunda üniversitemize yerleşen öğrencilerin, yerleştikleri burs/indirim türüne göre kayıt yaptırabilmelerine, ancak ilk
2000 içerisinde yer alarak üniversitemize yerleşen öğrencilerin derece bursundan
faydalanmalarına fakat yerleşmiş oldukları bölüm/programın tam ücretini ödemeleri koşulu ile kayıt yapabilmelerine,” kararı ile başarıyı desteklemek ve Bezmialem Valide Sultan’ın da vakfiyesine göre hareket ederek, ihtiyaç sahibi öğrencilerin eğitim-öğretim ücretlerini karşılamak her zaman olduğu gibi amaç edinilmiştir. Dolayısıyla, ‘ a üniversitemiz senatosunun bu kararı gereği, başarısından dolayı derece bursundan faydalanabileceği sözel olarak ifade edilmiştir.
11. 9-Kurumunuza başvuran , maddi bir çıkar gözetmek istememiş olsa, ifadesindeki gibi amacı sadece eğitim olsa, üniversitemiz senatosu kararına istinaden kayıt işlemini gerçekleştirirdi. Başka bir boyutla da ifade etmek gerekirse, İbrahim ÇINAR üniversitemize 60. Koşul kapsamında alınan Senato Kararına istinaden kayıt işlemini gerçekleştirmiş olsaydı, yerleştirme başarı sırasından dolayı Önlisans ve Lisans Burs
Yönergesi Derece Bursu kapsamında 9.000 TL burs desteği almış olacaktı. Eğitim ücreti olarak ise 30.384 TL ödeme çıkacak, aradaki 21.384 TL fark ücreti ödeme imkânı bulunmaması ve talep etmesi halinde, tüm destek bursu başvurularının değerlendirilmesinde olduğu gibi ihtiyaç sahibi olup olmadığı araştırılacak, ihtiyaç sahibi olduğu tespit edilmesi halinde ise üniversitemiz Önlisans ve Lisans Burs Yönergesi Destek Bursu kapsamında değerlendirilecek, aday öğrenci ücret ödemeyecekti.
12. 10-Sonuç olarak, üniversitemiz hiçbir adayın eğitim hakkını, yaşam boyu öğrenme isteğini bırakın engellemeyi tam aksine desteklemekte, üniversitemize ilk kayıttan sonra öğrencilerimizin maddi durumlarında oluşacak olumsuzluklarda bile gerekli destekleri vermekte, öğrenim süresince de tüm öğrencilerimizin bu durumlarının yakinen takibini yapılmaktadır. Nitekim , kurumunuza yapmış olduğu başvuruda, ifadelerinde eğitim-öğretim hakkının gasp edildiği yönünde bir algı oluşturmaya çalıştığını ifade edebiliriz.
lehinde verilecek bir karar, Bezmialem Vakıf Üniversitesinin öğrencilerine, hastalarına sunmuş olduğu sınırlı kaynaklardan ihtiyaç sahibi olmayan, eğitim işini ticarileştirerek maddi kazanç kapısı haline getiren kişilerin faydalanmasına, bu nedenle ihtiyaç sahibi öğrencilerin hak kaybı durumunun ortaya çıkmasına ve emsal teşkil etmesine neden olabileceğini düşünmekteyiz.
13. 11-Kurumunuza başvuru yapan ile ilgili üniversitemize yöneltmiş olduğunuz sorulara ilişkin cevaplarımız aşağıdaki gibidir. a)Şikâyet konusu kapsamında varsa başvuran ile yapılan yazışmaların aslı gibidir kayıtlı birer örneği, ‘ın 02.09.2020 tarihinde Üniversitemiz yazı işlerine vermiş olduğu dilekçesine, 04.09.2020 tarihinde üniversitemiz tarafından cevap yazılmıştır. Aynı zamanda 27.07.2020 tarihinde Öğrenci İşleri
Direktörlüğü ile telefon yolu ile iletişime geçmiş, burslar hakkında bilgi talep etmiş ve gerekli bilgi aktarımı sağlanmıştır. b)Başvuranın ‘daha önce bir lisans programından mezun olmuş olmanın burslar için bir engel olmadığının belirtildiği’ iddiasına yönelik cevaplarımız, ‘ın 02.09.2020 tarih 6148 sayılı dilekçesi ve Üniversitemizin 04.09.2020 tarih, sayılı cevap yazısı ekte sunulmaktadır. c)Başvuranın kılavuzda yer alan altmışıncı maddenin son cümlesinin kasıtlı olarak eksik yazıldığı iddiasına yönelik açıklamalarımız, ‘ın belirttiği dilekçesinde yer alan ibarelere atıfta bulunarak cevap hazırlandığı için son cümle herhangi bir cevap niteliği taşımayacağından dilekçesini olumlu ya da olumsuz olarak etkilememiştir. Aynı zamanda bu koşul YKS Tercih Kılavuzunda açıkça ifade edildiğinden son cümlenin eksik yazılmasında herhangi bir kasıt söz konusu değildir. d)Başvuranın tam burslu şekilde kaydının yapılmamasının hukuki ve fiili gerekçelerinin ne olduğu, Yukarıda da arz ve izah edildiği üzere, Üniversitemiz Senatosunun 60. Koşul ile ilgili olarak 28 Ağustos 2020 tarihinde almış olduğu “2020 Yılı Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) tercihleri sonucunda üniversitemize yerleşen öğrencilerin, yerleştikleri burs/indirim türüne göre kayıt yaptırabilmelerine, ancak ilk 2000 içerisinde yer alarak üniversitemize yerleşen öğrencilerin derece bursundan faydalanmalarına fakat yerleşmiş oldukları bölüm/programın tam ücretini ödemeleri koşulu ile kayıt yapabilmelerine,” karar verilmiştir. Bu kararın gerçek nedeni de başarıyı desteklemek ve Bezmialem Valide Sultan’ın da vakfiyesine göre hareket ederek, ihtiyaç sahibi öğrencilerin eğitimöğretim ücretlerini karşılamaktır. e)Üniversitemizin “…hakkını saklı tutar.” ifadesi kapsamında bir karar alıp almadığı, İlgili ifade kapsamında Üniversitemiz
Senatosunca 28 Ağustos 2020 tarihli karar alındığını ve bu karar doğrultusunda, 2020 Yılı
Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) tercihleri sonucunda üniversitemize yerleşen öğrencilerin, yerleştikleri burs/indirim türüne göre kayıt yaptırabilmelerine, ancak ilk 2000 içerisinde yer alarak üniversitemize yerleşen öğrencilerin derece bursundan faydalanmalarına fakat yerleşmiş oldukları bölüm/programın tam ücretini ödemeleri koşulu ile kayıt yapabilmelerine, karar verildiğinden bu karara istinaden kesin kayıt tarihlerinde kayıt işleminin gerçekleştirilebileceği bilgisi verilmiştir. f)Şikâyet konusu hakkında tüm duyuru,
açıklama, kılavuz ve dokümanların bir örneği, 1-Tanıtım Kataloğu:
https://bezmialem.edu.tr/PublishingImages/Lists/Haberler/AllItems/-bvu-katalog-2020.pdf 2Burslar İndirimler: http://aday.bezmialem.edu.tr/BVU/U/burslar-ve-indirimler 3-(60.koşul vb.
diğer koşullar Yükseköğretim Kurulu başkanlığınca her yıl değerlendirildiğinden ve sonrasında Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) tercih kılavuzunda yayımlandığından, ayrıca bu koşul açıklamalar yıllara göre değişiklik gösterebildiğinden ya da kılavuzdan kaldırılabildiğinden, birçok üniversitede olduğu gibi üniversitemizde de Burs Yönergesinde yer verilmemiştir. Bu sebeple, 60. koşulla ilgili tercih döneminde üniversitemizi ziyaret eden, telefon, e-posta vb. gibi yöntemler ile bilgi almak isteyen ve bu doğrultuda tercihte bulunacak adaylara bu hususta bilgi verilmiştir.) 4-Kayıt için https://bezmialem.edu.tr/tr/Sayfalar/DuyuruDetay/1904/YKS-2020-Kayit-%C4%B0slemleri 5-
YKS Tercih Kılavuzu:
https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2020/YKS/tkilavuz13082020.pdf
14. g)Başvuranın talebinin 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin 27 nci maddesinde yer alan “DOSTANE ÇÖZÜM” usulüyle karşılanmasının mümkün olup olmadığı, Üniversitemiz, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının kararları doğrultusunda hareket etmektedir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın 27.08.2020 tarihli, E.53016 sayılı ve 28.08.2020 tarihli, E.53266 sayılı yazılarında da belirtildiği üzere
YKS kesin kayıtların 29 Ağustos 06 Eylül arasında gerçekleşeceği ve aynı zamanda Pandemi süreci kapsamında öğrencilerin kayıt haklarının saklı tutularak durumunu belgeleyen raporlar ile ibraz etmeleri halinde üç hafta içerisinde kayıt durumlarının ilgili yükseköğretim kurumu tarafından değerlendirilmesine ve kabul olması halinde mazeretli olarak kesin kayıt yapabilecekleri belirtilmiştir. Bu süre zarfında ‘ın durumu ile ilgili herhangi bir rapor vb. belge ibraz etmediği için bu süreçte kesin kayıt işleminin gerçekleştirilemeyeceği, aynı zamanda üniversitemizin bu hususta Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın belirtmiş olduğu süreler dışında bir kayıt alma yetkisi bulunmamaktadır. h)Şikâyet konusuna ilişkin yargı organlarınca görülen bir dava yahut verilmiş bir karar bulunup bulunmadığı, Benzer durumda olan aday öğrencilerden tarafından İstanbul 4. İdare
Mahkemesinde Esas sayılı dosyası ile açılmış davası bulunmaktadır. Dava halen derdesttir ve Mahkemesince verilmiş Yürütmenin Durdurulması kararı da bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
15. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
17. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ‘Yükseköğretime giriş ve yerleştirme’ başlıklı
45 inci maddesinde, “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme aşağıdaki şekilde yapılır: a.
Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır….”,
18. 31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Vakıf Yükseköğretim
Kurumları Yönetmeliğinin ‘Öğrenci hak ve yükümlülükleri ile disiplin işleri’ başlıklı 19 uncu maddesinde, “Kayıt kabul, sınav, sınıf geçme, mezuniyet ve benzeri konular ile ilgili hususlar ilgili mevzuata aykırı olmamak kaydıyla vakıf yükseköğretim kurumu tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirlenir.”,
19. Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim Ve Öğretim
Yönetmeliğinin ‘Ücretler ve Burslar’ başlıklı 12 inci maddesinde, “(1) Öğrencilerin ödeyeceği yıllık eğitim-öğretim ücretleri, bu ücretlerin ödeme süresi ve biçimi ile kontenjanların bursluluk oranı Mütevelli Heyeti tarafından belirlenir. (2) Öğrencilere sağlanacak burslar Mütevelli Heyeti tarafından belirlenir. Belirlenen burs türleri ve koşulları ilgili burs yönergesinde ilan edilir.”, ‘Öğrenci Kabulü’ başlıklı 13 üncü maddesinde, “(1)
Üniversiteye bağlı fakülte ve meslek yüksekokullarına öğrenci kabulü; ÖSYM tarafından düzenlenen sınavların sonuçlarına ve YÖK tarafından belirlenen esaslara göre yapılır.”,
20. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Önlisans, Lisans Burs Yönergesinin ‘Burs Çeşitleri’ başlıklı 5 inci maddesinde, “(1) Bu yönerge kapsamında düzenlenen burslar “ÖSYM
Bursu/İndirimi”, “Derece Bursu” ,“Akademik Başarı Bursu”, “Özel Eğitim Yardımı”, “Destek Bursu”, “Yatay Geçiş Bursu/İndirimi” ve “Spor Bursundan” oluşur. (2) Mütevelli
Heyeti, mali kaynak tahsis edilmesi halinde yeni burslar verilmesine karar verebileceği gibi, üniversitenin mali kaynaklarında daralma halinde, bu burslardan bazılarının geçici olarak uygulamasının durdurulmasına da karar verebilir.” hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
21. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre başvurunun reddi önerilmiştir.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 22. Başvuran, tam burslu şekilde kaydının yapılmasını talep etmektedir.
23. İlgili idare, gerekli bilgilendirmenin yapıldığını ve senato kararı ile mezun durumunda olan öğrencilere tam burs verilmemesine karar verildiğini belirtmektedir.
24. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre; başvuranın 2020 YKS yerleştirmelerinde Bezm-i Âlem Vakıf Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi bölümünü tam burslu olarak kazandığı, tercih döneminde burslar ve indirimler hakkında bilgi aldığı, görüşmelerimde daha önce bir lisans programından mezun olmuş olmanın burslar için bir engel olmadığının belirtildiği, 02.09.2020 tarihinde üniversiteye kayıt için gittiğinde ise daha önce bir lisans programından mezun olduğu için tam burslu kayıt olamayacağının söylendiği ve kaydının yapılmadığı, ilgili bölümde konu ile ilgili özel koşullar bulunduğu anlaşılmıştır.
25. Özel koşullar şu şekildedir; “Bk. 3 Zorunlu hazırlık sınıfı dahil (İsteğe bağlı hazırlık sınıfları hariç) olmak üzere verilecek olan burslarda, Burslu: öğrenim ücretinin tamamını…
Yükseköğretim kurumları, kendi öğrencisi veya başka üniversitenin öğrencisi olup ayrılanların veya ilişiği kesilen/ilişiğini kesenler ile bir yükseköğretim programından mezun olanların, YKS sonuçlarına göre burslu veya indirimli programlara yerleşmeleri halinde yükseköğretim kurumunun kendi mevzuatı doğrultusunda sadece ücretli veya diğer indirimli statülerde kayıt yapabilmesine izin verebilir; Üniversite, bu durumda olanların sadece ücretli veya diğer indirimli programlara kayıtlarını yapma hakkını saklı tutar.
26. Bk. 60 Yükseköğretim kurumu Mütevelli Heyeti/Yönetim Kurulu tarafından verilen indirim ve imkanlar (öğrenim ücreti muafiyeti, burs, para, yurt, yemek vb.), öğretim ücretini ödeme koşulları, taksitli veya peşin ödeme imkanları, diğer ücretler, sonraki yıllarda ücretlerde yapılacak artışlar, burslu programlara ilişkin ayrıca verilecek burs süreleri ile eğitim öğretime ilişkin diğer hususlar, ilgili yükseköğretim kurumunun internet sayfasından öğrencilere duyurulacaktır. Ücretler, ödeme yöntemleri, öğrenim ücretindeki olası artışlar her yıl, kayıtlı öğrenciler için de TEFE-TÜFE oranları da dikkate alınarak Mütevelli Heyetinin/Yönetim
Kurulunun uygun göreceği oranda yeniden belirlenebilir. Bazı yükseköğretim kurumları, kendi öğrencisi veya başka üniversitenin öğrencisi olup ayrılanların veya ilişiği kesilen/ilişiğini kesenler ile bir yükseköğretim programından mezun olanların, YKS sonuçlarına göre burslu veya indirimli programlara yerleşmeleri halinde yükseköğretim kurumunun kendi mevzuatı doğrultusunda sadece ücretli veya diğer indirimli statülerde kayıt yapabilmesine izin verebilir; Üniversite, bu durumda olanların sadece ücretli veya diğer indirimli programlara kayıtlarını yapma hakkını saklı tutar. Bu durumda olanların tercihlerini yapmadan önce ilgili üniversiteden ayrıntılı bilgi almaları gerekmektedir. Adayların tercihlerini yapmadan önce üniversitelerin internet sayfasındaki bilgileri dikkatlice inceleyerek tercihlerini yapmaları gerekmektedir.”
27. 60 numaralı özel koşul incelendiğinde, bir yükseköğretim programından mezun olanların, Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçlarına göre burslu veya indirimli programlara yerleşmeleri halinde yükseköğretim kurumunun kendi mevzuatı doğrultusunda sadece ücretli veya diğer indirimli statülerde kayıt yapabilmesine izin verebileceği ve ilgili üniversiteden ayrıntılı bilgi alınması gerektiği vurgulanmıştır.
28. İlgili üniversite, 28 Ağustos 2020 tarihli Senato kararı ile 2020 Yılı Yükseköğretim
Kurumları Sınavı (YKS) tercihleri sonucunda üniversitemize yerleşen öğrencilerin, yerleştikleri burs/indirim türüne göre kayıt yaptırabilmelerine, ancak ilk 2000 içerisinde yer alarak üniversitemize yerleşen öğrencilerin derece bursundan faydalanmalarına fakat yerleşmiş oldukları bölüm/programın tam ücretini ödemeleri koşulu ile kayıt yapabilmelerine karar verildiğini belirtmektedir.
29. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, öğrencilerin yükseköğretim programlarının koşul ve açıklamalarını dikkatle incelemeleri gerektiği, tercihlerde özel koşullardan kaynaklanan mağduriyetlerin kendi sorumluluklarında olduğu, kayıt ve kabul işlemlerinde doğrudan yükseköğretim kurumlarının muhatap alınması gerektiği, tercih kılavuzu ile ücret, harç ve burs gibi konularda ilgili üniversitelerden bilgi alınmasına yönlendirme yapıldığı, ilgili üniversite tarafından kayıt işlemleri duyurusunun yapıldığı, başvurana yönelik gerekli açıklamaların yapıldığının belirtildiği, tam burslu kayıt yapılmaması işleminin gerekçesinin 28/08/2020 tarihli Senato kararı olduğu, özel koşulların değişebileceği gerekçesi ile burs yönergesinde yer verilmemesinin makul olduğu, gerçekten de 2021 yılında 60 ıncı özel koşulun yeniden düzenlendiği (https://www.memurlar.net/haber/955339/yok-yks-kilavuzyapisinda-onemli-degisiklikler-yapti.html), ilgili üniversite tarafından tercih döneminde üniversiteyi ziyaret eden, telefon, e-posta vb. gibi yöntemler ile bilgi almak isteyen kişilere sözlü bilgi verilmesinin yeterli kabul edilebileceği, bununla birlikte tercih kılavuzunun üniversiteye bir takdir hakkı sunduğu, Bezmialem Vakıf Üniversitesi Önlisans, Lisans Burs yönergesinde yeni burslar verilmesi ve burslardan bazılarının geçici olarak uygulamasının durdurulmasına Mütevelli Heyeti tarafından karar verilebileceğinin hüküm altına alındığı, somut olayda da takdir hakkı sınırları içerisinde Senato tarafından karar alındığı ve kararın bağlayıcı olduğu ve başvuranın kayıt döneminden sonra kayıt yaptırmasının mümkün olmadığı hususları ile birlikte yukarıda yer verilen düzenlemeler ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde başvuranın talebinin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 30. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ve şeffaflık ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
31. Ayrıca üniversitenin, özel şartlar, bu şartların getirdiği istisnalar ve bu kapsamda alınan kararlara internet sitesi ve bilgilendirme broşürü gibi yerlerde yer vererek benzer durumların önüne geçebileceği değerlendirilmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
32. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve BEZM-İ ALEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi