TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 10093-10093 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/2000 2017/ 2000
KARAR TARİHİ : 24/08/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, mobbingin sonlandırılması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 14/03/2017 14.3.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 14/ 3/ 2017 tarihinde yapmış olduğu başvurusunda, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Destek
Hizmetleri Daire Başkanlığında V.H.K.İ . olarak görev yaptığını, – 26 Şubat 2014 tarihinde Bakanlık Özel Kalem Müdürlüğünde memuriyete başladığını, 10 Ağustos
2015 tarihinde Bakanın telefon rehberinden kaynaklı bir sorunun oluşmasının ardından Özel Kalem
Müdürü tarafından ağır hakaretlere maruz kaldığını, bu olaylara ve şahit olduğunu, – 11 Ağustos 2015 tarihinde karın ağrısı şikâyetiyle 10 günlük rapor almasının ardından tarafından aranarak telefonda hakaretlere maruz kaldığını, bu olaya da şahit olduğunu, – Akabinde Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı bünyesinde ana giriş kapısı müracaatta kimlik alıp vermekle görevlendirildiğini, daha sonra kütüphane ve şu anda da boş oturtulmak suretiyle Daire
Başkanı tarafından kendisine halen mobbing uygulandığını, ifade etmekte olup, 10 Ağustos 2015 tarihinden itibaren maruz kaldığını iddia ettiği mobbingin sonlandırılmasını talep etmektedir .
1.1. Başvuranın Kurumumuza yaptığı şikayet başvurusunda yer alan konularda amirlerine gönderdiği e-posta mesajları başvuru dosyasında yer almaktadır .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 27/ 04/ 2017 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen
1 / 5Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 17/ 5/ 2017 tarihli ve sayılı yazısında aşağıdaki açıklamalara
yer verilmiştir .
2.1. Başvuranın;
– Bakanlık Makamının 13.08.2015 tarihli Onayı ile Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı emrine
V.H.K.İ . olarak atanmış, 21.8.2015 tarihinde görevine başlamış, – 06.11.2015 tarihinde birim amiri tarafından otopark nizamiyesinde araçların giriş-çıkış kayıtlarını tutmak üzere görevlendirilmiş, – 17.11.2015 tarihinde hizmetine duyulan ihtiyaç nedeniyle Kitaplık ve Yayın İşleri Şube Müdürlüğü emrinde görevlendirilmiş, – 26.01.2016 tarihinde hizmetine duyulan ihtiyaç nedeniyle İdari İşler Şube Müdürlüğü emrinde görevlendirilmiş, – 30.01.2017 tarihinde Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’nın 2017 Mali Yılına ait 4734 Sayılı
Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi kapsamında gerçekleştirilecek olan “Mal Alımı, Hizmet
Alımı, Tadilat Bakım ve Onarım” işlerinde komisyon yedek üyesi olarak görevlendirilmiş, – 30.01.2017 tarihli Başkanlık Makamının Oluru ile Kontrol Teşkilatı Asil Üyeliği’ne atanmış, – Başkanlık Makamının 01.02.2017 tarihli Oluru ile Muayene ve Kabul Komisyonu Yedek
Üyeliği’ne atanmış, – Bakanlığın EBYS sisteminden BELGENET sistemine geçmesi üzerine Coğrafi Bilgi Sistemleri
Genel Müdürlüğünün personel talebi üzerine BELGENET Yazılım Programında Destek Hizmetleri
Dairesi Başkanlığını temsilen 31.03.2017 tarihinde görevlendirilmiş olduğu ifade edilmiştir . Ayrıca;
2.2.10.08.2015 tarihinden itibaren kendisine mobbing uygulandığını iddia eden
Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca ihtiyaç duyulan birimlerde görev verildiği, ayrıcalık yapılmadığı, mobbing uygulanmadığı, – Başvuru konusunu çözüme kavuşturmak için daha önce Bakanlığa hiçbir müracaatı olmadığı, Destek Hizmetleri Dairesi Başkam mobbing uygulamakla, gerçek dışı beyanlarla kurumunuza şikayet ettiği için ilgili hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde “ ..Görevin İşbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı, Devlet Memuru vakarına yakışmayan, tutum ve davranışlarda bulunmaması” hususlarının da yazılı olarak bildirilmesinin düşünüldüğü, 2.3. Başvuran hakkında bugüne kadar herhangi bir soruşturma yapılmadığı, 2.4. Başvuranın iddialarına ilişkin Bakanlıkça kapsamlı bir inceleme yapıldığı, şahit olarak gösterilen
, ve olaya ilişkin ifadelerinin alınarak, ekli olarak gönderildiği, 2.5. 10 Ağustos 2015 tarihinde Özel Kalem Müdürü tarafından ağır hakaretlere maruz kaldığı iddiasına ilişkin, Özel Kalem Müdürü halen Bakanlık Müşaviri kadrosunda olduğu, 20 Ocak 2016 tarihinden itibaren Başbakanlık emrinde geçici personel olarak görevlendirildiği, 2.6. 11 Ağustos 2015 tarihinde Özel Kalem Müdürlüğünde görevli bulunan tarafından ağır hakaretlere maruz kaldığı iddiasına ilişkin ,
2 / 5Pendik Belediyesi Başkanlığı personeli olduğu, Bakanlık’ta geçici olarak
görevlendirildiği, 2015 yılında ise görevlendirmesi sona erdiğinden, Bakanlıktan ayrıldığı, 2.7. 26.02.2014 tarihinde Açıktan Atama ile Halkla İlişkiler Müşaviri olarak
Bakanlıkta görevine başladığı, 26.02 2014 tarihinde Özel Kalem Müdürlüğü emrine “Kurum İçi
Görevlendirme” ile görevlendirildiği, 23.05.2014 tarihinde Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği’nden alınarak V.H.K.İ . olarak görev yaptığı Özel Kalem Müdürlüğü’ne atandığı, Özel Kalem
Müdürlüğü’nde 10.08.2015 tarihli yazı ile Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı emrine atanmasının talep edildiği ve Bakanlık Makamının 13.08.2015 tarihli Onayı ile V.H.K.İ . olarak atanmış olup anılan Başkanlık emrinde görev yapmakta olduğu, 2.8. da Şube Müdürleri ve Başkanın ofisine yakın bir bölümde oldukça geniş ve rahat bir odada görevini sürdürdüğü, kendisine ayrıcalık tanınmadığı, mobbing uygulanmadığı, hizmet alımı işlerinde görevi gereği Kontrol Teşkilatı Komisyon Üyesi sıfatıyla önemli görevlerde bulunduğu, atandığı günden beri kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin çerçevesinde görevini yürüttüğü, 2.9. Ayrıca; kendisine mobbing uyguladığını iddia ettiği Destek Hizmetleri
Dairesi Başkanı konu ile ilgili açıklamalarının yer aldığı belgelerin de gönderildiği belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “ … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler … ” hükmüne , 4. 14/ 07/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun (Değişik : 12/ 5/ 1982 – 2670/ 4 md.) “Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar .” hükmüne, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘ Kurumun görevi’ başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne, yer verilmiştir .
6. 19.03.2011 tarihli ve 27879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Psikolojik
Tacizin (Mobbing) Önlenmesi konulu 2011/ 2 sayılı Başbakanlık Genelgesinde; Kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör işyerlerinde gerçekleşen psikolojik tacizin, çalışanların itibarını ve onurunu zedelediği, verimliliğini azalttığı ve sağlığını kaybetmesine neden olarak çalışma hayatını olumsuz etkilediği belirtilmiş, kasıtlı ve sistematik olarak belirli bir süre çalışanın aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi, kötü muameleye tabi tutulması, yıldırılması ve benzeri şekillerde ortaya çıkan psikolojik tacizin (mobbing) önlenmesi, iş sağlığı ve güvenliğinin ve çalışma barışının geliştirilmesi için bazı tedbirlerin alınması gerektiği, işyerinde
3 / 5psikolojik tacizle mücadelenin öncelikle işverenin sorumluluğunda olduğu, işverenlerin çalışanların
tacize maruz kalmamaları için gerekli bütün önlemleri alacakları, bütün çalışanların psikolojik taciz olarak değerlendirilebilecek her türlü eylem ve davranışlardan uzak duracakları belirtilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ MUSTAFA ÖZYAR’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, 10 Ağustos 2015 tarihinden itibaren mobbinge maruz kaldığını ifade etmekte olup, kendisine yapılan sistematik mobbingin sonlandırılmasını talep etmektedir .
8. Psikolojik tacize maruz kalan bireylerin; bıktırma, yıldırma, dışlanma, kurumun hizmetlerinden yoksun bırakılma, aşağılanma, izin ve görevlendirilmelerde yararlandırılmama, zorla tayin gibi psikolojik tacize neden olabilecek tutum ve davranışlara maruz kalabilmekte oldukları , bir olguya işyerinde psikolojik taciz diye bakabilmek için davranışların ayda birkaç kez tekrarlanması, birbiri ardına birtakım evreler içinde geçmiş olması ve bunun tekrarlama sıklığı ve uzun süre devam etmesi ve davranış tarzlarının kişiye kötü muamele şeklinde olması gerektiği , en azından, kasıtlılık, süreklilik ve sistemlilik niteliklerini taşıması gerektiği belirtilmiş, mobbinge neden olabilecek idari işlemler ise ; geçici görevlendirme (görev yeri değişikliği), mesleğin (unvanın) gerektirdiği görevleri vermeme, atama (atamama) özlük haklarının yerine getirilmemesi, disiplin soruşturması açılması olarak sayılmıştır . [Türkiye Büyük Millet Meclisi Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu İşyerinde
Psikolojik Taciz (Mobbing) Ve Çözüm Önerileri Komisyon Raporu (Nisan 2011)] 9. İşyerlerinde psikolojik taciz olgusu bazı durumlarda, psikolojik taciz olarak nitelendirilemeyecek diğer olumsuz davranışlarla karşılaştırılabilmektedir . Arızi, tek seferlik ya da birden çok tekrarlansa bile strese ve doğal iş yoğunluğuna bağlanabilecek süreklilik arz etmeyen olumsuz tutum, davranış, tartışma ve çekişmeler ise, psikolojik taciz değildir . (Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı, İş yerlerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) Bilgilendirme Rehberi, syf . 10,11) .
10. 2015 yılında yaşanan telefon rehberinin karışması olayına ilişkin başvuranın şahitlerinin verdiği beyanlar incelendiğinde başvuranın iddialarında yer aldığı gibi “kendisinin hatasız olduğunun” doğruluğu yazılı beyanlardan teyit edilememiştir . Olayın akabinde Bakanlık Oluru ile Destek Hizmetleri Daire Başkanlığına görevlendirilmiş olan başvuranın V.H.K.İ . unvanlı kadroda yer aldığından dolayı 2015 yılı Kasım ayından itibaren 2,5 aylık süreçte farklı görevlendirmelerinin olduğu görülse de İdare tarafından 2016 yılından itibaren yapılan görevlendirmelerde başvuranın unvanına uygun olmayan mobbing amacıyla görevlendirme tesis edildiği tespit edilememiştir . Ayrıca, o dönem Özel Kalem Müdürlüğünde görevli olup olayda yer aldığı belirtilen 2015 yılında, ise 2016 yılı
Ocak ayında Bakanlıktan ayrılmışlardır .
11. Başvuranın Özel Kalem Müdürlüğünden sonra görevlendirildiği Destek Hizmetleri Dairesinde
Daire Başkanı tarafından kendisine mobbing uygulandığı iddiasına ilişkin yapılan incelemede; herhangi bir geçici görevlendirme (görev yeri değişikliği), atama (atamama) özlük haklarının yerine getirilmemesi, disiplin soruşturması açılması olarak sayılan mobbingin unsurlarında yer alan idari işlemlere dosya kapsamında rastlanılmamıştır .
4 / 5Mobbingin unsurlarından mesleğin (unvanın) gerektirdiği görevleri vermeme konusuna ilişkin
başvuran tarafından kadro unvanının gerektirdiği işlerin verilmediği ve bazı durumlarda da hiç iş verilmediği ifade edilmiş olsa da, bu durumlar tespit edilememiş, dolayısıyla da başvuranın konuya ilişkin maruz kaldığı tutum ve davranışın sürekliliği ispatlanamadığından, bu konuda mobbingin uygulandığından söz etmek mümkün değildir . Dosya kapsamında, olayların kasıtlılık, süreklilik ve sistemlilik niteliklerini taşıdığı değerlendirilememiştir .
12. Konuya ilişkin başvuranın gönderdiği 30 Mayıs 2017 tarihli belge de görüldüğü üzere, konunun çözüme kavuşturulması amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından başvuranın Destek
Hizmetleri Daire Başkanlığından Strateji Geliştirme Başkanlığına görev yeri değişikliği yapılmıştır . Konuya ilişkin başvuran ile yapılan telefon görüşmesinde de kendisine taşınır mal sorumluluğunun verildiği ifade edilmiş olup, idarenin başvuranın şikayet konusunu ortadan kaldırmaya yönelik işlem tesis ettiği değerlendirilmiştir .
13. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ; başvuranın mobbing iddiası, ilgili bilgi ve belgelerden tespit edilememiş olup, mobbing iddiası konusunda başvuranın talebinin reddine karar verilmesi sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında
Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin İdare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı görülmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması 15. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, durmuş olan dava süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, (varsa) arta kalan süre içinde Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi