|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın Eceabat Şerife Melis Zileli Aile Sağlığı Merkezi’nde görevli bir doktorun kendisini kasıtlı olarak beklettiği ve sağlık hizmeti alımında ayrımcılık yapıldığı iddiaları incelenmiştir. İdare, başvuranın Aile Hekimi olarak kayıtlı olmadığı ve misafir hasta statüsünde bulunduğu, doktorun o an muayene dışında diğer sağlık hizmetlerini yürüttüğü gerekçesiyle hastayı başka bir birime aktardığını belirtmiştir. Yapılan incelemelerde, başvuranın bekletilmesinde herhangi bir kasıt veya art niyet tespit edilmemiştir.
Başvuranın, doktorla ilgili şikâyetinin incelenmesi sonucunda, iletişim eksikliği nedeniyle yaşanan yanlış anlamaların giderilmesi amacıyla doktorun uyarıldığı ve başvurana yazılı bir bilgilendirme yapıldığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın taleplerinin reddine karar verilmiş, idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu belirlenmiştir. Bu karar, sağlık hizmetlerinin sunumunda şeffaflık ve hasta haklarına saygı ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 11931-11931 |sayi|94019529-101.07.05-E.94019529-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2018/1735 2018/ 1735
KARAR TARİHİ : 04/07/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Eceabat Kaymakamlığı İlçe Devlet
Hastanesi Başhekimliği
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın; Şerife Melis Zileli Aile Sağlığı
Merkezi’nde görevli ile
İlçe Devlet Hastanesi
’ye yönelik şikâyeti hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 12/02/2018 12.2.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza elektronik başvuru yoluyla yapılan sayılı şikâyet başvurusunda,
adlı başvuran; 25/ 09/ 2017 tarihinde eşi ile birlikte Eceabat (Şerife Melis Zileli) Aile Sağlığı Merkezi’ne gittiklerini; kimlik numarasını dijital panoya (numaratöre) girdiğinde, numaratörün kendisine pratisyen hekim olan Dr . için sıra numarası verdiğini; bunun üzerine kendisinin ve eşinin doktorun kapısında beklemeye başladıklarını; kendileri beklerken doktorun odasından bir hastanın çıktığını; hasta odadan çıktıktan sonra yaklaşık 15- 16 dakika daha beklediklerini; bekledikleri süre içerisinde ise içeriye yeni bir hastanın girmediğini; zaten kendilerinden başka bekleyenin de olmadığını; bir müddet sonra başka bir hastanın merkeze gelerek numaratöre kimlik numarasını girdiğini, panoda ismi yazınca da doğrudan
Dr . ’in odasına girdiğini; hasta odadan çıktıktan sonra Dr . ’in de odadan çıktığını; ardından da kendilerine bir şey söylemeden alaycı/komik bir yüz ifadesiyle odasına geri girdiğini; bunun üzerine, 10 dakika daha bekledikten sonra, oradaki görevliye neden bekletildiklerini sorduklarını; görevlinin ise doktorun odasına girip çıktıktan sonra kendilerine herhangi bir bilgi vermeden yerine geçtiğini; buna karşılık ’in doktorun odasına
1 / 10girerek neden bekletildiklerini sorduğunu; doktorun, kendilerini Dr . e aktardığını ifade
ettiğini; ’in de “bizi görmenize rağmen, neden bize söylemiyor, 25 dakikadır kapınızda bekletiyorsunuz?” ifadelerinde bulunduğunu belirtmekte ve hem “kendisini kasıtlı olarak bekleten ve hasta seçen” ’den hem de “kendi doktorunu kollayarak taraf tutan ve
Kaymakamlığa gönderdiği yazıda kendilerine yönelik rahatsız edici/alaycı ifadeler kullanan”
’den davacı olduklarını ifade ederek, söz konusu kişilerin cezalandırılmalarını ve kendilerinden yazılı veya sözlü olarak özür dilenmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuru hakkında 11/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı yazımız ile Eceabat Kaymakamlığı’ndan
bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup; Eceabat Kaymakamlığı, 12/ 04/ 2018 tarihli “ivedi” kayıtlı yazısı ile Eceabat İlçe Sağlık Müdürlüğü’nden yazımızın gereğinin yerine getirilerek Kaymakamlığa bilgi verilmesini istemiştir . Kaymakamlığın 04/ 05/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısının ekinde alınan İlçe Devlet Hastanesi Başhekimliği’nin 30/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı yazısı ve
eklerinde özetle :
2.1. ’in, Kurumumuza başvurmadan önce, 07/ 12/ 2017 tarihinde Çanakkale Valiliği’ne
Şerife Melis Zileli Aile Sağlığı Merkezi’nde görevli Dr . hakkında zaten şikâyette bulunduğu; söz konusu şikâyetin Çanakkale Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü’nün 26/ 12/ 2017 tarihli yazısı ile Eceabat İlçe Devlet Hastanesi Başhekimliği’ne iletildiği; 2.2. Başhekimlik tarafından, şikâyet konusu hakkında Dr . ’in birebir bilgisine başvurulduğu; ayrıca başvurunun çözümlenebilmesi için başvuranla da telefonla görüşüldüğü; başvurusuna ilave edeceği başkaca husus olup olmadığının sorulduğu ve konunun incelendiği hususunda kendisine bilgi verildiği; 2.3. Konunun tetkik edilmesi sonucunda ise, başvuranın Aile Hekimi Dr . ’e kayıtlı olmadığının ve misafir hasta olarak başvurduğunun, Dr . ‘in ise o an muayene dışında diğer sağlık hizmetlerini yerine getiriyor olması nedeniyle hastayı Dr .
‘ün görev yaptığı aile hekimliği birimine aktardığının, hastanın isminin Dr . ün dijital panosunda yandığının, ancak hastanın bunu görmediğinin anlaşıldığı; hastanın Dr .
’e aktarıldığını öğrenmesine kadar yaklaşık 25 dakika geçtiği; öte yandan hastanın Dr .
’e aktarılmasında ve yaklaşık 25 dakika bekletilmesinde herhangi bir kasıt ya da art niyet tespit edilemediği; bununla birlikte, kasıt ya da herhangi bir art niyet tespit edilememiş olsa da şikâyete konu hekime, hastalarda yanlış anlamaya mahal verilmemesi ve çalışanlar hakkında hasta ve yakınlarında yanlış intiba oluşmaması açısından bu gibi durumlarda hastanın ivedilikle bilgilendirilmesi ve hastaya empatiyle yaklaşılması hususunda gerekli ikaz ve bilgilendirmelerin yapıldığı; ayrıca durum hakkında Çanakkale İl Sağlık Müdürlüğü’ne de bilgi verildiği; 2.4. Öte yandan, ’in aynı konuda Eceabat Kaymakamlığı’na da 10/ 01/ 2018 tarihli dilekçe ile başvuruda bulunduğu ve bu sefer Dr . ’e ek olarak, hakkında da şikâyetçi olduğu; şikâyet dilekçesinde, Başhekimin kendisini 29/ 12/ 2107
2 / 10tarihinde arayarak, aile hekimi hakkındaki şikâyetiyle ilgili ekleyeceği bir husus olup olmadığını
sorduğu, kendisinin ise olmadığını söylediği, bunun üzerine cep telefonunu vererek gerekirse kendisini söz konusu numaradan arayabileceğini ifade ettiği, kendisinin ise 4- 5 dakika sonra iki defa aramasına rağmen ulaşamadığı, üçüncü kez aradığında ise
“sağlık ocağına gelerek konuşmamız daha doğru olmaz mı” sorusunu yönelttiği, fakat gelmesine gerek olmadığını söyleyerek kendisini dinlemek istemediği yönünde iddialara yer verdiği; ayrıca ardından Kurumumuza yaptığı başvuruda, Kaymakamlığa yazdığı yazıda kendisine yönelik alaycı ifadelerde bulunduğunu iddia ettiği; söz konusu şikâyet dilekçesinin de incelenmek üzere Başhekimliğe gönderildiği; Başhekimliğin ise Kaymakamlığa 22/ 01/ 2018 tarih ve sayılı yazı ile gerekli açıklamalarda bulunduğu; 2.5. SABİM, BİMER gibi başvuru sistemleri sağlık hizmetiyle ilgili sorun yaşayan vatandaşlara daha hızlı ulaşılması, probleminin çözülmesi, bürokratik işlemler yüzünden vatandaşın hizmete ulaşımının gecikmesinin önlenmesi gibi amaçlara hizmet ettiğinden, başvurunun içeriğine göre başvuru sahipleriyle telefon aracılığıyla da görüşülebildiği, başvurulardaki iddiaların niteliğine göre inceleme/soruşturma gibi tahkikat işlemlerinin yapılabildiği, başvuranın dilekçesi ve BİMER başvurusu değerlendirildiğinde her ne kadar konunun teferruatlı şekilde ifade edildiği görülse de hem başvuruları hakkında işlem yapıldığının bilinmesi hem de ekleyeceği başkaca husus olup olmadığı konularında bilgi almak için başvuran ile telefonla görüşüldüğü, öte taraftan, başvuru konusu kişinin dilekçelerinde zaten teferruatlı biçimde ifade edildiğinden, başvuranın iş, güç, zaman kaybı yaşamaması için ayrıca hastaneye davet edilmediği, bu nedenle kendisine hastaneye gelmesine gerek olmadığının ifade edildiği; 2.6. Eceabat Devlet Hastanesi’ne ya da Aile Sağlığı Merkezi Birimlerine başvuran hastalara herhangi bir ayrım yapılmadan gerekli sağlık hizmetlerinin özveri ile verildiği; başvuranın, şikâyet etmeleri durumunda hastalara zarar verileceği, zorluk çıkarılacağı gibi kuşkularının olduğu; bunun çağımızın hizmet anlayışıyla bağdaşmayacağı ve hayatın akışına ve gerçeklerine uymayacağı; ayrıca bu konuda herhangi bir somut bilginin de bulunmadığı; ’in ve sağlık hizmeti ihtiyacı olan tüm vatandaşların hiç çekinmeksizin sağlık kuruluşlarına başvurabileceği; başvuran herkese sağlık hizmetinin imkânlar dâhilinde eksiksiz verileceği; 2.7. Ayrıca, Başhekimlikçe Kaymakamlığa yazılan yazı incelendiğinde, başvuranla alay etmek gibi bir durumun söz konusu olmadığının görülebileceği; idarecinin ve hastane çalışanlarının öyle bir niyetinin, amacının olamayacağı; gerek kamu çalışanı gerekse insan olarak kendilerine böyle bir durumun asla yakışmayacağı; başvuranın, sağlık ocağına gelmekten korktuğunu belirtmiş olması nedeniyle kaygı içinde olduğu; olarak bizzat kendisi hakkında belirtmiş olduğu ifadeler nedeniyle de olaylara yanlış anlam yüklediği kanaatinin oluştuğu; bununla birlikte, olarak Dr . ’i korumak, kollamak gibi bir düşüncesinin asla olamayacağı, nitekim konunun çözümlenmesi sonucunda adı geçen hekimin yukarıda belirtildiği şekilde ikaz edildiği; 2.8. Ayrıca, her ne kadar suç unsuru, kasıt veya keyfiyet tespit edilemese de, Başhekim olarak kendisinin de herhangi bir art niyeti, kastı ya da ihmali söz konusu olmasa da, başvurana kendilerini bir şekilde doğru aktaramadıkları görüldüğünden, kurumlarına duyulan güveninin
3 / 10tazelenmesi ve başvuran tarafından niyetlerinin daha iyi anlaşılabilmesi için yeni bir yazı
hazırlanarak başvurana gönderildiği; Açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma
hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”;
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”;
5) 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nun “Hizmetin esasları” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Aile hekimliği uygulamasına geçilen yerlerde kişilerin aile hekimine kaydı yapılır . Bakanlıkça belirlenen süre sonunda kişiler aile hekimlerini değiştirebilirler . Her bir aile hekimi için kayıtlı kişi sayısı; asgarî 1000, azamî 4000’dir…”;
6) 25.01.2013 tarih ve 28539 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama
Yönetmeliği’nin :
6.1. “Aile hekiminin görev, yetki ve sorumlulukları” başlıklı 4 üncü maddesinde; “( 1) Aile hekimi, aile sağlığı merkezini yönetmek, birlikte çalıştığı ekibi denetlemek ve hizmet içi eğitimlerini sağlamak, Bakanlıkça ve Kurumca yürütülen özel sağlık programlarının gerektirdiği kişiye yönelik sağlık hizmetlerini yürütmekle yükümlüdür .
( 2) Aile hekimi, kendisine kayıtlı kişileri bir bütün olarak ele alıp kişiye yönelik koruyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini bir ekip anlayışı içinde sunar.
( 3) Aile hekiminin Kurumca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir .
a) Çalıştığı bölgenin sağlık hizmetinin planlamasında bölgesindeki toplum sağlığı merkezi ile işbirliği yapmak .
b) Hekimlik uygulaması sırasında karşılaştığı toplum ve çevre sağlığını ilgilendiren durumları bölgesinde bulunduğu toplum sağlığı merkezine bildirmek .
c) Kendisine kayıtlı kişilerin ilk değerlendirmesini yapmak için altı ay içinde ev ziyaretinde
4 / 10bulunmak veya kişiler ile iletişime geçmek .
ç) Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi, rehabilitasyon ve danışmanlık hizmetlerini vermek .
d) Sağlıkla ilgili olarak kayıtlı kişilere rehberlik yapmak, sağlığı geliştirici ve koruyucu hizmetler ile ana çocuk sağlığı ve üreme sağlığı hizmetlerini vermek .
e) Periyodik sağlık muayenesi yapmak .
f) Kayıtlı kişilerin yaş, cinsiyet ve hastalık gruplarına yönelik izlem ve taramaları (kanser, kronik hastalıklar, gebe, lohusa, yenidoğan, bebek, çocuk sağlığı, adölesan (ergen), erişkin, yaşlı sağlığı ve benzeri) yapmak .
g) Evde takibi zorunlu olan engelli, yaşlı, yatalak ve benzeri durumdaki kendisine kayıtlı kişilere evde veya gezici/yerinde sağlık hizmetlerinin yürütülmesi sırasında kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi, rehabilitasyon ve danışmanlık hizmetlerini vermek .
ğ) Aile sağlığı merkezi şartlarında teşhis veya tedavisi yapılamayan hastaları sevk etmek, sevk edilen hastaların geri bildirimi yapılan muayene, tetkik, teşhis, tedavi ve yatış bilgilerini değerlendirmek, ikinci ve üçüncü basamak tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri ile evde sağlık hizmetlerinin koordinasyonunu sağlamak .
h) Tetkik hizmetlerinin verilmesini sağlamak ya da bu hizmetleri vermek .
ı) Verdiği hizmetlerle ilgili olarak sağlık kayıtlarını tutmak ve gerekli bildirimleri yapmak .
i) Kendisine kayıtlı kişileri yılda en az bir defa değerlendirerek sağlık kayıtlarını güncellemek .
j) Gerektiğinde hastayı gözlem altına alarak tetkik ve tedavisini yapmak .
k) Entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde gerektiğinde hastayı gözlem amaçlı yatırarak tetkik ve tedavisini yapmak .
l) İlgili mevzuatta birinci basamak sağlık kuruluşları ve resmî tabiplerce kişiye yönelik düzenlenmesi öngörülen her türlü sağlık raporu, sevk evrakı, reçete ve sair belgeleri düzenlemek .
m) Kurumca belirlenen konularda hizmet içi eğitimlere katılmak .
n) Kurumca ve ilgili mevzuat ile verilen diğer görevleri yapmak .”; 6.2. “Aile hekimliği birimine kişi kaydı ve aile hekimi seçimine ilişkin esaslar” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kişilerin aile hekimlerine ilk kaydı, müdürlük tarafından ikamet ettikleri bölge göz önünde bulundurularak yapılır . Yenidoğanlar ile henüz nüfusa kayıtlı olmayan bebek ve çocuklar annelerinin kayıtlı olduğu aile hekimine kaydedilir . Her ilçe ve 10/ 7/ 2004 tarihli ve 5216 sayılı
Büyükşehir Belediyesi Kanununa tabi olmayan il merkezleri ayrı bir bölgedir . Kişiler, aile hekimini bölge sınırlaması olmaksızın serbestçe seçebilirler . Zorunlu haller dışında aile hekimi üç aydan önce değiştirilemez . Aile hekimi değişikliği kişilerin yazılı talebi üzerine hizmet almak istediği aile hekimince, ilgili toplum sağlığı merkezince veya elektronik ortamda kendilerince yapılır . Aile hekimince yapılan değişiklik, talep belgesi ile birlikte beş iş günü içerisinde ilgili toplum sağlığı merkezine ulaştırılır .” hükümlerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddialarının, şikâyete konu idare olan Eceabat
Kaymakamlığı İlçe Devlet Hastanesi Başhekimliği’nin konu ile ilgili açıklamalarının, resmi
5 / 10kayıtların ve ilgili mevzuat hükümlerinin incelenmesi neticesinde, şikâyete konu idare tarafından
yürütülen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran; Eceabat Şerife Melis Zileli Aile Sağlığı Merkezi’nde görevli Dr . ’in
kendisini ve eşini kasıtlı olarak sırada beklettiğini; ’nin ise Dr .
ile ilgili şikâyetini dinlemediğini, kendi doktorunu koruyup kolladığını ve taraf tuttuğunu, ayrıca Kaymakamlığa yazdığı yazıda da kendisiyle alay ettiğini; bu sebeplerden ötürü söz konusu sağlık merkezine gitmekten artık çekindiğini/korku duyduğunu iddia etmekte ve anılan kişilerin cezalandırılmalarını ve kendisinden yazılı veya sözlü olarak özür dilenmesini talep etmektedir .
İdare; Dr . ile ilgili şikâyete ilişkin olarak gerekli incelemenin yapıldığını; şikâyete konu doktorun ifadesine başvurulduğunu; ayrıca başvuranla da telefon görüşmesi gerçekleştirilerek dilekçesinde/BİMER başvurusunda belirttiği hususlara ekleyeceği bir husus olup olmadığının sorulduğunu; yapılan tetkik neticesinde ise, başvuranın Aile Hekimi Dr . ’e kayıtlı olmadığının ve misafir hasta olarak başvurduğunun, Dr . ‘in ise o an muayene dışında diğer sağlık hizmetlerini yürütüyor olması nedeniyle hastayı Dr . ‘ün görev yaptığı aile hekimliği birimine aktardığının, hastanın isminin Dr . ’ün dijital panosunda yandığının, ancak hastanın bunu görmediğinin anlaşıldığını; hastanın Dr . e aktarılmasında ve yaklaşık
25 dakika bekletilmesinde herhangi bir kasıt ya da art niyet tespit edilemediğini; başvuran ile alay
edilmesinin ise asla söz konusu olamayacağını; her ne kadar herhangi bir kasıt ya da art niyet tespit edilememiş olsa da bahsi geçen hekime, hastalarda yanlış anlamaya mahal verilmemesi ve çalışanlar hakkında hasta ve yakınlarında yanlış intiba oluşmaması açısından bu gibi durumlarda hastanın ivedilikle bilgilendirilmesi ve hastaya empatiyle yaklaşılması hususunda gerekli ikaz ve bilgilendirmelerin yapıldığını; ayrıca başvurana 30/ 04/ 2018 tarihli bir yazı gönderilerek, Dr .
’in artık söz konusu aile sağlığı merkezinde görev yapmadığının bildirildiğini ve hekim ile hasta arasındaki iletişim eksikliği nedeniyle 25 dakika beklenmiş olmasından ve Kaymakamlığa yazılan yazıdaki bazı ifadelerin yanlış anlaşılmasından dolayı üzgün olduklarının yazılı olarak kendisine bildirildiğini belirtmiştir .
9) Dr . ’in, ’i kasıtlı olarak sırada beklettiği ve hasta seçtiği
iddialarıyla ilgili olarak; 9.1. Şikâyet konusuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesinden, ’in, şikâyet ettiği
Eceabat 01 No’lu Aile Hekimliği Birimi Aile Hekimi Dr . ’e aslında kayıtlı olmadığı; 03/ 03/ 2015 tarihinden itibaren ve halen Eceabat No’lu Aile Hekimliği Birimi Aile
Hekimi Uz . Dr . ’e kayıtlı olduğu; Uz . Dr . ’ün bahsi geçen tarihte aile sağlığı merkezinde bulunmaması nedeniyle sistemin başvuru sahibine, o gün için Dr . ’in polikliniğinden sıra numarası verdiği anlaşılmıştır .
9.2. Hastalar, kendi aile hekimi dışındaki bir aile hekimine başvurduklarında “misafir hasta”
6 / 10konumunda bulunmaktadırlar . Misafir hasta tabiri, ikamet adresi dışında bir yerde rahatsızlanması
nedeniyle kayıtlı olmadığı aile hekimliği birimine başvuran hastalar için kullanılan genel bir tabirdir .
Aile hekimliği sisteminin amacı, her hastanın kayıtlı olduğu aile hekimine muayene olmasının ve hastalık ve diğer sağlık takiplerinin kayıtlı olduğu aile hekimince yapılmasının sağlanmasıdır . Öte yandan, hastaların mağduriyet yaşamaması için, sistem, kişilerin başka bir yerleşim yerinde rahatsızlanmaları ya da ikamet adreslerinde rahatsızlanıp kendi aile hekimlerinin herhangi bir nedenle birimde bulunmadığı durumlarda, başka bir aile hekimince “misafir hasta” konumunda kabul edilmelerine müsaade etmekte; böylelikle kayıtlı olmayan/misafir hasta konumunda olan hastaların mağduriyet yaşaması önlenmektedir . Nitekim mağduriyet yaşamaması için de kayıtlı olduğu Aile Hekimi Uz . Dr . o gün aile sağlığı merkezinde bulunmamasına rağmen başka bir Aile Hekimi (Dr . ) tarafından kabul edilmiştir .
9.3. numaratörün kendisine Dr . için sıra numarası verdiğini; fakat söz konusu doktorun kendisini kasıtlı olarak bekleterek başka bir doktora sevk ettiğini; diğer ifadeyle hasta seçtiğini iddia etmektedir . İşbu kararın 6.1 no’lu paragrafında da açıklandığı üzere aile hekiminin görevleri çeşitlilik arz etmekte olup; idarenin de belirttiği üzere, veri aktarımları, muayene dışında ivedi yapılması gereken işler ya da telefon görüşmeleri gibi durumlar söz konusu olduğunda hastaların beklememeleri için diğer aile hekimine aktarılabildiği durumlar olabilmektedir . Dr . ’in o an muayene dışındaki diğer sağlık hizmetlerini yürütüyor olması gerekçesiyle, zaten kendi hastası olmayan ’i başka bir aile hekimine sevk etmesinde, bu nedenle bir kusur tespit edilememiştir .
9.4. Başvuru sahibinin 25 dakika beklemesinin ardında, Dr . ’ün dijital panosunda yanan ismini görmemesinin, ayrıca Dr . ’in odasına daha erken bir saatte girerek neden hala içeriye çağrılmadıklarını sormamasının, diğer ifadeyle iletişim eksikliğinin etkili olduğu anlaşılmaktadır . Dr . ’in de bu noktada hastaya haber verebileceği, kendisini başka bir doktora sevk ettiğini hastaya önceden söyleyebileceği; diğer ifadeyle hasta ile daha açık bir iletişim kurabileceği değerlendirilmektedir . Öte yandan, Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden, Hastane Başhekimliğinin, anılan doktoru zaten bu konuda uyardığı; diğer ifadeyle hastalarda yanlış anlamaya mahal verilmemesi ve çalışanlar hakkında hasta ve yakınlarında yanlış intiba oluşmaması açısından bu gibi durumlarda hastanın ivedilikle bilgilendirilmesi ve hastaya empatiyle yaklaşılması hususunda gerekli ikaz ve bilgilendirmeyi yaptığı anlaşılmaktadır .
10) ’nin, ’in Dr . ile ilgili şikâyetini
dinlemediği; kendi doktorunu koruyup kolladığı ve taraf tuttuğu; ayrıca Kaymakamlığa yazdığı yazıda da ile alay ettiği iddialarına ilişkin olarak; 10.1. Şikâyet konusuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesinden, ’nin, ile doğrudan kendisinin temasa geçtiği ve ’in bizzat ifade ettiği üzere, kendisine BİMER başvurusunda ve dilekçesinde belirttiği hususlara ilave edeceği bir husus olup olmadığını sorduğu; ’in, ekleyeceği bir husus olmadığını söylemesi üzerine ise, Başhekimin kendi cep telefonunu vererek, gerekirse kendisini söz konusu
7 / 10cep numarasından arayabileceğini ifade ettiği görülmüştür . Ayrıca ’in Eceabat
Kaymakamlığı’na verdiği dilekçedeki ifadelerinden, adı geçenin ile detaylı bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiği; nitekim Dr . nedeniyle söz konusu aile sağlığı merkezine gitmekten korktuğunu söylemesi üzerine, kendisini rahatlatmağa çalışarak, aile hekiminin Dr . değil, başka bir doktor olduğunu ifade ettiği de anlaşılmıştır . söz konusu telefon görüşmesinden 4- 5 dakika sonra
Başhekimi verdiği cep telefonundan aradığını, fakat iki kere aramasına rağmen ulaşamadığını, geri dönülmeyince üçüncü kez aramak zorunda kaldığını ve ancak üçüncü aramasında Başhekimle yeniden görüşebildiğini de ifade etmektedir . Bir hastane Başhekiminin yoğunluğu göz önüne alındığında, cep telefonunu her zaman çaldığı anda cevaplayamaması anlaşılabilir olup; Başhekim ile zaten 4- 5 dakika önce detaylı olarak görüşmüş ve ekleyeceği bir hususun olmadığını söylemiş bir kişinin ise, Başhekimi bu görüşmeden sadece 4- 5 dakika sonra üst üste yeniden araması ve buna rağmen Başhekimle görüşebilmesi ise, ancak hastaya gösterilen ilgi ve alakaya işaret etmektedir . yaptığı bu ikinci görüşmede, “sağlık ocağına gelerek konuşmamız daha doğru olmaz mı?” diye sorduğunu, fakat Başhekimin “gelmenize gerek yok” ifadesinde bulunduğunu, bu nedenle Başhekimin kendisini dinlemek istemediğini de iddia etmektedir . Kendisi ile kısa bir süre önce zaten detaylı olarak konuşmuş, ayrıca ekleyeceği bir husus olup olmadığını sormuş bir Başhekimin, zaten BİMER başvurusunda ve dilekçelerinde detaylı olarak anlatılan bir konu hakkında kişiyi ayrıca hastaneye çağırmamasında, diğer ifadeyle gelmesine gerek olmadığını bildirmesinde başvuranın iddia ettiği gibi bir kasıt tespit edilememiştir .
10.2. kendi hekimini koruyup kolladığını ve taraf tuttuğunu da iddia etmektedir . Öte yandan, Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Başhekimin, yapılan tetkik neticesinde her ne kadar herhangi bir kasıt ya da art niyet tespit edilememiş olsa da, hastalarda yanlış anlamaya mahal verilmemesi ve çalışanlar hakkında hasta ve yakınlarında yanlış intiba oluşmaması açısından bu gibi durumlarda hastanın ivedilikle bilgilendirilmesi ve hastaya empatiyle yaklaşılması hususunda bahsi geçen hekime gerekli ikaz ve bilgilendirmede bulunduğu; ayrıca bu durumu gerek Çanakkale Valiliği’ne gerekse başvuru sahibine yazılı olarak bildirdiği görülmektedir . Dolayısıyla, başvuru sahibinin
Başhekimin taraf tuttuğu ve kendi hekimini kolladığı yönündeki iddiasında tutarlık tespit edilememiştir .
10.3. Başhekimin, Kaymakamlığa gönderdiği yazıda “Hastanemize ya da Aile Sağlığı
Merkezimiz Birimlerine başvuran hastalara herhangi bir ayrım yapılmadan gerekli sağlık hizmetleri özveri ile verilmektedir . Başvuru sahibinin, şikâyet etmeleri durumunda hastalara zarar verileceği, zorluk çıkarılacağı gibi kuşkularının çağımızın hizmet anlayışıyla bağdaşmayacağı ve hayatın akışına ve gerçeklerine uymayacağı açıktır . Herhangi bir somut bilginin de bulunmadığı görülmektedir . Başvuru sahibinin olayları değerlendirmesinden ve kendince anlam yüklemesinden kaygıya kapıldığı, yanlış kanılara kapıldığı düşünülmektedir . Başvuru sahibi ve sağlık hizmeti ihtiyacı olan tüm vatandaşların hiç çekinmeksizin sağlık kuruluşlarımıza başvurabileceğini, başvuran herkese sağlık hizmetinin imkanlar dahilinde özveri ile eksiksiz verileceğini ifade etmek isteriz .” sözüyle kendisiyle aleni olarak alay ettiğini de iddia etmektedir .
Başhekimliğin Kaymakamlığa gönderdiği yazı bir iç yazı olup, söz konusu yazı bir bütün
8 / 10olarak incelendiğinde, başvurana yönelik alaycı bir ifadenin kullanılmadığı; aksine başvuru
sahibinin bizzat kendisi başka bir doktorun panosunda yazan ismini görmemiş olsa da, hekim ile hasta arasındaki iletişim eksikliği nedeniyle şikâyete konu hekime gerekli ikaz ve bilgilendirmenin yapıldığı ve hastanın yanlış intibaa kapılmaması için Başhekimlikçe çaba sarf edildiği görülmektedir .
’in zaten kendi aile hekimi olmayan bir hekimden korkması, kendisine aile hekiminin Dr . değil, başka bir doktor olduğunun söylenmiş olmasına rağmen kaygısını sürdürmesi, ayrıca Başhekimin kendisiyle yaptığı detaylı görüşmeye rağmen, Başhekimi kendisini dinlememekle suçlaması nedeniyle, söz konusu iç yazıda böyle bir değerlendirmeye varıldığı anlaşılmaktadır . Nitekim Kurumumuza gönderilen açıklamada da
Başhekimliğin belirtilen nedenlerle söz konusu düşünceye vardığı belirtilmekte; ayrıca başvurana yazılı olarak, söz konusu yazıdaki bazı ifadelerin yanlış anlaşılmasından dolayı üzgün olunduğunun bildirildiği görülmektedir .
11) ’in kendisini kasıtlı olarak bekleten Dr . ’den korktuğu için
anılan aile sağlık merkezine gitmekten artık çekindiği yönündeki iddialarına ilişkin olarak; 11.1. Dr . ’den korktuğu için anılan sağlık merkezine artık gidemediğini de iddia etmektedir . Öte yandan, ’in kayıtlı olduğu aile hekimi zaten Dr .
değil, Uzm . Dr . ’tür . Ayrıca, idarenin de belirttiği ve ilgili mevzuatta da yer aldığı üzere, kişilerin kendi aile hekimlerini değiştirme hakları her zaman mevcuttur . Kaldı ki, başvuranın aile hekimi olan Uzm . Dr . ’ün sağlık merkezi dışında görevli bulunacağı durumlarda dahi, artık Dr . ’in söz konusu doktora vekâlet etmesi, dolayısıyla başvuranın Dr . ile karşılaşması mümkün değildir . Nitekim Başhekimlik, başvurana gönderdiği 30/ 04/ 2018 tarihli yazı ile Dr .
’in artık Şerife Melis Zileli Aile Sağlığı Merkezinde görevli olmadığını; 01 Nolu Aile
Hekimliği Birimi’nde aile hekimliği kurası sonucu başka bir hekimin görev yaptığını; bu nedenle başvuranın Eceabat Şerife Melis Zileli Aile Sağlığı Merkezi’nde ve Eceabat Devlet
Hastanesi’nde Dr . ’e muayene olma ihtimalinin bulunmadığını bildirmiş; ayrıca, başvurana, sağlık hizmeti ihtiyacı söz konusu olduğunda, hiçbir tereddüde kapılmaksızın Aile Sağlığı Merkezine ve Eceabat Devlet Hastanesi’ne başvurabileceği ve sağlık hizmetinden güvenle yararlanabileceği konusunda hastanenin en üst makamı olarak yazılı olarak teminat sunmuştur .
12) Netice olarak, Kurumumuzca yapılan değerlendirme sonucunda; ilgili idarenin
Kurumumuza gönderdiği bilgi ve belgelerin, ayrıca başvuranın yapmış olduğu BİMER başvurusu ile
Valiliğe ve Kaymakamlığa verdiği dilekçelerin incelenmesinden, başvuranın iddialarının tutarlılık içermediği; İdarenin, şikâyet ile ilgili olarak gereken adımları zamanında atarak, şikâyet konusu ile yeterince ilgilendiği; yapılan tetkik neticesinde ise, başka bir doktorun panosunda yanan ismini görmeyen ve bu nedenle beklemek durumunda kalan başvuru sahibine rağmen, şikâyete konu doktora hasta ile yaşanan iletişim eksikliği nedeniyle gerekli ikaz ve bilgilendirmede bulunduğu; ayrıca, başvurana detaylı bir bilgilendirme yazısı göndererek, anılan doktorun artık ilgili aile sağlığı merkezinde çalışmadığını da ifadeyle, başvuru sahibinin kaygılarını gidermeye çalıştığı; hatta bunun için söz konusu yazısında Kurumumuzun da savunduğu iyi yönetişim ilkelerinin birçoğunu sergilediği görüldüğünden, başvuranın iddia ve taleplerinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine
9 / 10varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin (Başhekimliğin), Çanakkale Valiliği, Eceabat Kaymakamlığı ve Kurumumuzun bilgi ve belge taleplerine zamanında ve gerekçeli olarak cevap verdiği; bu çerçevede, iyi yönetim ilkeleri arasında sıralanan “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” , “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ayrıca gerekli hassasiyeti göstererek, başvuranın detaylı dilekçelerine rağmen, başvuranı ayrıca dinlediği; bu çerçevede “dinlenilme hakkı”na ; başvurana gönderdiği 30/ 04/ 2018 tarihli yazısında ise “bilgi edinme hakkı”, “nezaket” ve
“haklı beklentiye uygunluk” gibi iyi yönetim ilkelerine uygun hareket ettiği memnuniyetle gözlenmiştir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 6328 sayılı Kanun’un 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin eylem ve işlemine karşı – mevcut ise- dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; idari eylem ve işlemlere karşı Çanakkale
İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın, BAŞVURANA, ÇANAKKALE VALİLİĞİ’NE VE ECEABAT KAYMAKAMLIĞI
İLÇE DEVLET HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ’NE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi