Muafiyet talebinin yönetmelikte belirtilen süre içinde yapılmasına rağmen sistemde pasif öğrenci olarak görünmek muafiyetin geçerli olmasını engeller mi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/14112-S.21.22597

BAŞVURU NO : 2021/8737

KARAR TARİHİ : 01/10/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

Başvuranın halen devam ettiği lisans eğitimi sürecinde mağduriyet

BAŞVURUNUN KONUSU :

yaşadığını belirttiği işlemler hakkında.

BAŞVURU TARİHİ : 26/04/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda özetle; Uludağ Üniversitesi Maliye bölümü ve Anadolu

Üniversitesi Adalet ön lisans programı mezunu olduğunu, halen Bursa Uludağ Üniversitesi İşletme Bölümünde kayıtlı olduğunu, Bahar yarıyılında ise pandemi nedeniyle ders işlenmediğini, hazırlık öğretimi isteğe bağlı olduğu ve başarı şartı da aranılmadığından 2020-2021 Güz yarıyılında intibakının yapıldığı 1.sınıf derslerinden müfredat kapsamında muafiyet harici zaruri dersleri alarak döneme başladığını, ilk yıla ilişkin derslerin paket program şeklinde olması seçimlik ders olmaması nedeniyle herhangi bir kayıt işlemi yaptırmadığını, çünkü bir önceki yıl kayıttan itibaren 10 gün içerisinde muafiyet talebini vermiş ve onaylatmış olduğunu, ancak e devlet üzerinden aldığı öğrenci belgesinde öğrencilik durumunun pasif olarak göründüğünü fark ettiğini, konu ile ilgili defalarca öğrenci işleri ile görüşmesine rağmen muafiyetinin yapılması ve ders seçimi kapsamında bilgi alamadığını, sonrasında tekrar tekrar başvuruları neticesinde ve tesadüfen kayıt süresinin uzatılmasıyla da ders seçmesi gerektiği hatta adına 30 krediyi tamamlamak için derslerin başkaları tarafından seçildiği bilgisi verildiğini, itirazı üzerine Sosyoloji ile Çift Anadal programından yararlanarak Hukuk Fakültesine kayıt için ön şart olan GANO’nun mümkün olduğunca yüksek olması gerekliliği sebebiyle daha öncesinde harf notları düşük olan Türk Dili 1, İngilizce 1 ve Muhasebe 1 derslerini seçerek döneme başladığını, derslerin ve sınavların online yapıldığını, vize sınavlarının ölçme ve değerlendirme ilkelerine tamamen aykırı olarak havuza farklı gruplarda (kolay-orta-zor mahiyette) yüklenen sorular üzerinden adaylara tamamen rasgele seçilen sorularla

örneğin zor mahiyetteki soruların da tesadüfen bir adaya ve yahut tam tersi kolay mahiyette ki soruların da tamamının bir aday gelmesi gibi durumlar yaşanarak tamamlandığını, Final sınavları ise bu yöntem tamamen terk edilerek 3’lü gruplara ayrılarak her sayfa üzerinde (kolay-orta-zor) mahiyetteki rassal seçilen sorular üzerinden önceki sayfaya dönülme imkanından yoksun olarak final sınavları yapıldığını, bir önceki sayfaya dönememe hususu ise farklı mağduriyetlere sebebiyet verdiğini belirterek 2020-2021 öğretim yılında muafiyetinin çok geç yapılmasına, eğitim öğretim dönemi içerisinde ölçme ve değerlendirme ilkelerinden uzak sınavlar yapılmasına, yapılan sınavların soru ve cevaplarının ilan edilmeyerek dolaylı olarak itiraz hakkının kapatılmasına, yapılan itirazların değerlendirilmemesine, ayrıca kamuda yazılılık esas olmasına rağmen pandemi süreci de göz önüne alınarak çekilen fax vb. başvurunun resmi kayıtlara alınmamasına, Türk Dili 1 final sınavında bariz olan hatalara rağmen yanlış cevapların iptal edilerek puanının düzeltilmemesine, sınav sonucu ve harf notunun eksik hesaplanmasına ilişkin itirazlarının incelenmesini talep etmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun talep edilen bilgi ve belge isteme yazısına cevaben Bursa Uludağ Üniversitesi

Rektörlüğü’nün 01/06/2021 tarihli ve – – sayılı cevabi yazısında özetle; 2.1. Başvuranın İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümüne 21.08.2019 tarihinde kayıt yaptırdığı,

26.08.2019 tarihinde muafiyet dilekçesi verdiği, başvuranın muafiyeti başvurusu ve muafiyet işlemleri

yönetmelikte belirtilen süre içinde yapıldığı, başvuranın muafiyet tablosunu 19.09.2019 tarihinden elden teslim alındığı, 2.2. Başvuranın ilk yıl isteğe bağlı hazırlık okuduğu, hazırlık öğrencisi olması sebebiyle muaf olduğu dersler belirlenmiş ancak sisteme işlenmediği, uygulama gereği muafiyetin sisteme işlenebilmesi için başvuranın birinci sınıf kaydının açılmış olması gerekmekte olduğu, 2.3. Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Önlisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği Madde 27′ ye göre öğrenciler akademik takvimde belirtilen tarihlerde otomasyon sistemi üzerinden ders alma işlemi yapmak zorunda olduğu, bu durum yabancı dil dersi dışında seçmeli dersi olmayan birinci sınıf öğrencileri için de geçerli olduğu, ders seçim işlemi bir seçim işlemi değil derse kayıt olma işlemi olarak yürütülmekte olduğu, bu durumun ise öğrenci İşleri Daire Başkanlığı web sitesinden ve otomasyon sistemi üzerinden öğrencilere duyurulmakta olduğu, başvuranın hazırlık sınıfını tamamladıktan sonra sisteme giriş yaparak süresinde ders seçim işlemi yapmadığı için öğrenci sistemde pasif öğrenci olarak görüldüğünden dolayı muafiyetin sisteme yansımadığı, 2.4. Öğrenci işleri personeli başvuranın hak kaybı oluşmaması için birinci sınıf olması sebebiyle ders alma işlemini sistem üzerinden gerçekleştirildiği, başvuran bu işlem üzerine 02.10.2020 tarihinde dilekçe vererek muafiyetin sisteme işlenmesini, 30 AKTS ders seçim işleminin iptalini ve sadece muaf olmadığı dersler ile not yükseltmek amacıyla dilekçesinde belirttiği dersleri alma talebinde bulunmuş olduğu, öğrencinin hem dilekçesi hem de başvuran ile yapılan telefon görüşmelerine bağlı olarak başvuranın bilgisi ve onayı dâhilinde muafiyet ve ders alma işlemi sistem üzerinden başvuran adına öğrenci işleri personeli tarafından yapıldığı,

2.5. Muafiyet ile ilgili işlemler Bursa Uludağ üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği

Madde 16 ve bu maddenin dayanak oluşturduğu BUÜ Muafiyet ve İntibak İşlemeleri Yönergesine göre yapılmış olduğu, 2.6. Başvuranın, muafiyet/intibak tablosuna itirazda bulunmadığını, başvuran ilk yıl hazırlık okuduğu için üniversiteye kayıt aşamasında yapılan muafiyet tablosu sisteme birinci sınıfa ait derslerin alınması işlemi aşamasında aktarıldığı, 2.7. Başvuranın muafiyeti geç yaptığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı, 2.8. Bursa Uludağ Üniversitesi 2020-2021 Eğitim-öğretim Yılında yapılan sınavların Ölçme ve Değerlendirme

Kurulu ile öğrenci İşleri ve Eğitimi Yürütme Kurulu (ÖYÜK) tarafından alınan ve Senatoda onaylanan kararla uygun şekilde yürütülmekte olduğu, 2.9. Senato kararı gereğince öğretim elamanları, sınavdan sonra cevap anahtarının Uludağ Üniversitesi Kurum, Eğitim ve Araştırma Faaliyetleri Yönetişim Sistemi (UKEY) sistemi üzerinden paylaşıldığı, öğrencilerin itiraz süresi içinde cevaplara ulaşamadığı durumlarda öğretim elamanına e-posta yoluyla ulaşarak soru ve cevapları talep etmekte olduğu ve başvuruya konu olan olayın öğretim elamanının e-posta yoluyla soruları başvuran ile paylaştığı, 2.10. Sınav sonucuna öğrenciler tarafından yapılan itirazların dersin öğretim elamanına iletilmekte ve sonuçla ilgili olarak öğrencilerin bilgilendirilmekte olduğu, isimli başvuranın da başvuru sonucuyla ilgili olarak hem öğretim elamanı hem de fakülte tarafından bilgilendirildiği, 2.11. Web sitesinde öğrenci iletişimi için e-posta adresi ve telefon numarasının bulunduğu, hem e-posta adresinin hem de telefonların aktif olduğu ve İlgili başvuran ile iki iletişim aracı vasıtasıyla çok kez iletişime geçildiği,

2.12 Başvuranın itirazı yönetmelik gereği dersin öğretim elamanına iletilmiş olup, öğretim elamanın gerekçeli

kararının başvurana bildirildiği, soruların hatalı olduğu iddiasının soruşturulması mevcut sınav itiraz prosedürünün bir parçası olmadığı, başvuranın bunun için başkaca hukuki prosedürleri kullanabileceği, 2.13. Bursa Uludağ Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliğinin 34. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Ara sınav, yarıyıl/yıl sonu ve bütünleme sınavlarının sayısal notlarındaki maddi hatanın düzeltilmesi için öğrenci, sınav sonucunun ilânını takip eden üç iş günü içinde dersin kodunun ait olduğu idari birime yazılı olarak başvurabilir. Bu başvuru öğretim elemanına iletilir. Eğer maddi hata mevcut ise, ilgili yönetim kurulunun onayı ile öğretim elemanınca not düzeltilir.” hükmü kapsamında sınav sonuçlarına itiraz işlemlerinin ilgili birimler tarafından yapıldığı, 2.14. Başvurana gerek üniversiteye ilk kayıt ve muafiyet işlemleri sırasında gerekse sınav sonucuna itiraz konusunda fakülte personeli tarafından gereken destek sağlandığı ve öğrenci odaklı bir yaklaşımla sorunlarının çözümü konusunda gayret gösterildiği,

2.15. Başvuranın, sınav kağıdının yeniden değerlendirilmesi ve sınav sonucunun incelenmesi amacıyla dersin öğretim elemanının bağlı bulunduğu birim olan Türk Dili Bölüm Başkanlığına yeniden iletildiği, 2.16. Yazışmaların Elektronik Belge Yazışma Sistemi üzerinden yapılmakta olduğu ve hepsinin sistemde kayıtlı olduğu ve daha önceki cevaplara yazışmalar ek olarak sunulduğu, açıklamaları Kurumumuza bildirildiği görülmüştür.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın:

3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 3.2.“Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…” 3.3. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur… Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler, Devletin gözetimi ve denetimi altında olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır… Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, malî işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı malî kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”

5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun:

5. 1.“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.” 5.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.” 5.3. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “…d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur…” 5.4.“Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 inci maddesinin (e ) fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları

Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,” 5.5. “Senato” başlıklı 14’üncü maddesinde; “…b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, (3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete’ de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, (4) Üniversitenin yıllık eğitimöğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, … (8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.” 5.6. “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18’inci maddesinde; “… b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım etmek, (2) Fakültenin eğitim öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak, (3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak, (4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak, (5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek, (6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.” 5.7. “Lisans düzeyinde öğretim” kenar başlıklı 43’üncü maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir”.

43.maddenin (a) bendinde; “a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.” 5.8. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinde; “b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak

üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…)(2) (…)(3) eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.” 6. Bursa Uludağ Üniversitesi Muafiyet ve İntibak İşlemleri Yönergesinin; “Muafiyet ve İntibak ile İlgili

Hususlar” başlıklı 6. maddesinde; “(1)Muafiyet başvuruları ilgili bölüm/programlarca değerlendirilir ve ilgili birim yönetim kurullarınca karara bağlanır. (2) Muafiyet istenen dersin zorunlu veya seçmeli olması durumuna bakılmaksızın, başarılı olmuş olmak şartıyla, ders içeriği uyumu/yeterliliği, kredisi ve bölüm/program eşdeğerliliği dikkate alınarak karar verilir. …(12)Muafiyet/intibak işlemlerinin sonuçlarına yönelik itirazlar, işlemlerin kesinleşip öğrenciye bildirildiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde ilgili birime yapılır. (13)Muafiyet talebi ilgili yönetim kurulu tarafından karara bağlanıncaya kadar öğrenci, muafiyet talebinde bulunduğu ders/derslere devam etmekle yükümlüdür.” 7. Bursa Uludağ Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliğinin “Sınav Sonuçlarına

İtiraz” başlıklı 34. Maddesinde; “(1) Ara sınav, yarıyıl/yıl sonu ve bütünleme sınavlarının sayısal notlarındaki maddi hatanın düzeltilmesi için öğrenci, sınav sonucunun ilânını takip eden üç iş günü içinde dersin kodunun ait olduğu idari birime yazılı olarak başvurabilir. Bu başvuru öğretim elemanına iletilir. Eğer maddi hata mevcut ise, ilgili yönetim kurulunun onayı ile öğretim elemanınca not düzeltilir.”

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Halen Bursa Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümünde okuyan başvuranın, muafiyet talebinin sonuçlandırılmasının geciktirildiği, Türk Dili I final sınavında bariz hataların olduğu ve bu hataların düzeltilmediği iddialarıyla mağduriyetin giderilmesi talebi hakkındadır.

10. Başvuruya konu edilen Bursa Uludağ Üniversitesi tarafından ise; başvuranın İktisadi ve İdari Bilimler

Fakültesi İşletme Bölümüne 21.08.2019 tarihinde kayıt yaptırdığı, 26.08.2019 tarihinde muafiyet dilekçesi verdiği, başvuranın muafiyeti başvurusu ve muafiyet işlemleri yönetmelikte belirtilen süre içinde yapıldığı, başvuranın muafiyet tablosunun 19.09.2019 tarihinde elden teslim alındığı, başvuranın ilk yıl isteğe bağlı hazırlık okuduğu ve bu sebeple muaf olması gereken derslerin belirlenmiş olduğu fakat sisteme işlenmediği, uygulama gereği muafiyetin sisteme işlenebilmesi için başvuranın birinci sınıf kaydının açılmış olmasının gerekmekte olduğu, 10.1. Bursa Uludağ Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği Madde 27′ ye göre öğrencilerin akademik takvimde belirtilen tarihlerde otomasyon sistemi üzerinden ders alma işlemi yapmak zorunda olduğu, bu durumun ise öğrenci İşleri Daire Başkanlığı web sitesinden ve otomasyon sistemi üzerinden öğrencilere duyurulmakta olduğu, başvuranın hazırlık sınıfını tamamladıktan sonra sisteme giriş yaparak süresinde ders seçim işlemi yapmadığından dolayı öğrenci sistemde pasif öğrenci olarak görüldüğünden muafiyetin sisteme yansımadığı, 10.2. Öğrenci işleri personeli tarafından başvuranın hak kaybına uğramaması adına birinci sınıf olması sebebiyle ders alma işleminin sistem üzerinden gerçekleştirildiği, başvuran bu işlem üzerine 02.10.2020 tarihinde dilekçe vererek muafiyetin sisteme işlenmesini, 30 AKTS ders seçim işleminin iptalini ve sadece muaf olmadığı dersler ile not yükseltmek amacıyla dilekçesinde belirttiği dersleri alma talebinde bulunmuş olduğu, başvuranın hem dilekçesi hem de başvuran ile yapılan telefon görüşmelerine bağlı olarak başvuranın bilgisi ve onayı dâhilinde muafiyet ve ders alma işleminin sistem üzerinden başvuran adına öğrenci işleri personeli tarafından yapıldığı ve muafiyet/intibak tablosuna itirazda bulunmadığı, 10.3. Senato kararı gereğince öğretim elamanları tarafından, sınavdan sonra cevap anahtarının Uludağ

Üniversitesi Kurum, Eğitim ve Araştırma Faaliyetleri Yönetişim Sistemi (UKEY) sistemi üzerinden paylaşıldığı, öğrencilerin itiraz süresi içinde cevaplara ulaşamadığı durumlarda öğretim elamanına e-posta yoluyla ulaşarak soru ve cevapları talep edebilmekte olduğu ve başvuruya konu olan olayda da öğretim elamanının e-posta yoluyla soruları başvuran ile paylaştığı, açıklamaları yapılmıştır.

11. Anayasamızın 130’uncu maddesinde, üniversitelerin “kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe” sahip olduğu ifade edildikten sonra, yükseköğretim kurumlarının organları ile işleyişleri, bu kurumlardaki öğretim düzeyleri ile süreleri, yükseköğretime giriş, devam vb. konuların kanunla düzenleneceği, yine Anayasamızın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralı yer almıştır. Anayasanın aktarılan hükümleri ve normlar hiyerarşisi bağlamında, bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanan yönetmelikler ile yasa hükümlerine açıklık getirilmesi ve yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanmıştır. Söz konusu Anayasa maddeleri doğrultusunda çıkartılan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile ise, yükseköğretim kurumlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğrenciler, öğretim elemanları ve diğer personel ile ilgili temel esaslar düzenlenmiştir.

11.1. Bu temel Kanunun 14’üncü ve 18’inci maddeleri ile “üniversitelerin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak” yetkisi, üniversitelerin akademik organı olan senatolara; “öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar verme” yetkisi ve görevi ise, fakülte yönetim kurullarına verilmiştir. Bu çerçevede, Kanunun 43’üncü maddesinde, yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitimöğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esasların her üniversite tarafından hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği kaydedilerek, üniversitelere, Anayasa hükmüne uygun olarak, akademik alanda hareket alanı tanınmıştır.

11.2. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44.maddesinin (b) bendinde, Üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilere yönelik ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınmasının, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceği vurgulanmıştır.

11.3. Diğer ifadeyle, söz konusu Kanun hükümleri ile, Anayasamızda yer alan “bilimsel özerklik” ilkesi gereğince, fakültelerin öğretim ve sınav programları, yetiştireceği öğrenci sayısı ile kalitesi, bu öğrencilere kazandırılması hedeflenen bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı, bu hedefler doğrultusunda teorik ve uygulamalı ders ihtiyaçları, bu çerçevede oluşturulacak ders programları, kredi ve uygulamaları, yürütülecek bilimsel araştırmanın içeriği gibi hususların, diğer ifadeyle, eğitim-öğretim faaliyetlerinin üniversitelerin bizzat kendileri tarafından serbestçe belirlenmesi amaçlanmıştır. Verdiği eğitim ve öğretim hizmetinin kalitesini daha da yükseğe çekerek en iyi öğrenciyi yetiştirme iddiasında olan bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin, Yükseköğretim Kanununun verdiği yetkiye dayanarak çıkardıkları yönetmelik ve diğer düzenlemelerinde ders muafiyeti hakkı verip vermeme ve ders muafiyetinin ne şekilde verileceği hususunda takdir yetkisine sahip oldukları açıktır.

12. Bu çerçevede Bursa Uludağ Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliğinin “Sınav

Sonuçlarına İtiraz” başlıklı 34. Maddesinde; “(1) Ara sınav, yarıyıl/yıl sonu ve bütünleme sınavlarının sayısal notlarındaki maddi hatanın düzeltilmesi için öğrenci, sınav sonucunun ilânını takip eden üç iş günü içinde dersin kodunun ait olduğu idari birime yazılı olarak başvurabilir. Bu başvuru öğretim elemanına iletilir.

Eğer maddi hata mevcut ise, ilgili yönetim kurulunun onayı ile öğretim elemanınca not düzeltilir.” ve Bursa

Uludağ Üniversitesi Muafiyet ve İntibak İşlemleri Yönergesinin; “Muafiyet ve İntibak ile İlgili

Hususlar” başlıklı 6. maddesinde; “(1)Muafiyet başvuruları ilgili bölüm/programlarca değerlendirilir ve ilgili birim yönetim kurullarınca karara bağlanır. (2) Muafiyet istenen dersin zorunlu veya seçmeli olması durumuna bakılmaksızın, başarılı olmuş olmak şartıyla, ders içeriği uyumu/yeterliliği, kredisi ve bölüm/program eşdeğerliliği dikkate alınarak karar verilir. …(12)Muafiyet/intibak işlemlerinin sonuçlarına yönelik itirazlar, işlemlerin kesinleşip öğrenciye bildirildiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde ilgili birime yapılır. (13)Muafiyet talebi ilgili yönetim kurulu tarafından karara bağlanıncaya kadar öğrenci, muafiyet talebinde bulunduğu ders/derslere devam etmekle yükümlüdür.” şeklinde düzenlemenin yapıldığı görülmüştür.

13. Somut olaya başvuranın iddiaları ve dosya kapsamındaki belgeler çerçevesinde bakıldığında; başvuranın, Bursa Uludağ Üniversitesine 21.08.2019 tarihinde kayıt yaptırdığı, 26.08.2019 tarihli muafiyet talebinin yönetmelikte belirtilen süre içinde yapıldığı ve muafiyet tablosunun 19.09.2019 tarihinde elden teslim edildiği, başvuranın akademik takvime göre düzenlenen ders seçim tarihlerinde kayıt yapmamasına karşın öğrenci işleri personelince hak kaybı oluşmaması adına ders alma işleminin sistem üzerinden gerçekleştirildiği, Bursa Uludağ Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği Madde 27′ ye göre öğrencilerin akademik takvimde belirtilen tarihlerde otomasyon sistemi üzerinden ders alma işlemi yapmak zorunda olduğu, bu durumun ise öğrenci İşleri Daire Başkanlığı web sitesinden ve otomasyon sistemi üzerinden öğrencilere duyurulmakta olduğu, başvuranın hazırlık sınıfını tamamladıktan sonra sisteme giriş yaparak süresinde ders seçim işlemi yapmadığından ve öğrenci sistemde pasif öğrenci olarak görüldüğünden dolayı muafiyetin sisteme yansımadığı, başvuranın 02.10.2020 tarihinde dilekçe vererek muafiyetin sisteme işlenmesi ve 30 AKTS ders seçim işleminin iptali ve sadece muaf olmadığı dersler ile not yükseltmek amacıyla dilekçesinde belirttiği dersleri almak için talepte bulunduğu ve talep doğrultusunda başvuran adına öğrenci işleri personeli tarafından taleplerinin karşılandığı, tüm bu muafiyet işlemlerinin ise ders muafiyeti ile ilgili işlemlerin Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Önlisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği Madde 16 ve bu maddenin dayanak oluşturduğu BUÜ Muafiyet ve İntibak İşlemeleri Yönergesine göre yapılmış olduğu açıklamalarının yapıldığı görülmüştür.

14. Başvuranın ayrıca Türk Dili I final sınavına yapmış olduğu itirazda bariz olan hatalara rağmen hatalı soruların iptal edilmediği ve bu yüzden sınav sonucunun yanlış ve eksik bir şekilde hesaplandığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; başvuranın, Türk Dili I dersinin final sınavında almış olduğu notuna maddi hata nedeniyle yeniden incelenmesi için itiraz ettiği, Bursa Uludağ Üniversitesi 2020-2021

Eğitim-öğretim Yılında yapılan sınavların Ölçme ve Değerlendirme Kurulu ile öğrenci İşleri ve Eğitimi

Yürütme Kurulu (ÖYÜK) tarafından alınan ve Senatoda onaylanan kararla uygun şekilde yürütülmekte olduğu, Senato kararı gereğince öğretim elamanlarının, sınavdan sonra cevap anahtarının Uludağ Üniversitesi Kurum, Eğitim ve Araştırma Faaliyetleri Yönetişim Sistemi (UKEY) sistemi üzerinden paylaşıldığı, öğrencilerin itiraz süresi içinde cevaplara ulaşamadığı durumlarda öğretim elamanına e-posta yoluyla ulaşarak soru ve cevapları talep etmekte olduğu ve başvuruya konu somut olayda öğretim elamanının e-posta yoluyla soruları başvuran ile paylaştığı, sınav sonucuna öğrenciler tarafından yapılan itirazların dersin öğretim elamanına iletilmekte ve sonuçla ilgili olarak öğrencilerin bilgilendirilmekte olduğu, başvuranın da başvuru sonucuyla ilgili olarak hem öğretim elamanı hem de fakülte tarafından bilgilendirildiği, böylelikle başvuranın itirazının yönetmelik gereği dersin öğretim elamanına iletildiği, öğretim elamanın gerekçeli kararının başvurana bildirildiği anlaşılmaktadır.

14.1. Bursa Uludağ Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliğinin 34. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Ara sınav, yarıyıl/yıl sonu ve bütünleme sınavlarının sayısal notlarındaki maddi hatanın düzeltilmesi için öğrenci, sınav sonucunun ilânını takip eden üç iş günü içinde dersin kodunun ait olduğu idari birime yazılı olarak başvurabilir. Bu başvuru öğretim elemanına iletilir. Eğer maddi hata mevcut ise, ilgili yönetim kurulunun onayı ile öğretim elemanınca not düzeltilir.” hükmü kapsamında sınav sonuçlarına itiraz

işlemlerinin ilgili birimler tarafından yapıldığı ve bu kapsamda sınav kağıdının yeniden değerlendirilmesi ve sınav sonucunun incelenmesi amacıyla dersin öğretim elemanının bağlı bulunduğu birim olan Türk Dili Bölüm

Başkanlığına yeniden iletildiği, anlaşılmıştır.

15. Sonuç itibariyle, başvuranın iddialarının, idarenin bu iddialar karşısında sunduğu bilgi, belge ve açıklamaların, ilgili mevzuat hükümlerinin, daha önceden benzer şikâyet başvuruları hakkında Kurumumuzca alınan Ret Kararlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde, başvuran tarafından her ne kadar2020-2021 öğretim yılında ders muafiyetinin çok geç yapıldığı, eğitim öğretim dönemi içerisinde ölçme ve değerlendirme ilkelerinden uzak sınavlar yapıldığı, yapılan sınavların soru ve cevaplarının ilan edilmeyerek dolaylı olarak itiraz hakkının kapatıldığı, yapılan itirazların değerlendirilmediği, ayrıca kamuda yazılılık esas olmasına rağmen pandemi süreci de göz önüne alınarak çekilen fax vb. başvurunun resmi kayıtlara alınmadığı, Türk Dili

I final sınavında bariz olan hatalara rağmen yanlış cevapların iptal edilerek puanının düzeltilmediği, sınav sonucu ve harf notunun eksik hesaplandığı” iddialarında bulunulmuş ise de; idarece mevzuat doğrultusunda ve herhangi bir gecikme olmaksızın mevzuatta yer alan süre içerisinde intibak işlemlerinin yapıldığı, Türk Dili I final sınavı itirazlarının Bursa Uludağ Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliğinin 34.

maddesinin birinci fıkrasında yer alan düzenlemelere uygun bir şekilde bilimsel ve objektif kriterlere uygun olarak değerlendirildiği, ayrıca tüm sürecin mevzuata uygun bir şekilde, şeffaf yürütüldüğü, bunun yanında başvuranın mevcut bilgi ve belgeler karşısında tüm bu iddialarını destekler somut delil niteliğinde bilgi ve belge sunamadığı anlaşılmakla söz konusu idari işlemlere dayanak düzenlemelerin Üniversitenin Anayasa ile garanti altına alınan bilimsel özerklik kavramı dahilinde ve üst hukuk normlarına uygun şekilde yapıldığı, bu haliyle söz konusu düzenlemelerin 2547 sayılı Kanunun 44.maddesine ve kamu yararı ile eğitim-öğretim hizmetinin gereklerine aykırılığının bulunmadığı, anılan gerekçelerle başvuruya konu tesis edilen Bursa

Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü’nün işlemlerinde hukuka aykırılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’ncimaddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu Denetçiliği Kurumu’na dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup; 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu

Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Bursa İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın Başvurana ve BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi