| ÖZET: Başvuran, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Doku Mühendisliği Doktora Programı’na yaptığı başvuruda 67,8 puan alarak 70 barajının altında kaldığını ve mülakat sonucunda 60 puan aldığını belirtmiştir. Mülakatın usul yönünden geçerliliği ve jüri üyelerinin sağlık alanında diplomasının olmaması nedeniyle sınavın iptal edilmesini talep etmiştir. Danıştay, başvuranın iddialarını değerlendirirken, Yükseköğretim Kanunu ve ilgili yönetmeliklerin, doktora programlarına kabulde ALES puanı ve mülakat sonuçlarının dikkate alınacağını belirttiğini vurgulamıştır. Ayrıca, mülakatın değerlendirilmesinin jüri üyeleri tarafından yapıldığını ve başvuranın bilimsel bilgiye hâkimiyetinin, deneyim ve iletişim becerilerinin değerlendirildiğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, mülakatın usul yönünden geçerliliği ve jüri üyelerinin yeterliliği açısından herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmediği için başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 3288-3288
BAŞVURU NO : 2018/11421
KARAR TARİHİ : 12/02/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Doku Mühendisliği doktora programına alım sınavının iptal edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24/09/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda …; Sağlık
Bilimleri Üniversitesi Doku Mühendisliği Doktora Programına başvuru yaptığını, sınav sonuç duyurusuna göre 67,8 alarak 70 baraj puanının altında kaldığını, bunun üzerine 17/08/2018 tarihinde CİMER aracılığıyla şikâyet başvurusu yaptığını, tarihinde e-posta aracılığıyla verilen cevapta, yüksek lisansıyla ilgili çalışmaları ve bilimsel yayın yapıp yapmadığı değerlendirilerek 3 jüri üyesinin ortak görüşüyle mülakattan 60 alarak kaldığının belirtildiğini, ancak mülakatta hangi soruların sorulduğu ve hangisinin kaç puana karşılık geldiğinin belirtilmediğini, buna rağmen objektif değerlendirme yapıldığının iddia edildiğini açıklamakta ve mülakatın usul yönünden, sınavın bütününün ise jüri üyelerinin en azından birinin bile sağlık alanında diplomasının olmamasından dolayı esastan bozulmasını ve sınavın iptal edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 03/10/2018 tarihli ve … sayılı bilgi-belge talep yazısına istinaden
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğünün 31/10/2018 tarihli ve … sayılı yazısında; 2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Dönemi Lisansüstü Giriş Sınavı kapsamında Doku Mühendisliği Doktora Programına başvuran …’nun ilgili programa kesin kayıt hakkı kazanamaması ile ilgili bilgi ve belgeler sunulmuştur. Bu bilgi-belgelere bakıldığında;
2.1) Başvuranın 2,60 lisans not ortalaması ile Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi
Biyoloji Bölümü mezunu ve 3,06 not ortalaması ile Harran Üniversitesi Sağlık Bilimleri
Enstitüsü Perfüzyonist yüksek lisans mezunu olduğu, 2018-ALES İlkbahar Dönemi sonuçlarına göre ALES-SAY puanının 67,78 ve 05/03/2017 tarihli YÖK DİL puanının
60 olduğu;
2.2) Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nün (SBE) 02/08/2018
toplantı tarihli, 22 toplantı sayılı ve 01 nolu kararıyla Enstitü Ana Bilim Dallarının
Lisansüstü Programlarına Giriş Sınav Jürilerinde görev alacak öğretim üyelerinin tespitine, oy birliği ile karar verildiği ve Doku Mühendisliği Ana Bilim Dalı Doktora Programına Giriş Sınavları Jürisi için Asıl Jüri Üyeleri olarak Doç. Dr. … Dr. Öğretim
Üyesi … ve Dr. Öğretim Üyesi …’nin, yedek olarak ise Doç. Dr. … ile Dr. Öğretim
Üyesi …’nin belirlendiği;
2.3) Söz konusu programa toplam 6 kişinin başvurduğu, bir kişinin koşulları
sağlamadığı gerekçesiyle ön değerlendirmede elendiği;
2.4) 08/08/2018 tarihinde test usulü yazılı bilimsel değerlendirme sınavının yapıldığı
ve başvuranın 65 aldığı sınavda, diğer adayların 85, 75 ve 70 (iki kişi) puan aldığı;
2.5) Başvuranın 17/08/2018 tarihinde hem CİMER başvurusu yaptığı, hem de
Üniversiteye itiraz dilekçesi verdiği; bunlara cevaben Doku Mühendisliği
Anabilim Dalı Başkanlığının 11/09/2018 tarihli …’ye yazısında; “Aday … 2018-
2019 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Dönemi Lisansüstü Programlara Giriş Doku
Mühendisliği Doktora Programına başvurarak Bilimsel yazılı sınav ve mülakata girmeye hak kazanmıştır. İlgili programa Sağlık Bilimleri Enstitüsü tarafından belirlenen şartlara göre öğrenci kabulü ve yerleştirilmesinde göz önünde bulundurulan genel başarı puanı, ALES puanının %50’si, lisans notunun %20’si, her biri eşit oranda katkı sağlamak üzere bilim sınavı ve mülakatın toplam puanının %30’u alınarak hesaplanmaktadır. Aday yazılı bilim sınavında 65, mülakatta ise 60 puan alarak, ALES ve lisans notu oranları da eklendiği zaman doktora programı için gereken 70 puan sınırını aşamamıştır. Adayın test şeklinde yapılan Bilimsel Sınav dokümanı ve testin cevap anahtarı ekte sunulmuştur.
Mülakat sırasında yapılan sözlü sınavda, öğrencinin başvurduğu Doku Mühendisliği alanıyla ilgili bilgi ve beceri düzeyini objektif olarak tespit edebilmek için kendisine sorular yöneltilmiştir. Ayrıca, adaydan yüksek lisans eğitiminde yaptığı bilimsel çalışmaları anlatması istenmiş ve yüksek lisanstan sonra bilimsel yayın çıkarılma çalışmasının olup olmadığı sorulmuştur. Adaydan bu programa girme amacını ve hedeflerini anlatması istenmiştir. Adayın sorulara karşı verdiği cevapların tutarlılığı ve sözlü anlatım performansına göre, 3 jüri üyesinin ortak görüşüyle adaya 60 sözlü puanı verilmesi uygun bulunmuştur.”
2.6) Kurumumuzun bilgi-belge talep yazısına cevaben Doku Mühendisliği
Anabilim Dalı Başkanlığının …’ye gönderdiği açıklamalarında; “2018-2019 eğitim-öğretim yılı güz dönemi Doku Mühendisliği Programı lisansüstü eğitimi için başvuran adaylar, Enstitümüz tarafından yayınlanan ‘Lisansüstü Başvuru Koşulları ve
Kontenjanları Kılavuzu’nda belirtilen kural ve esaslara göre ve yine Enstitümüz tarafından belirlenen takvime uygun olarak 08/05/2018 tarihinde yazılı bilimsel değerlendirme sınavına ve aynı tarihte mülakat değerlendirmesine alınmıştır. Adayların genel başarı puanı, ALES ya da TUS puanının % 50’si, lisans not ortalamasının % 20’si ve lisansüstü programlara giriş sınavında (mülakatın % 50’si ve yazılı olarak yapılan bilimsel değerlendirme sınavının % 50’sinden oluşmak üzere) alınan notun % 30’u hesaplanarak elde edilmiştir. Genel başarı puanı 100 üzerinden 70 ve üzeri olan adaylar
“Başarılı” olarak değerlendirilmiştir.
08/08/2018 tarihli Doku Mühendisliği Doktora Programı giriş sınavına girmeye hak kazanan tüm adayların puan bilgilerini içeren değerlendirme sonuçları ekte sunulmuştur. Başvuruda bulunan beş aday arasından ‘Genel Başarı Puanı’na göre üçü başarılı sonuç elde edecek puan almış ve programa kayıt yaptırmaya hak kazanmıştır. Adaylardan … 67,83 genel başarı puanı alarak programa girmeye hak kazanamamıştır…
Adaylardan …’na başvuru öncesinde iyi niyet çerçevesinde her türlü bilgi ve yardım verilmiştir.
Daha önceki başvuru dönemlerinde, Sağlık Bilimlerinden Perfüzyon Bölümüm mezunlarının doktoraya başvurusu alınmamaktaydı. Adayın sorusu üzerine Doku Mühendisliğinin
‘disiplinlerarası bölüm olduğu için birçok sağlık, fen ve mühendislik bölümleri kabul edilebildiği’ bilgisi e-posta ile verilmiştir. Ekte verilen e-postalarda da izleneceği üzere, bölümümüze başvurmak istediği zaman adayın isteği üzerine ve iyi niyet göstergesi için
Perfüzyon Bölümünün de Doktoraya Giriş Şartları içinde bulunması Enstitü Yönetimine başvurarak sağlanmıştır. Bu durum, Üniversitemizin her türlü alandan araştırmacıları bir araya getirerek disiplinlerarası bir çalışma ortamı sağlama misyon ve vizyonuna da hizmet etmektedir. Ayrıca, diğer bir iyi niyet göstergesi olarak, adayın yazılı sınavda cevap kâğıdından 9. sorunun cevabını doldurmadığı, buna rağmen soru kâğıtlarında şıkkı işaretlediği için fazladan 5 puan verilmesi örnek gösterilebilir.
Yapılan sözlü sınavı sürecinde adaya, alana olan hâkimiyetinin anlaşılması için yaptığı çalışmalar sorulmuştur. Adayın yayın çıkarmaması değerlendirmeye alınmamıştır. Adayın özellikle kendi bilimsel çalışma fikirlerine dair detayları yeterince anlaşılır ve net şekilde ifade edemediği jüri üyelerince tespit edilmiştir.
Özet olarak, adayın ALES puanı 67,78, lisans notu 75,6 ve bilim sınavı notu 65 olarak belirlenmiş ve mülakat değerlendirmesinde jüri üyeleri tarafından, başvurulan alanda bilimsel bilgiye hâkimiyet, konuyla ilgili geçmiş deneyim ve kazanımlar, bilimsel ve teknolojik araştırma ile lisansüstü eğitime olan ilgi ve bu konularda gelişime yatkınlık, bir konuyu kavrayıp özetleme ve ifade edebilme kabiliyeti ve iletişim becerileri açısından değerlendirildiğinde 100 üzerinden 60 puana layık görülmüştür. Ancak adayın, genel başarı puanının hesaplanması sonucu başarılı sayılabilmesi için mevcut ALES puanı, lisans notu ve bilim sınavının katkı yüzdeleri göz önünde bulundurularak hesaplama yapıldığında mülakat sınavından en düşük 74,47 puan alması gerekmektedir. Bu nedenle aday programa kayıt hakkı kazanamamıştır. Adayın genel başarı puanına göre kayıt hakkı kazanamamasını yalnızca mülakata bağlayarak kişisel olarak algıladığı ve durumu jüri üyelerine ve Üniversitemize yönlendirmeye çalıştığı net olarak anlaşılmaktadır.” şeklinde cevap verildiği görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve
kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesine göre; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5’inci maddesinin birinci fıkrasına göre; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 6/11/1981 tarihli ve 17506 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanunu’nun;
5.1) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma
ve sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinin (c) bendine göre; “… lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
5.2) “Lisans üstü öğretim:” başlıklı 50’inci maddesinin a bendine göre; “Lisans düzeyinde
öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim kurumlarında yüksek lisans, veteriner hekimlikte uzmanlık, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenler, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçilirler.”
6) 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliği’nin “Başvuru ve kabul” başlıklı 16’ncı maddesine göre; “(1) Doktora programına başvurabilmek için adayların; a) Tezli yüksek lisans diplomasına sahip olmaları ve
ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla ilgili senato kararı ile belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir. b) Tıp, diş hekimliği, veteriner, eczacılık fakülteleri ile hazırlık sınıfları en az on yarıyıl süreli lisans diplomasına veya Sağlık
Bakanlığınca düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlık yetkisine sahip olmaları ve ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla senato tarafından belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir. c) Lisans derecesiyle doktora programına başvuranların lisans mezuniyet not ortalamalarının 4 üzerinden en az 3 veya muadili bir puan olması ve ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 80 puandan az olmamak koşuluyla senato tarafından belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir. Doktora programına başvuracak olanların programa kabulünde, ALES puanı yanı sıra yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme sınavı ve/veya mülakat sonucu ile yüksek lisans derecesiyle başvuranlar için yüksek lisans not ortalaması da değerlendirilebilir. Bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile başvuru koşulları ve öğrenci kabulüne dair diğer hususlar ilgili senato tarafından düzenlenen yönetmelikle belirlenir. (2) Hazırlık sınıfları hariç, on yarıyıl süreli lisans eğitimi alanlar yüksek lisans derecesine sahip sayılır. (3) ALES puanının % 50’den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı senato tarafından belirlenir.
Yükseköğretim kurumu yalnız ALES puanı ile de öğrenci kabul edebilir. ALES’e eşdeğer kabul edilen ve Yükseköğretim Kurulunca ilan edilen eşdeğer puanlar, her bir üniversitenin senato kararları ile yükseltilebilir…”
7) 31/01/2017 tarihli ve 29965 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bilimleri
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin;
7.1) “Doktora programlarına başvuru koşulları” başlıklı 11’inci maddesinin ilgili
fıkralarına göre; “(1) Doktora programlarına başvuru koşulları aşağıdaki gibidir: a) İlgili alandan tezli yüksek lisans diplomasına; hazırlık sınıfları hariç tıp, diş hekimliği, veteriner ve eczacılık fakültelerinden mezuniyet diplomasına, Sağlık Bakanlığınca düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlık yetkisine sahip olmak, b) Başvurulan programın puan türünde 55 standart puandan az olmamak koşuluyla Senato tarafından belirlenecek ALES puanına sahip olmak, c) Merkezi yabancı dil sınavından Enstitü Yönetim Kurulu önerisi Senato kararı ile 55 puandan az olmamak koşuluyla belirlenen yabancı dil asgari taban puanına veya
ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından eşdeğerliliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından muadil puana sahip olmak, ç) Lisans diplomasıyla doktora programlarına başvuranlar için 80 standart puandan az olmamak koşuluyla Senato tarafından belirlenecek
ALES puanına ve lisans mezuniyet not ortalamalarının dört üzerinden en az üç veya muadili bir puana sahip olmak, …”
8.2) “Genel başarı değerlendirmesi” başlıklı 12’nci maddesinin ilgili fıkralarına göre; “(1)
Adayların değerlendirilmesi sınav jürileri tarafından yapılır. Sınav jürisi anabilim dalı kurulu kararı doğrultusunda anabilim dalı başkanlığınca önerilen ve enstitü yönetim kurulu kararıyla onaylanan en az üç asıl, iki yedek öğretim üyesinden oluşur… (2) Yüksek lisans ve doktora programına öğrenci kabulünde, adayların genel başarı notu; 100 üzerinden tam nota dönüştürülen ALES ya da TUS puanının % 50’si, lisans ve/veya yüksek lisans not ortalamasının
% 20’si ve lisansüstü programlara giriş sınavı (Senato tarafından belirlenecek mülakat ve/veya yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme sınavı) tam notu üzerinden alınan notun % 30’u alınarak hesaplanır… (4) Doktora programlarında lisansüstü programlara giriş sınavı tam not üzerinden en az % 60 alan ve genel başarı notunda da tam notun (100) en az %70’ini sağlayan adaylar başarılı kabul edilir. Başarılı adayların kendi içinde sıralaması, lisansüstü programlara giriş sınav jürisi tarafından genel başarı notuna göre yapılır. Genel başarı puanının eşitliği halinde adayların lisansüstü programlara giriş sınav notu dikkate alınır.”
9) T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü 2018-2019 Eğitim-Öğretim
Yılı Güz Dönemi Lisansüstü Başvuru Koşulları ve Kontenjanları Kılavuzunun “V. Yeni
Öğrenci Giriş Sınavı Değerlendirmesi” başlıklı bölümünde; “Sağlık Bilimlerin Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği esasları kapsamında yeni öğrenci giriş sınavı değerlendirmesinde; (1) Adayların değerlendirilmesi sınav jürileri tarafından yapılır. Sınav jürisi ana bilim dalı kurulu kararı doğrultusunda ana bilim dalı başkanlığınca önerilen ve enstitü yönetim kurulu kararıyla onaylanan en az üç asıl, iki yedek öğretim üyesinden oluşur. Bir ana bilim dalında yürütülen farklı lisansüstü programlar için ayrı jüriler kurulabilir. (2) Yüksek lisans ve doktora programına öğrenci kabulünde, adayların genel başarı notu; 100 üzerinden tam nota dönüştürülen ALES ya da TUS puanının % 50’si, lisans ve/veya yüksek lisans not ortalamasının % 20’si ve lisansüstü programlara giriş sınavı (Senato tarafından belirlenecek mülakat ve/veya yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme sınavı) tam notu üzerinden alınan notun % 30’u alınarak hesaplanır… (4) Doktora programlarında lisansüstü programlara giriş sınavı tam not üzerinden en az % 60 alan ve genel başarı notunda da tam notun (100) en az %70’ini sağlayan adaylar başarılı kabul edilir. Başarılı adayların kendi içinde sıralaması, lisansüstü programlara giriş sınav jürisi tarafından genel başarı notuna göre yapılır. Genel başarı puanının eşitliği halinde adayların lisansüstü programlara giriş sınav notu dikkate alınır…”
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm
dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran …’nun; Sağlık Bilimleri Üniversitesi Doku
Mühendisliği Doktora Programı alımlarına ilişkin sonuç duyurusuna göre 67,8 puan alarak 70 baraj puanının altında kaldığını, yaptığı itiraz üzerine verilen cevapta yüksek lisansıyla ilgili çalışmaları ve bilimsel yayın yapıp yapmadığı hususlarının değerlendirilerek 3 jüri üyesinin ortak görüşüyle mülakattan 60 alarak kaldığının belirtildiğini, ancak mülakatta hangi soruların sorulduğu ve hangisinin kaç puana karşılık geldiğinin belirtilmediğini, buna rağmen objektif değerlendirme yapıldığının iddia edildiğini açıklayarak mülakatın usul yönünden, sınavın bütününün ise jüri üyelerinin en azından birinin bile sağlık alanında diplomasının olmamasından dolayı esastan bozulmasını ve sınavın iptal edilmesini talep ettiği görülmüştür.
12) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan
değerlendirmede;
12.1) Lisansüstü eğitim usul ve esaslarının Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan
yönetmelikle belirleneceğinin ve yükseköğretim kurumlarında doktora yapmak isteyenlerin, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçileceğinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda hüküm altına alındığı; buna göre doktora programlarına kabullerde, yükseköğretim kurumunun yalnız ALES puanı ile öğrenci kabul edebileceği gibi ALES puanı yanı sıra yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme sınavı ve/veya mülakat sonucu ile yüksek lisans derecesiyle başvuranlar için yüksek lisans not ortalamasının da değerlendirilebileceğinin ve bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile başvuru koşulları ve öğrenci kabulüne dair diğer hususların yükseköğretim kurumlarının yönetmelikleriyle belirleneceğinin Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde düzenlendiği ve yukarıda 8.1 nolu paragrafta açıklandığı üzere Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinde ise, adayların değerlendirilmesinin sınav jürileri tarafından yapılacağının, sınav jürisinin anabilim dalı kurulu kararı doğrultusunda anabilim dalı başkanlığınca önerilen ve enstitü yönetim kurulu kararıyla onaylanan en az üç asıl, iki yedek öğretim üyesinden oluşacağının ve adayların genel başarı notunun, 100 üzerinden tam nota dönüştürülen ALES ya da TUS puanının % 50’si, lisans ve/veya yüksek lisans not ortalamasının % 20’si ve lisansüstü programlara giriş sınavının (Senato tarafından belirlenecek mülakat ve/veya yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme sınavı) tam notu üzerinden alınan notun % 30’unun alınarak hesaplanacağının ve giriş sınavının tam notu üzerinden en az
% 60 alan ve genel başarı notunda da tam notun (100) en az %70’ini sağlayan adayların başarılı kabul edileceğinin düzenlendiği ve bunların yukarıda 8.2 nolu paragrafta yer verilen Kılavuzla da duyurulduğu; belirlenen bu çerçevede, gelen bilgi ve belgelerden, söz konusu doktora alım sürecinin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
12.2) Başvuranın, yüksek lisansıyla ilgili çalışmaların ve bilimsel yayın yapıp yapmadığının
değerlendirildiği ve jürinin ortak görüşüyle 60 aldığı mülakatta hangi soruların sorulduğunun ve hangisinin kaç puana karşılık geldiğinin belirtilmemesine rağmen objektif değerlendirme yapıldığının iddiası değerlendirildiğinde; Kurumumuza verilen cevaptan adayların, başvurulan alanda bilimsel bilgiye hâkimiyet, konuyla ilgili geçmiş deneyim ve kazanımlar, bilimsel ve teknolojik araştırma ile lisansüstü eğitime olan ilgi ve bu konularda gelişime yatkınlık, bir konuyu kavrayıp özetleme ve ifade edebilme kabiliyeti ve iletişim becerileri açısından değerlendirildiği ve başvurandan da yüksek lisans eğitiminde yaptığı bilimsel çalışmaları anlatmasının istendiği ve yüksek lisanstan sonra bilimsel yayın çalışmasının olup olmadığının sorulduğu, ayrıca bu programa girme amacını ve hedeflerini anlatmasının istendiği, bu çerçevede başvuranın sorulara verdiği cevapların tutarlılığı ve sözlü anlatım performansına göre değerlendirme yapıldığı, adayın yayın çıkarmamasının değerlendirmeye alınmadığı, ancak adayın özellikle kendi bilimsel çalışma fikirlerine dair detayları yeterince anlaşılır ve net şekilde ifade edemediği ve sonuçta jürinin ortak görüşü olarak 60 puan verildiğinin açıklandığı görülmüştür. Her ne kadar idarenin, yapılan sözlü sınavda sorulan soruları ve verilen cevapları bir tutanağa bağlamadığı, hâlbuki bir tutanak ve/veya kamera kaydı olması halinde denetimin daha net yapabileceği açık olsa da söz konusu mülakatta sorulduğu idarece ifade edilen soruların makul olduğu, ayrıca başvuran tarafından sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir kanıt da sunulmamış olduğundan Kurumumuzca bu yönde bir saptama yapılamamıştır.
12.3) Başvuranın diğer bir şikâyetinin de jüri üyelerinin en azından birinin bile sağlık alanında
diplomasının olmamasına ilişkin olduğu görülmüş olup yukarıda 8.2 nolu paragrafta yer verildiği üzere Üniversite Yönetmeliğinde sınav jürisi anabilim dalı kurulu kararı doğrultusunda anabilim dalı başkanlığınca önerilen ve enstitü yönetim kurulu kararıyla onaylanan en az üç asıl, iki yedek öğretim üyesinden oluşacağının kurala bağlandığı, buna uygun olarak da Enstitünün 02/08/2018 toplantı tarihli, 22 toplantı sayılı ve 01 nolu, oy birliğiyle alınan kararında Doku Mühendisliği Ana Bilim Dalı Doktora Programına Giriş Sınavı Jürisi için asıl ve yedek jürilerin belirlendiği, asıl olarak belirlenen ve sözlü mülakata giren üç öğretim üyesinin Doku Mühendisliği Ana Bilim Dalının mevcut akademik kadrosu olduğu tespit edilmiş olup jüri üyelerinin sağlık alanında diploması olması gerektiği şeklinde herhangi bir şartın da olmaması karşısında bu hususta hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı kanaatine varılmıştır.
12.4) Diğer yandan, başvurunun incelenmesinde, söz konusu doktoraya kabul veya ret işleminin
en önemli akademik faaliyetlerden biri olarak akademik özerklik çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği dikkate alınmıştır. Akademik özerkliğe yakından bakılacak olursa Yükseköğretim Kurumlarının Özerkliği ve Akademik Özgürlük Üzerine Lima
Bildirgesindeki “Yükseköğretim kurumlarının iç işleyişlerine, mali işlerine ve yönetimlerine ilişkin kararlar almada ve eğitim, araştırma, dışa yönelik çalışmalar ve diğer ilgili faaliyetlerde kendi politikalarını oluşturmada devlet ve toplumun diğer güçleri karşısındaki bağımsızlıkları” şeklindeki tanımından (https://www.wusgermany.de/sites/wusgermany.de/files/userfiles/WUS-Internationales/wuslima-en glisch.pdf) hareketle akademik yükseltmelerde, istisnalar hariç, karar verici jürinin değerlendirmelerine müdahalede bulunulmaması gerektiği, jürinin kendi bilgi ve deneyimleri çerçevesinde değerlendirme yapabileceği, dolayısıyla bilimsel alanda jürinin takdirinin kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
13) Dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde; her ne kadar mülakatta hangi soruların
sorulacağının ve kaç puana karşılık geleceğinin önceden belirlenmediği ve nesnel değerlendirme adına sözlü mülakata ilişkin bir tutanak ve/veya kamera kaydının olmaması eksiklik olarak tespit edilmiş olsa da mevcut bilgi ve belgeler ışığında başvuranın talepleri olan, mülakatta hangi soruların sorulduğu ve hangisinin kaç puana karşılık geldiğinin belirtilmemesi nedeniyle mülakatın usul yönünden, sınavın bütününün ise jüri üyelerinin en azından birinin bile sağlık alanında diplomasının olmamasından dolayı esastan bozulmasını ve sınavın iptal edilmesini gerektirecek somut unsurlar olmadığı tespit edilerek idarenin söz konusu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin, Üniversite tarafından süresinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği; Üniversite tarafından başvurana verilen cevaplarda ise “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı, ayrıca Yükseköğretim Kurumları Etik Davranış İlkelerinden olan “Bilimsel Değerlendirme
Etiğine” göre bilimsel değerlendirmelerde “açık ve şeffaf” olmanın ve
“gerekçelendirmenin” beklendiği, ancak sözlü mülakata ilişkin herhangi bir gerekçeli kayıt tutulmadığından nesnel değerlendirme adına bundan böyle bu hususa dikkat edilmesi gerektiği değerlendirilmiş olup idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz
tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede İstanbul İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun reddine;
Kararın başvuran ile SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi