|
ÖZET: Başvuran, Avcılar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nde hizmetli olarak çalışmakta ve üç çocuğuna yakın bir okulda görev almayı talep etmiştir. Ancak, bu talebi idareciler tarafından gerekçe gösterilmeden reddedilmiş ve başvuran, mobbing uygulamalarına maruz kaldığını iddia etmiştir. Başvuru, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenmiş ve başvuranın talepleriyle ilgili idarenin açıklamaları dikkate alınarak bir karar verilmiştir.
İstanbul Valiliği, başvuranın daha önce Avcılar Halk Eğitim Merkezi’nde geçici olarak görevlendirildiğini, ancak bu görevlendirmenin iptal edildiğini belirtmiştir. İptalin gerekçesi, başvuranın ve eşinin çalıştıkları birimde huzur ve sükûneti bozucu davranışlar sergilemesi olarak ifade edilmiştir. Başvuranın yeniden görevlendirilme talebi, bu durum nedeniyle olumsuz karşılanmıştır. Mobbing iddiaları ise, yapılan incelemelerde sistematik bir baskı ve yıldırma eylemi olarak değerlendirilememiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarının hukuka ve mevzuata uygun bir şekilde değerlendirildiğini, idarenin takdir yetkisini kamu yararı doğrultusunda kullandığını belirtmiştir. Başvuran, bu karara itiraz edebilir ve yargı yoluna başvurabilir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/11861-S.24.18029
BAŞVURU NO : 2024/8209
KARAR TARİHİ : 31.10.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
İkametine yakın bir kurumda görevlendirme ile kendisine uygulanan
BAŞVURUNUN KONUSU :
mobbingin sonlandırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 03.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan şikayet başvurusunda başvuran özetle; Avcılar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Avcılar Halk Eğitim Merkezinde hizmetli olarak görev yapmakta olduğunu, bakmakla yükümlü olduğu üç çocuğu bulunduğunu, bu yüzden çocuklarının okuluna yakın olabilecek bir okula ya da Halk Eğitim
Merkezinde çalışmasına izin verilmesi için müracaatta bulunduğunu, idarecilerin gerekçe göstermeden talebini kabul etmediklerini ve hatta mobbinge varan uygulamalar ile karşılaştığını iddia ve ifade ederek
Avcılar Halk Eğitim Merkezine ya da ikametinin yakınında bulunan okullardan birine tayininin yapılmasını, talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden İstanbul Valiliğinin 13/08/2024 tarihli ve – – sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Avcılar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne hizmetli personel olarak 19.06.2020 tarihinde ataması gerçekleştirilen personel 19.06.2020 tarihleri arasında ilçe biriminde farklı bölümlerde çalıştığı, kendi talebi üzerine 01.08.2022 tarihinde sayılı yazı ile Avcılar Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğüne görevlendirildiği, 01.08.2022, 07/06/2024 tarihleri arasında görevlendirilmesi devam ederken Avcılar
Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünün 07.06.2024 tarih ve sayılı yazısı ile ilgili personellerin ( ve eşi ) kurum içerisinde huzur ve sükûneti bozması, personeller arasında çalışma barışını zedelemesi gerekçesi ile 07/06/2024 tarihi itibariyle görevlendirilmesinin iptal edilmesinin talep edildiği, 10/06/2024 tarih ve sayılı Kaymakamlık oluru ile belirtilen görevlendirmelerin iptal edildiği,
2.2. Personel görev iptali resmi yazısının Avcılar Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğüne 13.06.2024 tarihinde gönderildiği, 14.06.2024 tarihinde belirtilen kurumdan ayrılma işleminin gerçekleştirildiği, Görevlendirilmesi iptal edilen başvurucunun, 16.07.2024 tarihinde Avcılar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne dilekçe vererek Avcılar Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğüne tekrar görevlendirilme talebinde bulunduğu, Ancak konu ile ilgili ismi geçen personel ve eşi hakkında talep ettikleri kurumda huzur ve sükûneti bozacak davranışlarda bulundukları ve çalışma barışını zedelediklerine dair resmi yazının olması sebebiyle 24.07.2024 tarih ve sayılı resmi yazı ile görevlendirilme talebinin uygun görülmediğine dair kendilerine resmi yazı ile cevap verildiği, Avcılar İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğünde personel ihtiyacı da göz önünde bulundurularak kendilerine İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü emrinde görev tanımının yapıldığı, 2.3. İlgili personel Avcılar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde görevli Şube Müdürleri ile görüşmelerinde sözlü olarak Avcılar Halk Eğitim Merkezine tekrar görevlendirme talebinde bulunduğu, kendisine Avcılar Halk Eğitim Merkezinden resmi yazı ile görevlendirilmenin iptali konusunda yazı geldiği için talebine olumsuz cevap verildiğinin belirtildiği, Başvurucuya hiçbir şekilde mobbing psikolojik baskı vs. yapılmadığı, benzer şekilde İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne ihtiyaçtan dolayı görevlendirmelerin yapıldığı, Başvurucu personelin kendisine baskı yapıldığına dair Kuruma başvurusunun bulunmadığı, 2.4. Gerek şikâyet talebinde bulunan personeller, gerekse de diğer kamu personellerinin tayin taleplerinin
“Milli Eğitim Bakanlığı Personellerinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme
Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin 32. Maddesi kapsamında” değerlendirilmekte olduğu, belirtilen tarihlerden önce atamalarla ilgili tüm personellere duyuruların yapıldığı, Ayrıca Müdürlüğün atama bölümünde görev yapan personel tarafından başvuranın hususi telefonuna atama konusunda bilgilendirilme yapıldığı, dolayısıyla Başvuranın ve eşinin yeniden Avcılar Halk Eğitim Merkezine görevlendirilme talebinin uygun görülmediği, ancak yönetmelikte belirtilen dönemde atama talebinde bulunulması hususunun yerinde olacağı ve yeniden değerlendirmeye alınacağı, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.” 6. 25/06/1983 tarih ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin, 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 2 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun 2670 sayılı Kanunla değişik
72 nci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle
atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.”
6.2. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “a) Yer değiştirme suretiyle atanma, aynı kurumda çalışan memurların, bu Yönetmelikte tespit edilen hizmet bölgelerine belirli süreler dahilinde
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 76 ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanmasını, …
ifade eder.” 7. 12.10.2013 tarih ve 28793 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin
Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkındaki
Yönetmeliğin, İl içi isteğe bağlı yer değiştirmeler başlıklı 32’ inci maddesinde; “ 1) Bölge hizmetine bağlı yer değiştirme yükümlülüğü bulunanlar hariç, bu Yönetmelik kapsamında bulunan personelden bulundukları kurumda (Değişik ibare:RG-13/1/2018-30300) 30 Eylül tarihi itibarıyla kesintisiz en az üç yıl görev yapanlar, yer değiştirmek üzere başvuruda bulunabilirler. (2) Başvurular Mayıs ayında alınır ve ilgili il milli eğitim müdürlüğünce belirlenen ve durumlarına uygun kadrolar arasından en fazla on kuruma atanmak üzere tercihte bulunulabilir. Bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevli olanlar ile aylıksız izinli olanlar, il içi isteğe bağlı yer değiştirme başvurusunda bulunabilirler. Bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevli olanlar ile aylıksız izinli olanlar yer değiştirme başvurusunda bulunabilirler. (3) İl içi isteğe bağlı yer değiştirme talebinde bulunan personelin atamaları, Haziran ayında tercihleri de dikkate alınarak hizmet süresi üstünlüğüne göre valiliklerce yapılır. Hizmet süresinin eşit olması hâlinde halen bulunduğu kadrodaki hizmet süresi fazla olana öncelik verilir, eşitliğin bozulmaması durumunda kura yoluna başvurulur. (4) Bu madde kapsamında yapılan atamalar ilgili il milli eğitim müdürlüğünce duyurulur.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve
tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Avcılar İlçe Müdürlüğünde hizmetli olarak çalışmakta
olduğunu, Avcılar Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğündeki görevlendirmesinin iptal edilmesinin kendisini ve çocuklarını mağdur ettiğini iddia ederek yeniden Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde ya da evine yakın bir okulda görevlendirilmeyi talep etmektedir.
10) T.C. Anayasasının 128 inci maddesi gereğince, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri,
atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 11 inci maddesine göre Devlet memurları amirlerin verdiği kanuna uygun sözlü ve yazılı emirleri yerine getirmekle yükümlüdür. Diğer taraftan aynı
Kanunun 45 inci maddesi ile de memurların kamu hizmetlerindeki belirli kadrolarda, sınıfına ve sınıfı içindeki derecesine uygun görevlerde çalıştırılması zorunlu kılınmış ve böylece keyfi görevlendirmelerin önlenmesi amaçlanmıştır. Buna karşın, “kurum içi geçici görevlendirme” ile ilgili kamu personel rejimine ilişkin mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte, ilgili mevzuat gereği asli görevleri ile ilgili olarak memurların kurum içinde geçici olarak görevlendirilebilmelerine aykırı bir husus da bulunmamaktadır.
11) İstanbul Valiliği tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle; başvuranın kadrosunun bulunduğu, Avcılar
İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından daha önce Avcılar Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğüne ihtiyaca binaen geçici görevlendirildiği, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde personel ihtiyacı hasıl olduğundan ve başvuranın eşinin de çalışmış olduğu Avcılar Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğündeki görevlendirmenin iptal edildiği, dolayısıyla başvuranın esas kadrosunun bulunduğu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde görevlendirildiği ifade edilmiştir.
12) Danıştay 5 inci Dairesi’nin 09/02/1998 tarihli ve E. 1997/2711, K. 1998/270 sayılı kararında, “657
sayılı Devlet Memurları Kanununda aynı kurum içinde geçici görevlendirme konusu düzenlenmemiş olmakla birlikte, bir kamu kurumunun mevzuatla belirlenmiş olan görev alanı içinde yer alan “geçici” nitelikteki bir hizmeti: ya da, değişen ve gelişen sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sonucu olarak ortaya çıkan, henüz örgütsel altyapısı oluşturulmamış ve bir kadro ile ilgilendirilmemiş olan “yeni bir kamu hizmetini” yürütmek amacı ile durumu uygun olan kamu görevlilerinin, “kadroları ile hukuki bağlarını sürdürmek ve belli bir süre ile sınırlı olmak üzere” atamaya yetkili amir tarafından geçici olarak görevlendirilmeleri olanaklıdır. Bu işlemin kurulmasında, yukarıda nitelendirilen kamu hizmetlerinin yürütülmesi amaç edinilmeli: kamu yararı ile bağdaşmayan, örneğin kamu görevlisini görevinden fiilen uzaklaştırmak veya onu cezalandırmak gibi hizmet gereklerine ters düşen bir sonuç amaçlanmamalıdır” ifadelerine yer verilmiştir.
13) Somut olay bakımından başvuranın durumu incelendiğinde; Başvuranın, Avcılar İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğü uhdesinde hizmetli olarak görev yaptığı, 01.08.2022 tarihinde Avcılar Halk Eğitim Merkezi
Müdürlüğüne hizmetli kadrosuyla görevlendirildiği, Başvuran ve eşiyle ilgili çalışmış oldukları birim amirlerince yapılan değerlendirmeler ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce alınan karar doğrultusunda
Kaymakamlık Makamının olurlarıyla 13/06/2024 tarihinde alınan kararla asıl kadrolarının bulunduğu
Avcılar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde görevlendirildikleri, söz konusu görevlendirme işleminin iptalinin
Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle
Atanması Hakkındaki Yönetmeliğin, İl içi isteğe bağlı yer değiştirmeler başlıklı 32’ inci maddesinde zikredilen hükümlere uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
14) Diğer taraftan başvuranın kendisine mobbing yapıldığı iddialarına yönelik yapılan incelemede;
Mobbing, idarenin yapmış olduğu eylemlerin en az altı aydır sürüyor olması ve sistematik bir şekilde ve ilgilisini yıldırma, pasifize etme gibi amaçlar taşıyan işlemler bütünü olarak değerlendirilmektedir.
Başvuran hakkında idare tarafından yapılan görev değişikliği ve yeni görevlendirmenin münferit bir işlem olduğu, ilgiliyi pasifize etme saiki taşımadığı, başvuru konusu olayda idarenin kamu hizmetinin gereği gibi ifa edilmesi için alınan bir karar olduğu ve başvuranın yanında bir çok personelin yerinin değiştirildiği, Dolayısıyla başvuranın sistematik, sürekli ve kasıtlı bir şekilde yılgınlık, korku, tedirginlik, endişe, bunalım, bıkkınlık, sıkıntı veya kaygı oluşturacak söz, tutum veya davranışlarla psikolojik ve duygusal baskı kurarak onu belli şekilde davranmaya ya da davranmamaya, ortak alandan uzaklaştırmaya, güçsüzleştirmeye, değersizleştirmeye, aşağılamaya, küçük düşürmeye veya pasifize etmeye yönelik işlem ve/veya eylemlere maruz bırakılmadığı anlaşılmıştır.
15) Bu kapsamda başvuranın iddiaları ve idarenin açıklamaları doğrultusunda, ilgili idare tarafından
kendisine tanınan takdir yetkisinin yerleşmiş yargı içtihatlarıyla belirlenen kamu yararı ve hizmet kriterleri dikkate alınarak kullanılıp kullanılmadığı hususuna ilişkin olarak yapılan değerlendirme neticesinde, ilgili
idarece başvuranın hizmet ihtiyacına binaen asıl kadrosunun bulunduğu Avcılar İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğünde görevlendirildiği, başvuran ile birlikte kadrosu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı olan ve diğer birimlerde görevli personellerin de görevlendirilmelerinin İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesine yapıldığı, bu bakımdan yapılan işlemin başvuranı görevden uzaklaştırmak ve cezalandırmak amacı taşıdığı ve yürürlükteki mevzuata aykırı olduğu yönünde bir tespite varılamadığından başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusu kapsamında idarenin başvuranla ilgili işlemleriyle ilgili bilgi ve belgelerin, süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket edildiği, ancak şikâyet konusu olayda “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine aykırı davrandığı anlaşıldığından, idarenin bundan böyle bu ilkelere uygun hareket etmesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararının BAŞVURANA ve İSTANBUL VALİLİĞİNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi