|
ÖZET: Başvuru, Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümüne dikey geçiş sınavı ile yerleşen bir öğrencinin, önceki eğitiminde muaf olduğu derslerin transkriptinde gösterilmesi talebi üzerine yapılmıştır. Başvuran, muaf tutulduğu derslerin transkriptine işlenmemesinin, ilerideki başvuru ve mülakat süreçlerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini belirtmiştir. Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü ise, ilgili yönetmelik hükümlerine dayanarak, muaf derslerin transkriptte yer almadığını, ancak bu derslerin kredilerinin mezuniyet hesabına dahil edildiğini açıklamıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek, Anadolu Üniversitesi’nin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu belirlemiştir. Rektörlük, muaf derslerin Not Durum Belgesi’nde yer almadığı, ancak İlk Dört Yarıyıl Ders Listesi Dökümü Belgesinde gösterildiği bilgisi ile başvurunun reddedilmesini uygun bulmuştur. Bu bağlamda, başvuranın talebinin reddi yönündeki idari işlemin geçerli olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu karar, başvurana ve Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü’ne tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/336-S.24.525
BAŞVURU NO : 2023/15113
KARAR TARİHİ : 11.01.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:Y
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın dikey geçiş sınavı ile yerleştiği fakültedeki transkriptinde
BAŞVURUNUN KONUSU :
önceki eğitiminde alıp muaf olduğu derslerin gösterilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 20.09.2023
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Kurumumuza yaptığı tarihli başvuruda özetle; ön lisans mezuniyeti sonrası 2020 Dikey Geçiş Sınavı ile Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu
Yönetimi bölümüne yerleştirildiğini, 2020 DGS tercih kılavuzundaki tablo ve şartlar incelendiğinde
“Önlisans Mezuniyet Alanları” ve “Geçiş Yapılabilecek Açıköğretim Lisans Programları” gösterildiğini ve
“Programların 5. Yarıyılına Fark Dersleri Almadan Kayıt Yapılabilecektir” ibaresinin bulunduğunu; bu ibarenin, mezuniyet alanına göre tabloda belirtilen açıköğretim lisans programı tercih edilir ve yerleşilirse, yerleşilen o lisans programının 1. ve 2. sınıfındaki tüm derslerden muaf tutularak öğrencinin kaydının 3.
sınıfa yani 5. yarıyıla yapılacağı ve öğrencinin 3. ve 4. sınıftaki dersleri alarak mezun olacağı anlamına geldiğini, bu şekilde Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümüne fark dersleri almadan yerleştiğini, ilk 4 yarıyıl yani 1. ve 2. sınıflarındaki derslerin tamamından muaf tutularak 5. yarıyıla kaydının yapıldığını, ancak muaf tutulduğu derslerin transkriptine işlemediğini, bu durumun Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğine aykırı olduğunu, dolayısıyla resmiyette muaf olduğu derslerin belirsiz durumda olduğunu, muaf tutulduğu derslerin transkriptinde gösterilmemesinin ileride başvuru ve mülakatlarda olumsuz kanaat oluşturtabileceğini belirterek muaf tutulduğu derslerin transkriptine işlenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu hakkında Anadolu Üniversitesi Rektörlüğünden alınan 17/10/2023 tarihli ve E– – sayılı yazı eklerinde;
2.1. Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine
Devamları Hakkında Yönetmelik esaslarına göre Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Fakültesi ön lisans programı mezunlarından lisans öğrenimine devam etmek isteyenlerin dikey geçişle kayıt yaptırabildikleri, Üniversitelerinin açıköğretim sistemiyle öğretim yapan İktisat Fakültesi
Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programına 2020-2021 öğretim yılı 21/10/2020 tarihinde Dikey
Geçiş kapsamında kayıt yaptırdığı ve halen Üniversitelerinin öğrencisi olduğu,
2.2. 01 Nisan 2016 tarihli ve 29671 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Meslek
Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları
Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinde, “…Dikey geçiş ile lisans programlarına yerleşen ve halen kayıtlı olan öğrencilerin lisans not ortalamaları, ön lisans programında alarak lisans programında intibakı yapılan dersler ile lisans eğitimi sırasında aldığı dersler üzerinden hesaplanır.” hükmünün; Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri
Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 15. Maddesinin 4. Fıkrasında, “Dikey geçiş/lisans tamamlama kapsamında kayıt yaptıran öğrencinin daha önceden almış ve başarmış olduğu ilk 4 yarıyıldaki dersleri için
MU harf notu verilir. Öğrencinin ön lisans mezuniyetine ait GNO’su, Not Durum Belgesine işlenir.
Öğrencinin lisans eğitimindeki GNO’su; ön lisans programındaki GNO’su ile lisans eğitimi sırasında aldığı dersler üzerinden hesaplanır.” hükmünün yer aldığı,
2.3. Üniversiteleri Açıköğretim, İktisat, İşletme Fakültelerine Dikey Geçiş kapsamında kayıt yaptıran öğrencilerin Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav
Yönetmeliğinin 15. Maddesinin 4. fıkrasına göre; 5, 6, 7 ve 8. yarıyıllarında okutulan derslerin tamamından sorumlu tutuldukları, bu öğrencilerin ilk dört yarıyıldaki derslerden sorumlu tutulmadıkları ve kendilerine
MU harf notunun verildiği,
2.4. MU (Muaf) harf notlu derslerin kredilerinin, mezuniyet için toplam AKTS kredi hesabına dahil edildiği, Not Durum Belgesinin öğrencilerin Fakültede aldığı derslerdeki başarı durumunu gösteren bir belge olduğu, Dikey Geçiş kapsamında kayıt yaptıran öğrencilerin 5. yarıyıldan itibaren ders almaya başladığı için programda ilk dört yarıyıl derslerinin ayrıca İlk Dört Yarıyıl Ders Listesi Dökümü Belgesinde gösterildiği, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sisteminde alınan derslerin notlarının ve AKTS kredilerinin, Not Durum Belgesinde (Transkript), derslerin içeriğinin ise Ders İçeriği Belgesinde gösterildiği hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın:
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 3.2.“Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…” 3.3. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe
/
sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur… Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler, Devletin gözetimi ve denetimi altında olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır… Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, malî işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı malî kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun:
5.1.“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.”, 5.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.”, 5.3. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “…d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur…”, 5.4.“Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 inci maddesinin (e ) fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları
Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,”, 5.5. “Senato” başlıklı 14’üncü maddesinde; “…b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, (3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, (4) Üniversitenin yıllık eğitimöğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, … (8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.”, 5.6. “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18’inci maddesinde; “… b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım etmek, (2) Fakültenin eğitim-öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak, (3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını
/
hazırlamak, (4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak, (5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek, (6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.”, 5.7. “Lisans düzeyinde öğretim” kenar başlıklı 43’üncü maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve anailkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir. a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.” 5.8.“Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar:” başlıklı 44’üncü maddesinde; “b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…)(2)
(…)(3) eğitimöğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.”, 6. 24/04/2010 tarihli ve 27561sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında
Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar
Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğinin; 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı, önlisans ve lisans düzeyindeki öğrencilerin yükseköğretim kurumlarındaki fakülte, yüksekokul, konservatuvar veya meslek yüksekokulu bünyesinde yer alan diploma programları arasında veya diğer yükseköğretim kurumlarındaki eşdeğer diploma programlarına yatay geçiş ile çift anadal, yandal ve yükseköğretim kurumları arasında kredi aktarımında uyulması gereken usul ve esasları düzenlemektir.”, 6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarındaki önlisans ve lisans düzeyindeki diploma programları arasındaki her türlü yatay geçişleri, çift anadal, yandal programları ve kredi aktarımına ilişkin hükümleri kapsar.”, 6.3. “Dayanak” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Bu Yönetmelik, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine ve 44 üncü maddesinin (c) fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.”, 6.4. “Sonuçların ilanı ve intibak programı” başlıklı 8 inci maddesinde, “…İlgili komisyonlar öğrencinin daha önceki dönemlerde aldığı dersler ile yatay geçiş yaptığı programın derslerini dikkate alarak, senatonun belirlediği esaslara göre öğrencinin hangi yarıyıla veya sınıfa intibak ettirileceğini tespit eder, varsa öğrencinin alması gereken ilave derslerden oluşan bir intibak programı ile muaf tutulması gereken dersleri belirler…”, /
7. 19/02/2002 tarihli ve 24676 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslek Yüksekokulları Ve
Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında
Yönetmeliğin; 7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu yönetmeliğin amacı, meslek yüksekokulları ve açıköğretim ön lisans programlarından mezun olan başarılı öğrencilerin örgün öğretim ve açıköğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmaları ve yerleştirilmeleriyle ilgili esas ve usulleri belirlemektir.”, 7.2. “Lisans öğrenimi” başlıklı 9 uncu maddesinde, “Lisans öğrenimine başlama hakkı elde eden öğrencilere üniversitelerince ön lisans eğitimi sırasında almış oldukları derslerden eş değer kabul edilenlere muafiyet verilerek ve kredileri dikkate alınarak, programdan alması gereken dersler belirlenir. Öğrencinin alması gereken derslere göre programa kaydı yapılarak, eğitime devam hakkı verilir. Yabancı dille öğretim yapılan programlarda ve zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfı bulunan programlarda öğrencilerin lisans programına başlayabilmeleri için üniversitenin yapacağı yabancı dil muafiyet sınavını geçmeleri veya yabancı dil hazırlık sınıfına devam ederek başarılı olmaları gerekir. Yabancı dil hazırlık sınıfında ve lisans eğitim-öğretimi sırasında öğrenciler üniversitenin eğitim öğretim yönetmeliğine tabi olurlar. Öğretim dili en az % 30 yabancı dil veya tamamen yabancı dil olan programların yabancı dil hazırlık sınıfında başarısız olan öğrenciler, 4/12/2008 tarihli ve 27074 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim
Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde Türkçe eğitim yapan yükseköğretim programlarına ÖSYM’ce yerleştirilebilir. Dikey geçiş yapan öğrenciler 2547 sayılı Kanunun 44 üncü maddesindeki hükümlere göre öğrenimlerine devam ederler.
Dikey geçiş ile lisans programlarına yerleşen ve halen kayıtlı olan öğrencilerin lisans not ortalamaları, önlisans programında alarak lisans programında intibakı yapılan dersler ile lisans eğitimi sırasında aldığı dersler üzerinden hesaplanır.”, 8. 03/09/2015 tarihli ve 29464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat Ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim Ve Sınav Yönetmeliğinin; 8.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmelik; Anadolu Üniversitesi Merkezî Açıköğretim ve
Uzaktan Öğretim Sistemine göre eğitim-öğretim yapan Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve
İşletme fakültelerinde, kredili sisteme dayalı olarak yürütülen eğitim-öğretim ve sınavlara ilişkin usul ve esasları kapsar.”, 8.2. “Dayanak” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun 14, 43, 44 ve 46 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.”, 8.3. “Not ortalaması ve ders tekrarı” başlıklı 15 inci maddesinde, “…(4) Dikey geçiş/lisans tamamlama kapsamında kayıt yaptıran öğrencinin daha önceden almış ve başarmış olduğu ilk 4 yarıyıldaki dersleri için
MU harf notu verilir. Öğrencinin ön lisans mezuniyetine ait GNO’su, Not Durum Belgesine işlenir.
Öğrencinin lisans eğitimindeki GNO’su; ön lisans programındaki GNO’su ile lisans eğitimi sırasında aldığı dersler üzerinden hesaplanır…” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. 2020 Dikey Geçiş Sınavı ile Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümüne yerleşen başvuran 1. ve 2. sınıflarındaki derslerin tamamından muaf tutularak 5. yarıyıla kaydının yapıldığını, ancak muaf tutulduğu derslerin transkriptine işlemediğini, bu durumun Anadolu Üniversitesi
Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğine aykırı olduğunu belirterek muaf tutulduğu derslerin transkriptine işlenmesini talep etmektedir.
11. Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri
Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 15. Maddesinin 4. fıkrasına göre; dikey geçiş kapsamında kayıt yaptıran öğrencilerin ilk dört yarıyıldaki derslerden sorumlu tutulmadıklarını ve kendilerine MU harf notunun verildiğini; MU (Muaf) harf notlu derslerin kredilerinin, mezuniyet için toplam AKTS kredi hesabına dahil edildiğini, öğrencinin lisans eğitimindeki GNO’sunun ön lisans programındaki GNO’su ile lisans eğitimi sırasında aldığı dersler üzerinden hesaplandığını, Not Durum Belgesinin öğrencilerin
Fakültede aldığı derslerdeki başarı durumunu gösteren bir belge olduğunu, Dikey Geçiş kapsamında kayıt yaptıran öğrencilerin 5. yarıyıldan itibaren ders almaya başladığı için ilk dört yarıyıl derslerinin ayrıca İlk
Dört Yarıyıl Ders Listesi Dökümü Belgesinde gösterildiğini ifade etmektedir.
12. Anayasamızın 130 uncu maddesinde, üniversitelerin “kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe” sahip olduğu ifade edildikten sonra, yükseköğretim kurumlarının organları ile işleyişleri, bu kurumlardaki öğretim düzeyleri ile süreleri, yükseköğretime giriş, devam vb. konuların kanunla düzenleneceği, yine
Anayasamızın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralı yer almıştır. Anayasanın aktarılan hükümleri ve normlar hiyerarşisi bağlamında, bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanan yönetmelikler ile yasa hükümlerine açıklık getirilmesi ve yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanmıştır. Söz konusu Anayasa maddeleri doğrultusunda çıkartılan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile ise, yükseköğretim kurumlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğrenciler, öğretim elemanları ve diğer personel ile ilgili temel esaslar düzenlenmiştir.
12.1. Bu temel Kanunun 14 ve 18 inci maddeleri ile “üniversitelerin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak” yetkisi, üniversitelerin akademik organı olan senatolara; “öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar verme” yetkisi ve görevi ise, fakülte yönetim kurullarına verilmiştir. Bu çerçevede, Kanunun 43 üncü maddesinde, yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esasların her üniversite tarafından hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği kaydedilerek, üniversitelere, Anayasa hükmüne uygun olarak, akademik alanda hareket alanı tanınmıştır.
12.2. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44 üncü maddesinin (b) bendinde, Üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilere yönelik ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınmasının, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceği vurgulanmıştır.
12.3. Diğer ifadeyle, söz konusu Kanun hükümleri ile Anayasamızda yer alan “bilimsel özerklik” ilkesi gereğince, fakültelerin öğretim ve sınav programları, yetiştireceği öğrenci sayısı ile kalitesi, bu öğrencilere kazandırılması hedeflenen bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı, bu hedefler doğrultusunda teorik ve uygulamalı ders ihtiyaçları, bu çerçevede oluşturulacak ders programları, kredi ve uygulamaları, yürütülecek bilimsel araştırmanın içeriği gibi hususların, diğer ifadeyle, eğitim-öğretim faaliyetlerinin üniversitelerin bizzat kendileri tarafından serbestçe belirlenmesi amaçlanmıştır. Verdiği eğitim ve öğretim hizmetinin kalitesini daha da yükseğe çekerek en iyi öğrenciyi yetiştirme iddiasında olan bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin, Yükseköğretim Kanununun verdiği yetkiye dayanarak çıkardıkları yönetmelik ve diğer düzenlemelerinde ders muafiyeti hakkı verip vermeme ve ders muafiyetinin ne şekilde verileceği hususunda takdir yetkisine sahip oldukları açıktır.
13. Üniversitelere tanınan bu takdir yetkisi çerçevesinde hazırlanan Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat Ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim Ve Sınav Yönetmeliğinin “Not ortalaması ve ders tekrarı” başlıklı 15 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında, “Dikey geçiş/lisans tamamlama kapsamında kayıt yaptıran öğrencinin daha önceden almış ve başarmış olduğu ilk 4 yarıyıldaki dersleri için MU harf notu verilir.
Öğrencinin ön lisans mezuniyetine ait GNO’su, Not Durum Belgesine işlenir. Öğrencinin lisans eğitimindeki GNO’su; ön lisans programındaki GNO’su ile lisans eğitimi sırasında aldığı dersler üzerinden hesaplanır.” hükümleri yer almaktadır.
14. Meslek Yüksekokulları Ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine
Devamları Hakkında Yönetmeliğin “Lisans öğrenimi” başlıklı 9 uncu maddesinde, Lisans öğrenimine başlama hakkı elde eden öğrencilere üniversitelerince ön lisans eğitimi sırasında almış oldukları derslerden eş değer kabul edilenlere muafiyet verilerek ve kredileri dikkate alınarak, programdan alması gereken dersler belirlenir.” denilmektedir.
15. Bu hükümler uyarınca, dikey geçiş sınavı ile bir lisans programına yerleşen öğrencilere ön lisans eğitimi sırasında yani ilk dört yarıyılda almış oldukları derslerden muaf olma hakkı tanındığı ve MU harf notunun verildiği, bu öğrencilerin 5, 6, 7 ve 8. yarıyıllarında okutulan derslerin tamamından sorumlu tutuldukları anlaşılmaktadır.
16. Başvuru konusu olayda;
16.1. 2020 Dikey Geçiş Sınavı ile Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümüne yerleştiği, ilk dört yarıyıldaki derslerin tamamından muaf tutulduğu, muaf tutulduğu derslerin transkriptine işlenmesi talebiyle yaptığı başvurusunun Anadolu Üniversitesi
Rektörlüğünce reddedildiği, 16.2. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat Ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim Ve Sınav
Yönetmeliğinin 15 inci maddesinin 4 üncü fıkrası doğrultusunda, başvuranın daha önceden almış ve başarmış olduğu ilk 4 yarıyıldaki dersleri için kendisine MU harf notunun verildiği, 16.3. Not Durum Belgesinin öğrencilerin Fakültede aldığı derslerdeki başarı durumunu gösteren bir belge olduğu, Dikey Geçiş kapsamında kayıt yaptıran öğrenciler Fakültede 5. yarıyıldan itibaren ders almaya başladığı için bu öğrencilerin Not Durum Belgesinde 5, 6, 7 ve 8. yarıyıllarda okutulan derslerin yer aldığı, ilk dört yarıyıl derslerinin yer almadığı, bu derslerin ise İlk Dört Yarıyıl Ders Listesi Dökümü Belgesinde gösterildiği görülmüştür.
17. Başvuranın önlisans eğitiminde tamamladığı ve muaf sayıldığı derslerin dikey geçiş sınavı ile kaydolduğu Fakülte tarafından düzenlenen Not Durum Belgesinde gösterilmesi talebinin, söz konusu derslerin bu Fakültede alınmamış olduğu, ancak ilgili Yönetmelik gereği muaf sayıldığı, Not Durum
Belgesinde 5, 6, 7 ve 8. yarıyıllarda okutulan derslerin yer alabileceği gerekçeleriyle reddedildiği; öte yandan, Not Durum Belgesinde yer almayan derslerin İlk Dört Yarıyıl Ders Listesi Dökümü Belgesinde gösterilmesi suretiyle olası bir mağduriyetin önüne geçilebileceği hususları göz önünde bulundurulduğunda başvuranın talebi hakkında idare tarafından tesis edilen işlemlerin akademik ve bilimsel açıdan gerekçelendirilerek dayanak mevzuat doğrultusunda yapıldığı anlaşılmış olup hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.
18. Bu çerçevede; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazısı ve tüm dosyanın
Kurumumuzca değerlendirilmesi neticesinde, başvuranın talebinin reddedilmesi yönündeki idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu
kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ayrıca şikâyetçiye verilen cevapta işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Eskişehir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
s /