Miras kalan taşınmazların intikal işlemlerinde iki kez döner sermaye hizmet bedeli tahsil edilmesi nedeniyle mağduriyetin giderilmesi (KDK)

kendisinden ikinci kez tahsil edilen 90,50 TL tapu harcının kendisine iade edilmesi talebi ile Tapu ve

Kadastro Genel Müdürlüğüne müracaatta bulunduğunu, adı geçen Genel Müdürlüğün hiç bir işlem yapmadan dilekçesini iade ederek ilgili Tapu Müdürlüğüne müracaat etmesinin istenildiğini, oysa şikayetçi olduğu hususun Genel Müdürlüğün taşra birimi olan Tomarza Tapu Müdürlüğünce yapılan işlemin yasal dayanağının bildirilmesi olduğunu, bu başvuruya istinaden, yapılan uygulamanın mevzuata uygun olup olmadığının incelenerek bildirilmesi gerekirken, dilekçesini iade etmelerinin nedenini anlayamadığını, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünce e-posta üzerinden gönderdiği dilekçeye cevap verilmeyerek Anayasanın 74 üncü maddesinin gereğinin yerine getirilmemiş olduğunu, vefat eden babasından kalan 19 taşınmazın intikalinin bir kerede yapılması mümkün iken idarenin bunu yapmayarak hem idareye hem de vatandaşa gereksiz yere iş yükü, zaman kaybı ve ekonomik külfet getirmesinin yasal dayanağı olup olmadığı hususunda bilgi edinmek istediğini, vatandaştan kaynaklı olmayan ve idarenin hatasından kaynaklandığını düşündüğü aynı kişiye ait veraset intikal işlemlerinde ikinci defa tapu harcı altında alınan 90,50 TL nin yasal dayanağının bildirilmesi ile fazladan alınmış ise kendisine iade edilmesi gerektiğini, Tapu ve Kadastro Genel

Müdürlüğüne e-posta olarak gönderdiği dilekçeye hiç bir işlem yapılmayarak taşra birimine iade edilmesinin dayanağının belirtilmesi gerektiğini belirterek; mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir .

II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Tomarza Kaymakamlığı Tapu

Müdürlüğünden 19/ 01/ 2018 tarih ve sayılı yazı ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, idarenin 23/ 01/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazısında; 2.1. Başvuranın 22/ 09/ 2017 günü ekle ibraz etmiş olduğu /ara Sulh Hukuk Mahkemesi’ nden almış olduğu 15/ 08/ 2011 tarih Esas Sayılı Karar numaralı Veraset İlamı ve Tomarza

Malmüdürlüğü’ nden almış olduğu 21/ 09/ 2017 tarih ve 1080 Sayılı Veraset Vergi İlişiği yazısı ile müracaat ettiği, müracaat ettiği adına kayıtlı olan parça gayrimenkullerin intikal işlemlerinin 27/ 09/ 2017 günü tamamlanarak malikleri adına tapularının verilerek işlemin sonlandırıldığı, bu işlemle ilgili 90,50 TL Döner Sermaye ücreti tahsil edildiği, 2.2. Başvuranın sonradan kendisinin tespit ettiği 5 adet taşınmaz için 27/ 10/ 2017 tarihinde müracaat ettiği ve yapılan araştırmada ise Murisin ” olan baba adının; numaralı parsellerde ” olarak, numaralı parselde ise ” olarak geçtiği, bunlara ait ilmühaber örneklerinin ekte sunulduğu, isim yanlışlıkları nedeniyle de T .C.

kimlik numarası girilmediği, 2.3. Tashih işlemini müteakip, bu beş adet taşınmazla ilgili intikal işlemi yapılarak alınması gereken 90,50 TL Döner Sermaye ücretinin tahsil edildiği, fazladan alınan bir Döner Sermaye ücreti söz konusu olmadığı, bu hususlarla ilgili başvuranın BÎMER’e yapmış olduğu 13/ 11/ 2017 tarih

1701711345 numaralı başvurusuna yanıt olarak bu hususların belirtildiği,

2.4. Başvuranın ilk müracaatında yanlış olan tapularını beyan etmemiş olması sebebiyle, gerekli araştırmaların yapılarak tashihinden sonra Murisinin adına kayıtlı taşınmazların tamamının intikal işleminin bir kerede gerçekleştirilemediği, başvuranın kendisinden kaynaklanan hata için

Müdürlüklerini suçlayarak zaman kaybına ve fuzuli yazışmalara neden olduğu, 3. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünden

2 / 12Görevleri Hakkında Kanunun “Döner sermaye işletmesi” başlıklı 8 inci maddesinde düzenlendiği,

3.10. 6083 sayılı Kanuna ekli (III) Sayılı Tarife Cetveline göre Tapu işlemlerinden ( Yöresel Katsayı

X Hizmet Bedeli) formülüne göre döner sermaye hizmet bedeli tahsil edildiği, 3.11. Tapu çalışanlarının hizmetleri kapsamında tahsil edilen döner sermaye hizmet bedelinin, Kanunun verdiği yetkiye istinaden tahsil edildiği, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/ 1/ 1961 tarih ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulandığı, 3.12. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 1020 nci maddesi gereğince babasından intikalen kalan taşınmazların tamamından bilgisi bulunmadığını iddia edemeyeceği, öte yandan mer ’i mevzuat kapsamında hak sahibi olarak vefat eden babasından kalan taşınmazların tamamının tespiti ile, ilgili belgelerin gösterilmesini isteyebilme hakkına sahip olduğu, bu durumda vefat eden babasından kalan taşınmazların ( parça taşınmazın ) tamamının intikalini ilk başvurusunda talep edebileceğinin ortaya çıktığı, 3.13. Tapu müdürlüklerinin istem ile bağlı olduğu, hangi taşınmazlar üzerinde işlem yapılacağı tarafların istemine bağlanan bir olgu olduğu için, ilgilisince öncelikle kayıtlarında yanlışlık bulunmayan kayıtların intikalinin talep edildiği, daha sonra kayıt düzeltimi gerektiren taşınmazların farklı prosedürlere bağlanmış olan (İlmühaber alınması, nüfus kayıt örneği ile değerlendirme, zeminde inceleme yapılması vb.) düzeltme işleminin ardından intikalini talep ettiklerinin de resmi belgeler ile sabit olduğu, Tapu müdürlüklerince işlemlerin aynı anda ve tek bir işlemle sonuçlandırılmasının usul ekonomisine daha uygun olduğu, ancak düzeltme gereği olan parsellerle karşılaşıldığında, ilgililerin de istemi halinde işlemlerin ayrıştırılarak tescil edilmesinin mümkün olduğu, 3.14. Yapılan işlemlere ilişkin süreçlerde irade ve arzusunu başvuru istem belgesini imzalayarak ortaya koymuş olduğu, akabinde işlem gerçekleştirilerek döner sermaye ücreti tahsil edildiği ve işlemin sonuçlandırılarak tapu kütüğüne tescil edildiği, bu nedenle bu aşamada

İdarelerince yapılabilecek herhangi bir işlem bulunmadığı, 3.15. Şikayet konusu talebe ilişkin herhangi bir davaya ait bilgi ve belgenin mevcut olmadığı, ifadelerine yer verildiği görülmektedir .

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının, 4.1. “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35 inci maddesinde, “Herkes, mülkiyet ve miras hakkına sahiptir .

Bu haklar kamu yararı amacı ile kanunla sınırlanabilir . Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz .”, 4.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 5. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal

Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’nde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki

4 / 12yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının

temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler… Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar…”, 6. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 7. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Ek Protokol No. 1’in “Mülkiyetin korunması” başlıklı

1 inci maddesinde, “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini

isteme hakkı vardır . Bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir .”, 8. 8/ 12/ 2001 tarih ve 24607 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4721 sayılı Türk Medeni

Kanununun, 8.1. “ A. Kazanma- I. Mirasçılar tarafından” başlıklı 599 uncu maddesinde, “Mirasçılar, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar . / Kanunda öngörülen ayrık durumlar saklı kalmak üzere mirasçılar, mirasbırakanın aynî haklarını , alacaklarını, diğer malvarlığı haklarını, taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini doğrudan doğruya kazanırlar ve mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olurlar . …” 8.2. “Mülkiyet hakkının içeriği” başlıklı 683 üncü maddesinde, “Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir . ”, 8.3. 997 nci maddesinde, “Taşınmazlar üzerindeki hakları göstermek üzere tapu sicili tutulur . …

Sicilin örneği, nasıl tutulacağı ve yardımcı siciller tüzükle belirlenir .” 8.4. 2. “II. Tescilin ve terkinin koşulları – 1. İstem – a. Tescil için” başlıklı 1013 üncü maddesinde, “Tescil, tasarrufa konu olan taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine yapılır . / Edinen kimse, kanun hükmüne, kesinleşmiş mahkeme kararına veya buna eşdeğer bir belgeye dayanıyorsa, bu beyana gerek yoktur . / Bir aynî hakkı tescilden önce kazanan kimse, gerekli belgeleri ibraz ederek tescili isteyebilir .” 8.5. “b. Terkin ve değişiklik için” başlıklı 1014 üncü maddesinde, “Bir tescilin terkin edilmesi veya değiştirilmesi, ancak bu kaydın kendilerine hak sağladığı kimselerin yazılı beyanı üzerine yapılabilir .” 8.6. “III. Tescilin biçimi – 1. Genel olarak” başlıklı 1017 nci maddesinde, “Kütüğe tesciller, istem tarihine ve sırasına göre yapılır . …” 8.7. “C. Tapu sicilinin açıklığı” başlıklı 1020 nci maddesinde, “Tapu sicili herkese açıktır . /

İlgisini inanılır kılan herkes, tapu kütüğündeki ilgili sayfanın ve belgelerin tapu memuru önünde kendisine gösterilmesini veya bunların örneklerinin verilmesini isteyebilir . / Kimse tapu sicilindeki

5 / 12bir kaydı bilmediğini ileri süremez .”

8.8. “III. Düzeltme” başlıklı 1027 nci maddesinde, “İlgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memuru, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebilir . / Düzeltme, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçiminde de olabilir . / Tapu memuru, basit yazı yanlışlıklarını, tüzük kuralları uyarınca re’sen düzeltir .” 9. 10/ 12/ 2010 tarih ve 27781sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6083 sayılı Tapu ve Kadastro

Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun, 9.1. “Döner sermaye işletmesi” başlıklı 8 inci maddesinde, “( 1) Genel Müdürlük, ürettiği her türlü tapu, kadastro, harita ve arşiv bilgi ve belgeleri ile sunduğu hizmetlerden gelir elde etmek

üzere merkez veya bölge müdürlükleri bünyesinde döner sermaye işletmeleri kurar . … ( 6) (Ek :

3/ 6/ 2014- 6544/ 1 md.) Birinci fıkra uyarınca elde edilecek gelirler bu Kanuna ekli (III) sayılı tarife cetvelinde gösterilmiştir . … Döner sermaye hizmet bedelleri, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/ 1/ 1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır . ( 7) (Ek : 3/ 6/ 2014- 6544/ 1 md.) … Ayrıca, tapu müdürlüklerince gerçekleştirilen her türlü terkin ve bedelsiz yol ve yeşil alan gibi yerlere terk işlemlerinden, Genel Müdürlük birimlerince sebebiyet verilmiş hataların düzeltilmesi işlemlerinden, tapu müdürlüklerince resen yapılan işlemlerden, aile konutu şerhi işlemlerinden ve kat irtifakından resen kat mülkiyetine geçiş işlemlerinden döner sermaye hizmet bedeli tahsil edilmez . Veri paylaşımına ilişkin protokol veya sözleşmelerde, döner sermaye hizmet bedellerinin ödenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenebilir .”, 9.2. Kanunun eki (III) SAYILI TARİFE CETVELİ’nin “İŞLEMLER VE HİZMETLER-TAPU

İŞLEMLERİ” ” başlıklı 1 inci maddesinde, “Döner Sermaye Hizmet Bedeli 75 TL, İlave

Hizmet Bedeli 10 TL, Döner Sermaye Hizmet Bedeli Hesabı : Yöresel Katsayı X Hizmet Bedeli, Tapu işlemlerinden yukarıdaki formüle göre döner sermaye hizmet bedeli tahsil edilir .” 10. 15/ 6/ 1959 tarih ve 10231 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7338 sayılı Veraset ve İntikal

Vergisi Kanununun, 10.1. “Beyanname” başlıklı 7 nci maddesinde, “(Değişik birinci fıkra : 22/ 7/ 1998 – 4369/ 71 md.)

Veraset tarikiyle veya sair suretiyle ivazsız bir tarzda mal iktisap edenler, iktisap ettikleri malları,

5602 sayılı Kanun kapsamında şans oyunları düzenleyen ilgili kurum ve kuruluşlar ile yarışma ve

çekilişi düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler ikramiye kazananların ikramiyelerinden kesilen vergileri, bir beyanname ile bildirmeye mecburdurlar . ” 10.2. “Ödeme zamanı” başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasında, “(Değişik : 18/ 4/ 1984 – 2997/ 1 md.) Tescil tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde sonucu ilgili vergi dairesine bildirilmek üzere, intikal eden gayrimenkullerin tescil işlemi, veraset ve intikal vergisinin tahakkuku beklenmeksizin yapılır . Ancak, intikali yapılan gayrimenkule isabet eden veraset ve intikal vergisi tamamen ödenmedikçe devir ve ferağı yapılamaz ve üzerinde herhangi bir ayni hak tesis edilemez .

Tapu memurları vergi dairesince verilmiş ilişik kesme belgesi olmaksızın devir ve ferağ işlemi yapamazlar, aksi halde verginin ödenmesinden mükellefler ile birlikte müteselsilen sorumlu olurlar .” 11. 17/ 08/ 2013 tarih ve 28738 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tapu Sicili Tüzüğünün, 11.1. “ İstem” başlıklı 16 ncı maddesinde, “( 1) Kanunlarda veya bu Tüzükte belirlenen istisnalar

6 / 12dışında, yazılı istem olmadıkça tapu sicili üzerinde işlem yapılamaz, ( 2) İstem, tescili bozucu veya

hükümsüz kılıcı kayıt ve şarta bağlanamaz, ( 3) Müdürlüklere her türlü tapu işlemi için yapılacak istemde, başvuru istem belgesi düzenlenir . ( 4) Tapu sicilinde yapılacak haciz dahil her türlü kayıt sorgulaması istemlerinde, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası veya taşınmazın ada ve parsel numarasının belirtilmesi zorunludur . Aksi hâlde istem reddedilir .” 11.2. “İstemde bulunacaklar” başlıklı 17 nci maddesinde, “( 1) Kanunî istisnalar dışında, tapu sicilinde hak sahibi olan kişiler istemde bulunabilir . Tescilden önce hak sahibi olmuş kişiler de hakkın tescili için gerekli belgeleri ibraz ederek istemde bulunabilirler . …” 11.3. “Hak sahibinin belirlenmesi” başlıklı 18 inci maddesinde, “( 1) İstem, müdür veya görevlendireceği tapu görevlisi tarafından incelenir ve istemin hak sahibi tarafından yapılıp yapılmadığı belirlenir . / ( 2) İstemde bulunan hak sahibi gerçek kişi ise, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralı nüfus cüzdanı istenir, ibraz edilen kimlik bilgileri ile tescile esas belgelerde yer alan nüfus bilgileri karşılaştırılarak istemde bulunan ile hak sahibinin aynı kişi olup olmadığı tespit edilir . …” 11.4. “Resmî senet düzenlenmesini gerektirmeyen işlemler” başlıklı 20 nci maddesinde, “( 1)

Resmî senet düzenlenmesini gerektirmeyen işlemlerde aynî hakların tescili için; a) İstem, yasal veya atanmış mirasçılar tarafından yapılırsa yetkili merciler tarafından verilmiş mirasçılık belgesi, …

aranır .” 11.5. “Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi” başlıklı 75 inci maddesinde, “( 1) Kadastro çalışmalarından kaynaklanan malikin veya hak sahibinin adı, soyadı ve baba adına ilişkin tapu kütüğündeki yazım hataları ilgilisinin başvurusu üzerine; a) Senetsizden tespitlerde; nüfus kayıt örneği ve taşınmazın bulunduğu belediye veya muhtarlıktan alınacak fotoğraflı ilmühaber, / b)

Kayda dayalı tespitlerde; dayanağı kayıt ve belgeler, / incelenmek ve gerektiğinde tanık ve varsa tespit bilirkişileri dinlemek ve zeminde inceleme yapmak suretiyle istemin gerçek hak sahibinden geldiği belirlenirse, istem yevmiye defterine kaydedilerek düzeltilir . / ( 2) Zeminde inceleme, kadastro müdürlüğü teknik personeli ile birlikte yapılır ve inceleme neticesinde teknik rapor düzenlenir .

Zeminde incelemede, komşu parsel malikleri, muhtar ve diğer ilgililer dinlenir; vergi kaydı ve diğer her türlü bilgi ve belgeden yararlanılır . / ( 3) Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi ve eksikliklerin giderilmesinde de yukarıdaki fıkralar uygulanır . / ( 4) Bu madde hükümleri uyarınca kayıt düzeltmeleri için müdürlüklere başvuru yapılması zorunludur .”

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

12. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 13. Şikayet başvurucusu 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, kendisine babasından miras kalan taşınmazların intikal işlemlerinin bir seferde gerçekleştirilmemesi sebebiyle iki kez 90,50 TL döner sermaye hizmet bedeli ödediği gerekçesiyle, mağduriyetinin giderilmesi talebi ile Kurumumuza başvurmuştur .

14. Somut olay incelendiğinde;

7 / 1214.10. Tomarza Tapu Müdürlüğü’nün 16/ 11/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ile başvurana yanıt

verildiği, ayrıca Kayseri Tapu ve Kadastro XI . Bölge Müdürlüğünce de 20/ 11/ 2017 tarihinde BİMER üzerinden cevap verildiği, 14.11. Başvuranın aynı talebini 06/ 12/ 2017 tarihinde Kurumumuza ilettiği, anlaşılmıştır .

15. Somut olay, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde incelendiğinde, 15.1. Tapu Sicili Tüzüğünün 16 ncı maddesi gereğince, Kanunlarda veya bu Tüzükte belirlenen istisnalar dışında, yazılı istem olmadıkça tapu sicili üzerinde işlem yapılamayacağı düzenlendiğinden, somut olayın Kanunlarda veya Tüzükte belirlenen istisnalar arasında olup olmadığının tespitinin önem arz ettiği, 15.2. Türk Medeni Kanununun 599 uncu maddesi gereğince mirasçıların mirasbırakanın aynî haklarını doğrudan doğruya kazandıklarının öngörüldüğü, somut olayda başvuranın mirasçı sıfatıyla şikâyet edilen idareye müracaatta bulunduğu, başvuranın idareye ibraz ettiği Zara Sulh Hukuk

Mahkemesinin 15/ 08/ 2011 tarih ve sayılı veraset ilamına göre başvuranın babası (muris) 02/ 08/ 2011 tarihinde vefat ettiği, dolayısıyla başvuranın mirasçı sıfatıyla babasından kalan taşınmazların mülkiyetini (taşınmazların kendi adına tescilinden önce)

babasının (muris) vefat ettiği 02/ 08/ 2011 tarihinde kazandığı, dolayısıyla bu tarihten beri malik sıfatını taşıdığı, ancak tasarruf yetkisini taşınmazların kendi adına tescilinden sonra kullanmasının mümkün bulunduğu, 15.3. Yine Türk Medeni Kanununun 1013 üncü maddesi gereğince, tescilin, tasarrufa konu olan taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine yapılacağı, ancak edinen kimsenin, kanun hükmüne, kesinleşmiş mahkeme kararına veya buna eşdeğer bir belgeye dayanması halinde, bu beyana gerek olmadığı, bu durumda bir aynî hakkı tescilden önce kazanan kimsenin, gerekli belgeleri ibraz ederek tescili isteyebileceğinin öngörüldüğü, dolayısıyla babasının (muris) taşınmazları üzerinde mülkiyet hakkını babasının vefat ettiği 02/ 08/ 2011 tarihinde kazanan başvuranın, söz konusu mülkiyet hakkını kanun hükmüne (TMK . 599. Md / 14.2. pr) dayanarak elde etmiş olması dolayısıyla, taşınmazların tescili için başvuranın ayrıca bir yazılı beyanına gerek bulunmadığı, bu durumda taşınmazların başvuran üzerine tescili için tapu idaresine gerekli belgeleri ibraz etmesinin yeterli olduğu, 15.4. Başvuranın mirasçı sıfatıyla Türk Medeni Kanununun 599 uncu maddesi gereğince mülkiyet hakkını doğrudan doğruya kazandığı taşınmazların kendi adına tescili için gerekli belgelerin Tapu

Sicili Tüzüğünün 20 nci maddesinde düzenlendiği, buna göre ayni hakların tescili için, mirasçının hak sahibi olduğunun belirlenmesi için Türkiye Cumhuriyeti Kimlik nüfus cüzdanı nı ibraz etme gerekliliği dışında, yasal mirasçılar tarafından “mirasçılık belgesi” ibraz edilmesinin zorunlu olduğu, adı geçen Tüzük hükümleri gereğince, murisin taşınmazlarının mirasçılar adına tescili için başkaca herhangi bir belge ibrazının gerekli görülmediği, 15.5. Yine adı geçen Tüzüğün 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında, tapu sicilinde yapılacak her türlü kayıt sorgulaması istemlerinde, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası veya taşınmazın ada ve parsel numarasının belirtilmesinin zorunlu olduğunun öngörüldüğü, dolayısıyla murisin Türkiye

Cumhuriyeti kimlik numarası ile tapu sicilinde kayıt sorgulaması yapılmasının hukuken ve fiilen mümkün bulunduğu, kaldı ki başvuranın tapu idaresine ibraz ettiği Zara Sulh Hukuk Mahkemesinin

9 / 1215/ 08/ 2011 tarih ve sayılı veraset ilamında başvuranın babası (muris) “

Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasına ve diğer kimlik bilgilerine yer verilmiş olduğu, 15.6. Dolayısıyla idarenin mirasçının Türkiye Cumhuriyeti Kimlik nüfus cüzdanını ve mirasçılık belgesi” ni ibraz ederek hak sahibi olduğunu kanıtlaması halinde, mirasçının ayrıca bir talepte bulunmasına gerek kalmaksızın, idare tarafından murisin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ile tapu sicilinde kayıt sorgulaması yapılması suretiyle mirasçının muris adına kayıtlı taşınmazlar hakkında bilgilendirilmesi gerektiği, zira mirasçının murisin taşınmazları hakkında tam bilgi sahibi olmasının her durum ve şartta mümkün olmadığının ve murisin kimi zaman mirasçısının bilgisi dışında mal ediniminin de söz konusu olabileceği ihtimallerinin de göz önünde bulundurulması gerektiği, 15.7. Ayrıca idarenin Tapu Müdürlüklerinin “istem” ile bağlı olduğu, hangi taşınmazlar üzerinde işlem yapılacağının tarafların istemine bağlanan bir olgu olduğu, 4721 sayılı Türk Medeni

Kanunu’nun 1020 nci maddesi gereğince hak sahibi olarak vefat eden babasından kalan taşınmazların tamamının tespiti ile, ilgili belgelerin gösterilmesini isteyebilme hakkına sahip olduğu, dolayısıyla başvuranın vefat eden babasından kalan taşınmazların ( 19 parça taşınmazın ) tamamının intikalini ilk başvurusunda talep edebileceği iddialarının yerinde olduğu kabul edilmekle birlikte; mirasçının hangi taşınmaz/taşınmazlar üzerinde işlem yapılacağı talebini, murisin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ile tapu sicilinde kayıt sorgulaması yapılması suretiyle mirasçının muris adına kayıtlı taşınmazlar hakkında bilgilendirilmesi akabinde iletmesinin ve bu doğrultuda işlem tesis edilmesinin usul ekonomisine uygun olacağı, 15.8. Diğer yandan Tomarza Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü cevabi yazısında ( 2.2. pr) başvuranın sonradan kendisinin tespit ettiği adet taşınmazla ilgili yapılan araştırmada, murisin olan baba adının; Mahallesinde bulunan ayrı parselde ( numaralı parseller) olarak, diğer adet parselde ( numaralı ) ise ” ” olarak geçtiği, söz konusu isim yanlışlıkları nedeniyle T .C. kimlik numarası girilmediği iddiasının yerinde olmadığı, zira adı geçen idare tarafından ibraz edilen ve Mahallesi Muhtarlığı tarafından düzenlenen, bahsi geçen taşınmazlara ilişkin 27/ 10/ 2017 tarihli ilmühaber örneklerinde, söz konusu taşınmazların kadastro çalışmaları sırasında mahalle halkından “ adına hissesi oranında tahdit ve tespit görmüş olduğu, malikin baba isminin yanlış yazıldığı, işbu gayrimenkullerin hissesi oranında aşağıda nüfus kaydı adına kayıtlı olduğu , mirasçıları tarafından tasarruf edildiği, mahallede isminde başkaca şahıslar bulunmadığı, tapuda adının ve doğum tarihinin belirtilen şekilde düzeltilmesinde sakınca bulunmadığı, hususlarının belirtildiği, 15.9. Başvuranın babasından kalan taşınmazların kendi adına tescili sırasında başvurandan tahsil edilen döner sermaye hizmet bedelinin 6083 sayılı Kanunun 8 inci maddesi gereğince alındığı, buna göre Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün, ürettiği her türlü tapu belgeleri ile sunduğu hizmetlerden elde edilecek gelirlerin bu Kanuna ekli (III) sayılı tarife cetvelinde gösterildiği, söz konusu hizmet bedellerinin, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacağı, hususlarının öngörüldüğü, yine aynı Kanun maddesinde, Genel

Müdürlük birimlerince sebebiyet verilmiş hataların düzeltilmesi işlemlerinden, bu bedelin tahsil edilmeyeceği hususunun düzenlendiği,

10 / 1215.10. Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, başvuranın babasından kalan taşınmazların

mülkiyetini (taşınmazların kendi adına tescilinden önce) babasının (muris) vefat ettiği 02/ 08/ 2011 tarihinde kazanmış olması sebebiyle, idarenin başvuranın Türkiye Cumhuriyeti Kimlik nüfus cüzdanını ve mirasçılık belgesi” ni ibraz ederek “mirasçı” sıfatıyla hak sahibi olduğunu kanıtlaması halinde, başvuranın ayrıca bir talepte bulunmasına gerek kalmaksızın, idare tarafından murisin

Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ile tapu sicilinde kayıt sorgulaması yapılması suretiyle mirasçının muris adına kayıtlı taşınmazlar hakkında bilgilendirilmesi gerekirken, söz konusu bilgilendirmeyi yapmadan başvuranın istemi ile sınırlı olarak işlem tesis ettiği, dolayısıyla başvurandan iki kez döner sermaye hizmet bedeli tahsil edilmesine sebebiyet verildiği, değerlendirilmiştir .

16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, şikâyete konu edilen işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .

C. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

17. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme, hesap verilebilirlik, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kayseri İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın, babasından miras kalan taşınmazların intikal işlemlerinin bir seferde gerçekleştirilmemesi sebebiyle kendisinden iki kez 90,50 TL döner sermaye hizmet bedeli tahsil edilmesi dolayısıyla uğradığı mağduriyetin giderilmesi yönünde makul sürede işlem tesis edilmesi hususunda TOMARZA KAYMAKAMLIĞI TAPU MÜDÜRLÜĞÜ’ne TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Tomarza Kaymakamlığı Tapu

Müdürlüğü’nce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA, TOMARZA KAYMAKAMLIĞI TAPU MÜDÜRLÜĞÜ’ne ve TAPU

11 / 12VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’ne tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi