TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/3779-S.5512
BAŞVURU NO : 2018/16601
KARAR TARİHİ : 28/05/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Başvuranların Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube
BAŞVURUNUN KONUSU :
Müdürlüğü sözlü sınavına itirazları hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 12/12/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvurularda, başvuranlar; Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube
Müdürlüğü sözlü sınavına girdiklerini, sınavda sorulan mevzuat ve genel kültür sorularını doğru cevaplamış olmalarına rağmen başarılı olamadıklarını belirtmekte olup, sözlü sınav puanlarının düzeltilmesini veya tekrar sözlü sınav yapılmasını yahut ataması yapılan adaylar içerisinden yasal sürede göreve başlamayanlar nedeni ile münhal kalan kadrolara ek atama yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığından 23/01/2019 tarih ve … sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, Bakanlığın 18/02/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısında; 2.1. Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatına ait kadrolara, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda uygulanacak usul ve esasların Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer
Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik ile belirlendiği, söz konusu
Yönetmelikte, şube müdürü kadrosuna atanabilmek için yazılı ve sözlü sınav olmak üzere iki aşamalı sınav öngörüldüğü, 2.2. Yönetmeliğin “Yazılı sınav” başlıklı 13. maddesinde; yazılı sınavın, Bakanlıkça veya
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığınca yapılacağı, bu sınavda 100 üzerinden 60 ve üzeri puan alanların sınavda başarılı olmuş sayılacağının hüküm altına alındığı, “Sözlü sınav” başlıklı 16. maddesinde ise; görevde yükselme ve unvan değişikliği yazılı sınavında başarılı olanlardan duyuruda ilan edilen kadro sayısının üç katına kadar adayın, puan üstünlüğüne göre sözlü sınava alınacağına ve sözlü sınav konu ve ağırlıklarına ilişkin düzenlemelere yer verildiği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.3. Söz konusu hükümler gereğince Bakanlığın taşra teşkilatı il/ilçe Milli Eğitim
Müdürlüklerinde 513 şube müdürü kadrosuna görevde yükselme suretiyle atamaların yapılabilmesi için yazılı sınav sürecinin 26/01/2018 tarihli Bakanlık Onayı ile başlatıldığı, 2.4. Şube müdürü kadrosuna görevde yükselme suretiyle yapılacak atama için yazılı sınavın, Bakanlığın Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile yapılan protokol gereğince 60 soru hazırlanarak 01/04/2018 tarihinde gerçekleştirildiği, 2.5. Anılan Yönetmeliğin 16. maddesine göre sözlü sınava katılmaya hak kazanan adayların sözlü sınavının, 6 ayrı Sözlü Sınav ve Değerlendirme Komisyonu tarafından 03/09/201814/09/2018 tarihleri arasında ve 08/10/2018 tarihinde gerçekleştirildiği, 2.6. Yazılı sınav ve sözlü sınav süreçlerinin belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiği, 2.7. Yazılı sınavda alınan puanlar ile sözlü sınavda aynı veya yakın puan alınması hususuna ilişkin; sözlü sınavın, yazılı sınavdan bağımsız olarak adaylara yöneltilen sorulara adayların verdiği cevaplar ile sınav anında komisyon üyeleri üzerinde bıraktığı izlenim ve etkiye göre yapılan bir değerlendirme olduğu, 2.8. Sözlü sınav sonuçlarının, 10/10/2018 tarihinde ilan edildiği, sözlü sınav sonuçlarına itirazların ise 25/10/2018 tarihinde Sözlü Sınav ve Değerlendirme Komisyonları tarafından incelenerek karara bağlandığı, 2.9. Anılan Yönetmeliğin “Atama” başlıklı 21. maddesinde “Bu Yönetmelikte belirtilen görevlere ilişkin boş kadrolara atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınavda başarılı olanların sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle belirlenir ve Bakanlığın internet sitesinde duyurulur. Atanmak üzere başvuruda bulunan adayların atamaları, başarı sıralaması ve puan üstünlüğü esasına göre tercihleri de dikkate alınarak yapılır.” Hükmüne istinaden sözlü sınavda 70 ve üzeri puan alan adaylara, atama duyurusu ile 20 tercih ve “Tercih dışı atanmak istiyorum” hakkı verildiği, 2.10. Bakanlık il-ilçe milli eğitim 513 şube müdürü kadrosuna görevde yükselme suretiyle atama tercih başvurularının 19-23/11/2018 tarihleri arasında alındığı, 30/11/2018 tarihinde bilgisayar ortamında yapılan değerlendirmede 513 şube müdürü kadrosuna yerleşen son adayın puanının (taban puan) 89,73685 olarak sonuçlandığı, 2.11. Görevde yükselme suretiyle ataması yapılanlardan göreve başlamayan ve ataması iptal edilen Şube Müdürleri bulunduğu ancak Yönetmelikte, görevde yükselme suretiyle atama yapılan şube müdürlüklerinden herhangi bir nedenle boşalan kadrolara yeniden atama yapılması yönünde bir hüküm yer almadığı, 2.12. Yapılan işlemlerin anılan Yönetmelik hükümleri kapsamında gerçekleştirildiği dolayısıyla başvuranların taleplerinin değerlendirilemeyeceği, açıklamalarına yer verilmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 18/04/1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel
Yönetmeliğin “Başarı sıralaması” başlıklı 12/B maddesinin ikinci fıkrasında; “Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro veya pozisyon sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, kurumlarca ihtiyaç duyulması halinde başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir.” 5.1. “Görevde yükselme yönetmeliği” başlıklı 15 inci maddesinde; “Belediyeler ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, il özel idareleri ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri
Bakanlığı; yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarındaki personel için
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı olmak üzere kurumlar, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler…” 6. Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer
Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin; 6.1. “Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak şartlar” başlıklı 6 ncı maddesi; “(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadrolara atanabilmek için; a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartlar ile ikinci fıkrada yer alan kadrolar itibarıyla belirtilen hizmet süresi ve eğitime ilişkin şartları taşımak, b) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, şartları aranır.
(2) Görevde yükselme yazılı sınavına katılacaklarda aranacak hizmet süresi ve eğitime ilişkin şartlar şunlardır; a) Şube müdürü kadrosu için;
1) En az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) Son iki yıl Bakanlıkta görev yapmış olmak,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
3) Talim ve Terbiye Kurulu uzmanı, eğitim uzmanı, uzman, raportör, sivil savunma uzmanı veya
okul müdürü görevinde iki; müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı görevlerinde ayrı ayrı veya toplamda üç; mimar, mühendis, biyolog, psikolog, istatistikçi, çözümleyici, programcı, araştırmacı, tekniker, şef veya sayman kadrosunda üç; öğretmen kadrosunda dört ya da bu alt bentte sayılan kadrolarda toplam dört yıldan az olmamak üzere asaleten görev yapmış olmak.
b) Şef kadrosu için;
1) En az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) Son iki yılı Bakanlıkta olmak üzere Devlet memurluğunda en az beş yıl görev yapmış olmak,
3) Bulunduğu görev unvanında veya aynı düzeydeki görevlerde toplam en az bir yıl görev
yapmış olmak,
4) Yardımcı hizmetler sınıfı dışındaki kadrolarda görev yapıyor olmak…”
6.2. “Yazılı sınav” başlıklı 13 üncü maddesi; “(1) Yazılı sınav, Bakanlıkça veya Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığınca yapılır. Bu sınavda 100 üzerinden (Değişik ibare:RG13/1/2018-30300) 60 ve üzeri puan alanlar sınavda başarılı olmuş sayılır.
(2) Aynı düzeyde eğitim şartı aranan unvanların sınavları birlikte yapılır. Görevin gerektirdiği niteliklere ilişkin sorular kadro unvanlarına göre ayrı, diğer sorular ortak hazırlanır. 12 nci maddede belirtilen konuların sınavdaki ağırlıkları, atanılacak kadronun nitelikleri dikkate alınarak tespit edilir ve duyuruda belirtilir.
(3) Sınav sonuç listesi puan üstünlüğüne göre oluşturulur ve ilan edilir.” 6.3. “Sözlü Sınav ve Değerlendirme Komisyonu” başlıklı 14 üncü maddesi; “(1) Sözlü
Sınav ve Değerlendirme Komisyonu; Merkez Sınav Kurulunca belirlenen kamu görevlilerinden oluşacak bir başkan, dört asıl ve ihtiyaç duyulduğunda değerlendirilmek üzere dört yedek üyeden oluşur. Yedek üyeler, sınav merkezlerinde oluşturulan yedek üye havuzundan görevlendirilir.
(2) Sözlü Sınav ve Değerlendirme Komisyonu merkezde ve illerde kurulur. Gerek görülmesi hâlinde aynı usulle birden fazla sözlü sınav ve değerlendirme komisyonu oluşturulabilir.
(3) Sözlü Sınav ve Değerlendirme Komisyonu üyeleri, sınava alınacak personelden ihraz ettikleri kadro unvanı ve lisansüstü öğrenim hariç olmak üzere öğrenim itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar.
(4) Sözlü Sınav ve Değerlendirme Komisyonu üyeleri, eşleri ile ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlarının katılacağı sözlü sınavlara ilişkin iş ve işlemlere dâhil olamazlar. Bu durumdaki asıl üyelerin yerine yedek üye görevlendirilir.
(5) Sözlü Sınav ve Değerlendirme Komisyonu, üye tam sayısı ile toplanır. Asıl üyenin bulunmadığı toplantıya komisyon başkanının marifetiyle yedek üye katılır. Komisyon kararları oy çokluğu ile alınır. Sözlü sınav değerlendirmesi ise her üye tarafından ayrı ayrı yapılır.
(6) Sözlü Sınav ve Değerlendirme Komisyonunun sekretarya hizmetleri; merkezde Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünce, illerde ölçme, değerlendirme ve sınav hizmetleri birimlerince yürütülür.” 6.4. “Sözlü sınav” başlıklı 16 ncı maddesinde; “(1) Görevde yükselme ve unvan değişikliği yazılı sınavında başarılı olanlardan duyuruda ilan edilen kadro sayısının üç katına kadar aday,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
puan üstünlüğüne göre sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan adaylar da sözlü sınava alınır.
(2) Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları şunlardır:
a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi %20, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü %15, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu %15, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı %15, d) Genel kültürü ve genel yeteneği %20, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı %15, (3) Sözlü sınava giren adaylar, Ek-1 Sözlü Sınav Değerlendirme Formuna göre 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda 100 üzerinden en az 70 puan alanlar başarılı sayılır ve başvuruda bulunduğu unvana atanmak üzere tercih yapma hakkına sahip olur.” 6.5. “Sınav sonuçlarına itiraz” başlıklı 18 inci maddesi; “(1) Yazılı sınav sonuçlarına, sınav sonuçlarının açıklandığı tarihten itibaren duyuruda belirtilen süre içinde ilgililerce görev yaptıkları birimler aracılığıyla yazılı olarak itiraz edilebilir. Bu itirazlar, en geç on iş günü içinde Merkez Sınav Kurulu tarafından incelenir veya sınavı yapan birime/kuruma incelettirilir ve sonucu ilgililere yazılı olarak bildirilir.
(2) Sözlü sınav sonuçlarına, sınav sonuçlarının açıklandığı tarihten itibaren duyuruda belirtilen süre içinde merkezde Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel
Müdürlüğüne, illerde il millî eğitim müdürlüklerine itiraz edilebilir. İtirazlar, ilgili sözlü sınav ve değerlendirme komisyonunca en geç on iş günü içinde incelenerek oy çokluğuyla karara bağlanır ve itirazların muhatabı birimlerce itiraz sahiplerine yazılı olarak bildirilir.” 6.6. “Atama” başlıklı 20 nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte belirtilen görevlere ilişkin boş kadrolara atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınavda başarılı olanların sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle belirlenir ve Bakanlığın internet sitesinde duyurulur. Atanmak üzere başvuruda bulunan adayların atamaları, başarı sıralaması ve puan üstünlüğü esasına göre tercihleri de dikkate alınarak yapılır.(…)
(4) Atanma isteğinde bulunanlara en fazla 20 tercih hakkı verilir. Adaylar başvurularında, tercihleri dışına atanmayı kabul edip etmediklerini de belirtir. Tercihleri dışında atanmayı kabul etmediğini beyan eden adayların tercihlerine yerleştirilemedikleri takdirde atamaları yapılmaz.
(5) Başarılı oldukları halde yapılan duyuruda tercihte bulunmayanlar atama hakkından vazgeçmiş sayılırlar. Atamaları yapılanlardan, yasal süresi içinde görevine başlamayanların atamaları iptal edilir.
(6) Atanma hakkından vazgeçmiş sayılanlar ile göreve başlamama nedeniyle ataması iptal edilenlerin, görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanabilmeleri için bu
Yönetmelikte öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına yeniden girmeleri ve başarılı olmaları gerekir.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6.7. “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 35 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ve 19/4/1983 tarihli ve 83/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuranlar, (1) numaralı paragrafta belirtildiği üzere Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı
Şube Müdürlüğü sözlü sınavına girdiklerini, sorulan mevzuat ve genel kültür sorularını doğru cevaplamış olmalarına rağmen başarılı olamadıklarını belirterek, sözlü sınav puanlarının düzeltilmesi veya tekrar sözlü sınav yapılması ya da ek atama yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuşlardır.
9. 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 22 nci maddesinin üçüncü fıkrasında aynı sebep ve konuya ilişkin benzer nitelikteki şikayet başvurularının birleştirilerek incelenebileceği düzenlemesine yer verilmiştir. Bu kapsamda
Kurumumuza yapılan 16 adet başvurunun Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube
Müdürlüğü sözlü sınavına ilişkin benzer hususları içerdiği tespit edildiğinden tüm dosyalar numaralı ilk başvuru dosyası altında birleştirilerek inceleme ve araştırma söz konusu dosya üzerinden yürütülmüştür.
10. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı
Kararı’nda ise, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
11. Başvuranların Milli Eğitim Bakanlığı il/ilçe milli eğitim müdürlüklerinde açılan şube müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavına başvurdukları, yazılı sınavı geçerek sözlü sınava girmeye hak kazandıkları, sözlü sınavda 70 puanın üzerinde alarak başarılı oldukları, kendilerine 20 tercih ve “tercih dışı atanmak istiyorum” hakkı verildiği, ancak atanacaklar arasında başarı sıralamasına giremedikleri yahut tercih ettikleri illerin puanı yüksek olduğu için atamalarının yapılamadığı anlaşılmıştır.
12. Başvuruya konu idare tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden sözlü sınav ve değerlendirme komisyonunun kamu görevlilerinden bir başkan ve dört üyenin katılımıyla toplam beş üyeden oluştuğu, dolayısıyla komisyonun Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin
Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında
Yönetmeliğinin 14 üncü maddesine uygun şekilde oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
13. Başvuru konusu olan mülakatın Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin 16 ncı maddesi gereği sınav kurulunun her bir üyesi tarafından sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (20 puan), bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (15 puan), liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (15 puan), özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (15 puan), genel kültürü ve genel yeteneği (20 puan), bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (15 puan) kriterlerinin tek tek puanlandığı, her Kurul üyesince hangi notun takdir edildiğinin değerlendirme tutanağında ayrı ayrı gösterildiği, verilen puanlar arasında şüpheye yer bırakacak farklılıklar bulunmadığı tespit edilmiştir.
14. Bu doğrultuda başvuranların sözlü sınav sonuçlarının yeniden değerlendirilmesi yahut sözlü sınavın tekrarlanması taleplerine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede; sözlü sınav komisyonunun mevzuata uygun şekilde oluşturulduğu, her bir komisyon üyesinin adaylar hakkında yaptığı değerlendirmenin ayrı ayrı puanlanarak tutanağa bağlandığı ve değerlendirmeler arasında şüphe oluşturacak farklılıklar bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuranların taleplerinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
15. Diğer yandan başvuranların, ataması yapılan adaylar içerisinden yasal sürede göreve başlamayanlar nedeni ile münhal kalan kadrolara ek atama yapılması taleplerine ilişkin olarak idare tarafından Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan
Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik kapsamında bu hususa ilişkin herhangi bir düzenleme olmadığı bu nedenle ek atama yapılamayacağı ifade edilmiştir.
16. Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer
Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin 35. maddesinde Yönetmelikte hüküm bulunmaması halinde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin uygulanacağı ifade edilmiştir. Bu kapsamda
Genel Yönetmeliğin 12/B maddesinin ikinci fıkrasında, görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro veya pozisyon sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personelin kurumlarca ihtiyaç duyulması halinde
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebileceği ve 12/C maddesinde de, maddede belirtilen sebeplerle boş kalan veya boşalan kadrolara, başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadro veya pozisyonlar için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar, 12/B maddesine göre kurumlarca belirlenmiş olması halinde yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabileceği hükme bağlanmıştır.
17. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Genel Yönetmeliğin 15. maddesinde ise bu yönetmelik kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Kurumların çıkaracakları yönetmelikle belirleyecekleri belirtilmiştir. Söz konusu Genel Yönetmeliğe dayanılarak Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde
Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik düzenlenmiş olup, söz konusu Yönetmelikte yedek liste belirleneceğine ve boş kalan veya boşalan kadrolara yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabileceğine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
18. Benzer bir konuya ilişkin Danıştay 5. Dairesinin 14/11/2011 tarihli ve E.2009/4677, K.2011/6294 sayılı kararında; “…Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurları ile 399 sayılı KHK kapsamındaki kamu iktisadi teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu hükmü; 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı, son fıkrasında kurum ve kuruluşların, daha üst görevler de dahil olmak üzere ikinci fıkrada belirtilen görevler ile bu Yönetmelik kapsamında bulunmayan diğer görevlere yapılacak atamalara ilişkin şartlarını özel yönetmeliklerinde düzenleyebilecekleri hükmü yer almış; 15 inci maddesinin 1 inci fıkrasında ise, kurumların, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak öğrenim düzeyiyle hizmet süresi, alt görevlerde bulunma süresi ve disipline ilişkin şartlarla bunlar için verilecek görevde yükselme eğitiminin ilanı, şekli, süresi, konuları, ağırlıkları ve kapsama dahil edilecek diğer unvanlar ve bunlara ilişkin hususları Devlet Personel Başkanlığının olumlu görüşünü alarak çıkaracakları yönetmelikle düzenleyecekleri belirtilmiştir. Görüldüğü üzere, yukarıda adı geçen Yönetmeliğin 15/1 inci maddesiyle kurumlara, kendi görevde yükselme yönetmeliklerini çıkarma konusunda yetki verilmiş ve düzenleme yapılacak hususların çerçevesi de belirlenmiştir.(…)İdarenin, memurların üst görevlere yükselmesini belirli şartlara bağlama konusunda takdir yetkisi bulunduğu kuşkusuzdur. Ancak bu yetkinin hukukun genel ilkelerine, üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanılması halinde iptali söz konusu olacaktır. …” denilmektedir. Danıştay kararında; kurumlara kendi görevde yükselme yönetmeliklerini çıkarma ve belli hususları düzenleme yetkisi verildiği, idarenin, memurların üst görevlere yükselmesini belirli şartlara bağlama konusunda takdir yetkisi bulunduğu, ancak bu yetkinin hukukun genel ilkelerine, hizmet gereklerine aykırı olarak kullanılması durumunda iptalinin söz konusu olacağı, idarenin, üst
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
göreve yükselme konusunda görevin gerektirdiği tecrübe, birikim gibi birtakım özellikleri şart koşmasının hukuka aykırı olmadığı belirtilmiştir.
19. Bu kapsamda Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelikte yedek liste belirlenmesi ve ek atama yapılması hususunda herhangi bir düzenleme bulunmadığı, düzenleme olmadığı hallerde ise Genel Yönetmelik hükümleri doğrultusunda işlem yapılması gerektiği tespit edilmiştir.
Genel Yönetmeliğe bakıldığında ise idarelerin yedek liste belirlememesi ve boş kalan kadroların yeni açılacak görevde yükselme sınavı ile doldurulması konusunda idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu ifade edildiğinden idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
20. İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu, dolayısıyla başvuranların sözlü sınav puanlarının düzeltilmesini veya sözlü sınavın tekrarlanması yahut ataması yapılan adaylar içerisinden yasal sürede göreve başlamayanlar nedeni ile münhal kalan kadrolara ek atama yapılması taleplerinin reddedilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
22. Ayrıca, idarenin sözlü sınav öncesinde, bir puanlama kriteri düzenlenmesi, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden komisyon üyelerince verilen puanların tutanağa geçirildiği, bunun dışında ayrıca soru ve cevaplara ilişkin herhangi bir gerekçeli tutanak tutulmadığı, sorulacak sorular için bir puanlama kriteri belirlenmediği ve cevap anahtarı hazırlanmadığı anlaşılmıştır.
23. Diğer yandan başvuruya konu görevde yükselme sınavına ilişkin olarak tercihler öncesinde başarı sıralamasının, yerleştirme sonrası hangi kadroya kaç puanla yerleştirme yapıldığına dair yerleştirme sıralamasının ve başvuranların talebi doğrultusunda sözlü sınavlarına ilişkin komisyon tutanaklarının bilgi edinme hakkı kapsamında ilgilileri ile paylaşılmadığı, bu kapsamda idarenin işlemlerinin iyi yönetim ilkelerinden olan “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun olmadığı değerlendirilmiş olup, idarenin bundan böyle bu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
24. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede
Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranların sözlü sınav puanlarının düzeltilmesi veya sözlü sınavın tekrarlanması yahut ataması yapılan adaylar içerisinden yasal sürede göreve başlamayanlar nedeni ile münhal kalan kadrolara ek atama yapılması taleplerinin REDDİNE; Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması hususunda MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI’NA tavsiyede bulunulmasına,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.