TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/4506-S.21.7311
BAŞVURU NO : 2020/100610
KARAR TARİHİ : 22/03/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, mülkiyeti kamuya geçirilen silahlarının iade edilmesi, bu mümkün olmaması halinde rayiç bedellerinin tarafına ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20/11/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda özetle; 11/08/2017 tarihinde FETÖ/PDY soruşturması kapsamında gözaltına alındığını, Muğla 3.Ağır Ceza Mahkemesince hakkında mahkumiyet kararına hükmedildiğini, dosyasının şuan Anayasa Mahkemesi aşamasında olduğunu, 1994 tarihinde EGM Özel Harekat Daire Başkanlığı bünyesinde göreve başlayarak
15 yılı Güneydoğu bölgesinde olmak üzere 21 görev yaparak 2016 yılı Şubat ayında kendi isteği
ile emekli olduğunu, emekli olduktan yaklaşık bir buçuk yıl sonra gözaltına alınması münasebetiyle zati demirbaş beylik silahı seri nolu ile seri nolu Glock
19 GEN4 tabancalarına el konulduğunu, bahse konu tabancaların rayiç bedellerinin tarafından
ödenerek satın alındığını ve emekli olurken ruhsatları süresiz taşıma ruhsatı olarak teslim edildiğini, tarafınca yazılan dilekçelere istinaden tabancalarının EGM İkmal ve Bakım Daire
Başkanlığına teslim edileceği ile mülkiyet haklarının kamuya geçirileceğinin ifade edildiğini, meslek hayatı boyunca taşıdığı silahlarının iade edilmemesi veya rayiç bedellerinin ödenmemesinin hukuksuzluk olduğunu, Gönderme Kararında gerekçe olarak sunulan 31/07/2018 tarihli ve 30495 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 12’nci maddesiyle 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununa eklenen Ek-4 maddenin yürürlüğünün 31/07/2018 tarihi olduğunu, şahsının tabancalarına el konulma işleminin ise 11/08/2017 tarihinde olup Kanun değişikliği tarihinden önce olduğunu iddia ederek özetle; söz konusu tabancaların iade edilmesini, olmadığı takdirde rayiç bedellerinin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ve iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle kamu görevinden çıkarılanların silah ruhsatları iptal edilir, bu silahların mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir ve 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun ek 8 inci maddesine göre ilgili idarelerce işlem tesis edilir. Müsadere hükümleri saklıdır.
Birinci fıkrada belirtilen sebeplerin ortadan kalkması hâlinde, mülkiyeti kamuya geçirilen silahlar sahibine iade edilir. İadesinin mümkün olmaması hâlinde rayiç değeri tespit edilerek sahibine ödenir.”,
6. 6136 sayılı Ateşli Silahlar Ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında Kanun Ek Madde 8:
“(Ek: 12/5/1988-3448/2 md.) (Değişik birinci fıkra: 20/11/2017-KHK-696/5 md.; Aynen kabul:
1/2/2018-7079/5 md.) (Değişik cümle:24/10/2019-7190/19 md.) Cumhurbaşkanlığınca temin edilen tabanca ve mermiler Cumhurbaşkanlığı Koruma Hizmetleri Genel Müdürlüğündeki koruma personeline ve bunların amirlerine; Milli Savunma Bakanlığınca temin edilen tabanca ve mermiler, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki subay, astsubay ve uzman erbaşlara;
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca temin edilen tabanca ve mermiler, kendi bünyelerindeki subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara; Emniyet
Genel Müdürlüğünce temin edilen tabanca ve mermiler, emniyet hizmetleri sınıfı personeline;
Ticaret Bakanlığınca satın alınan tabanca ve mermiler, Ticaret Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatında silah taşıma yetkisini haiz personele, görevlerinde kullanmak üzere bedeli mukabili zati demirbaş silah olarak satılır. Satılan silahların ayrılma, ihraç ve benzeri sebeplerle geri alınma usul ve esasları ile satılma şekil ve şartları, zayi, hasar, onarım, kadro standardı dışı bırakılması, eğitim ve görevde kullanılan mermilerin bedelli veya bedelsiz temini ve diğer hususlar çıkarılan yönetmeliklerle belirlenir.”, 7. 01/06/1991 tarihli ve 20888 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 91/1779 sayılı Ateşli
Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik’in “Silah ruhsatı verilmesini engelleyen haller” başlıklı 16’ncı maddesi: “Aşağıda belirtilen kişilere hiçbir şekilde ateşli silah ve mermilerini taşıma ya da bulundurma izni verilmez ve verilmiş ruhsatlar iptal edilir.
….
e) Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, terör eylemlerine katılma veya bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından en az birinden dolayı mahkum olanlara.
……
Birinci fıkranın (a), (b), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen suçlardan dolayı hakkında kovuşturma yapılan kişiye kovuşturma sonuçlanıncaya kadar, milli güvenliğe tehdit oluşturan terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle görevden uzaklaştırılan kişiye ise tekrar göreve iade edilinceye kadar silah ruhsatı verilmesine ve yenilenmesine ilişkin işlemler bekletilir ve silah ilgili birimce emanete alınır.”, hükümlerini ihtiva etmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; 11/08/2017 tarihinde FETÖ/PDY soruşturması kapsamında gözaltına alındığını, Muğla 3.Ağır Ceza Mahkemesince hakkında mahkumiyet kararına hükmedildiğini, dosyasının şuan Anayasa Mahkemesi aşamasında olduğunu, 2016 yılı Şubat ayında kendi isteği ile emekli olduğunu, emekli olduktan yaklaşık bir buçuk yıl sonra gözaltına alınması münasebetiyle zati demirbaş beylik silahı seri nolu ile seri nolu Glock 19 GEN4 tabancalarına el konulduğunu, bahse konu tabancaların rayiç bedellerinin tarafından ödenerek satın alındığını ve emekli olurken ruhsatları süresiz taşıma ruhsatı olarak teslim edildiğini, 31/07/2018 tarihli ve 30495 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun’un 12’nci maddesiyle 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle
Mücadele Kanununa eklenen Ek-4 maddenin yürürlüğünün 31/07/2018 tarihi olduğunu, şahsının tabancalarına el konulma işleminin 11/08/2017 tarihinde olup Kanun değişikliği tarihinden önce olduğunu iddia ederek özetle; söz konusu tabancaların iade edilmesini, olmadığı takdirde rayiç bedellerinin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
10. Başvuruya konu olayda; Muğla Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Şube
Müdürlüğü tarafından FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne yönelik 11/08/2017 tarihinde gerçekleştirilen eş zamanlı operasyonlarda, başvuranın ikametinde yapılan aramalarda, CZ 75 marka, 9 mm çaplı ve ” seri numaralı, Glock marka, 9 mm çaplı ve ” ” seri numaralı silahlar ile 197 adet 9 mm çaplı dolu fişeklerin ele geçirildiği ve işlem yapılmak üzere emniyet biriminin emanetine alındığı, daha sonra Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirlere ilişkin 08/07/2018 tarih ve 701 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname (KHK) uyarınca, 171470 sicil numaralı Emekli Komiser Yardımcısı olan başvuran hakkında “Kamu Görevinden Çıkarma” kararı verildiği, yine anılan KHK’nın
Rütbeleri Alınan Emniyet Teşkilatı Personeli başlıklı 4’üncü maddesinde yer alan “3021 sayılı
Emniyet Teşkilatı Kanunun 5.inci maddesinin 9. ve 20. Fıkraları ile geçici 27. Maddesi uyarınca emekliliğe sevk edilenler, kendi isteği ile emekli olanlar veya EGM Disiplin tüzüğüne göre meslekten ve devlet memurluğundan çıkarılanlar ile müstafi sayılanlardan terör örgütlerine veya milli güvenlik kurulunca devletin milliği güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen ekli (5) sayılı listede yer alanların rütbeleri alınır. Bu kişiler görev yaptıkları teşkilata ve Kamu görevlerine yeniden kabul edilemez… Bu kişilerin uhdelerinde bulunan her türlü mütevelli heyet kurul komisyon yönetim kurulu denetim kurulu tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevler de sona ermiş sayılır. Bunların Silah ruhsatları emekli polis kimlikleri gemi adamlarına ilişkin belgeleri pilot lisansları ilgili pasaport birimlerince pasaportları iptal edilir….” hükmüne istinaden, Milas Kaymakamlığının 16/10/2018 tarihli yazısıyla, Emekli Kamu Görevlisi Silah Taşıma Ruhsatları kayıt defterinin 2016/1 sırasında düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, terör eylemlerine katılma veya bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından en az birinden dolayı mahkum olan kişilere hiçbir şekilde ateşli silah ve mermilerini taşıma ya da bulundurma izni verilmemesi ve verilmiş ruhsatların ise iptal edilmesi hükmü getirilmiştir. Yine belirtilen suçlardan dolayı hakkında kovuşturma yapılan kişiye kovuşturma sonuçlanıncaya kadar, milli güvenliğe tehdit oluşturan terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle görevden uzaklaştırılan kişiye ise tekrar göreve iade edilinceye kadar silah ruhsatı verilmesine ve yenilenmesine ilişkin işlemlerin bekletilmesi ve silah ilgili birimce emanete alınması gerektiği hükme bağlanmıştır.
15. Tüm bu açıklamalar çerçevesinde başvuruya konu olay değerlendirildiğinde; FETÖ/PDY terör örgütü soruşturmaları kapsamında başvuranın ikametinde emniyet birimlerince yapılan aramalarda ele geçirilen bahse konu silahların emniyet biriminde emanete alındığı, başvuranın
701 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılması sonrasında, anılan KHK’nın 4’üncü maddesi
uyarınca silah ruhsatı Milas Kaymakamlığı tarafından silah ruhsatı iptali işlemlerine başlanıldığı, silah ruhsatının iptali sonrasında ise 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununa eklenen Ek Madde 4 gereğince silahların mülkiyetinin kamuya geçirildiği, dolayısıyla silahların mülkiyetinin kamuya geçirilme işleminin, başvuranın ikametinde yapılan arama sonrasında değil ruhsat iptalinden sonra gerçekleştirildiği, bu bağlamda başvuranın silahlara el konulma işleminin bahse konu Ek Madde 4’ün yürürlüğü konulmadan önceki bir tarihte gerçekleştiği iddiasının yerinde olmadığı, kaldı ki 91/1779 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler
Hakkında Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin, Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, terör eylemlerine katılma veya bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından dolayı hakkında kovuşturma yapılan kişiye kovuşturma sonuçlanıncaya kadar, silah ruhsatı verilmesine ve yenilenmesine ilişkin işlemlerin bekletilmesi ve silahın ilgili birimce emanete alınması gerektiği hükmünün açık olduğu, dolayısıyla yapılan bu açıklamalar çerçevesinde somut olayda herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
16. Diğer taraftan, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu Ek Madde 4’ün ikinci fıkrasında, birinci fıkrada bahsedilen sebeplerin ortadan kalkması hâlinde, mülkiyeti kamuya geçirilen silahlar sahibine iade edilmesi, iadesinin mümkün olmaması hâlinde rayiç değeri tespit edilerek sahibine ödenmesi hükme bağlanmıştır. Yukarıda da yer verildiği üzere, başvuranın FETÖ soruşturması kapsamında Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezasıyla hükümlü olduğu, hakkındaki Anayasa Mahkemesi yargılamasının ise devam ettiği incelenen belgelerden anlaşılmıştır. Ayrıca, 4’üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen sebeplerin ortadan kalkması ve başvuranın müracaatı halinde, belirtilen silahların tarafına iadesi, iadesinin mümkün olmaması halinde ise rayiç bedellerinin iade edilebileceği İdare tarafından
Kurumumuza bildirilmiştir. Bu çerçevede, başvuran hakkındaki yargısal sürecin halen devam ettiği göz önüne alındığında, bu aşamada 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu Ek Madde 4’ün ikinci fıkrası kapsamında bir işlem tesis edilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.
17. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın, mülkiyeti kamuya geçirilen silahlarının iade edilmesi, bu mümkün olmaması halinde rayiç bedellerinin tarafına ödenmesi talebinin reddi yönündeki İdarenin işleminde, herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde iyi yönetim ilkelerine uygun davranıldığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Sadettin KALKAN
Kamu Başdenetçisi V.