Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: İskenderun Teknik Üniversitesi’nde Mühendislik Tamamlama Programı kapsamında ders muafiyeti talep eden öğrencinin başvurusu, Yükseköğretim Kurulu’nun belirlediği uygulama esasları gereği reddedilmiştir. Başvuran, daha önce aldığı derslerin içeriği ve kredisi açısından aynı olduğunu savunsa da, üniversite, Mühendislik Tamamlama Programı için belirlenen derslerin zorunlu olduğunu ve muafiyetin yalnızca eşdeğer eğitim programları arasında kredi transferi olarak değerlendirilebileceğini belirtmiştir. Elektrik Öğretmenliği ile Elektrik-Elektronik Mühendisliği arasındaki müfredat farklılıkları, muafiyet talebinin reddedilmesinin gerekçesini oluşturmuştur.

Üniversitenin, derslerin içeriği ve akademik derinlik açısından farklılık gösterdiği yönündeki açıklamaları, eğitim-öğretim hizmetinin kalitesini artırma amacı taşımaktadır. Mühendislik Tamamlama Programı’nın, mezunlara mühendis unvanı kazandırma hedefi doğrultusunda belirlenen 15 dersin alınmasının zorunlu olduğu vurgulanmıştır. Bu bağlamda, başvuranın muafiyet talebinin reddi, ilgili mevzuata ve akademik değerlere uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla, başvurunun reddi yönündeki karar hukuka uygun bulunmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/12903-S.21.20733 –

BAŞVURU NO : 2021/6601

KARAR TARİHİ : 09/09/2021

RET KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

Başvuranın ders muafiyeti talebi hakkında.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 24/03/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; halen İskenderun Teknik

Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümü öğrencisi olduğunu, Üniversite’ye 2020 yılı Mühendislik Tamamlama Programı ile yerleştirildiğini, 03.03.2021 tarihli ders muafiyeti talep formu ile Üniversite’nin ilgili bölümüne başvurduğunu, ancak Üniversite’nin

09.03.2021 tarihli yazısı ile mevzuat uyarınca bölümde okutulması zorunlu olan dersleri kapsadığı

gerekçesiyle başvurusunun reddettiğini, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yürürlüğe konulan

“2020 yılı Mühendislik Tamamlama Programı Uygulama Esasları”nın, tüm devlet üniversitelerine 19/10/2020 tarih ve sayılı yazı ile başvuru esasları ve hangi derslerin okutulacağı konularında kesin hükümleri içerir bir yazı ile gönderildiğini, bu yazıda okutulacak zorunlu derslerden ElektrikElektronik Mühendisliği için 10 adet zorunlu dersin okutulacağının belirtilmekte olduğunu, ancak tarafına alması için, YÖK tarafından zorunlu kılınan 10 adet dersin dışında 5 adet ders daha eklendiğini, söz konusu sonradan belirlenen 5 adet dersin YÖK “2020 yılı Mühendislik Tamamlama Programı Uygulama

Esas’larına dair yazısı 3. Maddesinde belirtilen “Üniversite Senatoları tarafından mühendislik tamamlama altındaki derslere en fazla %50 oranında artırılabilir” düzenlemesi gereğince eklendiğini, eklenen 5 dersten daha önce mezun olduğu Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektrik Öğretmenliği bölümünde aldığı 3 adet dersin aynı kredi ve içerik açısından aynı olduğunu ancak bu dersler için muafiyet talebinin

“Mühendislik Tamamlama” ile yerleştirildiği için reddedildiğini, YKS, DGS, Yatay Geçiş ile gelen öğrencilerin muafiyet taleplerinin değerlendirmeye alındığını, ancak “Mühendislik Tamamlama” ile gelen öğrencilerin ders muafiyeti taleplerinin incelenmeden reddedildiğini belirterek İskenderun Teknik

Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanlığı tarafından kredi ve ders içerikleri aynı olan 3 adet dersten muaf tutulmayı talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvurudaki iddialara ilişkin olarak İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörlüğü’nden

Kurumumuzca detaylı bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup; İskenderun Teknik Üniversitesi

Rektörlüğü’nün sayı ve tarihli Kurumumuza ulaşan cevabı yazısında; 2.1. Başvuranın, üniversiteye 2020 yılı YKS sınavını kazanarak bölüme yerleşen öğrenciler için geçerli olan muafiyet başvuru sürecinde (son başvuru tarihi 12.03.2021) özel bir programın (örneğin; birimde

Mühendislik tamamlama programı, sürekli eğitim merkezi veya elektrik mühendisleri odası tarafından istenen SMM yetki belgesi dersleri kursu gibi özel program kursları yapılmakta olduğu) öğrencisi olmasına rağmen 03.03.2021 tarihinde Güç elektroniği, Elektrik Makineleri-II, Yüksek Gerilim Tekniği derslerinden muafiyet başvurusu yaptığı, ancak Yükseköğretim Kurulunun “2020 yılı Mühendislik Tamamlama

Programı” uygulama esasları tüm devlet Üniversitelerine 19.10.2020 tarih ve sayılı yazısına istinaden başvuranın da ilgili program kapsamında olduğu için; ilgili uygulama esaslarının 1. maddesine göre muafiyet başvurusunun olumsuz sonuçlandırıldığı, 2.2. İlgili mevzuata dayalı olarak Yükseköğretim Kurulu tarafından gönderilen uygulama esaslarının ekinde

YÖK’ün kendi bünyesinde oluşturduğu “Mühendislik Programları Çalışma Komisyonu”nca 10 adet ders belirlenmiş ve aynı uygulama esasları sadece bu 10 dersi ilgili Üniversiteye dikta etmemiş bunun yerine aynı yazının 2. ve 3. maddelerinde Üniversite senatolarına yazı ekinde verilen ve bu 10 dersi gösteren tabloyu yüzde 30 oranında da değiştirme ve yüzde elli oranında arttıma esnekliği tanınmış olduğu, 2.3. Başvuranın ders muafiyeti için başvurusunda bulunduğu “Güç elektroniği, Elektrik Makineleri-II, Yüksek Gerilim Tekniği “derslerinin tamamından muaf edilmediği, muaf edilmemesinin en önemli nedeninin “2020 yılı Mühendislik Tamamlama Programı” uygulama esaslarının 1. maddesine göre, daha önce Teknik Eğitim Fakültelerinden almış olduğu aynı isimli, aynı kredili ve hatta aynı başlıkta konuları içerse bile bu duruma bakılmaksızın Mühendislik Tamamlama Programı için belirlenen dersleri almasının zorunlu tutulması olduğu, 2.4. Başvuranın dilekçesinde zikrettiği “Mühendislik Tamamlama Programındaki YÖK’teki komisyonlar tarafından konulmuş 10 adet derse itirazım yoktur. Ama “2020 yılı Mühendislik Tamamlama Programı

Uygulama esaslarına dair yazısı 3. Maddesinde belirtilen “Üniversite senatoları tarafından mühendislik tamamlama programındaki dersler en fazla %50 oranında artırılabilir” düzenlemesi gereğince eklenen 5 dersten 3 ünden muaf olmak istiyorum.” şeklindeki beyanı ile son cümlesindeki “İskenderun Teknik

Üniversitesinin yapmış olduğu bu keyfi uygulama eşitlik ilkelerine aykırı olduğu açıktır.” şeklindeki beyanının zaten kendi içerisinde de tutarsızlığı barındırmakta olup Üniversite senatosu tarafından eklenen derslerin İlgili uygulama esaslarının 3. maddesine dayanılarak eklendiğini itiraf etmekte olduğu, 2.5. Kaldı ki bu program için belirlenen derslerin 10 adedinin belirleme yetkisinin YÖK’ te olmasının, 5 adedinin ilgili üniversitede olmasının “bazısına itiraz edilebilir, ama bazısına edilemez” hükmünü

doğurmayacağı, bu tutumun, mevzuatın meşru gördüğü bir yetki kullanımını ilgili üniversiteye yakıştıramama ve Anayasa’nın 130. Maddesi ile üniversitelere verilen akademik özerkliği görmezden gelme tutumu olduğu, 2.6. Başvuranın YÖK’ün de belirlediği derslerden olup daha önceden Teknik Eğitim Fakültesinden aldığı dersler için muafiyet talep etmemekte olduğu, çünkü bu derslere de itiraz etse hemen hemen Mühendislik

Tamamlama programı ortadan kalkacak ve sadece ders eksiğine bakılmasına indirgenecek olup; başvuran her “Teknik Eğitim Fakültesi” mezununa “Mühendis” unvanı verilmesi sonucunu doğuracağı, oysa burada öngörülen farkın nitel farklar değil nicel anlamda oluşan eğitim düzeyi farkı olduğu, 2.7. Akademik açıdan da bu muafiyet talebinin reddedilmesi gerektiği çünkü: muafiyetin eşdeğer eğitim programları arasında bir kredi transferi olduğu, zaten aksinin Elektrik Öğretmenliği ile Elektrik-Elektronik

Mühendisliğinin eşit olması anlamına geleceği ki; bu durumda öğrencinin doğrudan Mühendislik diploması alması gerekeceği, Elektrik Elektronik Mühendisliğinde okutulan müfredat dersleri ile aynı isimde derslerin, öğrenciyi farklı hedeflere yönelim amacı güden ve farklı akademik derinlik düzeylerinde verilen (hatta bazen daha fazla krediyle) Teknik Liseler, 2 yıllık Meslek Yüksekokulları, 4 yıllık Teknik Eğitim

kredi ve içerik de tutması koşuluyla muafiyet talebinin kabul edilmekte olduğu, başvuranın yatay geçiş ve muafiyet örneği verdiği Yıldız Teknik Üniversitesine ait form örnekleri de dikkatlice incelenirse üzerinde

“Diğer Yükseköğretim Kurumlarının Mühendislik Tamamlama Programlarında Kayıtlı Olan Öğrencilerin

Üniversitemizdeki Mühendislik Tamamlama Programlarına Yatay Geçiş Yapabilmelerine İlişkin İşlemler” başlığının görüleceği, 2.10. Teknik lise öğretmenliği eğitiminde beklenen amacın lise düzeyinde öğrenciye temel mesleki beceriyi kazandıracak öğretmenleri yetiştirmek olduğu, oysa ki, Mühendislik Fakültesi eğitiminden beklenen amaç mesleki bilgiyi yorumlama ve geliştirmeye dayalı geniş bir içeriğe hakimiyetin yanında, bilgi yoğun ve matematiksel modeli kullanan hesaplama ve Ar-Ge yapabilme gücüne sahip tasarımcı ve geliştirici bireyler yetiştirmek olduğu, Mühendislik Tamamlama Programının temel amacının YÖK’ün ve/veya ilgili

Üniversite senatosunun Mühendislik için önemli bulduğu 15 adet dersi Teknik Eğitim Fakültesi mezunlarına da aldırıp diplomalarına “3795 sayılı Kanun uyarınca tamamlama programını bitirerek mühendis unvanını kazanmıştır” kaydı konularak mezun edilmesi olduğu, hal böyleyken belirlenen bu derslerden feragat etmenin Mühendislik düzeyinin gerektirdiği akademik bilgi birikimi ve derinliği eksiltmek anlamına geleceği, 2.11. Başvuranın muafiyet işleminin ilgili mevzuat uyarınca yapılamadığı bilgisi kendisine ulaştıktan sonra herhangi bir itirazda bulunmadığı,

2.12. Başvuranın muafiyet talebine ilişkin yapılan işlemlerin hakkaniyetli ve mevzuatta uygun olduğu, çünkü YÖK tarafından yürürlüğe konulan uygulama esaslarına aykırı bir talepte bulunulduğu, bu tutumun kişiye özel bir tutum olmayıp aynı koşullardaki tüm öğrencilere uygulanacak bir tutum olduğu, bu güne kadar hiçbir öğrenciden bu şekilde uygulama esaslarını aşan bir talep gelmediği, mevzuata aykırı böyle bir talep hangi öğrenciden gelirse gelsin aynı şekilde ve aynı gerekçelerle dikkate alınmayacağı, 2.13. Başvuranın muafiyet başvurusunda bulunduğu derslerde daha önce almış olduğu notların harf karşılıklarının bulunmamakta olduğu, başvuranın 100’lük sistemden mezun olduğu, geçmiş olduğu derslerin içeriklerinin, bu harf karşılıklarının başarılı not bareminde yer alıp almadığı ve Üniversitede bu derslere karşılı verilen derslerin içeriklerinin sunulduğu, 2.14. “2020 yılı Mühendislik Tamamlama Programı” uygulama esasları tüm devlet Üniversitelerine

19.10.2020 tarih ve sayılı yazısına istinaden başvuran ilgili program kapsamında olduğu için; ilgili

uygulama esaslarının 1. maddesine göre program için belirlenen derslerin alınmasının zorunlu tutulduğu, herhangi bir istisna öngörülmediği, açıklamaları Kurumumuza bildirilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın:

3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 3.2.“Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…” 3.3. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur… Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler, Devletin gözetimi ve denetimi altında olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır… Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, malî işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere

Devletin sağladığı malî kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.”

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”

5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun:

5.1.“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma ,işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.” 5.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.” 5.3. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “…d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur…” 5.4.“Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 inci maddesinin (e ) fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini ,öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları

Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,” 5.5. “Senato” başlıklı 14’üncü maddesinde; “…b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, (3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, (4) Üniversitenin yıllık eğitim öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, … (8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.” 5.6. “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18’inci maddesinde; “… b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım etmek, (2) Fakültenin eğitim-öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak, (3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak, (4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak, (5)

Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek, (6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.” 5.7. “Lisans düzeyinde öğretim” kenar başlıklı 43’üncü maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir. a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.”

5.8.“Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar:” başlıklı 44’üncü maddesinde; “b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…)(2) (…)(3) eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.” 6. Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun’un, 6.1. “Kapsam” kenar başlıklı 2’nci maddesinde; “(Değişik: 2/12/2016 -6764/49 md.) Bu Kanun, endüstriyel mesleki teknik öğretim veren yükseköğretim kurumları mezunları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar, denkliği Millî Eğitim

Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okul mezunlarının unvan, yetki ve sorumlulukları ile ilgili esasları kapsar.” 6.2. “Mühendislik Programlarının Düzenlenmesi” kenar başlıklı 4’üncü maddesinde; “Teknik öğretmenler için düzenlenecek mühendislik programlarının uygulama esas ve usulleri, Yükseköğretim

Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” 6.3. “Mühendislik Programlarının Uygulanması” kenar başlıklı 5’inci maddesinde; “Teknik öğretmenler için düzenlenecek mühendislik programları, bu Kanunun yayımını izleyen ilk öğretim yılından itibaren ilgili fakültelerce uygulamaya konulur.” 7. Teknik Öğretmenler İçin Düzenlenecek Mühendislik Programlarının Uygulama Esas Ve Usulleri

Yönetmeliğinin , 7.1. “Müfredat Programlarının Hazırlanması ve Onaylaması” kenar başlıklı 4’üncü maddesinde; “Tamamlama programlarında uygulanacak müfredat programları mühendislik fakültelerinin lisans programları esas alınmak suretiyle teknik öğretmenlik programlarının müfredatı ile mühendislik lisans programlarının müfredatı arasındaki farklılıkları giderecek şekilde hazırlanır. Müfredat programları bir

Yükseköğretim Kurulu Üyesinin kordinatörlüğünde, teknik eğitim fakülteleri öğretim üyeleri arasından üç, mühendislik fakültesi öğretim üyeleri arasından üç üye olmak üzere Yükseköğretim Yürütme Kurulunca seçilen yedi kişilik bir komisyonca birinci fıkra hükümlerine uygun olarak hazırlanır. Komisyon, gerektiğinde ilgili alanlarda görevli öğretim üyelerinden alt komisyon oluşturabilir. Müfredat programları

Üniversitelerarası Kurul tarafından onaylandıktan sonra uygulanmaya konulur.”

7.2. “Eğitim Süresi” kenar başlıklı 5’inci maddesinde; “Tamamlama programlarının süresi iki yarıyıldır. Ancak, programı bu sürede bitiremeyenlere iki yarıyıl ek süre verilir. Bu sürenin sonunda da başarılı olamayanların programla ilişkileri kesilir.” 7.3. “Tamamlama Programlarına Giriş” kenar başlıklı başlıklı 6’ncı maddesinde; “Tamamlama programlarının süresi iki yarıyıldır. Ancak, programının açılacağı üniversitenin rektörünün önerisi dikkate alınarak Yükseköğretim Yürütme Kurulunca belirlenir.” Tamamlama programına girebilmek için adayların, Üniversitelerarası Kurul tarafından ilgili mühendislik fakültelerine hazırlatılan ve her yıl bir defa merkezi olarak düzenlenen Yeterlik Sınavında (100) tam not üzerinden en az(50 ) not almaları gerekir.

En az(50) not alan adaylar arasında en yüksek not alan adaydan başlamak suretiyle kontenjan sayısı kadar aday programa girmeye hak kazanır.” 7.4. “Tamamlama Programlarının Uygulanması” kenar başlıklı 7’nci maddesinde; “Tamamlama programlarını uygulayacak olan teknik eğitim fakülteleri öğretim üyeleri, laboratuvar, techizat, atölye, stüdyo ve diğer imkanlar değerlendirilmek suretiyle Yükseköğretim Genel Kurulunca belirlenir.

Tamamlama programlarının uygulanmasından ilgili fakülte dekanı sorumludur.” 8. İskenderun Teknik Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin “Ders muafiyetleri” kenar başlıklı 14 üncü maddesinde; “(1) Üniversiteye yeni kayıt sırasında talepte bulunan öğrencilere, Rektörlükçe belirlenecek ders/derslerden muafiyet sınavı yapılır. Bu sınavda CC ve üzeri not alan öğrenciler, ilgili ders/derslerden başarılı sayılırlar ve sınavda almış oldukları not ders/derslere harf notu olarak verilir. (2) Üniversiteye bağlı birimlere kayıt yaptıran öğrenci; daha önce kayıtlı olduğu bir yükseköğretim kurumundan aldığı derslerin kayıt yaptırdığı birimin ders programlarında yer alan derslere içerik ve kredi/saat bakımından uygun olması halinde, bu derslerden muaf sayılabilir ve otomasyon sistemine, bu Yönetmelikte belirtilen notları işlenir. Ders muafiyetleri, ders muafiyet komisyonunun/bölümün önerisi ve ilgili birimin yönetim kurulunun kararıyla öğrencinin öğreniminin ilk yarıyılının başında sadece bir defaya mahsus olmak üzere yapılır. (3) Öğrenciler muafiyet ve/veya intibak başvurularını, akademik takvimde belirlenen tarihler içerisinde kayıt yaptırdıkları birimlerine yapmak zorundadır. Bu tarihten sonra yapılacak başvurular dikkate alınmaz. Ortak zorunlu dersler dâhil, daha önce kayıtlı olduğu bir yükseköğretim kurumunda başarılı olduğu derslerden muafiyet isteği kabul edilen öğrencilerin muaf olduğu toplam kredi; birinci sınıfta okutulan derslerin toplam kredisinin yarısı veya yarısından fazla ise ikinci sınıfa intibakı yapılır. Üçüncü sınıfa intibak yapılabilmesi için ise öğrencinin birinci sınıfta okutulan toplam kredinin 2/3’ünden ve ikinci sınıfta okutulan toplam kredinin yarısı veya yarısından fazla kredilik dersten muaf olması gerekir. (4) Öğrencinin hangi sınıfa intibakının yapılacağı, üçüncü fıkrada belirtilen esaslara göre ilgili birimin yönetim kurulunca kararlaştırılır. Bu işlemler sonucu kabul edilen eşdeğer süre, azami öğretim süresinden düşülür. İntibakı yapılan öğrenciler öncelikle varsa muaf olmadığı alt sınıf derslerini alır.” düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Halen İskenderun Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Elektrik-Elektronik

Mühendisliği bölümü öğrencisi olan başvuranın, Üniversite’ye 2020 yılı Mühendislik Tamamlama

Programı ile yerleştirildiği, Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektrik Öğretmenliği bölümünde aldığı 3 adet dersin aynı kredi ve içerik açısından aynı olduğu ancak bu dersler için muafiyet talebinin “Mühendislik Tamamlama” ile yerleştirildiği için reddedildiği, YKS, DGS, Yatay Geçiş ile gelen öğrencilerin muafiyet taleplerinin değerlendirmeye alındığı, ancak “Mühendislik Tamamlama” ile gelen öğrencilerin ders muafiyeti taleplerinin incelenmeden reddedildiği açıklamalarıyla İskenderun Teknik

11. Başvuruya konu edilen İskenderun Teknik Üniversitesi tarafından ise; Mühendislik Tamamlama

Programı ile Üniversiteye kayıt olan başvuranın “Güç elektroniği, Elektrik Makineleri-II, Yüksek Gerilim

Tekniği” derslerinden muafiyet başvurusu yaptığı, ancak Yükseköğretim Kurulunun “2020 yılı

Mühendislik Tamamlama Programı” Uygulama Esasları ‘na istinaden başvuranın da ilgili program kapsamında olduğu için; ilgili uygulama esaslarının 1. maddesine göre muafiyet başvurusunun olumsuz sonuçlandırıldığı, “2020 yılı Mühendislik Tamamlama Programı” uygulama esaslarının 1. maddesine göre, daha önce Teknik Eğitim Fakültelerinden almış olduğu aynı isimli, aynı kredili ve hatta aynı başlıkta konuları içerse bile bu duruma bakılmaksızın Mühendislik Tamamlama Programı için belirlenen dersleri almasının zorunlu tutulduğu, akademik açıdan ise, muafiyetin eşdeğer eğitim programları arasında bir kredi transferi olduğu, zaten aksinin Elektrik Öğretmenliği ile Elektrik-Elektronik Mühendisliğinin eşit olması anlamına geleceği ki; bu durumda öğrencinin doğrudan Mühendislik diploması alması gerekeceği, Elektrik

Elektronik Mühendisliğinde okutulan müfredat dersleri ile aynı isimde derslerin, öğrenciyi farklı hedeflere yönelim amacı güden ve farklı akademik derinlik düzeylerinde verilen (hatta bazen daha fazla krediyle)

Teknik Liseler, 2 yıllık Meslek Yüksekokulları, 4 yıllık Teknik Eğitim Fakültelerinde ve hatta Mühendislik fakültelerinin mekatronik veya biyomedikal mühendisliği bölümlerinde de okutulmakta oluğu, gerek bölümde gerek de ülkemizin diğer üniversitelerinde teknik liseden veya daha önce meslek yüksekokullarından mezun olmuş öğrencilere dersin ismi ve içeriği aynı olsa bile anılan gerekçeyle yeniden o dersler aldırılmakta olduğu, muaf edilmemekte olduğu açıklamalarının yapıldığı anlaşılmıştır.

12. Anayasamızın 130’uncu maddesinde, üniversitelerin “kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe” sahip olduğu ifade edildikten sonra, yükseköğretim kurumlarının organları ile işleyişleri, bu kurumlardaki öğretim düzeyleri ile süreleri, yükseköğretime giriş, devam vb. konuların kanunla düzenleneceği, yine

Anayasamızın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralı yer almıştır. Anayasanın aktarılan hükümleri ve normlar hiyerarşisi bağlamında, bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanan yönetmelikler ile yasa hükümlerine açıklık getirilmesi ve yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanmıştır. Söz konusu Anayasa maddeleri doğrultusunda çıkartılan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile ise,

yükseköğretim kurumlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğrenciler, öğretim elemanları ve diğer personel ile ilgili temel esaslar düzenlenmiştir.

12.1. Bu temel Kanunun 14’üncü ve 18’inci maddeleri ile “üniversitelerin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak” yetkisi, üniversitelerin akademik organı olan senatolara; “öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar verme” yetkisi ve görevi ise, fakülte yönetim kurullarına verilmiştir. Bu çerçevede, Kanunun 43’üncü maddesinde, yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esasların her üniversite tarafından hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği kaydedilerek, üniversitelere, Anayasa hükmüne uygun olarak, akademik alanda hareket alanı tanınmıştır.

12.2. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44.maddesinin (b) bendinde, Üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilere yönelik ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınmasının, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceği vurgulanmıştır.

12.3. Diğer ifadeyle, söz konusu Kanun hükümleri ile, Anayasamızda yer alan “bilimsel özerklik” ilkesi gereğince, fakültelerin öğretim ve sınav programları, yetiştireceği öğrenci sayısı ile kalitesi, bu öğrencilere kazandırılması hedeflenen bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı, bu hedefler doğrultusunda teorik ve uygulamalı ders ihtiyaçları, bu çerçevede oluşturulacak ders programları, kredi ve uygulamaları, yürütülecek bilimsel araştırmanın içeriği gibi hususların, diğer ifadeyle, eğitim-öğretim faaliyetlerinin üniversitelerin bizzat kendileri tarafından serbestçe belirlenmesi amaçlanmıştır. Verdiği eğitim ve öğretim hizmetinin kalitesini daha da yükseğe çekerek en iyi öğrenciyi yetiştirme iddiasında olan bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin, Yükseköğretim Kanununun verdiği yetkiye dayanarak çıkardıkları yönetmelik ve diğer düzenlemelerinde ders muafiyeti hakkı verip vermeme ve ders muafiyetinin ne şekilde verileceği hususunda takdir yetkisine sahip oldukları açıktır.

13. Bu çerçevede İskenderun Teknik Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav

Yönetmeliği’nin “Ders muafiyetleri” kenar başlıklı 14 üncü maddesinde ders muafiyetine dair esasların belirlendiği yine Yükseköğretim Kurulunun 19.10.2020 tarih ve sayılı yazısı ile belirlenen “2020 yılı Mühendislik Tamamlama Programı” Uygulama Esasları’nın tüm devlet üniversitelerine gönderildiği anlaşılmıştır.

14. Somut olaya başvuranın iddiaları ve dosya kapsamındaki belgeler çerçevesinde bakıldığında; her ne kadar Mühendislik Tamamlama Programı ile Üniversiteye kayıt olan başvuranın “Güç elektroniği, Elektrik Makineleri-II, Yüksek Gerilim Tekniği” derslerinden muafiyet talep ettiği görülmüşse de “2020 yılı Mühendislik Tamamlama Programı” uygulama esaslarının 1. maddesine göre, daha önce Teknik Eğitim

Fakültelerinden almış olduğu aynı isimli, aynı kredili ve hatta aynı başlıkta konuları içerse bile bu duruma bakılmaksızın Mühendislik Tamamlama Programı için belirlenen dersleri almasının zorunlu tutulduğu, akademik açıdan ise, muafiyetin eşdeğer eğitim programları arasında bir kredi transferi olduğu, Elektrik

Öğretmenliği ile Elektrik-Elektronik Mühendisliğinin öğrenim içeriklerinin ve gereklerinin birbirinden ayrı olduğu, Üniversitenin Elektrik Elektronik Mühendisliğinde okutulan müfredat dersleri ile aynı isimde derslerin, öğrenciyi farklı hedeflere yönelim amacı güden ve farklı akademik derinlik düzeylerinde verilen

(hatta bazen daha fazla krediyle) Teknik Liseler, 2 yıllık Meslek Yüksekokulları, 4 yıllık Teknik Eğitim

Fakültelerinde ve hatta Mühendislik fakültelerinin mekatronik veya biyomedikal mühendisliği bölümlerinde de okutulmakta oluğu, gerek bölümde gerek de ülkemizin diğer üniversitelerinde teknik liseden veya daha önce meslek yüksekokullarından mezun olmuş öğrencilere dersin ismi ve içeriği aynı olsa bile anılan gerekçeyle yeniden o dersler aldırılmakta olup muaf edilmemekte olduğu, teknik lise öğretmenliği eğitiminde beklenen amacın lise düzeyinde öğrenciye temel mesleki beceriyi kazandıracak öğretmenleri yetiştirmek olduğu, oysa ki, Mühendislik Fakültesi eğitiminden beklenen amaç mesleki bilgiyi yorumlama ve geliştirmeye dayalı geniş bir içeriğe hakimiyetin yanında, bilgi yoğun ve matematiksel modeli kullanan hesaplama ve Ar-Ge yapabilme gücüne sahip tasarımcı ve geliştirici bireyler yetiştirmek olduğu, Mühendislik Tamamlama Programının temel amacının YÖK’ün ve/veya ilgili Üniversite senatosunun Mühendislik için önemli bulduğu 15 adet dersi Teknik Eğitim Fakültesi mezunlarına da aldırıp diplomalarına “3795 sayılı Kanun uyarınca tamamlama programını bitirerek mühendis unvanını kazanmıştır” kaydı konularak mezun edilmesi olduğu, hal böyleyken belirlenen bu derslerden feragat etmenin Mühendislik düzeyinin gerektirdiği akademik bilgi birikimi ve derinliği eksiltmek anlamına geleceği yönündeki açıklamalarının objektif akademik değerlendirmeler niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

15. Bu çerçevede; üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilere ilişkin ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması hususunda üniversite senatolarına tanınan takdir yetkisi çerçevesinde, ve yine Yükseköğretim Kurulunun 19.10.2020 tarih ve sayılı yazısı ile

Üniversitelere gönderilen ;“2020 yılı Mühendislik Tamamlama Programı” Uygulama Esasları’nın 1.

Maddesi gereği başvuranın ders muafiyeti kabul edilmeyen derslerden muaf tutulması talebinin reddi işleminin yürürlükte olan mevzuata uygun olarak ve objektif kriterler doğrultusunda gerçekleştirildiği, her öğrenciye uygulanan olağan prosedürün uygulandığı, başvuranın ders muafiyeti konusunda ki beklentisinin haklı bir beklenti olmadığı, öncelikle her ne kadar ders isimleri aynı olsa bile farklı lisans programı müfredatında yer alan derslerin içerik ve öğrenim çıktılarının birbirini karşılamayabileceği, Üniversitenin bu konuda yapmış olduğu değerlendirme ve işlemlerin akademik ve bilimsel açıdan gerekçelendirilerek dayanak mevzuat doğrultusunda yapıldığı anlaşılmakla başvuruya konu muafiyeti kabul edilmeyen işlemler yönünden hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

16. Diğer yandan, şikâyet başvurusu incelenirken, Kurumumuzca daha önceden sonuçlandırılan

benzer talepli başvuru örnekleri de ele alınmış olup; bu çerçevede:

16.1. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesine karşı aynı talep ile yapılan sayılı şikayet başvurusu hakkında Kurumumuz tarafından; “…başvuranın muaf olunmasını istediği lisans eğitimi gördüğü 2012 yılında başarı ile geçtiği derslerin, muafiyet için idareye başvuruda bulunduğu tarih itibariyle üzerinden yaklaşık sekiz yıl geçtiği anlaşılmaktadır. Eğitim öğretim ilkeleri kapsamında yaklaşık sekiz yıldan fazla bir zaman önce alınan bir dersin teorik ve pratik öğretilerinin değişime uğrayacağı; kapsam, müfredat ve niteliğinin bu süre zarfında değişebileceği ve bu kapsamda güncel eğitim programı ile yeniden alınması gerektiğinin kabulü gerekmektedir. Bu çerçevede; üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilere ilişkin ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması hususunda üniversite senatolarına tanınan takdir yetkisi çerçevesinde, Bolu İzzet Baysal Üniversitesi tarafından anılan Yönetmelik maddesinin yürürlüğe konulduğu, söz konusu düzenlemeyle Bolu İzzet Baysal

Üniversitesi tarafından belirlenen akademik standartlar doğrultusunda verilen eğitim alanlarında gerekli nosyonun kazandırılmasının hedeflendiği, ayrıca kullanılan bu takdir yetkisinin ilgili programdaki müfredat içeriğinin zamanla değişebileceği, beş yıllık süre sınırlamasının bilimsel gerekçesi olarak; mesleki bilgiler ve öğrenimde kullanılan verilerin her yıl yenilendiği ve üzerine yenilerinin eklendiği, eğitim ve öğretimde verilen teorik veya uygulamalı bilgilerin diğer derslerde ya da mesleki hayatta kullanılmadığı, eğitim öğretimde kullanılan ders planlarının zaman içerisinde güncellendiği, bu güncellemelerde yeni derslerin programa eklendiği bazen de bazı derslerin programdan çıkarıldığı, ders adları aynı kalsa bile ders içeriklerinde her zaman anlamlı değişiklikler olabildiği görülmektedir. …..Bu haliyle söz konusu düzenlemenin 2547 sayılı Kanunun 44.maddesine ve kamu yararı ile eğitim-öğretim hizmetinin gereklerine aykırılığının bulunmadığı, dolayısıyla dayanak düzenleyici işlemin hukuka uygunluğunun tespiti karşısında, söz konusu hükme uygun olarak başvuranın beş yıldan önce aldığı derslerden muaf tutulması isteminin reddi yönünde tesis edilen bireysel işlemde de hukuka aykırılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla mevzuat hükümleri çerçevesinde başvuran tarafından daha önce almış olduğu dersten muaf tutulma istemiyle yapmış olduğu başvurunun idarece değerlendirilerek üzerinden beş yıldan fazla bir süre geçmesi sebebiyle alınan derslerden başvuranın muaf tutulmamasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.” gerekçeleri ile 05/03/2021 tarihli Ret Kararı’nın verildiği; Tespit edilmiştir.

17. Buna ilaveten, yapılan içtihat incelemesinden; 17.1. Ankara Bölge İdare Mahkemesi’nin 4.İdari Dava Dairesince sayılı ilamında , 18.05.2018 tarihli 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı

Kanun’un 15.maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen Geçici 78. madde uyarınca, öğrenimine devam etme hakkından yararlanarak Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi

Felsefe Bölümüne kayıt yaptıran davacı tarafından, 1993 yılında mezun olduğu Ankara Üniversitesi Hukuk

Fakültesinde başarılı olduğu derslerden muafiyetinin yapılması istemiyle yaptığı başvurunun, Ankara

Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin 21. maddesinin 3. fıkrasındaki “en çok beş yıl önce” alınan derslerden muafiyetinin yapılabileceğine dair düzenleme doğrultusunda reddine ilişkin 02.10.2018 tarihli sayılı işlem ile söz konusu işlemin dayanağı olan Yönetmelik maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucu verilen kararın istinaf edilmesi üzerine verilen kararda; “Dava dosyasının incelenmesinden, 18.05.2018 tarihli 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Kanun’un 15.maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen Geçici 78. madde uyarınca, öğrenimine devam etme hakkından yararlanarak Ankara Üniversitesi

Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümüne kayıt yaptıran davacının, 1993 yılında mezun olduğu

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde başarılı olduğu; Hukuka Giriş, Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi I-II, Türk Dili I-II, Temel Yabancı Dil İngilizce I-II-III-IV, Beden Eğitimi, Hukuk Sosyoloji derslerinden muafiyetinin yapılması istemiyle 25.09.2018 tarihinde davalı idareye başvurduğu, başvurunun, Ankara

Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin 21. maddesinin 3. fıkrasındaki “en çok beş yıl önce” alınan derslerden muafiyetinin yapılabileceğine dair düzenleme doğrultusunda 02.10.2018 tarihli ve sayılı işlemle reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır… Somut uyuşmazlıkta, üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilere ilişkin ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması hususunda üniversite senatolarına tanınan takdir yetkisi

çerçevesinde, davalı üniversite tarafından anılan Yönetmelik maddesinin yürürlüğe konulduğu, zikredilen düzenlemeyle Ankara Üniversitesi tarafından belirlenen akademik standartlar doğrultusunda verilen eğitim alanlarında gerekli nosyonun kazandırılmasının hedeflendiği, ayrıca kullanılan bu takdir yetkisinin ilgili programdaki müfredat içeriğinin zamanla değişebileceği ve bu hususun da ilgililerin anılan dersle ilgili yeterlilikleri noktasında tereddüte sebebiyet verebilecek olması karşısında, söz konusu Yönetmeliğin 21.maddesinin 3.fıkrasındaki yer alan “en çok 5 yıl önce alıp” ifadesinin, Üniversitenin Anayasa ile garanti altına alınan bilimsel özerklik kavramı dahilinde ve üst hukuk normlarına uygun şekilde yapıldığı, bu haliyle söz konusu düzenlemenin 2547 sayılı Kanunun 44.maddesine ve kamu yararı ile eğitim-öğretim hizmetinin gereklerine aykırılığının bulunmadığı, dolayısıyla dayanak düzenleyici işlemin hukuka uygunluğunun tespiti karşısında, söz konusu hükme uygun olarak davacının beş yıldan önce aldığı derslerden muaf tutulması isteminin reddi yönünde tesis edilen bireysel işlemde de hukuka aykırılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmakla, aksi yöndeki mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; davanın reddine,” karar verildiği, 17.2.“İkinci üniversite” kapsamında Anadolu Üniversitesi Açık öğretim Fakültesi Felsefe programında alıp başarılı olduğu derslerden muaf tutulma istemiyle yapmış olduğu başvurusunun anılan üniversite tarafından reddine ilişkin işlemin iptali için açılan davada; Eskişehir 1’inci İdare Mahkemesi’nin (

) üniversitelerin yıllık eğitim öğretim programı ile takviminin, üniversite senatoları tarafından belirleneceğinin ilgili mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşıldığını ve ilgili idarenin işleminin mevzuata uygun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verdiği; anlaşılmıştır.

18. Sonuç itibariyle, başvuranın iddialarının, idarenin bu iddialar karşısında sunduğu bilgi, belge ve açıklamaların, ilgili mevzuat hükümlerinin, daha önceden benzer şikâyet başvuruları hakkında

Kurumumuzca alınan Ret Kararlarının ve benzer konulara ilişkin emsal yargı kararlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde, her ne kadar başvuran tarafından muafiyet talebinde bulunduğu bütün derslerin muaf tutulma koşullarını sağladığı ifade edilmişse de; idarece mevzuat doğrultusunda intibak işlemlerinin yapıldığı, muafiyeti kabul edilmeyen dersler yönünden idarece bilimsel gereklere uygun gerekçelerle işlem tesis edilerek mevzuata uygun davranıldığı anlaşılmakla söz konusu idari işlemlere dayanak düzenlemelerin Üniversitenin Anayasa ile garanti altına alınan bilimsel özerklik kavramı dahilinde ve üst hukuk normlarına uygun şekilde yapıldığı, bu haliyle söz konusu düzenlemelerin 2547 sayılı

Kanunun 44.maddesine ve kamu yararı ile eğitim-öğretim hizmetinin gereklerine aykırılığının bulunmadığı, anılan gerekçelerle başvuruya konu tesis edilen, İskenderun Teknik Üniversitesi

Rektörlüğü’nün ***tarihli işleminde hukuka aykırılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

20. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’ncimaddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu Denetçiliği Kurumu’na dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup; 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Hatay İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın Başvurana ve İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi