|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın mobbing iddiaları incelenmiştir. Başvuran, çalıştığı hastanede mobbinge maruz kaldığını ve bu durumun tespit edilmesini talep etmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde, başvuranın sadece yer değişikliği talebinin reddedilmesi nedeniyle mobbing iddiasında bulunduğu, mobbingin tanımına göre en az 6 ay süreyle sistematik ve kasıtlı davranışların varlığının gerektiği belirtilmiştir.
İnceleme raporunda, başvuranın yeni görevlendirildiği birimde daha az iş yükü ile çalıştığı ve eski görev yerindeki şikayetlerinin bu yeni birimde devam etmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, idarenin işlemlerinde mobbing unsurlarına rastlanmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu karar, mobbing iddialarının değerlendirilmesinde süreklilik ve sistematik davranışların önemini vurgulamaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/12805-S.22.19616
BAŞVURU NO : 2022/6018
KARAR TARİHİ : 05/10/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Mobbingin tespiti talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 21/04/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Başvuran, Ankara Şehir Hastanesi mh6 Onkoloji hastanesi girişimsel radyoloji alanında olarak görev yaptığını, çalıştığı alanın sorumlu tarafından mobbinge maruz kaldığını, bu durumu çalıştığı hastanenin başhekimliğine dilekçe yazarak dile getirdiğini, fakat yer değişikliği görevlendirme yazısını imzalamasının hastane yönetimi tarafından istendiğini, alan değişikliği istemediğini dilekçesinde belirtmesine rağmen başhemşire tarafından eğer yeni görev yerine gitmezse hakkında tutanak tutulacağı şeklinde tehditkar bir üslup kullanıldığını belirterek hakkında yapılan mobbingin tespitini ve sonlanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen 28/06/2022 tarih ve sayılı cevabi yazısında; Bahse konu başvurunun Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce değerlendirilerek tarafımıza bilgi verilmesinin istenildiği, Ankara İl Sağlık Müdürlüğü tarafından alınan ilgi (c) sayılı cevabi yazıda mobbing iddialarının asılsız olduğunun belirtildiği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,
5. 19.03.2011 tarihli ve 27879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi konulu 2011/2 sayılı Başbakanlık Genelgesinde; “Kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör işyerlerinde gerçekleşen psikolojik tacizin, çalışanların itibarını ve onurunu zedelediği, verimliliğini azalttığı ve sağlığını kaybetmesine neden olarak çalışma hayatını olumsuz etkilediği belirtilmiş, kasıtlı ve sistematik olarak belirli bir süre çalışanın aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi, kötü muameleye tabi tutulması, yıldırılması ve benzeri şekillerde ortaya çıkan psikolojik tacizin önlenmesinin gerek iş sağlığı ve güvenliği gerekse çalışma barışının geliştirilmesi açısından çok önemli olduğu vurgulanmış, bu doğrultuda çalışanların psikolojik tacizden korunması amacıyla birtakım tedbirler alınmıştır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran tarafına mobbing yapıldığı iddiası ile söz konusu durumun tespitini talep etmektedir.
8. İş yerinde mobbing yönetici tarafından personele yapılabileceği gibi personel tarafından yöneticiye karşı da yapılabilmektedir. Genel olarak, personel hakkında kasıtlı ve sistematik olarak, çalışma düzeninin bozulmasına yol açacak verimliliği azaltacak nitelikte olan hareketler ve işlemler olarak mobbing olarak kabul görülmekte olup, küçümseme, dışlama kötü muameleye tabi tutulma gibi örnekleme olarak da söz konusu eylemler sayılabilir. Somut olayda başvuran yer değişikliği talebinde bulunduğunu ancak bu talebinin yerine getirilmeyerek talep etmediği başka bir birime görevlendirildiğini belirterek tarafına mobbing uygulandığını iddia ettiği görülmüştür.
9. İdarenin açıklamalarına bakıldığında, başvuranın iddiasına ilişkin bir inceleme başlatıldığı ve incelemeci tarafından hazırlanan raporda “ Sağlık Bakım Hizmetleri Müdürü Sayın ŞİMŞEK, konuyu incelemiş, ilgililer ile görüşmüş, daha önce çalıştığı birimlerdeki performansını ve birim sorumluluğunda geçirdiği süre ve diğer birim çalışanları ile olan ilişki durumunu gözden geçirmiş ve 13.04.2022 tarih ve sayılı cevabi yazıyı (Ek-2) oluşturmuştur. İlgi sayılı yazının (Ek:2) ekinde yer alan 12.04.2022 tarih ve sayılı yazı (Ek-3) sorumlu hemşire ilgili alanın sorumluluğunu 07.03.2022 tarihinde aldığı, Sayın SAĞYAN’ın daha bir ay dolmadan şikayet dilekçesi verdiği ve kendisine mobbing uygulamakla suçladığı görülmektedir. Ancak yüksek yargı tarafından yapılan mobbing tarifinde: “En az 6 ay süreyle sistematik biçimde tekrarlayan yıldırma, karşısındakini pasifize etme, işten soğutma, iş yaptırmama veya şeklinde yapılan tanımlama dikkate alındığında bir ay sürenin böyle bir suçlama için usulen anlamlı olmadığı açıktır. (…..) Sayın Girişimsel Radyoloji Biyopsi alanında, tek çalışamayacağı, iş yükünün fazla olduğu, yanına bir hemşire daha verilmesi talebinde ısrar etmesi ve organizasyonu ayakta tutmaya çalışan birim sorumlusunu haksız yere suçlayıcı bir tutum göstermesi gibi nedenlerle Sağlık Bakım
/
Hizmetleri Müdürümüz Sayın Sayın iş ortamı barışını bozabileceği, diğer çalışanların motivasyonunu düşürebileceği tespiti ve önerisi ile başhekimliğimizce ‘takdiren ve tedbiren’
Sayın görev yerinde değişiklik yapılmıştır. (….) Zira yeni görevlendirilen alanda yine gündüz, nöbetsiz ve daha rahat çalışma ortamı bulunan (22 hemşire ile) bir yerde görevlendirilmiştir, Ankara Şehir
Hastanesi Onkoloji Hastanesinde Sağlık Bakım Hizmetleri Müdürlüğü sorumluluk alanında hemşire ve benzeri hizmet sınıfında gün itibari ile 932 personelimiz aktif olarak çalışmaktadır. Sayın söz konusu görev değişikliği sırasında görev değişikliğine ilişkin tebligatı (Ek-7) almamasına ve memura yakışmayan davranışlarda bulunmasına rağmen personel şube tarafından tutulan 22.04.2022 tarih ve sayılı tutanağa (Ek-8) herhangi bir işlem yapılmamıştır. İdare bu tarzı ve tavrı ile sadece hizmetin devamlılığı ve belli kalitede sürdürülmesi için gayret içinde olduğunu, personeller ile yaşanan sorunları kişiselleştirmeyip tırmandırmadığını göstermiştir.” İfadelerine yer verildiği görülmektedir.
10. Söz konusu inceleme raporu ile başvuranın şikayetinde belirttiği ifadeler birlikte değerlendirildiğinde başvuranın sadece yer değişikliği talebinin uygun görülmemiş olması nedeni ile tarafına mobbing uygulandığı iddiasında bulunduğu, halbuki idari işlemlerin mobbing olarak değerlendirilebilmesi için en az
6 aydır devam eden sistematik ve kasıtlı davranışların varlığının arandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla belli
bir süre devam eden birden fazla işlemin kasıtlı olarak personelin mağduriyetine sebep olacak eylemlerde bulunulması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle söz konusu olayda mobbingin varlığına rastlanmamıştır.
11. Başvuranın yeni görevlendirildiği birimde nöbetsiz ve daha fazla personelle birlikte çalışıyor olması durumu göz önünde bulundurulduğunda eski görev yerine kıyasla iş yükünün daha az olduğu birimde istihdam edildiği, eski görev yerinde şikayetçi olduğu “tek personel olarak çalışma ve iş yükünün fazla olması” şikayetlerinin yeni görevlendirildiği birimde devam etmediği, idare tarafından söz konusu mağduriyetinin de giderildiği tespit edilmiştir.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvurana idare tarafından yapılan işlemlerde mobbingin hiçbir unsuruna rastlanılmamıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13.İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin işlemlerinde söz konusu ilkelere aykırı olmadığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve Sağlık Bakanlığına tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi