|
ÖZET: Başvuran, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın büro personeli alım mülakatına katıldığını, KPSS sıralamasında ilk sırada yer almasına rağmen mülakat sonucunun olumsuz olduğunu ve bu durumun akrabalık ilişkileri nedeniyle haksızlık olduğunu iddia etmiştir. İdare, mülakatın ilgili mevzuat çerçevesinde yapıldığını ve başvuranın itirazlarının yersiz olduğunu belirtmiştir.
Sözlü sınavın, adayların bilgi düzeyinin yanı sıra genel yetenek ve mesleki niteliklerinin de değerlendirildiği bir sistemle gerçekleştirildiği ifade edilmiştir. Sınav sonuçları, her aday için ayrı ayrı tutanağa geçirilmiş ve değerlendirme kriterleri doğrultusunda puanlamalar yapılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş ve sınavların gelecekte daha şeffaf ve nesnel bir şekilde yapılması için idareye tavsiyelerde bulunulmuştur. Bu tavsiyeler arasında, adayların cevaplarının kayda geçirilmesi ve puanlama gerekçelerinin açıklanması gibi önlemler yer almaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/15339-S.22.23484
BAŞVURU NO : 2022/9411
KARAR TARİHİ : 29/11/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA İL AFET VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜĞÜ
Sözleşmeli Personel Alım İlanı kapsamında yapılan giriş (sözlü)
BAŞVURUNUN KONUSU :
sınavına ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 01/07/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından yapılan büro personeli alımı mülakatına girdiğini, KPSS sıralamasına göre ilk sırada yer almasına ve mülakat sınavında tüm soruları bilmesine rağmen 70 puanla sürecin olumsuz sonuçlandığını, son sırada yer alan Hilalgül Bayrak isimli kişinin asil olarak seçildiğini, Muş ili için başvuru yapmış olduğunu, Muş İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü bünyesinde Eğitim Uzmanı olarak görev yapan akrabası olduğunu, mülakat sonrası haksızlık yapılarak farklı yollardan yandaşlık ve akrabalık bağıyla sonucunun değiştirildiğini düşündüğünü ifade ve iddia etmiş olup Kurumdaki akrabalık bağından dolayı yapılan haksızlığın giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 25/07/2022 tarihli ve sayılı yazısına istinaden Afet ve Acil
Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından gönderilen 26/07/2022 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1. Başkanlık taşra teşkilatında istihdam edilmek üzere; 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B)
fıkrasına göre “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar” çerçevesinde, toplam 648 adet boş pozisyona sözleşmeli personel alınabilmesi için Bakanlık Makamının 05/10/2021 tarihli ve sayılı
Onayı ile “Sözleşmeli Personel Alımı Giriş (Sözlü) Sınavı” yapılmasına karar verildiği, sözleşmeli personel alım ilanının 31/10/2021 tarihli ve 31645 sayılı Resmî Gazetede yayımlandığı, Başkanlık Makamının
27/10/2021 tarihli ve sayılı Onayı ile sınav sürecine yönelik iş ve işlemleri yürütmek amacıyla
Sözleşmeli Personel Alımı Sınav Komisyonunun teşkil edildiği,
2.2. Sözleşmeli personel alımına yönelik 18-27/11/2021 tarihleri arasında Kariyer Kapısı üzerinden yapılan başvuruların; belgelerin eksik olup olmadığı ve adayların belirlenen şartları taşıyıp taşımadıkları bakımından incelenerek, her il için öğrenim durumuna göre belirtilen sayıda olmak üzere, ilan edilen boş pozisyon sayısının 5 (beş) katı adayın KPSS puan sıralaması esas alınarak değerlendirildiği ve başvuru sonuçlarına ilişkin bilgilerin Kariyer Kapısı üzerinden 06/01/2022 tarihinde adayların erişimine açıldığı,
2.3. Sözleşmeli Personel Alımı Sınav Komisyonunun 19/01/2022 tarihli ve 6 sayılı kararı ile adayların sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi ile genel kültür ve yeteneklerinin ölçülmesinde kullanılacak soruların hazırlanması amacıyla Sözlü Sınav Soru Hazırlama Komisyonu teşkil edildiği, Komisyonun 25/02/2022 tarihli ve 8 sayılı kararı ile kayıt altına alınan soruların kullanılmasına ve adayların değerlendirilmesinde kayıt altına alınan sözlü sınav değerlendirme formunun kullanılmasına karar verildiği,
2.4. Komisyonun 16/02/2022 tarihli ve sayılı kararı ile Giriş (Sözlü) Sınavının 07-18/03/2022 tarihleri arasında bölgesel ve eşzamanlı olarak Ankara, İstanbul, Kahramanmaraş, Trabzon ve Van illerinde yapılmasına, söz konusu sınavları gerçekleştirmek üzere Bölgesel Sözlü Sınav Komisyonları oluşturulmasına karar verildiği, bu çerçevede Başkanlık Makamının 17/02/2022 tarihli ve sayılı, 01/03/2022 tarihli ve sayılı, 02/03/2022 tarihli ve sayılı Olurları ile Bölgesel Sınav
Komisyonlarının teşkil edildiği,
2.5. Sözleşmeli personel alımı sözlü sınavlarının Sözlü Sınav Komisyonları tarafından ilgili mevzuat ve ilanda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirildiği, adayların, Sözlü Sınav Komisyonlarınca sözlü sınava ilişkin değerlendirme kriterleri ve oranları çerçevesinde tarafsız olarak değerlendirildiği, sözlü sınavın doğası gereği bilgi yanında mesleki ehliyete yönelik diğer özel niteliklere de sahip olunup olunmadığının ortaya konulabilmesi amacıyla, komisyon üyeleri tarafından adayların; konu hakkında bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel kültürü ve genel yeteneği, bilimsel ve teknolojik gelinmelere açıklığı bakımından belirlenen puanlar üzerinden değerlendirildiği, adayların kura yöntemiyle çektiği sorulara verdiği cevapların her komisyon üyesi tarafından değerlendirildiği ve ayrı ayrı puan verilerek kayıt altına alındığı, her adaya sorulan soruların kayda geçirilerek adayların sorulara verdiği cevaplara hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin değerlendirme formunda kayıt altına alındığı, sözlü sınavda sesli veya görüntülü kayıt almanın ilgili mevzuatta zorunlu tutulmaması nedeniyle Sözlü Sınav Değerlendirme Formu dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmadığı,
2.6. Komisyonun 25/05/2022 tarihli ve sayılı kararı ile Bölge Komisyonlarından teslim alınan aday değerlendirme formlarına göre hazırlanan sınav sonuçlarının 25/05/2022 tarihi itibariyle Kariyer Kapısı üzerinden adayların erişimine açılmasına karar verildiği, sözlü sınav sonuçlarına yapılan itirazların Sınav
Komisyonu tarafından incelendiği ve 06/06/2022 tarihli ve sayılı Komisyon Kararı ile kayıt altına alınarak ilgililere bildirildiği,
2.7. Adaya yönelik 08/03/2022 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınavda aday tarafından fanustan “sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi” alanında sıra numaralı, “genel kültür ve genel yetenek” alanında sıra numaralı soruların çekilmiş olduğu, verilen cevapların ilgili mevzuat ve ilanda yer alan kriterler doğrultusunda sözlü sınav komisyonu üyelerince ayrı ayrı değerlendirildiği, her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın sözlü sınav puanının 70 olarak tespit edildiği, adayın söz
konusu puan ile 1 kontenjan bulunan Muş ili Büro Personeli (Diğer Lisans) pozisyonunda sıralamaya giremediği,
2.8. Aday tarafından 26/05/2022 tarihli dilekçe ile sözlü sınav sonucuna itiraz edildiği, Sınav
Komisyonunca yapılan inceleme sonucunda adaya ait değerlendirmede maddi hata görülmediğinden itirazın reddedilmesine karar verildiği, 06/06/2022 tarih ve sayılı yazı ile hususun ilgiliye bildirildiği,
2.9. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 2 nci maddesinde “komisyonun başkan ve üyeleri, eşlerinin, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımlarının katıldığı sınavlarda görev alamazlar.” hükmüne yer verilmiş olduğu, teşkil ettirilen sınav komisyonunda söz konusu hususa riayet edildiği, sonuç olarak; Sözleşmeli Personel Alımı Giriş (Sözlü) Sınavının, ilgili mevzuat ve ilanda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde hukuka uygun olarak gerçekleştirildiği, adayın başvurusunda iddia ettiği hususların yersiz olduğunun değerlendirilmekte olduğu hususları belirtilmiş ve talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür…
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir…
Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.
Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Cumhurbaşkanınca karar verilen görevlerde sözleşme ile çalıştırılanlar da bu fıkra kapsamında istihdam edilebilir…”,
6. 28/06/1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı
“Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar” konulu Bakanlar Kurulu Kararının; 6.1. 1 inci maddesinde (Değişik:22/11/2010-2010/1169) “Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.”,
6.2. “Sınav şartı” başlıklı Ek 2 nci maddesinde “(Ek: 11/6/2007-2007/12251) Kamu kurum ve kuruluşları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre; a) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı tarafından Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle doğrudan yapılacak merkezi yerleştirme, b) Yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın, KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınmak suretiyle ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yerleştirme,
c) (Değişik: 2/3/2009-2009/14799) Bu Esaslara ekli 3 sayılı cetvelde unvanları belirtilen sözleşmeli personel pozisyonlarına KPSS (B) grubu puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir unvan için boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonunun on katına kadar aday arasından ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav başarısı sırasına göre yapılacak yerleştirme, yöntemlerinden herhangi biri ile sözleşmeli personel istihdam edebilirler.
Kamu kurum ve kuruluşları, ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az onbeş gün önce 10 sayılı Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ilan ederler.
Sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğundan kurumlarca teşkil edilecek komisyon sorumludur.
Komisyon; ilgili kurum veya kuruluşun atamaya yetkili amirinin veya görevlendireceği birim amirinin başkanlığında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi ve atamaya yetkili amir tarafından görevlendirilecek üç üye olmak üzere toplam beş kişiden teşekkül eder.
Birinci fıkranın (c) bendi uyarınca yapılacak sınavlar ile uygulama sınavlarında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi hariç, komisyon üyelerinin öğrenim düzeyi adaylarda aranan öğrenim düzeyinden düşük olamaz. Söz konusu komisyonun başkan ve üyeleri, eşlerinin, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımlarının katıldığı sınavlarda görev alamazlar…” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından, Taşra Teşkilatında İstihdam Edilmek Üzere
Sözleşmeli Personel Alım İlanı kapsamında, 07-18/03/2022 tarihleri arasında yapılan giriş (sözlü) sınavına
Büro Personeli (Diğer Lisans) pozisyonu için katılan başvuran, giriş (sözlü) sınavına itiraz etmektedir.
9. 31/10/2021 tarihli ve 31645 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Afet ve Acil Durum Yönetimi
Başkanlığının Taşra Teşkilatında İstihdam Edilmek Üzere Sözleşmeli Personel Alım İlanında (https://www.resmigazete.gov.tr/ilanlar/eskiilanlar/2021/10/20211031-4-7.pdf); 9.1. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı taşra teşkilatında çalıştırılmak üzere; 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar” çerçevesinde, toplam 648 adet boş pozisyona giriş (sözlü) sınavı ile sözleşmeli personel alımı yapılacağı, 9.2. Giriş (sözlü) sınavında adayların; a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, (10 puan)
b) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, (10 puan)
c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, (10 puan)
ç) Genel kültürü ve genel yeteneği, (10 puan)
d) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, (10 puan)
e) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyinin (50 puan)
değerlendirilerek ayrı ayrı puan verilmek suretiyle ölçüleceği, 9.3. Giriş (Sözlü) sınav konularının Büro Personeli pozisyonu için; Anayasa, İdare Hukuku, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi ile 4 Sayılı Bakanlıklara Bağlı, ilgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve
Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Afet ve Acil Durum Yönetimi
Başkanlığı ile ilgili İkinci Bölüm maddeleri konularından oluştuğu, 9.4. Adayların, sözlü sınav komisyonu tarafından değerlendirmeye alınan bahsi geçen özelliklerinin her biri için toplamda yüz puan üzerinden değerlendirileceği, bu notların aritmetik ortalamasının sözlü sınav sonucunu göstereceği ve bir tutanakla kayıt altına alınacağı, sözlü sınavda başarılı sayılmak için komisyon başkanı ve üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az 70 (yetmiş)
olmasının şart olduğu, 9.5. Sözlü sınav sonuçlarının Başkanlık internet adresinde her il için ayrı ayrı pozisyon sayısı ve öğrenim durumuna göre ilan edileceği, adaylara yazılı bildirim veya tebligat yapılmayacağı, ayrıca adayların başvurularına ilişkin bilgilerini Kariyer Kapısı üzerinden görüntüleyebilecekleri, sözlü sınav sonuçları ile ilgili itirazların başarı listelerinin ilan edilmesinden itibaren 7 (yedi) iş günü içinde dilekçe ile şahsen veya posta yoluyla Başkanlığa yapılacağı, postadaki gecikmelerin dikkate alınmayacağı, itiraz üzerine yapılan inceleme sonucunun ilgililere yazılı olarak bildirileceği, süresi içinde yapılmayan itirazların işleme alınmayacağı, 9.6. Her aday için verilen giriş (sözlü) sınav puanının adayın başarı puanını oluşturacağı, başarı puanı en yüksek olan adaydan başlanarak her il için ayrı ayrı olmak üzere öğrenim durumuna göre her pozisyon unvanı için Başarı Puan Listesi oluşturulacağı, başarı puanları aynı olan adaylarda KPSS puanı en yüksek olan adaya öncelik verileceği, 9.7. Başarı puan sıralamasına göre oluşturulan Başarı Listelerinin Başkanlık tarafından belirlenecek tarihte www.afad.gov.tr internet adresinde ilan edileceği, başarı puanları esas alınarak her il için ayrı ayrı ilan edilen öğrenim durumuna göre pozisyon sayısı kadar asil ve en fazla bir katı yedek aday belirleneceği, başarı sırasına göre yedek listede yer alan adayların haklarının ilan tarihini takip eden bir yıl için geçerli olduğu, daha sonraki sınavlar için müktesep hak veya herhangi bir öncelik teşkil etmeyeceği hususlarına yer verildiği görülmüştür.
10. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
11. Dosya kapsamından; 11.1. İlgili onaylar alınarak Sözleşmeli Personel Alımı Sınav Komisyonunun (Başkan Yardımcısı başkanlığında Personel ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı, I.Hukuk Müşaviri, Denetim Hizmetleri
Dairesi Başkanı, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanından oluştuğu), Sözleşmeli Personel Alımı Bölge Sınav
Komisyonlarının (başvuranın başvuru yaptığı il olan Muş için sınava girdiği Van Sınav Bölgesi Sınav
Komisyonunun; AFAD Başkanlık-İç Denetçi Başkanlığında Ordu İl AFAD Müdürü, Gümüşhane İl AFAD
Müdürü, AFAD Başkanlık- AFAD Uzmanı, Rize İl AFAD Müdürlüğü-Şube Müdürü üyelerden)
oluşturulduğu, yedek üyelerin de belirlendiği, 11.2. Sözlü sınava 07-18/03/2022 tarihleri arasında büro personeli pozisyonu için katılacak adayların; sınav konularına ilişkin bilgi düzeyinin değerlendirilmesinde hazırlanmış olan 209 adet soru ile genel kültür ve yeteneklerinin ölçülmesinde hazırlanmış olan 209 sorunun kullanılmasına Sözleşmeli Personel Alımı Sınav
Komisyonunun 25/02/2022 tarihli kararı ile karar verildiği, 11.3. Başvurana ilişkin 14/03/2022 tarihli AFAD Sözleşmeli Personel Alımı Sözlü Sınav Değerlendirme
Formundan; KPSS puanı 78,60 olan başvurana sınav konularına ilişkin bilgi düzeyine dair numaralı sorunun, genel kültür ve yetenek alanında numaralı sorunun sorulduğu, sınav komisyonunun her bir üyesi tarafından her bir sınav konusu için verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirildiği, üyelerin yüz tam puan üzerinden verdikleri notların aritmetik ortalamasının alınarak başvuranın sözlü sınav puanının 70 olarak tespit edildiği, 11.4. Söz konusu Sözlü Sınav Sonuç Listesinde başvuranın 661 sıra numarasında Muş il tercihi için 70 sözlü sınav puanı ile sıralamaya giremediği, Kesinleşen Asil ve Yedek Aday Listesinde; Hilalgül Bayrak’ın 83,4 sözlü sınav puanı ile Muş il tercihinde asil durumunda olduğu, Muş ili için bir adet yedek adayın da listede yer aldığı, 11.5. Başvuranın sınav itirazına ilişkin 26/05/2022 tarihli dilekçesinin, Sözleşmeli Personel Alımı Sınav
Komisyonu tarafından incelenerek itiraz hususunda maddi hata tespit edilmemesi nedeniyle itirazının reddedildiğinin AFAD Başkanlığının 06/06/2022 tarihli yazısı ile başvurana bildirildiği anlaşılmıştır.
12) Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararında “Sözlü
sınavda değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmiştir. Kamu
Denetçiliği Kurumu tarafından da sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “Nesnellik”, “Tarafsızlık”, “Şeffaflık”, “Hesap verilebilirlik” ve “Kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarelerin düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması önerilmektedir (Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 2022/5673 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli
Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı, 2022/5489 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Kararı).
13) Başvuruya konu sınava ilişkin; sınav kurulunun Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar
düzenlemesi ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Taşra Teşkilatında İstihdam Edilmek Üzere
Sözleşmeli Personel Alım İlanında belirtilen hususlar çerçevesinde oluşturulduğu, sözlü sınava katılmaya hak kazanan adaylara sorulmak üzere soruların önceden belirlenerek 25/02/2022 tarihinde sınav kurulu tarafından karara bağlandığı, aday tarafından fanustan seçilen soruların sınav kurulu tarafından sorulması yönteminin sınav kurulunca benimsendiği anlaşılmış, idare tarafından gönderilen başvurana ve Hilalgül
Bayrak’a ait sınav tutanaklarında; sınav kurulunun her bir üyesi tarafından değerlendirme kıstaslarına ilişkin ayrı ayrı puanlamaya yer verildiği, verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, anılan
Tutanakların ‘Toplam Puan’ alanında her bir kıstas için üyelerin verdikleri notların aritmetik ortalamasının alınarak not edildiği görülmüş, buna göre; sınav sürecinin ilgili düzenlemelere uygun yürütülmediğine ve sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir kanaat oluşmamıştır.
14) Ayrıca başvuranın, mülakat sonrası haksızlık yapılarak farklı yollardan yandaşlık ve akrabalık bağıyla
sonucunun değiştirildiği iddiasına ilişkin; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 2 nci maddesinde yer verilen, komisyonun başkan ve üyelerinin; eşlerinin, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımlarının katıldığı sınavlarda görev alamayacaklarına dair düzenlemeye teşkil ettirilen sınav komisyonunda riayet edildiği, bahsi geçen sınavın ilgili mevzuat ve ilanda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde hukuka uygun olarak gerçekleştirildiği ve adayın başvurusunda iddia ettiği hususların yersiz olduğunun değerlendirildiği hususları idare tarafından belirtilmiş olup söz konusu iddiayı destekleyen herhangi bir veriye dosya kapsamında rastlanılmamıştır.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Taşra
Teşkilatında İstihdam Edilmek Üzere Sözleşmeli Personel Alım İlanı kapsamında, Muş il tercihi ile Büro
Personeli (Diğer Lisans) pozisyonu için 08/03/2022 tarihinde başvuranın katılmış olduğu giriş (sözlü)
sınavının konuya ilişkin düzenlemeler çerçevesinde yapıldığı değerlendirildiğinden, başvuruya konu işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
17) Diğer taraftan, idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden; komisyon üyelerince adaya verilen
puanların tutanağa geçirildiği, ancak adaya yöneltilen sorulara aday tarafından verilen cevaplara ve bu cevaplara ilişkin herhangi bir açıklayıcı ifadeye tutanakta yer verilmediği görülmüştür. Bu kapsamda idareden, iyi yönetim ilkelerinden “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden
itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın talebinin REDDİNE,
Sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen İdarenin bundan sonra düzenleyeceği benzer sınavlarda; adayların sorulan sorulara verdiği cevapların tutanağa geçirilmesi ve adaylara verilen puanların gerekçelerinin ortaya konmasını sağlayacak tedbirler alması ile sözlü sınavlarda sesli ve görüntülü kayıt imkânlarından faydalanılması yönünde AFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ
BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile AFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi