TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 6915-6915 |sayi|95802452-101.07.05-E.95802452-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/12858 2017/ 12858
KARAR TARİHİ : 20/04/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Diyanet İşleri Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Müezzin-kayyım olarak atanma talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 24/10/2017 24.10.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; 2016 EKPSSP 1 puanı ile Sakarya iline müezzin-kayyım olarak atanmaya hak
kazandığını, ancak Üsküdar Devlet Hastanesinin hazırladığı raporda çalışabilir bilgisi olmaması nedeniyle Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından atamasının yapılmadığını, hakem hastaneden alınan çalışabilir raporu temin ettikten sonra tekrar Sakarya Valiliği İl Müftülüğüne başvuru yaptığını ancak
Diyanet İşleri Başkanlığında oluşturulan komisyon tarafından atanmasının uygun olmayacağı değerlendirilerek atanma talebinin reddedildiğini, hakem hastane kararının kesin olması sebebiyle atamanın yapılması gerektiğini belirterek, atamasının yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 23/ 02/ 2018 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talep yazısına istinaden
Diyanet İşleri Başkanlığının 08/ 03/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1) 2016 yılı Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) yerleştirme sonuçlarına göre
yerleştirmesi yapılan adayların Diyanet İşleri Başkanlığı Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında
Yükselme Yönetmeliğinin 9/ 1-b, 11/ 1-b, 13/ 1-b maddelerinde belirtilen niteliklerini incelemek üzere
Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında
Yönetmeliğin 15 inci maddesinin 2 inci Fıkrası gereğince Başkanlık onayı ile komisyon
1 / 6oluşturulduğu ve komisyonda söz konusu adayların atanmalarının yapılıp yapılamayacağı hususunun
değerlendirildiği,
2.2) 23/ 09/ 2016 tarihli ve 18237 sayılı Başkanlık onayı ile oluşturulan komisyonda başvurana ait
sağlık kumlu raporunun değerlendirildiği ve ilgili komisyon kararı gereğince başvuran hakkında (şizofreni rahatsızlığı) Müezzin-Kayyımlık yapamayacağına karar verildiğinden atamasının yapılmadığı, İfade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . ”,
4) 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir . ”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 53 üncü maddesinde, “Kurum ve kuruluşlar bu
kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda %3 oranında engelli çalıştırmak zorundadır .”
6) Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları
Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (ç) bendinde; “Engelli; “Doğuştan veya sonradan bedensel, zihinsel, ruhsal duyusal ve sosyal yetenekleri bakımından engel oranının yüzde kırk veya üzerinde ve çalışabilir durumda olduğunu mevzuat hükümlerine göre alınacak sağlık kurulu raporu ile belgeleyenleri ifade eder . ”
6.1) Aynı Yönetmeliğin “Yerleştirme ve Atama Yapılmayacak Haller” başlıklı 14 üncü
maddesinin 3 üncü ve 4 üncü fıkralarında, “( 3) EKPSS veya kura sonucuna göre yerleştirildiği halde atama için aranılan koşulları taşımayan veya istenilen belgeleri süresi içerisinde getirmeyen adayların atamaları yapılamaz . ( 4) EKPSS ve kura sonucuna göre yerleştirilmiş olmak bu maddede sayılanlar için herhangi bir hak teşkil etmez . ”
6.2) Aynı Yönetmeliğin “Adayların Başvurmaları ve Atanmaları” başlıklı 15 inci
maddesinin 2 inci fıkralarında, “Kamu kurum ve kuruluşları, yerleştirmeye ilişkin olarak atamaya yetkili amirin onayı ile beş kişiden oluşan bir değerlendirme komisyonu kurar . Bu komisyon, atanmak üzere başvuran adayları, aranılan nitelikler yönünden inceleyerek, nitelikleri uyanların atamalarının yapılmasını teklif eder . Bu adaylar, kamu kurum ve kuruluşlarınca başka bir sınav veya mülakat yapılmaksızın atanır . ”
7) Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları
Hakkında Yönetmeliğin “Özürlü sağlık kurulu raporuna itiraz” başlıklı 10 uncu maddesinde,
2 / 6“( 1) Özürlü sağlık kurulu raporuna; özürlü, velisi veya vasisi veyahut raporu isteyen kurum
tarafından itiraz edilebilir . İlgililer itiraz dilekçesi ve ilk özürlü sağlık kurulu raporunun tasdikli bir örneği ile birlikte, bulunduğu ilin sağlık müdürlüğüne başvurur . İl sağlık müdürlüğünce, özürlü sağlık kurulu raporu alacak kişi en yakın farklı bir özürlü sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneye gönderilir . İtiraz edilen özürlü sağlık kurulu raporu ile itiraz üzerine verilen özürlü sağlık kurulu raporundaki kararlar aynı yönde ise özürlü sağlık kurulu raporu kesinleşir . ( 2) Özürlü sağlık kurulu raporlarının farklı olması durumunda, Sağlık Bakanlığınca belirlenmiş olan hakem hastanelerden, kişinin ikamet ettiği yere en yakın bir hakem hastaneye, kişi yeniden muayene edilmesi ve özürlü sağlık kurulu raporu tanzim edilmesi amacıyla yine il sağlık müdürlüğü kanalıyla gönderilir . Hakem hastanenin özürlü sağlık kurulunca verilen kararı kesindir . ”
8) Vaizlik, Kur’an Kursu öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık Kadrolarına
Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde, “Müezzin-kayyım : Cami ve mescitlerde din hizmetlerini yürüten ve dinî konularda toplumu bilgilendiren, gerektiğinde Kur ’an-ı Kerim öğretiminde görevlendirilen ve imam hatibe yardımcı olan personeli ifade eder . ”
8.1) Aynı Yönetmeliğin “Genel şartlar” başlıklı 6 ıncı maddesinde, “( 1) Bu Yönetmelikte yer
alan kadrolara atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır : a) 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 48 inci maddesinin (A) bendindeki genel şartları taşımak, b) 25/ 10/ 2011 tarihli ve 28095 sayılı mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinde belirtilen ortak niteliği taşımak . ”
8.2) Aynı Yönetmeliğin “Müezzin-kayyımlık giriş sınavına başvuracaklarda aranan özel
şartlar” başlıklı 13 üncü maddesinde, “( 1) Müezzin-kayyımlık giriş sınavına başvurularda ilk defa açıktan alınacaklar için; a) Lise veya dengi okul mezunu olmak, b) (Değişik : RG- 8/ 2/ 2014- 28907/ 1 Müezzin-kayyımlık yapmaya mani bir engeli bulunmamak, c) Hafız olmak (İmam hatip lisesi mezunları için bu şart aranmaz.), ç) KPSS’den Başkanlıkça belirlenen puanı almış olmak, Şartları aranır . ”
8.3) Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönetmeliğinin “Müezzin-kayyımlar”
başlıklı 43 üncü maddesinde, “( 1) Başmüezzin ve müezzin-kayyımların ortak görevleri şunlardır :
a) Vakit namazları ile cuma, bayram, teravih ve cenaze namazlarında müezzinlik yapmak; sala vermek .
b) Güneşin doğmasına bir saat kala sabah ezanını okumak, her gün öğle namazından bir saat önce açıp yatsı namazından sonra kapatmak suretiyle camiyi gün boyu açık tutmak .
c) Kur ’an-ı Kerim, meal/tefsir, hadis, siyer ve ilmihal konularının yer aldığı çalışma programını camide uygulamak .
ç) Camideki ses cihazları ile diğer teknik araç ve gereçlerin bakımını, korunmasını ve çalışır durumda bulundurulmasını sağlamak, cami minaresi ve ses cihazının ibadet maksadı dışında
3 / 6kullanılmasına engel olmak .
d) Cami ve çevresinin bakım ve temizliğini yapmak; şadırvan, abdest alma yeri ve tuvalet gibi yerlerin temizliğinin vakıf, dernek, köy tüzel kişiliği, belediye veya ilgililer tarafından yapılmasını sağlamak, e) Teberrukat eşyasının temizlik, bakım ve korunmasını sağlamak .
f) İsteyen vatandaşlara Kur ’an-ı Kerim okumayı öğretmek ve dini bilgiler vermek konusunda imam-hatibe yardımcı olmak, müftülükçe yapılacak program gereğince mukabele okumak, dini gün ve gecelerde düzenlenecek programlarda görev almak .
g) Türk Medeni Kanununa göre akdedilen nikahtan sonra isteyenlere nikahın dini merasimini icra etmek .
ğ) Cami ziyaretlerinin, İslam adabına ve güvenlik kurallarına uygun bir şekilde yapılmasını sağlamak; camilerin avlu ve müştemilatında satıcılık, dilencilik gibi ibadet huzurunu ihlal eden her türlü davranışı ve faaliyeti önlemek için gerekli tedbirleri almak .
h) Bu Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (l), (m) ve (n) bentlerinde sayılan cami dışı din hizmetlerinin verilmesinde görev almak .
ı) İmam-hatibin bulunmadığı zamanlarda imam-hatiplik görevlerini yapmak .
i) Görev alanı ile ilgili verilen diğer görevleri yapmak . ”
Hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın İstanbul
Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen Sağlık Kurulu
Raporunda yer alan engel durumunun dikkate alınarak atamasının yapılması hususunda idareye tavsiyede bulunulması gerektiği yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran; 2016 EKPSSP 1 puanı ile Sakarya iline müezzin-kayyım olarak atanmaya hak kazandığını, Üsküdar Devlet Hastanesinden aldığı özürlü sağlık kurulu raporunda çalışabilir bilgisi olmaması nedeniyle atamasının yapılmadığını, rapora itiraz ederek başka bir hastaneden çalışabilir raporu temin ettiğini, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu
Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Özürlü sağlık kurulu raporuna itiraz” başlıklı 10 uncu maddesi gereğince hakem hastaneden alınan raporun kesin olduğunu belirterek, atamasının yapılmasını talep etmektedir .
11. Başvuranın Üsküdar Devlet Hastanesinden alınan Sağlık Kurulu Raporuna itirazı üzerine
İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen sayılı Sağlık
Kurulu Raporunda organik olmayan psikoz rahatsızlığı teşhisi konularak engel oranının % 45 olarak belirlendiği tespit edilmiştir .
12. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 53. maddesine istinaden düzenlenen, Engelli Kamu
4 / 6Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelikte
engelli, doğuştan veya sonradan bedensel, zihinsel, ruhsal duyusal ve sosyal yetenekleri bakımından engel oranının yüzde kırk veya üzerinde ve çalışabilir durumda olduğunu mevzuat hükümlerine göre alınacak sağlık kurulu raporu ile belgeleyenler şeklinde tanımlanmış, EKPSS veya kura sonucuna göre yerleştirildiği halde atama için aranılan koşulları taşımayan adayların atamalarının yapılamayacağı, EKPSS ve kura sonucuna göre yerleştirilmiş olmanın ilgili maddede sayılanlar için herhangi bir hak teşkil etmeyeceği, Kamu kurum ve kuruluşlarının, yerleştirmeye ilişkin olarak atamaya yetkili amirin onayı ile beş kişiden oluşan bir değerlendirme komisyonu kuracağı, bu komisyonun, atanmak üzere başvuran adayları, aranılan nitelikler yönünden inceleyerek, nitelikleri uyanların atamalarının yapılmasını teklif edeceği düzenlenmiştir .
13. Diğer yandan; Vaizlik, Kur’an Kursu öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık
Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliğinde, Müezzin-kayyımın cami ve mescitlerde din hizmetlerini yürüten ve dinî konularda toplumu bilgilendiren, gerektiğinde Kur ’an-ı Kerim öğretiminde görevlendirilen ve imam hatibe yardımcı olan personeli ifade ettiği düzenlenmiş, Müezzin-kayyımlık giriş sınavına başvurularda ilk defa açıktan alınacaklar için aranacak özel şartlar arasında Müezzin-kayyımlık yapmaya mani bir engeli bulunmamak şartına yer verilmiştir .
14. Başvuruya konu somut olay incelendiğinde başvuranın KPSS- 2016/ 1 Engelli Kamu Personeli
Seçme Sınavı yerleştirme sonuçlarına göre Sakarya İl Müftülüğü emrine müezzin-kayyım olarak yerleştirildiği, 2016 Yılı Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı yerleştirme sonuçlarına göre Diyanet
İşleri Başkanlığı kadrolarına yerleştirilmesi yapılan adayların niteliklerini incelemek üzere 23/ 09/ 2016 tarihli ve 18237 sayılı Başkanlık Onayı ile beş kişiden oluşan bir değerlendirme komisyonu kurulduğu, Değerlendirme Komisyonunun yerleştirmesi yapılan adayların, Diyanet işleri
Başkanlığı Vaizlik, Kuran Kursu öğreticiliği, imam Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık Kadrolarına
Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliğinin 9/l-b, 11/ 1-b, 13/ 1 -b maddelerinde belirtilen niteliklere haiz olmaları yönünden yapılan değerlendirme sonucunda başvuranın Üsküdar Devlet Hastanesinden alınan Sağlık Kurulu Raporunda şizofreni rahatsızlığı teşhisiyle % 80 engelli bulunması nedeniyle Müezzin-Kayyımlık yapamayacağının değerlendirildiği anlaşılmaktadır .
15. Engelli kamu personeli seçme sınavı sonucuna göre yerleştirilen adayların engel halinin yerleştirildiği görevi yapmasına mani olmaması gerektiği, adayları nitelikleri yönünden değerlendirmek için oluşturulan Komisyona bu konuda takdir yetkisi tanındığı kuşkusuzdur .
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; engelli kamu personeli seçme sınavı sonucuna göre yerleştirilen adayların engel halinin yerleştirildiği görevi yapmasına mani olmaması gerektiği, adayları nitelikleri yönünden değerlendirmek için oluşturulan Komisyona bu konuda takdir yetkisi tanındığı, başvuranın atanmak istediği Müezzin-kayyımlık kadrosunun görevlerinin mahiyeti de dikkate alındığında, başvuranın sağlık kurulu raporuna istinaden Değerlendirme Komisyonu tarafından Müezzin-Kayyımlık yapamayacağının değerlendirilmesine ilişkin işlemde takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı tespit edilemediğinden idarece tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
5 / 616) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup
Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi