|
ÖZET: Başvuran, 2021 yılı doktora bursuna yaptığı başvurunun mülakat sonuçlarına itiraz ederek, mülakat puanlarının ve jüri üyelerinin isimlerinin kamuoyuyla paylaşılmasını talep etmiştir. İlgili idare, mülakatların mevzuata uygun yapıldığını belirtmiştir. Başvuranın mülakat puanı, yüksek lisans mezuniyet notu, ALES ve yabancı dil puanlarıyla birlikte hesaplanarak genel başarı puanı belirlenmiş ve bu puanlar üzerinden burs kazanan adaylar sıralanmıştır.
Başvuran, mülakat sonucunda 22. sırada yer almış ve burs kazanamamıştır. İlgili mevzuata göre, 70 genel başarı puanını karşılayan adaylar arasından sadece 8 kişi burs alabilmiştir. İdare, mülakatların şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkelerine uygun olarak gerçekleştirildiğini, jüri üyelerinin alanında uzman kişilerden oluştuğunu ve başvuranın itirazının somut bir dayanağı olmadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/8307-S.22.12712
BAŞVURU NO : 2021/22147
KARAR TARİHİ : 28/06/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU
BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözlü sınava itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 30/12/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 06/07/2021 tarihli başvurusunda, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu eğitim ve araştırma bursları kapsamında Türk Tarih Kurumu tarafından açılan 2021 yılı doktora bursuna (Ortaçağ
Tarihi) başvuru yaptığını, mezuniyet notu, ALES puanı ve yabancı dil notu üzerinden yapılan değerlendirmede ikinci sırada yer aldığını, 24 Aralık 2020 tarihinde yapılan mülakatta yöneltilen tüm sorulara doğru cevap verdiğini, buna rağmen burs almaya hak kazanamadığını ve değerlendirmenin hakkaniyetle yürütülmediğini düşündüğünü belirterek mülakat puanlarının, son sıralamaların ve mülakatı gerçekleştiren jüri üyelerinin isimlerinin kamuoyuyla paylaşılmasını, ayrıca, mülakattan aldığım puanın tarafına yazılı olarak bildirilmesini talep etmekte ve mülakat sonuçlarına itiraz etmektedir.
2. Başvuran, tarihli başvurusunda, 2021 yılı doktora bursuna (Ortaçağ Tarihi) yaptığı başvuruya ilişkin taleplerini konu alan 14.01.2021 tarihli başvurusuna verilen 29.01.2021 tarihinde Atatürk
Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanlığı tarafından verilen yanıtın yeterli bilgileri ihtiva etmediğini, 22.02.2021 tarihinde yaptığı CİMER başvurusuna cevap verilmediğini, dikkate alınan mezuniyet notu, ALES puanı ve yabancı dil notu üzerinden yapılan değerlendirmede ikinci sırada yer aldığını, mülakatın 24 Aralık 2020 tarihinde yapıldığını, başarılı geçtiğini, toplamda altı kişiye verilecek bursa hak kazanamadığını, değerlendirmenin hakkaniyetle yürütülmediğini düşündüğünü belirterek ilk
başvuruda yer alan taleplerini yinelemekle birlikte başvurusunun esastan incelenmesini CİMER başvurusuna yanıt verilmediği için sorumlular hakkında gerekli idari işlemlerin yürütülmesini, tarafına yazılı ve ayrıntılı cevap verilmesini ve burs sürecinin ve sonuçların şeffaf olarak kamuoyu ile paylaşılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Başvuranın 06/07/2021 tarihli başvurusuna yönelik verilen Gönderme Kararına muhatap Kültür ve Turizm Bakanlığı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Bilimsel Çalışmalar
Koordinasyon Dairesi Başkanlığının – – sayılı ve 02.08.2021 tarihli yazısı ve eklerinde, “ TC kimlik numaralı bursiyer adayı , Kurumumuz doktora bursuna 04.12.2020 tarihinde başvuru yapmış ve 24.12.2020 tarihinde Kurumumuz binasında salgın tedbirlerine uygun bir şekilde mülakata tabi tutulmuştur. Mülakatlar; alanlarında uzman jüri üyelerinin katılımı ve akademik değerlendirmeleriyle, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Eğitim ve Araştırma Bursları Yönetmeliğine uygun bir şekilde yapılmış ve sonuçlar kamuoyu ile paylaşılmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.
4. Kültür ve Turizm Bakanlığı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Bilimsel Çalışmalar
Koordinasyon Dairesi Başkanlığının bilgi ve belge talebimize yönelik sayılı ve 04.03.2022 tarihli cevabi yazısı ve eklerinde, “ … bursiyer adayı , Kurumumuz Orta Çağ Tarihi alanında doktora eğitim ve araştırma bursuna 04.12.2020 tarihinde başvuru yapmış ve 24.12.2020 tarihinde adayın mülakatı Kurumumuz binasında çevrim içi katılımla gerçekleşmiştir.
5. Mülakatlar sırasında herhangi bir görüntü ya da ses kaydı alınmamış, mülakatlarda sorulan sorular önceden belirlenmemiş, adayların başvuru yaptıkları alanlar ile çalışmayı düşündükleri/çalıştıkları konulara göre sorular mülakat esnasında belirlenmiştir.
6. Mülakatlar, alanlarında uzman jüri üyelerinin katılımı ve akademik değerlendirmeleriyle, Atatürk
Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Eğitim ve Araştırma Bursları Yönetmeliğinin 10. maddesine uygun olarak gerçekleştirilmiştir.
7. Mülakata katılacak adayların listeleri ve adayların başvuru bilgileri, mülakat esnasında Burs
Sistemi(BURSİS) üzerinden jüri üyelerinin erişimine açılmış ve jüri üyelerine mülakat öncesinde bursiyer bilgileri iletilmemiştir.
8. Doktora başvurularında, jüri üyelerinin değerlendirmeleri neticesinde kanaat getirdikleri mülakat puanının %30’u yüksek lisans mezuniyet notunun %50’si, ALES puanının %10’u, yabancı dil puanının
%10’u alınarak genel başarı puanı belirlenmiştir.
9. Kurumumuz burslarına hak kazanabilmek için 70 genel başarı puanı şartını karşılayan adaylar BURSİS üzerinden puan sıralaması listesine alınarak Orta Çağ Tarihi alanında 8 kişilik kontenjan kadar aday bursa hak kazanmıştır.
10. ‘ün mülakat puanı eklenmeden 65,082 puan ortalamasıyla başvuru yaptığı, mülakat puanı olan 29 puanın %30’u eklendikten sonra 73,782 genel başarı puanıyla 22. sırada mülakatı tamamladığı, ilgili alanda 8. sırada yer alan bursiyerin 81,688 genel başarı puanıyla Kurumumuz bursuna hak kazandığı tespit edilmiştir.
11. 2021 yılında Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu burslarına hak kazanan adaylar 11.01.2021 tarihli ve / sayılı Yönetim Kurulu kararıyla kesinleştirilmiştir.
12. İlgili kişinin talebi üzerine 22.02.2021 tarihinde yaptığı ve cevap verilmediğini belirttiği CİMER başvurusu araştırılmış ancak Kurumumuz Bilimsel Çalışmalar Müdürlüğü ve Burs Koordinatörlüğüne
İlgili başvurunun ulaşmadığı belirlenmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
13. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
15. 664 sayılı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin ‘Türk Tarih Kurumu Başkanlığı’ başlıklı 11 inci maddesinde, “(2) Türk
Tarih Kurumu Başkanlığının görevleri şunlardır: ı) Yönetim Kurulunca belirlenecek esaslara göre, görev alanına giren konularda akademisyenlerin ve araştırmacıların yetiştirilmeleri ve geliştirilmeleri için imkanlar sağlamak; bu amaçla ödüller ve burslar vermek, yurtiçinde ve yurtdışında lisansüstü eğitim ve araştırma faaliyetlerini desteklemek. j) Bütünleşik Bilgi Sistemi dahilinde, kendi çalışma alanlarıyla ilgili ve öncelikli konularda projeler hazırlamak ya da hazırlatmak; Yönetim Kurulunca belirlenecek esaslara göre, tez konularını bu projeler çerçevesinde belirleyen ve böylece bu çalışmalara katılan yüksek lisans ve doktora öğrencilerine yurtiçi ve yurtdışı burslar vermek, üstün başarı gösterenleri ödüllendirmek.”,
16. 28913 sayılı ve 14.02.2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Atatürk Kültür, Dil ve Tarih
Yüksek Kurumu Eğitim ve Araştırma Bursları Yönetmeliğinin ‘Başvuruların değerlendirilmesi’ başlıklı 9 uncu maddesinde, “(1) Başvuru formları, bu Yönetmelik ile ilanda belirtilen şartlara uygunluk açısından Kurumlar tarafından incelenip uygun bulunan (…) lisansüstü öğrenim ve doktora sonrası araştırma bursu adayları, Yüksek Kurum ve Kurumların genel ağ sayfalarında ilan edilerek mülakata çağrılır. (2) Başvuru formları, bu Yönetmelik ile ilanda belirtilen şartlara uygunluk açısından Kurumlar tarafından yapılan inceleme sonucunda burs almaya hak kazanan lisans öğrencileri, Yüksek Kurum ve
Kurumların genel ağ sayfalarında ilan edilir.”, ‘Jüri ve mülakat’ başlıklı 10 uncu maddesinde, “(1)
Mülakat jürisi, Kurum başkanı ile Bilim Kurulunun kendi aralarından veya burs verilecek alanda çalışma yapan akademisyenler arasından seçecekleri en az beş öğretim üyesinden oluşur. (2) Mülakatın yeri, tarihi ve saati Yüksek Kurum ve Kurumların genel ağ sayfalarında ilan edilir. (3) Değerlendirmeler, Burs
Veri Tabanı üzerinden yapılır. (4) Mülakat sonucunda burs almaya hak kazananların listesi Yönetim
Kurulu kararıyla kesinleşir.”, ‘Bursluların ilanı’ başlıklı 11 inci maddesinde, “(1) Mülakat sonrasında burs almaya hak kazananlara ilişkin duyuru Yüksek Kurum ve Kurumların genel ağ sayfalarında ilan edilir.” hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
17. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre başvurunun reddi önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 18. Başvuran, mülakat puanlarının, son sıralamaların ve mülakatı gerçekleştiren jüri üyelerinin isimlerinin kamuoyuyla paylaşılmasını talep etmekte ve mülakat sonuçlarına itiraz etmeyken ilgili idare, işlemlerin mevzuata uygun olduğunu belirtmektedir.
19. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek
Kurumu eğitim ve araştırma bursları kapsamında Türk Tarih Kurumu tarafından açılan 2021 yılı doktora bursuna (Ortaçağ Tarihi) 04.12.2020 tarihinde başvuru yaptığı, doktora başvurularında, jüri üyelerinin değerlendirmeleri neticesinde kanaat getirdikleri mülakat puanının %30’u yüksek lisans mezuniyet notunun
%50’si, ALES puanının %10’u, yabancı dil puanının %10’u alınarak genel başarı puanının belirlendiği,
20. 70 genel başarı puanı şartını karşılayan adayların puan sıralaması listesine alınarak Orta Çağ Tarihi alanında 8 kişilik kontenjan kadar adayın bursa hak kazandığı,
21. Başvuranın mülakat puanı eklenmeden 65,082 puan ortalamasıyla başvuru yaptığı, mülakat puanı olan
29 puanın %30’u eklendikten sonra 73,782 genel başarı puanıyla 22. sırada mülakatı tamamladığı, ilgili
alanda 8. sırada (son kişi) yer alan bursiyerin 81,688 genel başarı puanıyla bursa hak kazandığı,
22. 24/12/2020 tarihinde yapılan ilgili idarenin binasında çevrim içi katılımla gerçekleşen mülakat sonucunda kontenjana girmeye hak kazanamadığı,
23. 2021 yılında Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu burslarına hak kazanan adayların 11.01.2021 tarihli ve / sayılı Yönetim Kurulu kararıyla kesinleştirildiği hususları anlaşılmıştır.
24. Günümüzde kabul gören yaklaşıma göre gerçekleştirilen sözlü sınavlarda şeffaflık ve hesap verilebilirlik açısından bir takım usullere uyulması ön plana çıkmaktadır. Bu usul ve esaslar çoğu zaman mevzuata dayanmaktadır. Somut olayımızda ise mevzuatın genel çerçeveyi çizdiği, sözlü sınavların usul ve esaslarına yönelik ayrıntılı bir yönlendirme içermediği gözükmektedir.
25. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Başvuranın 14.01.2021 tarihli ve sayılı CİMER başvurusuna 27/01/2021 tarihli ve sayılı yazı ile cevap verildiği, 22.02.2021 tarihli ve sayılı CİMER başvurusunun ise Bilimsel Çalışmalar Müdürlüğü ve Burs Koordinatörlüğüne ulaşmadığının belirtildiği,
26. Başvuranın mülakattan aldığı puanın ve son sıralama bilgisinin paylaşılması talebinin bu aşamada karşılandığı,
27. Mülakatı gerçekleştiren jüri üyelerinin isimlerinin kamuoyuyla paylaşılması talebinin ise karşılık bulmadığı, Kurumumuzla paylaşılan 11.01.2021 tarihli ve / sayılı Yönetim Kurulunda 2021 yılı yüksek lisans ve doktora bursu mülakatlarına ilişkin belirlenen jüri listesine ek olarak 3 asil ve 2 yedek üye ismine yer verildiği, başvuranın jüri üyelerinin tümünün ismini öğrenmesinde hukuki bir yararı bulunmadığı,
28. Mülakat sonucuna itiraz hususu değerlendirildiğinde, ilgili idare tarafından mülakatlar sırasında herhangi bir görüntü ya da ses kaydı alınmadığı, mülakatlarda sorulan soruların önceden belirlenmediği, adayların başvuru yaptıkları alanlar ile çalışmayı düşündükleri/çalıştıkları konulara göre soruların mülakat esnasında belirlendiği, tutanak tutulmadığı, mülakatların alanlarında uzman jüri üyelerinin katılımı ve akademik değerlendirmeleriyle, ilgili yönetmeliğin onuncu maddesine uygun olarak gerçekleştirildiğinin ifade edildiği, bu kapsamda idarenin kendi mevzuatı kapsamında ise gereken asgari usul ve esasın yerine getirdiği,
29. Başvuranın başvurduğu burs için ayrılan kontenjanın 8 kişi olduğu, Türkiye çapında sadece 8 kişinin faydalanabileceği bir programa yönelik oluşturulan jüri heyetinin alanlarında uzman olduğu bilgisinin teyit edilebildiği ve itibar edilmesi gerektiği,
30. Başvuranın, sözlü sınava yönelik yapılan değerlendirmenin hakkaniyetle yapılmadığı iddiası bulunmakla birlikte bu genel ifadesi dışında somut olarak sübjektif ve keyfi davranıldığı noktasında bir iddiası olmadığı,
31. Türk Tarih Kurumu Başkanlığının görev alanında bilimsel hizmet ve faaliyette bulunan bir kurum olduğu, görevleri kapsamında yer alan yüksek lisans ve doktora öğrencilerine burslar verme görev ve yetkisinin esaslarının Yönetim Kurulunca belirleneceğinin hüküm altına alındığı, bu kapsamda Yönetim
Kurulunun geniş bir takdir hakkı bulunduğu, somut olayda takdir hakkının hukuka aykırı olarak kullanıldığına ilişkin bir veri bulunmadığı hususları ile yukarıda yer verilen düzenlemeler ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde başvuranın talebinin reddi işleminin hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 32. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdare tarafından bahse konu ilkeye uygun davranılması önerilmektedir. Bununla birlikte bilimsel değerlendirmelerde açık ve şeffaf olmanın ve gerekçelendirmenin beklendiği, sözlü mülakatlar için DİDDK’nin 15/04/2013 tarihli ve E. 2009/1901 sayılı kararında da yer verildiği üzere sözlü sınavlarda sorulan soruların ve jüri üyelerinin ayrı ayrı verdikleri puanların sınav tutanağında bulunması gerektiği, başvuruya konu olayda hangi soruların sorulacağının tutanak altına alınmadığı gibi adaylar tarafından verilen cevaplara ilişkin herhangi gerekçeli bir kayıt ile jüri üyelerinin verdikleri puanların ayrı ayrı kaydının tutulmadığı da tespit edilmiş olup
şeffaflık ve hesap verilebilirlik açısından bir takım usullerin uygulamaya konulması ile muhtemel uyuşmazlıkların önüne geçilebileceği değerlendirilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
33. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, Başvuranın talebinin REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ATATÜRK KÜLTÜR, DİL ve TARİH YÜKSEK KURUMUNA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi