|
ÖZET: Bu karar, milli sporcu olan bir başvuranın burs talebinin reddedilmesine ilişkindir. Başvuran, milli sporcu belgesi ile burs almak istemiş, ancak ilgili idare, milli sporculuk durumunun mevzuata uygun olmadığını belirterek sadece öğrenim kredisi tahsis etmiştir. Başvuranın milli sporcu belgesine sahip olduğu, fakat bu durumun pasif olduğu ve dolayısıyla burs verilmesine yeterli olmadığı ifade edilmiştir.
İdare, milli sporcu belgesi almış öğrencilerin öncelikli olarak burs alabilmesi için millilik durumlarının teyit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’nun yönetmeliklerinde burs verilecek öğrencilerin değerlendirilmesine dair düzenlemeler yer almakta, ancak milli sporcu belgesi almış öğrencilerin burs alabilmesi için belirli şartların sağlanması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın burs talebinin reddi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/20504-S.20.25263
BAŞVURU NO : 2019/22012
KARAR TARİHİ : 09/06/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KREDİ VE YURTLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Milli sporcu olduğu gerekçesiyle tarafına burs verilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 12/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, milli sporcu olarak yaptığı burs başvurusu sonucunda tarafına öğrenim kredisi tahsis edildiğini, gerekçe olarak milli sporcu belgesinin üzerinden iki yıl geçmesinin ileri sürüldüğünü ancak benzer durumda olup burs alan kişilerin bulunduğunu, bununla birlikte ilk sekize giren kişilere burs ödemesinin devam edeceği bilgisinin verildiğini, kendisinin bu kapsamda kaldığını belirterek almakta olduğu öğrenim kredisinin bursa dönüştürülmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sayılı ve
13.04.2020 tarihli yazısında, “….başvuranın 2018/2019 öğretim döneminde Genel
Müdürlüğümüze Burs/Kredi başvurusunda bulunmuş olduğu anlaşılmıştır. Genel
Müdürlüğümüzce başvuran öğrencilerden; “Sosyal ve fiziksel durumu itibarıyla ya da ilgili mevzuat göz önünde bulundurularak belirlenen şartlara haiz olan öğrenciler, öncelikli öğrenci olarak dikkate alınır.” Öncelikli öğrenciler hakkında, değerlendirme usul ve esasları uygulanmaksızın burs tahsis işlemleri gerçekleştirilir. Öncelikli öğrenciler aşağıda belirtilmiştir; … f) 12/05/2011 tarihli ve 27932 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Milli
Sporcu Belgesi Verilmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre “Milli Sporcu Belgesi” almış öğrencilerden Milliliği Spor Genel Müdürlüğü tarafından teyit edilen (doping cezası alanlar hariç) öğrencilerden öncelikli olarak burs alır. Bu hükümler gereği söz konusu öğrenciye ait Milli Sporcu durumu ile alakalı Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü Milli Sporcu
İşlemleri Şube Müdürlüğüne 12.09.2019 tarih ve 995890 sayılı yazımız ile durumu sorulmuş olup; 23.09.2019 tarih ve sayılı cevabi yazıda Milli Sporculuğunun mevzuat hükümlerine uygun olmadığı bildirilmiştir. Bu nedenle ‘ a hakkında yapılacak bir işlemin bulunmadığına dair ekte yer alan dilekçelerine cevabi yazılar gönderilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 2 inci maddesinde Türkiye
Cumhuriyetinin sosyal bir hukuk devleti olduğu, 5 inci maddesinde Devletin temel amaç ve görevlerinden birisinin kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak olduğu, ‘Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi’ başlıklı 42 nci maddesinde Devletin, maddi imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapacağı, ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı’ başlıklı 74 üncü maddesinde, herkesin, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahip olduğu, Kamu Denetçiliği Kurumunun idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri incelediği hüküm altına alınmıştır.
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
5. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun ‘Amaç’ başlıklı 2 nci maddesinde “…Yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmaktır.”, ‘Öğrenim kredisi’ başlıklı 14 üncü maddesinde;
“Yüksek (…) öğrenim gören ve bu kanuna göre yapılacak yönetmeliklerle belirtilen esas ve şartlar içinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tesbit edilen öğrencilere öğrenim kredisi verilir.”,
6. 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun
‘Burs ve kredilerin verilmesi’ başlıklı 2 nci maddesinde; “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu; yurt içinde yükseköğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dâhilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs/kredi verebilir.”,
7. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin ‘Kurumca
Burs Verileceklerin Değerlendirilmesi’ başlıklı 14 üncü maddesinde, “Kurumca burs verilecek öğrenciler; öğrenci ve ailesinin sosyal, ekonomik durumu ile öğrencinin burs isteğinde bulunduğu tarihte yüksek öğretim kurumuna girişte aldığı puan ve puan türü, ara sınıfta ise yılsonu başarı durumu dikkate alınarak her yıl Yönetim Kurulunca belirlenen kıstaslar doğrultusunda değerlendirilir. Öğrenim kredisi almakta iken durumunda sonradan değişiklik olanlardan; değişikliğin meydana geldiği öğretim yılında Yönetim Kurulunca belirlenen öncelikle burs verilecek öğrenciler kapsamına girenlerin öğrenim kredileri öğrencinin durumunda meydana gelen değişikliği izleyen ödeme döneminden itibaren bursa dönüştürülür.”,
8. 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ‘Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’ başlıklı 188 inci maddesinde; – (1) Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır: h) Öğrencilerin desteklenmelerine ilişkin politikaların tespiti amacıyla gerekli çalışmaları yapmak, ı) Öğrencilere verilecek öğrenim kredisi ve burslar ile kredi borcunun tespiti, takibatı ve tahsilâtı ile kredi teminatına ilişkin usul ve esasları belirlemek, kredi ve burs başvurularının alınması ve değerlendirilmesi ve ödeme işlemlerinin yapılmasını sağlamak”, ‘Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ başlıklı 189 uncu maddesinde, “c) Sporcu yetiştirilmesi ve spora ilgiyi artırmaya yönelik çalışmaları yürütmek, başarılı sporculara ve çalıştırıcılarına ayni ve nakdi yardım yapmak veya yapılmasını sağlamak, ödüllendirmek, uluslararası yarışmalarda Türkiye’yi temsil edip derece alan sporculara aylık bağlanması ve
Milli Sporcu Belgesi verilmesiyle ilgili iş ve işlemleri yürütmek,” Düzenleme görev ve yetkisi başlıklı 508 inci maddesinde, “Bakanlık görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapabilir.” ve ‘Yönetmelikler’ başlıklı 537 nci maddede yer alan “Bu
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir.” hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre başvurunun reddedilmesi önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 10. Başvuran, milli sporcu olduğu gerekçesi ile burs verilmesini talep etmektedir.
11. İlgili idare, milli sporculuk durumunun mevzuata uygun olmadığını belirterek öğrenim kredisi tahsis etmiştir.
12. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın milli sporcu olduğundan bahisle tarafına burs verilmesi amacıyla başvuru yaptığı, değerlendirme sonucunda öğrenim kredisi tahsis edildiği, bu işlemin gerekçesi olarak sporculuk durumunun pasif olmasının gösterildiği, başvuranın 03/10/2013 tarihli (C) Sınıfı Milli Sporcu Belgesine sahip olduğu, Türkiye Boks Federasyonu Başkanlığının 12/07/2019 tarihli yazısında başvuranın 18-22
Aralık ve 19-22 Kasım 2018 tarihleri arasında şampiyonalara katıldığının belirtildiği hususları tespit edilmiştir.
13. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Yurt İdare ve İşletme Yönetmeliğinin
‘Değerlendirme’ başlıklı 8 inci maddesinde “Milli Sporcu Belgesi” almış öğrencilerin öncelikli olarak barındırılacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak benzen düzenlemeye burs yönetmeliğinde yer verilmemiştir.
14. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin ‘Kurumca Burs
Verileceklerin Değerlendirilmesi’ başlıklı 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Burs ve
Öğrenim Kredisi Başvurularının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar ile hangi öğrencilerin öncelikli öğrenci statüsünde olacağı düzenlenmiştir. Buna göre milli sporcu belgesi almış öğrencilerden millilik durumu teyit edilenler öncelikli öğrenci olarak kabul edilebilecektir.
15. Somut olayda başvuranın milli sporcu belgesine sahip olduğu ancak Spor Hizmetleri Genel
Müdürlüğü Milli Sporcu İşlemleri Şube Müdürlüğünün Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğüne muhatap 23.09.2019 tarih ve sayılı yazısı ile başvurana ait Milli Sporcu durumunun mevzuat hükümlerine uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
16. Milli Sporcu Belgesi Verilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre almaya hak kazanılan milli sporcu belgesinin belirli suçlardan hükümlü bulunma, spor cezası alma ya da uyarıcı (doping) nedeniyle derecenin iptal edilmesi durumlarında kazanılan milli sporcu belgesinin geçerliliğini yitireceği düzenlenmiştir.
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; burs verilmesini düzenleyen yönetmelik hükümlerinde öncelikli öğrencilere yönelik düzenleme bulunmadığı, bahse konu uygulamanın dayanağını Burs/Öğrenim Kredisi Başvurularının Değerlendirilmesine İlişkin
Usul ve Esaslar (Kıstaslar) oluşturduğu, Kıstaslar ile yönetmelikte bulunmayan konulara ilişkin düzenleme yapıldığı, bu düzenlemelerin şartları taşıyan öğrencilerin lehine olduğu ve bir sınırlamadan öte uygulama alanı genişliğinin sağlandığı, bu işlemin Gençlik ve Spor
Bakanlığının görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda yaptığı idari düzenlemeler olarak kabul edilmesi gerektiği, bu idari düzenlemelerin üst hukuk normlarına aykırılık barındırmadığı, öğrenimin desteklenmesi konusunda sınırlama getirmediği, yönetmelikte yer verilmeyen öncelikli öğrenci durumlarının ayrıntılı düzenlenerek öncelikli öğrencilerin herhangi bir değerlendirme şartına tabi tutulmadan burs almaya hak kazandırıldıkları, öncelikli öğrenciler arasında da bir değerlendirme yapılmasının normal ve bir anlamda zaruri olduğu, böylelikle Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü tarafından milli sporculuk durumlarının teyit edilmesi, sporla aktif uğraşı olmasının aranması, belirli sıralamalar ile güncel şampiyonaların ve bu şampiyonalarda derecelerin aranması, uğraşılan sporun uluslararası komiteler tarafından tanınması, olimpik olup olmadığının dikkate alınması gibi iç düzenlemelere dayanılarak işlem tesis edildiği, başvuranın milli sporcu belgesine sahip olmakla birlikte bu durumun doğrudan burs verilmesine yeterli olmadığı ve ilgili idarelerin diğer kıstaslarını da sağlaması gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde idarenin burs verilmesi talebini reddetmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI KREDİ VE YURTLAR
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi