Moskova Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği’nce düzenlenen iş deneyim belgesi geçerli midir (KİK)

Konya Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığınca yapılan 2011/83042 IKN’li “Konya Büyükşehir Stadyumu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak, FM-SRD İnşaat İhracat İthalat Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Pekintaş Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 16.01.2012 tarihli ve 2012/UY.II-372 sayılı karar ile “…METAG İnş. Tic. A.Ş tarafından teklifinin ekinde iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunduğu yurt dışı iş deneyim belgesinin Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın 2008/1 sayılı “Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri Kapsamında Yapılacak İhracat Ve İthalata İlişkin Tebliği” kapsamında tanzim edildiği, ancak yukarıdaki yazıda yer alan idarelerin iş deneyim belgesi düzenleyebileceğine ilişkin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmıştır.

Ayrıca, anılan Genel Müdürlük tarafından gönderilen yazıda, 2008/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen “Yurt Dışı İş Deneyim Belgesi” formatında bir değişiklik yapılmak suretiyle, firmalarca yurtdışında üstlenilen özel sektör projelerinin de değerlendirme kapsamına alınabileceği görüşüne yer verilmiştir.

Sonuç olarak; METAG İnş. Tic. A.Ş tarafından teklifinin ekinde iş deneyimini tevsik etmek amacıyla Moskova Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği tarafından 27.10.2010 tarih ve B.02.1.DTM.3.RU.01.01-I/450-585 sayıyla düzenlenmiş belgenin kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır…

…4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine, …” karar verilmiştir.

Davacı M.B.D. İnş. San. Tur. Müh. ve Tic. Ltd. Şti. -METAG İnş. Tic. A.Ş Ortak Girişimin özel ortağı olan Metag İnş. Tic. A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 26.03.2013 tarih ve E: 2012/475, K: 2013/470 sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

Bu sefer temyiz incelenmesi sonucu, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen 10.02.2014 tarih ve E: 2013/1969, K: 2014/354 sayılı kararda “…Uyuşmazlık; ihaleye teklif sunan ortak girişimde özel ortak konumundaki davacı şirket tarafından sunulan, “İKEA MOS adına İKEA MEGA Alışveriş Eğlence ve Ticaret Merkezi İnşaatı” işine ilişkin olarak Moskova Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği tarafından düzenlenen 27.10.2010 tarih ve B.02.1.DTM.3.RU.01.01-1/450-585 sayılı iş Bitimine Dair Belge’nin düzenleme ve onaylama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.

Bu itibarla; T.C. Moskova Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği tarafından iş deneyimine konu bilgi ve belgelere dayalı olarak yurt dışı iş deneyim belgesinin yeniden düzenlenmesinin, ilgilisince sunulan ve işin bitirildiğine dair belgenin onaylanması sonucunu doğurduğunun kabulü gerektiğinden, anılan iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı ileri sürülerek tesis edilen işlemin anılan kısmında hukuka uygunluk ve davanın reddi yolundaki idare Mahkemesi kararında da hukuki isabet bulunmamaktadır.

Diğer taraftan; işlemin iptali istemiyle birlikte davacı tarafından tazmin isteminde bulunulmasına rağmen Mahkeme’ce bu konuda hüküm kurulmamış olup, bozma kararı üzerine anılan istem yönünden hüküm kurulması gerektiği de açıktır.

Açıklanan nedenlerle; temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme’ye gönderilmesine…” şeklinde gerekçe belirtilerek, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 26.03.2013 tarih ve E: 2012/475, K: 2013/470 sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden, Kamu İhale Kurulunun 25.06.2014 tarih ve 2014/MK-338 sayılı kararı ile “…1) Kamu İhale Kurulunun 16.01.2012 tarihli ve 2012/UY.II-372 sayılı kararının, M.B.D. İnş. San. Tur. Müh. ve Tic. Ltd. Şti. -METAG İnş. Tic. A.Ş Ortak Girişimin özel ortağı olan Metag İnş. Tic. A.Ş.nin iş deneyimine ilişkin kısmının iptaline,

2) M.B.D. İnş. San. Tur. Müh. ve Tic. Ltd. Şti. -METAG İnş. Tic. A.Ş Ortak Girişimin pilot ortağı olan M.B.D. İnş. San. Tur. Müh. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyim belgesi uygun olmadığından ve anılan Ortak Girişimin teklifinin bu gerekçeyle de değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiğinden, Kurulun 16.01.2012 tarihli ve 2012/UY.II-372 sayılı kararının sonucuna ilişkin olarak istekli bakımından herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığına…” karar verilmiştir.

Dosyaya yeniden bakan Ankara 11. İdare Mahkemesinin 26.03.2013 tarih ve E: 2012/475, K: 2013/470 sayılı kararının Danıştay Onünçü Dairesinin 10.02.2014 tarih ve E: 2013/1969, K: 2014/354 sayılı kararı ile bozulması üzerine anılan İdare Mahkemesince bozma kararına uyulmamış ve 15.04.2015 tarih ve E:2015/108, K:2015/514 sayılı kararında “… Kamu İhale Kurulu’nca, davacı şirketin iş deneyim belgesi olarak sunduğu belgeye ilişkin olarak Ekonomi Bakanlığı’ndan görüş sorulması üzerine, Serbest Bölgeler Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü’nün 27.12.2011 tarih ve 63568 sayılı yazısında, belgenin Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri Kapsamında Yapılacak İhracat ve İthalata İlişkin Tebliği kapsamında Moskova Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği tarafından tanzim edildiği ve Kamu İhale Kurulu’nun da katkılarıyla bu şekilde düzenlenen belgelerin formatında değişiklik yapmak suretiyle iş deneyim belgesi olarak kabul edilebileceği, dolayısıyla da Moskova Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği tarafından tanzim edilen belgenin bu haliyle iş deneyim belgesi olarak kabul edilemeyeceği yönünde görüş bildirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda yer verilen Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31/3.maddesi ve 39/16. maddesi hükmü uyarınca, ancak ilgili ülke mevzuatına göre iş deneyimi düzenlemeye yetkili mercilerce düzenlenen bir iş deneyim belgesinin geçerli olarak kabul edilmesi mümkün olduğundan ve Moskova Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği’nin Rusya’da kamu veya özel sektöre yönelik gerçekleştirilen bir yapım işine ilişkin olarak sözleşmenin tarafı olmaması nedeniyle iş deneyim belgesi düzenleyemeyeceği ama o ülkenin yetkili mercilerince düzenlenen iş deneyim belgelerini tasdik edebileceği sonucuna varılmakla, davacı şirket tarafından sunulan, Moskova’da özel sektör kuruluşu olan IKEA MOS adına IKEA MEGA Alışveriş Eğlence ve Ticaret Merkezi İnşaatı işi için Moskova Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği’nce düzenlenen iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı açık olup, bu yönde tesis olunan dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

İptali talep edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığında, davacının 1.000-TL manevi tazminat isteminin de reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 26/03/2013 gün ve E:2012/475, K:2013/470 sayılı kararımızda ısrar edilmesine…” denilerek “dava reddine” karar verilmiştir.

Anılan kararın icaplarına göre Kurumca işlem tesis edilmesi gerektiğinden, Kamu İhale Kurulunun 10.06.2015 tarih ve 2015/MK-250 sayılı kararı ile “…1) Kamu İhale Kurulunun 25.06.2014 tarih ve 2014/MK-338 sayılı kararının iptaline,

2) M.B.D. İnş. San. Tur. Müh. ve Tic. Ltd. Şti. -METAG İnş. Tic. A.Ş Ortak Girişimi’nin özel ortağı METAG İnş. Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesinin de uygun olmadığından ve anılan Ortak Girişimin teklifinin bu gerekçeyle de değerlendirme dışı bırakılmasına…” karar verilmiştir.

Daha sonra yapılan temyiz incelesi sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 09.11.2017 tarih ve E: 2015/2496, K: 2017/3620 sayılı kararında “…Uyuşmazlığa konu edilen iş deneyiminin tevsiki için sunulan belge incelendiğinde; Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39. maddesinin 16. fıkrasına uygun olarak iş sahibinin unvanının, işin yapıldığı yer ve niteliğinin, yüklenicinin, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim tarihini içerecek şekilde düzenlendiği görülmektedir.

Diğer taraftan, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43. maddesinde 25/01/2017 günlü ve 299959 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklik ile 8. fıkra eklenilmiş; belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç, yurt dışında yapım işi gerçekleştiren Türk vatandaşı gerçek kişiler ile Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiler adına yabancı ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişilikler adına yabancı ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Müşavirlikleri/Ataşelikleri tarafından iş bitirme belgesi düzenlenebileceği kuralı getirilerek konu açıklığa kavuşturulmuştur.

Bu itibarla, Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın 2008/1 sayılı Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri Kapsamında Yapılacak İhracat ve İthalata İlişkin Tebliği uyarınca düzenlenen ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39. maddesinin 16. fıkrasında sayılan bilgileri taşıyan uyuşmazlık konusu belgenin, yurtdışında gerçekleştirilen iş için iş deneyimini tevsik etmek amacıyla kullanılabileceği sonucuna varılmıştır…” gerekçeleri ile “mahkeme kararının bozulmasına” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Kamu İhale Kurulunun 10.06.2015 tarih ve 2015/MK-250 sayılı kararının iptaline,

2) Kamu İhale Kurulunun 16.01.2012 tarihli ve 2012/UY.II-372 sayılı kararının, M.B.D. İnş. San. Tur. Müh. ve Tic. Ltd. Şti. -METAG İnş. Tic. A.Ş Ortak Girişimin özel ortağı olan Metag İnş. Tic. A.Ş.nin iş deneyimine ilişkin kısmının iptaline, ancak anılan Kurul kararının M.B.D. İnş. San. Tur. Müh. ve Tic. Ltd. Şti. -METAG İnş. Tic. A.Ş Ortak Girişimin pilot ortağı olan M.B.D. İnş. San. Tur. Müh. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyim belgesinin uygun olmadığı ve anılan Ortak Girişimin teklifinin bu gerekçeyle de değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiğinden, Kurulun 16.01.2012 tarihli ve 2012/UY.II-372 sayılı kararının sonucunun hukuken geçerliliğini koruduğuna,

Oybirliği ile karar verildi.