|
ÖZET: Başvuran, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Mühendisliği mezunu olarak, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin cetvellerde “MÜHENDİS” unvanı için öngörülen zam ve tazminatlardan yararlanmayı talep etmiştir. Ancak, Adalet Bakanlığı’nın açıklamaları doğrultusunda, başvuranın mezuniyetinin Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi İktisat bölümünden olduğu ve bu durumun mühendis unvanı için gerekli olan mesleki üst öğrenim şartını karşılamadığı belirtilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili Bakanlar Kurulu kararları çerçevesinde, teknik hizmetler sınıfında görev yapan memurların zam ve tazminatlarının, bulundukları hizmet sınıfına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirmeleri durumunda ödenebileceği ifade edilmiştir. Başvuranın durumu, bu şartları sağlamadığından, talebinin reddedilmesi yönünde bir karar verilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine ilişkin karar, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından onaylanmış ve başvurana tebliğ edilmiştir. İlgili idarenin, başvuru yollarını göstermediği yönünde bir eksiklik tespit edilmiştir; bu nedenle, gelecekte bu ilkeye uygun hareket etmesi önerilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2025/1862-S.25.2879
BAŞVURU NO : 2024/11379
KARAR TARİHİ : 19.02.2025
RET KARARI
ADALET BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Zam ve tazminat ödemelerine ilişkin işlemler hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 13.09.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; istatistikçi olarak görev yapmakta iken Ankara
Üniversitesi Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Mühendisliği Programından mezun olması sebebiyle Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin karara ekli cetvellerde “MÜHENDİS” unvanı için öngörülen zam ve tazminatlardan yararlanmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 18.09.2024 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Adalet Bakanlığı tarafından
07.10.2024 tarihinde gönderilen – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde
özetle;
2.1. Başvuranın, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi İktisat bölümü mezunu iken, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında Ankara Personel Eğitim Merkezi Müdürlüğünde diğer teknik hizmet personeli (istatistikçi) pozisyonunda sözleşmeli olarak 29.09.2022 tarihli Olur ile istihdam edildiği, 657 sayılı Kanuna eklenen geçici 48 inci madde gereğince 07.04.2023 tarihli Olur ile sözleşmeli pozisyondan aynı ünvanlı istatistikçi kadrosuna atandığı, söz konusu Olur ile anılan Kanunun 36 maddesinin Ortak Hükümler bölümünün (A) bendinin 4 üncü fıkrası gereğince Ankara Üniversitesi Fen
Fakültesi İktisat bölümü mezuniyetinden dolayı bir dereceden yararlandırıldığı,
2.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36’ıncı ve 152’inci maddelerinde memurların “sınıfları” ve
“zam ve tazminatları” hakkında hükümlere yer verildiği,
2.3. Söz konusu hükümlere istinaden, 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” yürürlüğe konulduğu, 01.07.2024 tarihli ve 8702 sayılı Cumhurbaşkanı
Kararı ile bu Kararda değişiklik yapılmasına ve aynı Kararın 2024 yılında da uygulanmasına dair Kararın yürürlüğe konulmasına karar verildiği,
2.4. 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, I sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyerinin esas alınacağının hükme bağlandığı, ayrıca anılan Kararın 4 üncü maddesinin (e) bendinde, “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.” düzenlemesine yer verilmek suretiyle anılan Kararda yer alan zam ve tazminatların ödenmesinde personelin bulunduğu kadro ve kariyerinin esas alınacağı ancak; istisnai durumlarda bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere de mesleki üst öğrenimleri esas alınarak zam ve tazminatların ödenebileceği hususuna yer verildiği,
2.5. Anılan Bakanlar Kurulu Kararının uygulanması sırasında ortaya çıkması muhtemel tereddütlerin giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla hazırlanan ve 11.05.2006 tarihli ve 26165 sayılı
Resmî Gazetede yayımlanan 160 Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin “E-Uygulamaya
İlişkin Ortak Açıklamalar” bölümünün üçüncü sırasında ise kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek, diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatların ödeneceği açıklamasına yer verildiği,
2.6. Ayrıca mezkur Kararın “Tereddütlerin giderilmesi ile emsal kadro ve unvan tespiti” başlıklı 13 üncü maddesinde “(1) Zam ve tazminatların ödenmesine esas olmak üzere; a) Bu Karar ve eki cetvellerin uygulanmasından doğacak her türlü sorunu çözüme bağlamaya Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine, Maliye Bakanlığı yetkilidir.” hükmüne yer verildiği,
2.7. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 3 üncü maddesinde; “…Ön Lisans: Ortaöğretim yeterliliklerine dayalı, en az iki yıllık bir programı kapsayan nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan veya lisans öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir yükseköğretimdir. Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarıyıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretimdir…” hükmüne yer verildiği,
2.8. Ayrıca, örnek teşkil edebileceği değerlendirilen yazımız ekinde bir sureti gönderilen Danıştay İdari
Dava Daireleri Kurulunun 17/06/2021 tarihli ve E:2020/1618, K:2021/1245 sayılı Kararında özetle; “657 sayılı Kanunun 152’inci maddesi uyarınca yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve
Tazminatlara İlişkin 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4 üncü maddesinin
1 inci fıkrasının (e) bendinde, teknik hizmetler sınıfında görev yapanlara ödenecek zam ve tazminatlarda
kariyerlerinin esas alınması için “bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirmek” şartına yer verilmiştir.” açıklamalarına yer verildiği,
2.9. Mevzuat hükümleri ve (Mülga) Devlet Personel Başkanlığının 20.01.2017 tarihli ve 424 sayılı görüş yazısı da göz önünde bulundurulduğunda, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi İktisat bölümü mezunu iken diğer teknik hizmet personeli (istatistikçi) pozisyonunda sözleşmeli olarak Ankara Personel Eğitim
Merkezinde istihdam edilen, daha sonra 657 sayılı Kanunun geçici 48 inci maddesi uyarınca istatistikçi
kadrosuna atanan, bilahare Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Mühendisliği bölümünden mezun olan başvuranın, lisans öğrenimi (Fen Fakültesi İstatistik bölümü) sonucu istatistikçi unvanında istihdam edildiği, bitirdiği Su Ürünleri Mühendisliği bölümünün de lisans eğitimi veren bir yükseköğretim olması, dolayısıyla mühendislik bölümünün istatistik bölümüne göre bir üst öğrenim sayılmaması ve başvuranın mühendis kadrosunda bulunmaması nedeniyle “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve
Tazminatlara İlişkin Karar” uyarınca mühendis unvanı için belirlenen zam ve tazminatlardan yararlanamayacağının değerlendirildiği,
anlaşılmaktadır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
3.2. “Genel ilkeler” başlıklı 128’inci maddesi; “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.””,
4. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36’ıncı maddesi; “II. Teknik Hizmetler Sınıfı, Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı
Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder”
5.2. “Kapsam” başlıklı 146’ıncı maddesi; “Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir. Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.) Bu Kanun gereğince ödenecek aylık, taban aylığı, kıdem aylığı zam ve tazminatlar ile diğer ödemeler toplamının brüt
tutarı, bulunulan yerde İş Kanunu gereğince işçiler için tespit olunan asgari ücretin aylık tutarından az olamaz: az olması halinde, aradaki fark memurun diğer özlük hakları ile ilgilendirilmeksizin tazminat olarak ödenir.”
5.3. “Zam ve tazminatları” düzenleyen 152’inci maddesinin “III- Ortak Hükümler” bölümünün birinci fıkrası; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları, bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur.”
5.4. Ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “II-Teknik Hizmetler Sınıfı” bölümü;
UNVANI Derece 1/1/1994’den 1/1/1995’den
İtibaren İtibaren
Uygulanacak Ek Uygulanacak Ek
Göstergeler Göstergeler
II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI
a) Kadroları bu sınıfa dâhil olup, en az 4 1 3200 3600 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte 2 2600 3000 veya yüksekokullardan mezun olarak 3 1900 2200 yürürlükteki hükümlere göre Yüksek 4 1450 1600
Mühendis, Mühendis, Yüksek Mimar ve 5 1100 1300
Mimar ile şehir plancısı ve Bölge Plancısı 6 950 1150 unvanını almış olanlar 7 850 950
8 750 850
b) (Değişik: 1/5/2003-4856/42/d md.) 1 2600 3000
Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl 2 1900 2200 süreli yükseköğretim veren fakülte ve 3 1350 1600 yüksekokullardan mezun olarak 4 1300 1500 yürürlükteki hükümlere göre Jeolog, 5 1000 1200
Hidrojeolog, Hidrolog, Jeomorfolog, 6 9800 1100
Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, 7 800 900
İstatistikçi, Yöneylemci (hareket 8 700 800 araştırmacısı), Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager unvanını almış olanlarla Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunları, c) Kadroları bu sınıfa dâhil olup da 1 2600 3000 yukarıda sayılanlar dışındaki 2 1900 2200 yükseköğrenim mezunları ile Yüksek 3 1350 1600
Tekniker ve Tekniker unvanını almış 4 1300 1500 olanlar, 1000 1200
9800 1100
800 900
700 800
d) Kadroları bu sınıfa dâhil olup da 1 1350 1500 yukarıda sayılanlar dışında kalanlar, 2 1000 1100
3 570 800
4 600 650
6. 05.05.2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 17.04.2006 tarihli ve 2006/10344 saylı
Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar Bakanlar Kurulu Kararının;
6.1. “Parasal tutarlar ve kesintiler” başlıklı 2’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi; “II ve III sayılı cetvellere göre ödemeye esas olacak tazminatların oranları, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun “Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde sınıf, derece, unvan ve öğrenim durumu itibarıyla yer alan üst sınırları hiçbir şekilde geçemez.”
6.2. “Esas alınacak sınıf, kariyer, kadro ve görev unvanları” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi; “ I sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyeri, …
esas alınır.”
6.3. “Bazı özel durumlara ilişkin esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi; Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir.
Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.”
6.4. Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6’ıncı sırası;”Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dâhil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dâhil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.”
7. 11.05.2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 160 Seri No.lu Devlet Memurları
Kanunu Genel Tebliği’nin ‘E-Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar’ başlıklı bölümünün 3’üncü maddesi;“Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde de belirtildiği üzere, kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek, diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, intibak işlemlerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, belgelerin kuruma ibrazını takip eden aybaşından geçerli olmak üzere, ita amirlerinden alınacak ödeme onayı ile cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç
olmak üzere bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatlar ödenecek, bunlar için ayrıca yıl içinde kontrol işlemi yapılmayacaktır.
Sağlık ve teknik hizmetler sınıflarında yer alan personelin bitirdiği üst öğrenimin mesleki bir üst öğrenim olup olmadığı hususu, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 43 üncü maddesinin (b) bendi uyarınca alınan Yükseköğretim Kurulu kararlarına istinaden tespit edilecektir.”
Hükümlerine yer verilmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, istatistikçi olarak görev yapmakta iken Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Su Ürünleri
Mühendisliği Programından mezun olması sebebiyle Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin karara ekli cetvellerde “MÜHENDİS” unvanı için öngörülen zam ve tazminatlardan yararlanmayı talep etmektedir.
10. Şikayet başvurusuna ilişkin yapılan inceleme sonucunda; başvuranın, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi
İktisat bölümü mezunu iken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında diğer teknik hizmet personeli (istatistikçi) pozisyonunda sözleşmeli olarak görev yaptığı,
10.1. 657 sayılı Kanuna eklenen geçici 48’inci madde gereğince 07.04.2023 tarihinde sözleşmeli pozisyondan aynı ünvanlı istatistikçi kadrosuna atandığı, anılan Kanunun 36 maddesinin Ortak Hükümler bölümünün (A) bendinin 4 üncü fıkrası gereğince Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi İktisat bölümü mezuniyetinden dolayı bir dereceden yararlandırıldığı,
10.2. Diğer teknik hizmet personeli (istatistikçi) pozisyonunda istihdam edilirken Ankara Üniversitesi
Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Mühendisliği bölümünü bitirdiği anlaşılmaktadır.
11. Anayasanın 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği öngörülmüş; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise, memurlara, Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, kurala bağlanmıştır
12. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152’inci maddesinde de, hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ne miktarda, hangi usul ve esaslara göre iş güçlüğü, iş riski ve temininde güçlük zammı ile mali sorumluluk ve özel hizmet tazminatı ödeneceğinin Cumhurbaşkanı
Kararı ile belirleneceği kuralına yer verilmiştir.
13. Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152’inci maddesinde, “… Ancak, Teknik
Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda görevli olup da, bu görevleri ile ilgili olmayan bir üst öğrenimi bitirenler için önceki öğrenim durumlarına ait tazminat oranları esas alınır. …” hükmü yer almaktadır.
14. Diğer taraftan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve
Tazminatlara İlişkin Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.” hükmü yer almaktadır.
15. 160 Seri Nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde ise, “Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde de belirtildiği üzere, kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek, diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, intibak işlemlerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, belgelerin kuruma ibrazını takip eden ay başından geçerli olmak üzere, ita amirlerinden alınacak ödeme onayı ile cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatlar ödenecek, bunlar için ayrıca yıl içinde kontrol işlemi yapılmayacaktır. Sağlık ve teknik hizmetler sınıflarında yer alan personelin bitirdiği üst öğrenimin mesleki bir üst öğrenim olup olmadığı hususu, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 43 üncü maddesinin (b)
bendi uyarınca alınan Yükseköğretim Kurulu kararlarına istinaden tespit edilecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.
16. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 3 üncü maddesinde, “… r) Ön Lisans: Ortaöğretim yeterliliklerine dayalı, en az iki yıllık bir programı kapsayan nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan veya lisans öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir yükseköğretimdir. s) Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretimdir…” hükmü yer almaktadır.
17. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17.6.2021 tarihli ve E:2020/1618, K:2021/1245 sayılı
Kararında ise, “657 sayılı Kanun’un 152. maddesi uyarınca yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın yukarıda metnine yer verilen 4. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, teknik hizmetler sınıfında görev yapanlara ödenecek zam ve tazminatlarda kariyerlerinin esas alınması için gereken şartın ‘bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirmek’ olduğu görülmektedir.” denildiği, Bu itibarla “üst öğrenimden” ilgililerin ortaöğretim üzerine ön lisans veya lisans; ön lisans eğitimi üzerine lisans eğitimini bitirmelerinin anlaşılması, bu üst öğrenimin “mesleki” olup olmadığı hususunda ise
Yükseköğretim Kurulu kararlarına göre işlem yapılması gerektiği, anlaşılmaktadır.
18. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurulduğunda; başvuranın, 07.04.2023 tarihinde sözleşmeli pozisyondan aynı ünvanlı istatistikçi kadrosuna atandığı ve Diğer Teknik Hizmet Personeli (istatistikçi) pozisyonunda istihdam edildiği, mezuniyetinin Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi İktisat bölümü olduğu, 2024 yılında mezun olduğu Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Mühendisliği bölümünün iktisat fakültesi üst öğrenimi sayılmayacağı açık olduğundan, idarece başvurana karşı gerçekleştirilmiş olan iş ve işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği; ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle başvurunun REDDİNE,
Kararın, BAŞVURANA ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi