|
ÖZET: Düzce Üniversitesi’nde Araştırma Görevlisi olarak çalışan başvuran, Dekan Vekili hakkında mobbing uygulandığı iddiasıyla disiplin soruşturması açılması talebinde bulunmuştur. Başvuran, Dekan Vekili’nin kendisine ve diğer öğretim elemanlarına yönelik sistematik psikolojik baskı uyguladığını, tehditkar bir üslupla konuştuğunu ve bu durumun yaygın olduğunu belirtmiştir. Düzce Üniversitesi Rektörlüğü, yapılan inceleme sonucunda adli/idari soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar vermiştir. Ancak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını değerlendirerek, incelemenin yetersiz olduğunu ve tanık ifadelerine başvurulmadığını tespit etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, mobbingin tanımını yaparak, bu tür davranışların sistematik ve kasıtlı olması gerektiğini vurgulamıştır. İnceleme raporunda, şikayetçilerin sunduğu belgelerin yeterince dikkate alınmadığı ve inceleme sürecinin hukuka uygun yürütülmediği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, Rektörlük tarafından verilen adli/idari soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararının hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, Düzce Üniversitesi Rektörlüğü’ne, şikayet edilen hakkında disiplin soruşturması açılması için tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/2030-S.23.3348
BAŞVURU NO : 2022/12091
KARAR TARİHİ : 17/02/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : DÜZCE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Mobbing uyguladığı iddia edilen Dekan Vekili hakkında disiplin
BAŞVURUNUN KONUSU :
soruşturması açılması talebi
BAŞVURU TARİHİ : 23/08/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan özetle; Düzce Üniversitesinde Araştırma Görevlisi olarak görev yaptığını, Rektörlüğe hitaben yazmış olduğu dilekçede ve olan
’nin kendisine yönelik psikolojik şiddet ve tehdit içerikli davranış ve söylemlerin bazılarını ifade ettiğini, sıklıkla bağırarak ve azarlayarak konuşma, tehditkar üslup gibi ifadelerin sadece kendisine yönelik olmadığı, bunun yaygın bir durum olduğu, fakültede görev yapan personelden ve hatta öğrencilerden benzer şekilde mağduriyet yaşayanların bulunduğunu, başlatılan incelemede kendisinden somut belge ve bilgilerin talep edildiğini, vermiş olduğu cevap yazısında çeşitli olaylardan örneklerle adı geçenin davranışlarının kendisiyle sınırlı kalmadığını, benzer sıkıntılar yaşayan bir sürü personel ve öğrencinin olduğunu, sorunların giderek büyüdüğünü anlatarak, şahitler gösterdiğini, ancak inceleme sonucunda adli/idari soruşturma başlatılmasına yer olmadığına dair 10/08/2022 tarihli karar yazısını tebliğ aldığını, dilekçesinde tanıklıklarına başvurulmasını talep ettiği tanıkların dinlendiğine dair herhangi bir somut çıktının bulunmadığını, gerekli değerlendirme yapılmaksızın soruşturma izni verilmemesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, hakkında soruşturma başlatılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelere cevaben Düzce Üniversitesi Rektörlüğünün 241668 sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Düzce Üniversitesi Akçakoca Bey Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat Bölümünde olan
’ın 06/06/2022 tarihinde vermiş olduğu şikayet dilekçesi üzerine Rektörlükçe
/
10/06/2022 tarihinde inceleme başlatılıp konuya dair ’nin incelemeci olarak görevlendirildiği, anılan fakültede görev yapan ’nin de benzer iddialarla 29/06/2022 tarihinde sunduğu şikayet dilekçesinin incelemeciye gönderildiği,
2.2. İncelemeci tarafından şikayetçiler ve şikayet edilenin ifadeleriyle birlikte başvuru kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler ele alınarak oluşturulan inceleme raporunda şikayete konu iddiaların daha çok eğitim öğretim ve yönetim süreçlerine ilişkin fakülte içi işleyiş tarzına yönelik olduğu değerlendirmesinde bulunularak 09/08/2022 tarihinde adli/idari soruşturma başlatılmasına gerek olmadığı yönünde kanaat bildirildiği,
2.3. İnceleme kapsamında olayın aydınlatılması adına gerekli görülen tanıkların ifadelerine başvurulmasının incelemecinin takdirinde olduğu, somut olayda da incelemecinin bilgisine başvurmayı gerekli gördüğü kişilerin bilgisine başvurup nihai sonuca vardığı,
2.4. Rektörlük tarafından incelemecinin kanaati doğrultusunda 10/08/2022 tarihinde adli/idari soruşturma başlatılmasına yer olmadığına karar verildiği,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.(..)”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Disiplin ve Ceza İşleri” başlıklı Dokuzuncu Bölümünün;
5.1. “Genel esaslar” başlıklı 53 üncü maddesinde; “a. Yükseköğretim Kurulu Başkanı üst kuruluşlar, rektörler ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürlerinin; rektör, üniversitenin; bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürü, bağımsız vakıf meslek yüksekokulunun; dekan, fakültenin; enstitü ve yüksekokul müdürleri, enstitü ve yüksekokulların; kadrosu bulunan uygulama araştırma merkezi ile bağımsız enstitü müdürleri, uygulama araştırma merkezi ile enstitünün; bu birimlerin genel sekreter veya sekreterleri de bağlı birim personelinin disiplin amirleridir.(..)”,
5.2. “Disiplin soruşturması ve savunma hakkı” başlıklı 53/A maddesinde; “Disiplin soruşturmasında
uyulacak esaslar şunlardır:
a) Disiplin cezası verilmesini gerektiren bir fiilin işlendiğini öğrenen disiplin amiri yazılı olarak disiplin soruşturması başlatır. Üst disiplin amirinin soruşturma açtığı veya açtırdığı disiplin olayında alt disiplin amiri ayrıca soruşturma yapamaz veya yaptıramaz. Daha önce açılmış soruşturma varsa bunlar üst amirin açtığı veya açtırdığı soruşturma ile birleştirilir.(..)”,
6. Düzce Üniversitesi Rektörlüğü Hukuk Müşavirliğinin “İncelemeler ve Soruşturmalar İle İlgili
Uyulması Gereken Usul ve Esasları”nda; “(…)Olağan dışı bir olayın meydana gelmesi üzerine olaya ilişkin tüm delil ve belgelerin toplanması veya fail ve sorumluların tespiti amacıyla Yetkili Disiplin Amiri tarafından bir incelemeci tayin edilebilir.
İnceleme, kişi hakkında başlatılmaz. İncelemede olay merkezli hareket edilerek tüm bilgi belgeler bu kapsamda değerlendirilir, varsa sorumlular tespit edilir.
İnceleme bir kişi hakkında başlatılmadığından adli/idari soruşturmalarda olduğu gibi şüpheli, sanık gibi kavramlar kullanılamaz.
İncelemenin süre olarak 1 (bir) ayda tamamlanması gerekir, bu süre gerekli görüldüğü takdirde uzatılabilir. Ancak inceleme sonucunda disiplin soruşturması başlatılması ihtimali düşünüldüğünde 2547 sayılı yasada belirtilen 2 (iki) yıllık zamanaşımı süresi sebebiyle incelemenin bir an önce tamamlanması gerekir.
İnceleme sonucunda bir rapor hazırlanır. Alınan ifadeler ve tüm bilgi belgeler bu rapora ek yapılarak dizi pusulasında belirtilir. Dizi pusulasındaki sırasına uygun olarak düzenlenen dosya Yetkili Makama teslim edilir.
İnceleme konusu olay hakkında sorumlular belirlenebiliyorsa bu sorumluları tespit ederek haklarında ceza ve/veya disiplin soruşturması başlatılıp başlatılmaması yönünde bir görüş raporda belirtilmelidir.
İnceleme raporunun sonuç ve teklif kısmında inceleme konusu iddialara ilişkin olarak soruşturma açılıp açılmaması yönünde kanaat bildirilmesi gerekmektedir.
Soruşturma açılmaması yönünde kanaat bildirildiği takdirde inceleme sonucu ilgili kişilere bildirilerek inceleme dosyası kapatılır.
Soruşturma açılması yönünde kanaat bildirildiği takdirde idarenin kararına bağlı olarak soruşturmacı görevlendirilir ve soruşturma açılması kararı ilgililere bildirilir.
Soruşturma açıldığı takdirde ayrı bir soruşturma dosyası oluşturulur ve inceleme dosyasının bir nüshası soruşturma dosyasına eklenir.”,
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından uygulanan idari işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı tespit edildiğinden, idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, şikayet edilen ’nin Vekili ve Başkanlığı görevlerini üstlendiğinden beri hem öğrenciler hem bölümdeki öğretim elemanlarına kasıtlı, sistematik ve yoğun bir psikolojik baskı uygulayıp mobbing yaptığını belirterek, ilgili kişi hakkında soruşturmaya yer olmadığı yönünde verilen kararın geri alınarak disiplin soruşturması başlatılmasını talep etmektedir.
9. Düzce Üniversitesi Rektörlüğünden istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare ve başvuran tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
10. Şikayetçi 06/06/2022 tarihli şikayet dilekçesi ve 08/07/2022 tarihli yazılı ifade tutanağında özetle;
10.1. 18/01/2021 tarihinde Vekili ve İktisat Bölüm olarak atanan
’nin yaklaşık 3-4 ay bölümdeki öğretim üyelerine EBYS üzerinden evrak dağıtımı yapmadığı, bu durumun öğretim elemanlarına karşı kasıtlı ve kötü niyetli bir tavrın yansıması olduğu,
10.2. Şikayet edilenin Sakarya Üniversitesi öğretim üyesi ile yaptığı telefon görüşmesinde
’ın TSK’da görev yapıyorken 15 Temmuz sonrası emekli olup, üniversiteye geçmesinden hareketle kendisini FETÖ ile ilişkilendirme yönünde iftira ve karalamalarda bulunduğu,
10.3. Akademik Teşvik Komisyonunun üyeleri olan , ve .’nin 2021 yılı için yaptığı online toplantıda birbirlerinin çalışmalarını Akademik Teşvik
Yönetmeliği kapsamında değerlendirdikleri ve şikayet edilenin çalışmasının yönetmelik çerçevesinde teşvik kapsamına girmediğinden ve . tarafından dosyaya konulamayacağının belirtildiği, bunun üzerine uygunsuz ve tehditkar bir üslupla kendilerini azarladığı,
10.4. Kadro yükseltilmeleri ile ilgili rektörlükten gelen yazıların anabilim dalı başkanlarına iletilmediği, ve .’nin Üniversitelerarası Kuruldan doçentliklerini almalarına rağmen şikayet edilenin konuyu hiçbir zaman bölüm kurulunda gündeme getirmediğinden .’nin Düzce
Üniversitesinden ayrılarak doçentliğini Ordu Üniversitesinden almak durumunda kaldığı,
10.5. 2022 İç Değerlendirme ziyaretleri kapsamında fakülteye gelen heyete yönelik .’nin Dekan Vekili
’nin kendilerine mobbing yaptığını ifade etmesine karşın bununla ilgili hiçbir değerlendirmeye girişilmediği ve iç değerlendirme raporunun kendileriyle paylaşılmadığı,
10.6. Yine .’nin İstanbul Üniversitesinden bir doktora yeterlilik ve bir doktora tez savunmasına jüri üyesi olarak daveti üzerine 23/12/2021 tarihinde verdiği dilekçenin şikayet edilen tarafından ders saatleriyle çakışma durumu gerekçesiyle uygun görülmediği, ancak daha öncesinde benzer durumda olan öğretim üyelerinin ders telafileri yapılarak bu davetlerinin kabul edildiği ve şikayet edilenin reddetme yönündeki tavrının kasıtlı ve kötü niyetli olduğu,
10.7. görevlendirme veya izin kullanma nedeniyle kendi yokluğunda İktisat Bölüm
Başkanlığının vekaletini bölüm içerisinden değil her defasında farklı bölümlerden öğretim üyelerine verdiği, ayrıca bu vekaletlerden hiçbirinin EBYS üzerinden dağıtım yoluyla İktisat Bölümü öğretim elemanlarına bildirilmediği, bu davranışın İktisat Bölümü öğretim elemanlarını yok sayma şeklinde mobbingin bir parçası olduğu,
10.8. 28/04/2022 tarihli İktisat Bölüm Kurulu toplantısının gündeminde yer almamasına rağmen şikayet edilenin ilgili anabilim dallarına iki adet Dr. Öğretim Üyesi alacağını ifade edip, toplantıyı sonlandırarak bu kararı diğer anabilim dalı başkanları olan ve ye dayatmaya kalktığı, adı geçenlerin bu karara muhalefet şerhi düştüğü ancak kararın son halinin kendilerine verilmediği ve 11/05/2022 tarihinde gerçekleşen Fakülte Yönetim Kurulu Toplantısı’nın gündeminde yer aldığı, bu toplantıdan çıkan bazı kararların gizlilik nedeniyle fakültenin web sayfasında yayınlanmadığı, ’ın 08/06/2022 tarihinde kararların içeriğine dair bilgi talebinde bulunmasına rağmen şikayet edilen tarafından kararların web sitesinde yayınlandığı şeklinde cevap verildiği,
10.9. İktisat Bölüm Kurulu kararlarının anabilim dalı başkanlarına iletilmemesinden dolayı
’ın 23/05/2022 tarihinde yazdığı bir dilekçeyle 2021-2022 yıllarına ait kararların Bölüm
Başkanlığı tarafından kendisine iletilmesini talep ettiği, şikayet edilenden gelen cevapta ilgili belgelerin tam olarak hazırlandığı söylenmesine rağmen 2022 yılı kararlarının teslim edilmediği,
10.10. Anadolu Üniversitesi öğretim üyesi .’nin ile yaptığı görüşmede
’nin kendisine İktisat Bölümündeki diğer hocaları şikayet ettiğini ve kendisinin ise bölümdeki bu olumsuzluğu düzeltmeye dair çabasını ifade ettiği, bu çabanın 28/04/2022 tarihli İktisat Bölüm Kurulu toplantısında tarafından dayatılmaya çalışılan kadro taleplerinden birinin .’nin öğrencisine yönelik olmasından kaynaklandığı,
10.11. Şikayet edilenin 28/04/2022 tarihli toplantıdan sonra 29/04/2022 tarihinde
’yi odasına çağırıp ile yakın olmaması konusunda tehdit ettiği, bu olaydan 1-2 hafta sonra ise bölümün diğer öğretim üyesi .’ye de gözdağı verdiği,
11. ’ın dilekçelerinde belirttiklerine ek olarak başvuran ’nin 29/06/2022 tarihli şikayet dilekçesi ve 22/07/2022 tarihli yazılı ifade tutanağında özetle;
11.1. 23/03/2021 tarihli İktisat Bölüm Kurulunun organize edilmesiyle ilgili yapılacak bir toplantıda kurul üyelerine sözlü olarak bilgi verildiği, ancak üyelerin toplantı davet yazısı kendilerine EBYS’den gelmezse toplantıya katılmayacaklarını belirterek bu durumun Bölüm Başkanı ’ye iletilmesini istedikleri, ’nin söz konusu meseleyi ’ye aktardığı sırada odada başkalarının da bulunduğu, şikayet edilenin bundan rahatsız olması nedeniyle toplantı sonrası
’yi odasına çağırıp kendisine bölümdeki öğretim elemanlarının ulaklığını yapmamasını söyleyerek azarladığı,
11.2. Şikayet edilenin 24/05/2021 tarihinde araştırma görevlileriyle yapılan çevrimiçi bir toplantıda sınav programında yapılan bir hata ile ilgili toplantıya katılanları azarladığı ve tehdit ettiği, bu olaya dair ., ., ., . adlı araştırma görevlilerinin tanıklık edebileceği, aynı şekilde 12/04/2022 tarihinde yüz yüze yapılan toplantıda da şikayet edilenin bütün araştırma görevlilerinin iş yapma şekillerini beğenmediğini söyleyerek kendilerini azarladığı,
11.3. Üniversitedeki idari personel yetersizliği sebebiyle ’nin bölüm sekretaryasına dair işleri de üstlendiği, 28/04/2022 tarihinde gerçekleştirilen İktisat Bölüm Kurulu toplantısı sonrası
’nin 2021-2022 yıllarına ait toplantı tutanaklarını ’den istediği, kendisinin Dekan odasına tutanakları teslim etmeye gittiğinde şikayet edilenin artık kendisine güvenmediği ve tutanak kopyalarını başkasında görürse canını yakacağına dair tehdit edici söylemlerde bulunduğu, bunun üzerine
’nin şikayet edilene artık bölüm kurulu toplantılarına refakat etmesinin doğru olmayacağını beyan ettiği, devamında şikayet edilenin 24/06/2022 günü çevrimiçi yapılacak bir bölüm kurulu toplantısını yine ’den organize etmesini istediği, adı geçenin bu toplantıya refakat etmek istemediğini belirtmesi üzerine şikayet edilen tarafından kendisine yalnızca gerekli yazışmayı hazırlama, bağlantı linkini oluşturma ve hazırlıkları düzenlemesi gerektiğinin söylendiği, ancak toplantı sonrası adı geçenden toplantı tutanaklarının da hazırlanıp kurul üyelerine imzalatılmasının istendiği, şikayet edilenin daha önceki tehdit edici söylemleri yüzünden ’nin bu işi yapmaktan kaçındığını belirtmesi üzerine şikayet edilenin söylenilen işlerin yapılması konusunda adı geçeni zorladığı,
11.4. İktisat bölümünün diğer öğretim elemanlarının izin talepleri uygun görülmüşken ’nin 27/06/2022 tarihli ve 06/07/2022 tarihli yıllık izin taleplerinin görmezden gelinerek taleplerinin neden uygun görülmediğinin gerekçelendirilmediği,
11.5. ’nin Dekan odasında kendisi dışındaki kişilerin de şikayet edilen tarafından psikolojik şiddete maruz kaldıklarına tanık olduğu, şikayet edilenin Dekan odasında öğrenci .’ye bağırdığına hem kendisinin hem de odaya yakın mesafede olan Fakülte Sekreteri, Dekanlık Özel Kaleminde görev yapan memurların ve .’nin tanıklık edebileceği, buna benzer birçok olayı başka kişilerin de yaşadığı ve ilgili görülen herkesin ifadelerine başvurularak durumun anlaşılabileceği,
12. Şikayet edilen ’nin bila tarihli yazılı ifade tutanağında ise;
12.1. Kendisi hakkında yapılan şikayete konu iddiaların hiçbir somut belgeye dayanmayan, tamamen hayal ürünü, kasıtlı ve kötü niyetli şekilde ileri sürülen ithamlardan oluştuğu ve bu durumun kendisine karşı kolektif ve bilinçli bir yıpratma girişimi olduğu, şikayetçi ın kendisinin İstanbul Medeniyet
Üniversitesinde görevli olduğu dönemde doktora öğrencisi olduğu, bu dönem içinde kendisinin adı geçene katkı sağlamak amacıyla birçok destek sağladığı, sonrasında adı geçenin Düzce Üniversitesine kabul edilmesi konusunda kendisinin olumlu rapor yazarak önemli katkıda bulunduğu,
12.2. ’ın Düzce Üniversitesine atanmasının ardından bölüm başkanlığı ve dekan yardımcılığı görevlerini de üstlendiği, devamında kendisinin de Düzce Üniversitesinin açtığı kadroya başvurmasından sonra şikayet edenin davranışlarında değişiklik olmaya başladığı, İktisat Bölümünde tek profesör olarak yer alması nedeniyle bölüm başkanlığına geçtiği, şikayet edenin ise tüm idari görevlerinden çekildiği, geçen zaman içerisinde şikayet edenin diğer öğretim elemanlarını da organize ederek kendisi hakkında dedikodu yapmaya başlayıp karalama ve iftiralarda bulunduğu, bu durumun adı geçenin yöneticilik görevini yapmasına engel oluşturduğu, şikayet edenin adı geçeni birçok defa eski Rektör ve Rektör Yardımcısı ’ye şikayet ederek akademik hiyerarşi ve silsileyi yok saydığı, ancak şikayet edenin hiçbir kurul toplantısında kendisine herhangi bir sıkıntıdan söz etmediği, bu duruma rağmen bölüm içindeki huzurun bozulmaması adına şikayet eden hakkında hiçbir idari işlem başlatmadığı,
12.3. Kendisinin başka üniversitelerdeki hocalarla konuşarak ilgili dedikodu yaptığı yönündeki iddianın soyut ve asılsız kaldığı, buna dair ilgili öğretim üyelerinin bilgisine başvurulabileceği,
12.4. Kendisinin bölüm başkanlığı görevine gelmesinden sonra ilk aylarda EBYS üzerinden evrak dağıtımı yapmadığı yönündeki iddianın gerçeği yansıtmadığı, göreve başladığında kurumda bir gelenek olup toplantı davetlerinin sözlü veya mail üzerinden yapıldığı, bölüm kurulunda yapılan müzakereler sonucu EBYS üzerinden bilgi verilmesi hususunun kabulü sonrasındaki süreçte EBYS’den davetlerin gerçekleştiği,
12.5. Akademik Teşvik Toplantısında ve . tarafından yönetmeliğe uygun olmadığı gerekçesiyle kabul edilmemesi gerektiği ifade edilen ’nin yayınlarının eski rektör ve rektör yardımcısı ile birlikte yazıldığı, ve .’nin toplantı öncesinde organize olup bir karara vardıkları ve sonrasındaysa akademik nezaket sınırlarını aşan bir üslupla kendisine bu durumu yansıttıkları,
12.6. Üniversitelerarası Kuruldan doçentliğini almasına rağmen atamasının bekletildiği iddiasının somut bir karşılığının olmadığı, kadro planlamalarının rektörlük tarafından yapıldığı ve kadro yükseltilmeleriyle ilgili rektörlükten gelen yazıların ise bölüm kurulu toplantılarında ele alındığı,
12.7. Bölüm kurulu toplantılarında kararların ortak olarak alınıp anabilim dalı başkanlarına imzaya sunulduğu, ilgili evrakların imzaya sunulduktan sonra belirli bir süre sınırı koyulmadığı ve kendilerinin inceleme yapıp birer nüsha alabildikleri, şikayet edenin bu kararların kendilerine verilmediğini ileri sürmesinin bir iftira olduğu,
12.8. ’nin ’yi odasına çağırıp azarladığı ve tehdit ettiğine dair iddianın bir karalamadan ibaret olup kendisini mobbing yapan ve görevini kötüye kullanan bir yönetici olarak gösterme çabasını içerdiği, fakülte ve bölümün işleyişinde zaman zaman meydana gelen aksaklıklara rağmen kendisinin herkese hoşgörülü davrandığı, bu durumun Fakülte Sekreteri .’den sorulabileceği, bununla birlikte Dekan Yardımcısı ve öğretim üyesi nın yazılı ifadelerinin de kendisinin herhangi bir kimseye yıldırma, baskı v.b. davranışlarda bulunmadığına işaret ettiği,
12.9. Şikayet edenin bölümün işleyişine dair yapması gereken işleri aksatarak ve her zaman olumsuz ve isteksiz bir tavır sergileyerek fakültedeki huzuru bozucu davranışlar sergilediği, kendisine yönelik ileri sürülen iddiaların da yıpratma ve karalamaya yönelik girişimlerden ibaret olduğu ve literatürde ters mobbing olarak adlandırılan duruma karşılık geldiği, buna göre kasten işleri yavaşlatma ya da yöneticinin aleyhine asılsız söylentiler çıkararak üstün hiyerarşik pozisyonunu bozmaya yönelik planlı hareketlerin ters mobbingi meydana getirdiği, şikayet edenin hiçbir iddiasının somut bir bilgi veya belgeye dayanmayıp bunların gerçekliğinin tespit edilebilmesi için şikayet edenin belge göstermesi ve bu suretle iddialarının mutlak olarak kanıtlanmasının gerekli olduğu,
şeklindeki ifadelerinin yer aldığı,
13. Başvuruya konu olayların gelişimine bakıldığında, 06/06/2022 tarihinde ’ın şikayet dilekçesini sunduğu, 10/06/2022 tarihinde ’nin incelemeci olarak görevlendirildiği, 29/06/2022 tarihinde ’nin de şikayet dilekçesini ilettiği, incelemenin yürütülmesi sürecinde şikayette bulunanlar ve şikayet edilenden somut bilgi ve belgeler istendiği, 09/08/2022 tarihinde incelemeci tarafından şikayete konu “iddiaların daha çok eğitim öğretim ve yönetim süreçlerine ilişkin fakülte içi işleyiş tarzına yönelik olduğu, bu bağlamda iç değerlendirme süreçleri ile ele alınıp gerekli çalışmaların yapılması gerektiği” değerlendirmesi yapılarak, adli/idari soruşturma başlatılmasına yer olmadığı şeklinde rapor düzenlendiği, 10/08/2022 tarihinde ise inceleme raporuna istinaden Rektörlükçe adli/idari soruşturma başlatılmasına yer olmadığı kararının verildiği,
görülmüş olup, Kurumumuza müracaat edilerek yapılan incelemeye dair Rektörlüğün adli/idari soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararının değiştirilmesi ve hakkında disiplin soruşturması başlatılması yönünde karar verilmesi talep edilmektedir.
14. İdarece yürütülen incelemede süresi içerisinde incelemeye başlanması ve yapılan işlemlerin Düzce
Üniversitesi Hukuk Müşavirliği İncelemeler ve Soruşturmalar ile İlgili Uyulması Gereken Usul ve
Esaslar’da öngörülen şekil şartlarına uygun yürütülmesi nedeniyle usule ilişkin herhangi bir eksiklik tespit edilemediği,
15. Bununla birlikte şikayete konu iddiaların mobbinge yönelik olmasından dolayı yapılacak değerlendirme kapsamında;
15.1. Mobbingin “İşyerlerinde bir veya birden fazla kişi tarafından diğer kişi ya da kişilere yönelik gerçekleştirilen, belirli bir süre sistematik biçimde devam eden, yıldırma, pasifize etme veya işten
uzaklaştırmayı amaçlayan; mağdur ya da mağdurların kişilik değerlerine, mesleki durumlarına, sosyal ilişkilerine veya sağlıklarına zarar veren; kötü niyetli, kasıtlı, olumsuz tutum ve davranışlar bütünü” olarak tanımlandığı, mobbingin unsurları olarak; işyerinde gerçekleşmesi, sistemli bir şekilde yapılması, süreklilik kazanmış bir sıklıkla tekrarlanması, kasıtlı yapılması, yıldırma, pasifize etme ve işten uzaklaştırma amacında olması, mağdurun kişiliğinde, mesleki durumunda veya sağlığında zarar ortaya çıkması hususlarının sayıldığı [Bkz, İşyerlerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) Bilgilendirme Rehberi, Psikolojik
Tacizle Mücadele Kurulu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Mayıs 2014)],
15.2. Yargıtay 22 nci Hukuk Dairesinin 16/09/2014 tarihli ve E:2014/18743, K:2014/24185 sayılı kararında;
“Mobbingin meydana gelebilmesi için bir işçinin hedef alınarak, uzun bir süre ve belli aralıklarla sistematik biçimde tekrarlanan, mağdurun karşı koymasına rağmen yapılan aşağılayıcı, küçük düşürücü ve psikolojik olarak acı veren, işteki performansı engelleyen veyahut olumsuz bir çalışma ortamına sebep olan tehdit, şiddet, aşağılama, hakaret, ayrımcılık, ağır eleştiri, taciz ve çalışma şartlarını ağırlaştırma gibi eylem, tutum ve davranışların uygulanması gerekir. … Mobbingde, hedef alınan kişinin şerefine, kişiliğine, karakterine, inancına, değerlerine, yeteneklerine, tecrübelerine, birikimlerine, düşüncelerine, etnik kökenine, yaşam biçimine, kültür ve benzeri yönlerine topluca bir saldırı söz konusudur. Bu saldırı, dedikodu ve söylenti çıkarma, iftira atma, toplum önünde küçük düşürme, hafife alma, karalama, kötüleme ve yok sayma gibi kişiyi zihinsel, ruhsal, fiziksel ve bedensel olarak etkileyebilecek eylemlerle yapılmaktadır. Süreklilik göstermeyen, belli aralıklarla sık sık tekrarlanmayan, ara sıra münferit olarak meydana gelmiş birkaç haksız, kaba, nezaketsiz veya etik dışı davranış mobbing olarak nitelendirilemez.” ifadelerinin yer aldığı,
15.3. Bu bağlamda somut olayın içeriği, anılan usul ve esaslar ile Yargıtay içtihatları da dikkate alındığında, yapılan incelemede olay merkezli hareket edilip tüm bilgi ve belgelerin bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, mobbing iddialarında şüpheden uzak kesin deliller aranmayıp mobbing uygulandığına dair kuşku uyandıracak olguların ileri sürülmesinin yeterli olduğu, başvuruya konu iddialarda ise şikayetçiler ve şikayet edilen tarafından öne sürülen tanıklardan hiçbirinin ifadelerine başvurulmadığı, inceleme kapsamında şikayetçilerin sundukları belgelerin gerektiği gibi dikkate alınmadığı ve inceleme raporunda varılan kanaatin yeterli şekilde gerekçelendirilemediği,
15.4. Buna göre başvuran tarafından şikayet edilenin sürekli olarak kasıtlı ve sistematik davranışlarla kendisine mobbing yaptığı ileri sürülse de mevcut incelemenin gerektiği gibi yürütülmemesinden ötürü mobbing kapsamında bir değerlendirmenin bu aşamada yapılamayacağı, ancak başvuranın iddialarında yer alan bilgi ve belgeler ile tanıkların ifadelerine yer verilerek mobbingin varlığına işaret eden veya iddiaların gerçek olmadığını ortaya çıkaran bulgulara ulaşılabileceği,
anlaşılmış olup,
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan nedenlerle Rektörlükçe şikayet edilen hakkında verilen adli/idari soruşturma yapılmasına yer olmadığı yönündeki kararın hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
/
yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık” ilkelerine uygun davrandığı, ancak “kararların gerekçeli olması” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Bolu İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın dilekçelerinde yer alan iddialar ile diğer bilgi ve belgeler doğrultusunda şikayet edilen hakkında gerekli incelemenin/soruşturmanın yapılması için DÜZCE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
DÜZCE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde başvurana ve Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve DÜZCE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi