|
ÖZET: Başvuru, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nde mühendis olarak görev yapan bir memurun, mühendislik unvanına dayalı zam ve tazminat taleplerinin reddedilmesi üzerine yapılmıştır. Başvuran, 2018 yılında Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra, mühendislik unvanı ile zam ve tazminat ödemelerinden faydalandığını, ancak 2023 yılı Temmuz ayından itibaren bu ödemelerin kesildiğini iddia ederek, yoksun kaldığı farkların yasal faizleri ile birlikte kendisine ödenmesini talep etmiştir.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, başvuranın talebinin reddine ilişkin gerekçelerini, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yazısına dayandırarak açıklamıştır. Bu yazıya göre, başvuranın ikinci lisans eğitiminin, mühendislik unvanı için gerekli olan mesleki üst öğrenim olarak kabul edilmediği belirtilmiştir. Ayrıca, ilgili mevzuat ve yargı kararları, teknik hizmetler sınıfında görev yapanların yalnızca atanılabilecek mesleki bir üst öğrenim bitirmeleri durumunda zam ve tazminat alabileceklerini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesine karar vermiştir. Başvuran, bu karara karşı Kocaeli İdare Mahkemesi’nde dava açma hakkına sahiptir. İdarenin, başvuruya ilişkin işlemleri zamanında ve gerekçeli olarak ilettiği, ancak başvuru yollarını belirtme ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/9798-S.24.15125
BAŞVURU NO : 2024/5199
KARAR TARİHİ : 17.09.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Mühendislik zam ve tazminatlarından faydalandırılma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23.04.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nde teknik hizmetler (TH) sınıfına tabi kadrosuna haiz memur olarak görev yapmakta olduğunu, 20/07/2018 tarihinde
Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünden mezun olduğunu, mezuniyet belgesini kuruma ibraz ettiği tarihi takip eden aybaşından (Ağustos 2018) geçerli olmak üzere / Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, 160 Seri No.lu Devlet Memurları Genel Tebliği ve Maliye Bakanlığı Mülga Bütçe ve Kontrol Genel Müdürlüğü (BÜMKO) mütalaaları gereği zam ve tazminatların Mühendis unvanı gözetilerek ödenmekteyken, 2023 yılı Temmuz maaş dönemi ile birlikte
Mühendislik unvanına esas zam ve tazminatlardan mahrum bırakıldığını iddia ederek 2023 yılı Temmuz maaş döneminden başlanarak yoksun bırakıldığı zam ve tazminat farklarının yasal faizleri ile hesaplanarak tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 10/06/2024 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Kocaeli Büyükşehir
Belediye Başkanlığı tarafından 03/07/2024 tarihinde gönderilen E- – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün Kurumlarına yazılan 14.03.2023 tarih ve E. sayılı yazısında “üst öğrenimden ilgililerin ortaöğretim üzerine önlisans veya lisans eğitimi bitirmelerinin anlaşılması, bu üst öğrenimin “mesleki” olup olmadığı hususunda ise Yükseköğretim Kurulu kararlarına göre işlem yapılması gerekmektedir. Bu itibarla, ilgi yazı ekinde yer alan ve lisans mezunu olmakla birlikte başka bir lisans eğitimi alan personelin bu ikinci
/
eğitimlerinin son öğrenim durumlarının bir üst öğrenimi sayılmayacağından, ikinci lisans eğitimleri dikkate alınarak zam ve tazminatlarının ödenmesinin mümkün olmadığı” değerlendirildiğinden başvuranın talebi ile ilgili olarak yapılacak bir işlemin bulunmadığı, 2.2. 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 4.maddesinin 1-e fıkrasında “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.” hükmü ile Yine 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin E-Uygulamaya İlişkin Ortak
Açıklamalar bölümünün 3. maddesinde “Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde de belirtildiği üzere, kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek, diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, intibak işlemlerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, belgelerin kuruma ibrazını takip eden ay başından geçerli olmak üzere, ita amirlerinden alınacak ödeme onayı ile, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatlar ödenecek, bunlar için ayrıca yıl içinde kontrol işlemi yapılmayacaktır.
Sağlık ve teknik hizmetler sınıflarında yer alan personelin bitirdiği üst öğrenimin mesleki bir üst öğrenim olup olmadığı hususu, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 43 üncü maddesinin (b) bendi uyarınca alınan Yükseköğretim Kurulu kararlarına istinaden tespit edilecektir.” hükmünün belirtildiği, Yüksek
Öğretim Kurulu Başkanlığı’nın 17.03.2023 tarih sayılı yazısında “mezun oldukları ilgili dalın mühendis unvanı kullandığı, yükseköğretim kurumlarımız bünyesinde her iki lisans öğrenimin aynı düzeyde olduğundan mesleki üst öğrenimi olarak değerlendirilemeyeceğine” karar verildiğinin bildirildiği, 2.3. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 14.03.2023 tarih ve E. sayılı yazısında “… lisans mezunu olmakla birlikte başka bir lisans eğitimi alan personelin bu ikinci eğitimlerinin son öğrenim durumlarının bir üst öğrenimi sayılmayacağından, ikinci lisans eğitimleri dikkate alınarak zam ve tazminatlarının ödenmesinin mümkün olmadığı”nın değerlendirildiği, Başvuranın, 06.03.2024 tarihli başvurusu ile üst öğrenime ilişkin zam ve tazminattan yararlanmayı talep ettiği, Kurumca adı geçene verilen 27.03.2024 tarih ve E. sayılı cevabi yazıda; iki lisans öğreniminin aynı düzeyde olduğu ve mesleki üst öğrenim olarak değerlendirilemeyeceği belirtilerek üst öğrenime ilişkin zam ve tazminat ödemesi yapılamayacağının bildirildiği,
2.4. Hazine ve Maliye Bakanlığının 17.03.2014 tarih ve sayılı yazısında “Buna göre, teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına dahil kadrolarda bulunan personelin söz konusu hizmet sınıflarına atanılabilecek herhangi bir meslek; üst öğrenimi bitirmeleri halinde, kariyerleri için öngörülen zam ve tazminatın ödenmesinde, bitirilen üst öğrenimin ‘kadro göreviyle ilgili olması”, “kurumun görev alanıyla ilgili olması” veya “mevcut mesleki öğrenimin program ve bölüm bazında devamı mahiyetinde bir üst öğrenim olması” gibi şartların aranmasına gerek bulunmadığı, sadece bulunulan hizmet sınıfına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimin bitirilmiş olmasının yeterli görülmesi gerektiği” değerlendirilmektedir. Yine zam ve tazminat yetkisinin Hazine ve Maliye Bakanlığının yetkisinde olduğu dönemde Ankara Büyükşehir
Belediyesine verilen E. sayılı görüşte de “bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğreniminin karşılığı olan zam ve tazminatların ödeneceğinin” belirtildiği, Kuruma mühendislik diplomasını ibraz ettiği 24.07.2018 tarihinden itibaren 2023 yılı Haziran ayına kadar (Haziran ayı dahil)
mühendise ödenen zam ve tazminattan yararlandırıldığı, ancak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün son görüşü doğrultusunda unvanlı başvurana mühendislere ödenen zam ve tazminatların ödenmediği, /
2.5. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir davanın bulunmadığı, hususları ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.””, 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; 5.1. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesi; “II. Teknik Hizmetler Sınıfı, Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı
Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder” 5.2. “Kapsam” başlıklı 146 ncı maddesi; “Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir. Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu
Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.) Bu Kanun gereğince ödenecek aylık, taban aylığı, kıdem aylığı zam ve tazminatlar ile diğer ödemeler toplamının brüt tutarı, bulunulan yerde İş Kanunu gereğince işçiler için tespit olunan asgari ücretin aylık tutarından az olamaz: az olması halinde, aradaki fark memurun diğer özlük hakları ile ilgilendirilmeksizin tazminat olarak ödenir.”
/
5.3. “Zam ve tazminatları” düzenleyen 152 nci maddesinin “III- Ortak Hükümler” bölümünün birinci fıkrası; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları, bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının
Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı
Kararı ile yürürlüğe konulur.” 5.4. Ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “II-Teknik Hizmetler Sınıfı” bölümü; UNVANI Derece 1/1/1994’den İtibaren 1/1/1995’den İtibaren
Uygulanacak Ek Uygulanacak Ek
Göstergeler Göstergeler
II- TEKNİK HİZMETLER SINIFI
a) Kadroları bu sınıfa dâhil olup, en az 4 yıl süreli 1 3200 3600 yükseköğretim veren fakülte veya yüksekokullardan
2 2600 3000
mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek
Mühendis, Mühendis, Yüksek Mimar ve Mimar ile şehir
3 1900 2200
plancısı ve Bölge Plancısı unvanını almış olanlar
4 1450 1600
5 1100 1300
6 950 1150
7 850 950
8 750 850
b) (Değişik: 1/5/2003-4856/42/d md.) Kadroları bu 1 2600 3000 sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren
2 1900 2200
fakülte ve yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Jeolog, Hidrojeolog, Hidrolog,
3 1350 1600
Jeomorfolog, Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, İstatistikçi, Yöneylemci (hareket araştırmacısı),
4 1300 1500
Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager unvanını almış olanlarla Teknik Yüksek Öğretmen 5 1000 1200
Okulu mezunları,
6 9800 1100
7 800 900
8 700 800
c) Kadroları bu sınıfa dâhil olup da yukarıda sayılanlar 1 2600 3000 dışındaki yükseköğrenim mezunları ile Yüksek
2 1900 2200
Tekniker ve Tekniker unvanını almış olanlar,
3 1350 1600
4 1300 1500
1000 1200
9800 1100
800 900
700 800
d) Kadroları bu sınıfa dâhil olup da yukarıda sayılanlar 1 1350 1500 dışında kalanlar,
2 1000 1100
/
3 570 800
4 600 650
6. 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 saylı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar Bakanlar Kurulu
Kararının; 6.1. “Parasal tutarlar ve kesintiler” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi; “II ve III sayılı cetvellere göre ödemeye esas olacak tazminatların oranları, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun “Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde sınıf, derece, unvan ve öğrenim durumu itibarıyla yer alan üst sınırları hiçbir şekilde geçemez.” 6.2. “Esas alınacak sınıf, kariyer, kadro ve görev unvanları” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi; “ I sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer alan zamlar ile II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyeri, …
esas alınır.” 6.3. “Bazı özel durumlara ilişkin esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi; Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir.
Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.” 6.4. Karar’a ekli (II) sayılı Özel Hizmet Tazminatı cetvelinin Teknik Hizmetler bölümünün 6 ncı sırası; “Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dâhil), işletme, fabrika ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park, bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde yapılan kontrollük hizmetleri dâhil), çalışılan her gün için aşağıda gösterilen oranlarda ayrıca özel hizmet tazminatı ödenir. Faal durumdaki hizmet binalarının tadilat, bakım ve onarımı işleri açık çalışma mahalli kapsamında değerlendirilmez.
a) 1/a, b ve c sıralarında sayılanlara ………….. : 3,0 b) 1/d sırası ile 2 nci sırada sayılanlara ……….: 2,0 c) 3 ve 4 üncü sıralarda sayılanlara …………….: 1,2
Bu ek özel hizmet tazminatının ödenmesinde ilgililerin kadroları esas alınır. Tazminatın kimlere ödeneceği; iş programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık dönemler itibarıyla ilgili birim amirlerince belirlenir. Ödemeler görevin filen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılır.”
/
7. 11/05/2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 160 Seri No’lu Devlet Memurları
Kanunu Genel Tebliği’nin ‘E-Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar’ başlıklı bölümünün 3 üncü maddesi; “Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde de belirtildiği üzere, kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek, diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, intibak işlemlerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, belgelerin kuruma ibrazını takip eden aybaşından geçerli olmak üzere, ita amirlerinden alınacak ödeme onayı ile cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatlar ödenecek, bunlar için ayrıca yıl içinde kontrol işlemi yapılmayacaktır.
Sağlık ve teknik hizmetler sınıflarında yer alan personelin bitirdiği üst öğrenimin mesleki bir üst öğrenim olup olmadığı hususu, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 43 üncü maddesinin (b) bendi uyarınca alınan Yükseköğretim Kurulu kararlarına istinaden tespit edilecektir.” hükümlerini amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığında unvanı ile görev yapmakta iken 20/07/2018 tarihinde Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesî/Mühendislik
Fakültesî/Endüstri Mühendisliği bölümünden endüstri mühendisi unvanı ile mezun olduğunu, akabinde diplomasını ibraz ederek mühendislik zam ve tazminatlarından yararlandırıldığını ancak 2023 yılı Temmuz ayından itibaren söz konusu zam ve tazminatların ödenmediğini belirterek 2023 yılı Temmuz maaş döneminden başlanarak yoksun bırakıldığı zam ve tazminat farklarının yasal faizleri ile hesaplanarak tarafına ödenmesini talep etmiştir.
10. Başvuruya muhatap Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada ise; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 14.03.2023 tarih ve
E. sayılı yazısında “üst öğrenimden ilgililerin ortaöğretim üzerine önlisans veya lisans eğitimi bitirmelerinin anlaşılması, bu üst öğrenimin “mesleki” olup olmadığı hususunda ise Yükseköğretim Kurulu kararlarına göre işlem yapılmasının gerektiği, Bu itibarla, ilgi yazı ekinde yer alan ve lisans mezunu olmakla birlikte başka bir lisans eğitimi alan personelin bu ikinci eğitimlerinin son öğrenim durumlarının bir üst öğrenimi sayılmayacağından, ikinci lisans eğitimleri dikkate alınarak zam ve tazminatlarının ödenmesinin mümkün olmadığı” değerlendirildiğinden başvuranın talebi ile ilgili olarak yapılacak bir işlemin bulunmadığı belirtilmiştir.
11. Anayasanın 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği öngörülmüş; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise, memurlara, Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, kurala bağlanmıştır
/
12. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde de, hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ne miktarda, hangi usul ve esaslara göre iş güçlüğü, iş riski ve temininde güçlük zammı ile mali sorumluluk ve özel hizmet tazminatı ödeneceğinin Cumhurbaşkanı
Kararı ile belirleneceği kuralına yer verilmiştir.
13. Uyuşmazlık konusu hususta olduğu gibi yerel yönetimlerde benzer tereddütlerin oluştuğu, 2023 yılı içerisinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü; özellikle kadrosunda olup mühendislik bitirenlere mühendis kadroları için öngörülen zam ve tazminatların ödenemeyeceği hakkında görüş belirttiği ve anılan görüş yazısının tüm yerel yönetimlere iletildiği görülmüştür.
14. Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesinde, “… Ancak, Teknik
Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda görevli olup da, bu görevleri ile ilgili olmayan bir üst öğrenimi bitirenler için önceki öğrenim durumlarına ait tazminat oranları esas alınır. …” hükmü yer almaktadır. Diğer taraftan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin
Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.” hükmü yer almaktadır. Ayrıca,
160 Seri Nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde ise, “Kararın 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (e) bendinde de belirtildiği üzere, kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek, diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, intibak işlemlerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, belgelerin kuruma ibrazını takip eden ay başından geçerli olmak üzere, ita amirlerinden alınacak ödeme onayı ile cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatlar ödenecek, bunlar için ayrıca yıl içinde kontrol işlemi yapılmayacaktır. Sağlık ve teknik hizmetler sınıflarında yer alan personelin bitirdiği üst öğrenimin mesleki bir üst öğrenim olup olmadığı hususu, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 43 üncü maddesinin (b)
bendi uyarınca alınan Yükseköğretim Kurulu kararlarına istinaden tespit edilecektir.” açıklamasına yer
verilmiştir. Yine, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 3 üncü maddesinde, “… r) Ön Lisans:
Ortaöğretim yeterliliklerine dayalı, en az iki yıllık bir programı kapsayan nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan veya lisans öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir yükseköğretimdir. s) Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretimdir…” hükmü yer almaktadır.
15. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/6/2021 tarihli ve E: / K: / sayılı
Kararında ise, “657 sayılı Kanun’un 152. maddesi uyarınca yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına
Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın yukarıda metnine yer verilen 4. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, teknik hizmetler sınıfında görev yapanlara ödenecek zam ve tazminatlarda kariyerlerinin esas alınması için gereken şartın ‘bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirmek’ olduğu görülmektedir.” denildiği, Bu itibarla “üst öğrenimden” ilgililerin ortaöğretim üzerine ön lisans veya lisans; ön lisans eğitimi üzerine lisans eğitimini bitirmelerinin anlaşılması, bu üst öğrenimin “mesleki” olup olmadığı hususunda ise
Yükseköğretim Kurulu kararlarına göre işlem yapılması gerektiği, anlaşılmaktadır.
16. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurulduğunda; Başvuranın ilk işe başlayışının bilgisayar işletmeni olması, 2013 yılında görevde yükselme sınavıyla unvanı alması, önceki
/
mezuniyetinin iktisat fakültesi/iktisat lisans bölümü olduğu, 2018 yılında mezun olduğu endüstri mühendisliği bölümünün iktisat fakültesi üst öğrenimi sayılmayacağı açık olduğundan, idarece başvurana karşı gerçekleştirilmiş olan iş ve işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği; ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kocaeli İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre;
BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/