ÖZET: Bu karar, milli emlak denetmenlerinin taşra teşkilatında istihdam edilip edilemeyeceği konusundaki hukuki uyuşmazlığı ele almaktadır. Başvuran, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin 101. maddesi uyarınca milli emlak denetmenlerinin merkez teşkilatında görevlendirilmesini talep etmiştir. Ancak, ilgili mevzuat incelendiğinde, milli emlak denetmenlerinin unvanlarının Defterdarlık Uzmanı olarak değiştirildiği ve taşra teşkilatında istihdam edilebileceği sonucuna varılmıştır.

İdare, milli emlak denetmenlerinin taşra teşkilatında istihdam edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığını belirtmiştir. 64 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve Milli Emlak Denetmenliği Yönetmeliği, bu personelin taşra teşkilatında görev alabileceğini düzenlemektedir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu karar, idarenin milli emlak denetmenlerini ihtiyaca göre istihdam edebileceğini ortaya koymaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/1119-S.22.1718

BAŞVURU NO : 2021/18550

KARAR TARİHİ : 25/01/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Milli Emlak Uzmanlarının taşra teşkilatında istihdam edilmemesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 01/11/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran Milli Emlak Denetmeni olarak görev yaptığını, Milli Emlak Denetmenleri Yönetmeliğinin 37 inci maddesinde Milli Emlak Denetmenlerinin görevlerinin sayıldığını, Milli Emlak Genel Müdürlüğünün merkez teşkilatında yer aldığını ve personelinin de merkez personeli olduğunu, kararnamenin 125 inci maddesi gereğince taşra teşkilatı olan İl Müdürlüklerine atandıklarını belirterek Milli Emlak

Denetmenlerinin 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 101-l maddesi uyarınca merkez kadroya atanmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. 1. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından gönderilen 01/12/2021 tarih ve E– – sayılı yazı ve eklerinde;

24 Ağustos 1995 tarih ve 22384 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren mülga Milli Emlak

Genel Müdürlüğü Milli Emlak Denetmenlerinin Görev, Yetki, Çalışma ve Atama Usulüne İlişkin

Yönetmeliğin “Teşkilatlanma” başlıklı 4 üncü maddesinde “Denetmenler, milli emlak dairesi başkanı olan illerde milli emlak dairesi başkanına, diğer illerde defterdara bağlı olarak görev yaparlar” hükmü gereğince, 2.2. Yine, 2 Kasım 2011 tarihli ve 28103 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 659 sayılı

Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine

İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 17 nci maddesinde yer alan “ … Milli Emlak Denetmeni …

kadrolarında bulunanlar, Defterdarlık Uzmanı kadrolarına ve bunların yardımcıları Defterdarlık Uzman

Yardımcısı kadrolarına başka bir işleme gerek kalmaksızın halen bulundukları kadro dereceleriyle atanmış sayılırlar. “ hükmü ile Milli Emlak Denetmeni kadrosunda bulunan personelin Denetmenlik Defterdarlık

Uzmanı kadrosuna atandığı, 25 Haziran 2012 tarihli ve 28334 sayılı Resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Defterdarlık Uzmanlığı Yönetmeliğinin “ Görev Yerlerinin belirlenmesi ve Yer

Değişikliği” başlıklı 35 inci maddesinde yer alan “ Defterdarlık Uzman Yardımcıları ve Defterdarlık

Uzmanları Defterdar emrinde veya Defterdarlık birimlerinde görevlendirilir.” Hükmüne istinaden, Defterdarlık Uzmanları Milli Emlak Genel Müdürlüğünün mülga Maliye Bakanlığının ana hizmet birimleri arasında yer aldığı dönemde de, taşra teşkilatı kadrolarında görev yaptıkları, 2.3. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “ Uzman ve

Denetmen İstihdamı” başlıklı 125 inci maddesinde; “ (1) Bakanlık, görev alanına giren konularda çalışmak üzere 657 sayılı Kanunun ek 41 inci maddesine göre Çevre ve Şehircilik Uzmanı ile Çevre ve

Şehircilik Uzman Yardımcısı, 657 sayılı Kanunun ek 44 Üncü maddesine göre Milli Emlak Uzmanı ve

Milli Emlak Uzman Yardımcısı istihdam edebilir. (2) Bakanlık taşra teşkilatında milli emlak iş ve işlemleri ile ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yapmakla görevlendirilmek üzere

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24 üncü maddesi uyarınca Milli Emlak Denetimi ve

Milli Emlak Denetmen Yardımcısı istihdam edebilir. (3) Milli Emlak Denetmeni ve Milli Emlak

Denetmen Yardımcısı, mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük hakları bakımından 375 sayılı Kanun

Hükmünde Kararnamenin ek 30 uncu maddesi uyarınca Ürün Denetmeni ve Ürün Denetmen Yardımcısına denktir.” , 64 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Geçici 2 nci maddesinin 2 nci fıkrası ile 07.10.2021 tarihli ve 31621 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Emlak Denetmenliği

Yönetmeliğinin, “Teşkilatlanma” başlıklı 5 inci maddesinin 3 üncü fıkrası gereği Milli emlak denetmen ve denetmen yardımcılarının taşra teşkilatında çalıştırılabileceği ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;

“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” ,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,

5. Maliye Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin

“Kadrolar” başlıklı ek 34 üncü maddesinde “Muhasebe Denetmeni”, “Milli Emlak Denetmeni”, “Muhasebe Uzmanı” ve “Milli Emlak Uzmanı” kadro unvanları “Defterdarlık Uzmanı” şeklinde ve

“Muhasebe Denetmen Yardımcısı”, “Milli Emlak Denetmen Yardımcısı”, “Muhasebe Uzman Yardımcısı” ve “Milli Emlak Uzman Yardımcısı” kadro unvanları ise “Defterdarlık Uzman Yardımcısı” şeklinde değiştirilmiştir.”

6. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Uzman ve denetmen istihdamı” başlıklı 125 inci maddesinde “Bakanlık, görev alanına giren konularda çalıştırılmak üzere 657 sayılı Kanunun ek 41 inci maddesine göre Çevre ve Şehircilik Uzmanı ile Çevre ve

Şehircilik Uzman Yardımcısı, 657 sayılı Kanunun ek 44 üncü maddesine göre Milli Emlak Uzmanı ve Milli

Emlak Uzman Yardımcısı istihdam edebilir. (2) (Değişik:RG-10/6/2020-31151-CK-64/6 md.) Bakanlık taşra teşkilatında milli emlak iş ve işlemleri ile ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma

yapmakla görevlendirilmek üzere 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24 üncü maddesi uyarınca

Milli Emlak Denetmeni ve Milli Emlak Denetmen Yardımcısı istihdam edilebilir”

7. 64 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde değişiklik

Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Geçici 2 nci maddesinin 2 nci fıkrasında “ Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı taşra teşkilatında milli emlak uzmanı kadrosunda bulunanlardan daha önce milli emlak denetmeni kadrosunda istihdam edilenler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde talep etmeleri halinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı taşra teşkilatında durumlarına uygun milli emlak denetmeni kadrolarına atanır.”

8. Milli Emlak Denetmenliği Yönetmeliğinin “Teşkilatlanma” başlıklı 5 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında “Denetmenler ve Denetmen Yardımcıları, Milli Emlak Dairesi Başkanlığı bulunan illerde Milli

Emlak Dairesi Başkanına diğer illerde İl Müdürüne bağlı olarak taşra teşkilatında Grup Başkanlıkları bünyesinde görev yaparlar.”

Hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

10. Başvuran, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin 101 inci maddesi gereği milli emlak denetmenlerinin merkez teşkilatında görevlendirilmesini talep etmektedir.

11. İlgili mevzuat hükümleri incelendiğinde, Milli Emlak Denetmenlerinin unvanlarının Defterdarlık

Uzmanı olarak değiştirildiği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 1 sayılı

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Milli Emlak Uzmanı istihdam edileceğinin düzenlendiği, 64 sayılı

Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde değişiklik Yapılmasına Dair

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ilgili maddesinde daha önce milli emlak denetmeni olan ancak sonradan milli emlak uzmanlığı kadrosuna geçirilenlerin talepleri halinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği

Bakanlığının taşra teşkilatındaki milli emlak denetmenliği kadrosuna atabileceğinin düzenlendiği, en son

07.10.2021 tarihinde yürürlüğe giren Milli Emlak Denetmenliği Yönetmeliğinin ilgili maddesinde de milli

emlak denetmen ve denetmen yardımcılarının taşra teşkilatında Grup Başkanlıkları bünyesinde görev yapacakları düzenlenmiştir.

12. Yapılan bu düzenlemeler neticesinde idarenin yeniden milli emlak denetmenleri unvanlı kadrolarda personel istihdamına başladığı ve taşra teşkilatında da milli emlak denetmenlerini ihtiyaca göre istihdam edebileceği anlaşılmaktadır.

13. Başvuranın emsal olarak gösterdiği 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı

Kararnamesinin Milli Emlak Genel Müdürlüğü başlıklı 101 inci maddesinde Milli Emlak Genel

Müdürlüğünün görevleri sayılmış olup, milli emlak denetmenlerinin taşra teşkilatlarında istihdam edilemeyeceğine ilişkin bir sonuç çıkarılması mümkün değildir.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde idare tarafından milli emlak denetmenlerinin taşra teşkilatında istihdam edilmesinde mevzuata aykırılık yoktur.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; söz konusu ilkelere aykırı davranıldığına ilişkin herhangi bir hususa rastlanmamıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,

Kararın BAŞVURANA ve ÇEVRE ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi