|
ÖZET: Başvuru, Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesindeki bir inşaatın ruhsatının iptali ve kanalizasyon bağlantısının sağlanması talebine ilişkindir. Başvuran, 10 yıldır kat maliki olduğu sitedeki inşaatın izinsiz yapıldığını, kanalizasyon bağlantısının iptal edildiğini ve çevre sağlığını tehdit eden durumların oluştuğunu ifade etmiştir. Bu bağlamda, başvuranın talepleri üzerine Kamu Denetçiliği Kurumu, ilgili idarelerden bilgi talep etmiş ve inceleme gerçekleştirmiştir.
İlgili idareler, başvuranın iddialarının asılsız olduğunu belirterek, inşaatın ruhsatının iptalini gerektirecek bir durumun bulunmadığını ifade etmiştir. Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığı, başvuranın taşınmazının bulunduğu parselin imar durumuna uygun olarak inşa edildiğini ve 7 metre yeşil alan bırakılması şartının olmadığını vurgulamıştır. Ayrıca, Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi, başvuranın kanalizasyon bağlantısının iptal edilmesinin yasal bir gerekçeye dayandığını açıklamıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerinin reddine karar vermiştir. Bu karar, başvuranın iddiaları ve ilgili idarelerin açıklamaları doğrultusunda alınmıştır. Başvuran, bu karara itiraz edebilir ve yargı yoluna başvurabilir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/10299-S.23.16509
BAŞVURU NO : 2023/2648
KARAR TARİHİ : 16/08/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MUSTAFAKEMALPAŞA BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BURSA SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Bursa ili, Mustafakemalpaşa ilçesi, Hamidiye Mahallesi, ada, parseldeki inşaatın ruhsatının iptali ve taşınmazın kanal bağlantısının sağlanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/02/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran 16/11/2022 tarihinde Kurumumuza yaptığı şikayet başvurusunda özetle, Bursa ili, Mustafakemalpaşa ilçesi, Hamidiye Mahallesi, ada, parseldeki sitede kat maliki olduğunu, 10 yıldır çok paydaşlı adanın tek kişiye geçirildiğini, tarafından izin alınmadan site duvarının kaldırıldığını, bir yıldır kanalizasyonun iptal edildiğini, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmadığını ve 7 metre yeşil alan mesafesinin bırakılmadığını, dairesine kadar kepçe vurulduğunu iddia ve ifade ederek Işıkpark Sitesi içine uzanan ada, parseldeki inşaatın durdurulmasını talep etmiştir.
1.1. İlk başvuru üzerine Kurumumuzca 30/11/2022 tarihli Gönderme Kararı tesis edilmiştir.
Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığının 19/12/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazısı da
Kurumumuza ulaşmıştır.
1.2. tarihinde başvuran, Kurumumuza tekrar başvuruda bulunmuş ve yeni başvurusunda özetle, ilgili firma tarafından 07/04/2021 tarihinden itibaren ilgili parselden geçmesinden dolayı kendilerinin kanalizasyon bağlantısının iptal edildiğini, 7 metre yeşil alan bırakılmadan ve 4 kat yerine bodrum kat dahil 6 katlı bina site içi girişi tahsis edildiğini, halen site kanalizasyon bağlantısının yapılmadığını, bu durumun yağmur sularına karışarak toplum sağlığını tehdit ettiğini iddia ve ifade ederek
ada, parseldeki inşaatın ruhsatının iptali ve bahse konu kanal bağlantısının sağlanmasını talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan iddiaların doğruluğunun tespiti ve eğer mümkünse ilgili idareler ile başvuran arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanun’un “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci maddesi hükmü uyarınca, 12/07/2023 tarihli ve sayılı yazı ile Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığından, 30/05/2023 tarihli ve sayılı yazı ile Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel
Müdürlüğünden bilgi-belge talebinde bulunulmuştur. Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığının 17/07/2023 tarihli ve sayılı yazısı ile Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün 12/06/2023 tarihli ve sayılı yazısı Kurumumuza ulaşmıştır.
2.1. Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığının 17/07/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle,
Başvuranın tüm iddialarının iki yapının birbirinden farklı olmasına dayalı olduğu; şikayete konu ada, parsele ait imar çapında yan cephelerde çekme şartının bulunmadığı; Mustafakemalpaşa Şehir
Planı’nda konut parsellerinde nizamına göre en az yan cepheden 3 metre, yola bakan cephelerden ise 5 metre çekme uygulandığı; Mustafakemalpaşa İmar Planı’nda hiçbir parselde 7 metre yeşil alan bırakılması şartı bulunmadığı; ada, parselde yapılan binanın ruhsatındaki kat tanımının “Bodrum, Zemin, 3
Adet Normal Kat ve Dubleks Çatı Katı” olduğu; Şehir Planı’nda yazan 4 kat sınırının bodrum katlar ve dublekslere ait çatı katlarını hariç tuttuğu;
Söz konusu inşaat hakkında ruhsat iptalini gerektirecek bir aykırılığa rastlanılmadığı;
Başvuruya konu inşaat hakkında başvuran tarafından yapılanlar dışında bir şikayetin olmadığı; 19/12/2022 tarihli ve sayılı yazılarından sonra anılan başvuru hakkında bir işlem yapılmadığı; ayrıca bahse konu yapı hakkında arşivlerinde adli kanallardan gelen bir kaydın bulunmadığı;
2.2. Kurumumuzun 30/11/2022 tarihli Gönderme Kararı üzerine gönderilen Mustafakemalpaşa
Belediye Başkanlığının 19/12/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle,
Başvuranın defaatle taraflarına müracaatta bulunduğu; her başvurusuna cevap verildiği;
Başvuranın taşınmazının ada, parselde bahçeli nizam olduğu ve komşu parsellerden 3 metre çekme şartının olduğu; ancak şikayet edilen ada, parselin bitişik nizam olduğu ve komşu parsellerden çekme şartının bulunmadığı; bu nedenle ruhsata esas projesinde parsel sınırının parsel şartlarından çekme mesafelerinden sonra kalan kısmında inşaatın tamamını kullanabildiği;
ada, parselin arsa niteliği taşıyıp yeşil alan olmadığının görüldüğü; başvuranın kanalizasyonunu şikayet edilen ada, parselden geçirdiği ve bunun yasal olmadığının başvurana her seferinde bildirildiği; bahçe duvarına gelen hasarın, ada, parselde yapılan yapının bodrumlu olmasından kaynaklı olduğu ve inşaatın tamamlanmasına müteakip düzeltileceği;
Başvuru kapsamında yapılması zaruri olan yazışmalar ile birlikte idari işlemlerin yapıldığı ve hem vatandaşa hem de taraflarına zarar verilmemesi için yoğun çaba sarf edildiği;
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 33/A maddesine uygun olarak Başkanlıklarınca taraflara ilgili açıklamaların yapıldığı; konunun çözüme kavuşturulması adına ilgili kurumlarca yazışmaların yapıldığı ve yapılmaya devam edildiği; ilerleyen süreçte de bilgilendirmelerin yapılacağı;
2.3. Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün 12/06/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle,
Genel Müdürlüklerine 12/05/2022 tarihinde Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığı tarafından kanalizasyon sularının yağmur suyuna karışması şikayeti olduğuna dair dilekçenin iletildiği;
Yazıya istinaden yerinde yapılan incelemede, söz konusu şikayete ilişkin herhangi bir bulguya rastlanılmadığı ve Belediye Başkanlığına bu yönde bilgi verildiği; yapılan incelemeler sırasında, ada, parsele ait kanalizasyonun ada, parselden geçirilerek kanalizasyon hattına bağlandığı ve inşaat esnasında ada, parsele ait olan abone bağlantısına zarar verildiğinin görüldüğü; parsel sınırı içinde kalan kanalizasyon hatlarının aboneye ait olması sebebiyle Genel Müdürlüklerince yürütülen
“Mustafakemalpaşa İlçesi Kanalizasyon Hatları Yenilenmesi İşi” kapsamında 14/11/2022 tarihinde ada, parsele kodlu yeni kanalizasyon bağlantısı için abone hattı parsel sınırına kadar hattın yapıldığı; ada, parselden geçirilen ada, parsele ait alana hattın kendi parsel sınırına bağlantı yapılabilmesinin sağlandığı
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
3.1. “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35’inci maddesinde “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir.
Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir.
Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz”,
3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Ek (1) No.lu Protokol’ün “Mülkiyetin korunması” başlıklı 1’inci maddesinde, “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir.
Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun;
5.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
5.2. “İnceleme ve araştırma” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, “Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır”,
6. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır.
…
Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar…”,
7. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun;
7.1. “Yapı ruhsatiyesi” başlıklı 21’inci maddesinde, “Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir.
Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır… ”,
7.2. “Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32’nci maddesinde ise, “Bu Kanun hükümlerine göre; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Yapının imar mevzuatına aykırı olduğuna dair bilgi, tapu kayıtlarının beyanlar hanesine kaydedilmek üzere ilgili idaresince tapu dairesine en geç yedi gün içinde yazılı olarak bildirilir. Aykırılığın giderildiğine dair ilgili idaresince tapu dairesine bildirim yapılmadan beyanlar hanesindeki kayıt kaldırılamaz.
Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası muhtara bırakılır, bir nüshası da Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gönderilir.
Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister.
Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir.
Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir…”,
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, işbu kararın 1 numaralı paragrafında, “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde yer verildiği şekilde özetle; ilgili firma tarafından 07/04/2021 tarihinden itibaren ilgili parselden geçmesinden dolayı tarafının kanalizasyon bağlantısının iptal edildiğini, 7 metre yeşil alan bırakılmadan ve 4 kat yerine bodrum kat dahil 6 katlı bina site içi girişi tahsis edildiğini, halen site kanalizasyon bağlantısının yapılmadığını, bu durumun yağmur sularına karışarak toplum sağlığını tehdit ettiğini iddia ve ifade ederek Bursa ili, Mustafakemalpaşa ilçesi, Hamidiye Mahallesi, ada, parseldeki inşaatın ruhsatının iptali ve taşınmazın kanal bağlantısının sağlanmasını talep etmektedir.
10. Anayasa’nın 35’inci maddesi, mülkiyet hakkını anayasal bir kurum olarak düzenlemekte ve anayasal güvenceye bağlamaktadır. Bu maddeye göre, herkes mülkiyet hakkına sahiptir; bu hak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabilir ve bu hakkın kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.
11. Anayasa’nın 35’inci maddesinde bir temel hak olarak güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkı kişiye, başkasının hakkına zarar vermemek ve kanunların koyduğu sınırlamalara uymak koşuluyla- sahibi olduğu şeyi dilediği gibi kullanma ve ondan tasarruf etme, onun ürünlerinden yararlanma olanağı verir (Anayasa
Mahkemesi, Mehmet Akdoğan ve Diğerleri, B. No: 2013/817, 19/12/2013, § 32). Dolayısıyla malikin mülkünü kullanma, mülkün semerelerinden yararlanma ve mülkü üzerinde tasarruf etme yetkilerinden herhangi birinin sınırlanması mülkiyet hakkına müdahale teşkil eder (Anayasa
Mahkemesi, Recep Tarhan ve Afife Tarhan, B. No: 2014/1546, 02/02/2017, § 53).
12. Şikâyet konusuna ilişkin mevzuat incelendiğinde; İmar Kanunu’nda, ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti durumunda o andaki inşaat durumunun tespit edileceğinin yapının mühürlenerek inşaatın derhal durdurulacağının, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan binanın, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe
yıktırılacağının, masrafın yapı sahibinden tahsil edileceğinin ve belirtilen idari cezaların uygulanacağının belirtildiği anlaşılmıştır.
13. Bilindiği üzere, belediye sınırları içinde bir yapı inşası için yapı ruhsatı alınması gerekmekte olup söz konusu belgenin, yerleşim alanlarındaki yapılaşmanın kontrolünü ve takibini sağlama işlevi bulunmaktadır.
3194 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinde ise ruhsat iptali ve yıkım yaptırımının öncelikle ruhsatsız ya da
yapının ruhsat ve eklerine aykırı imalatların saptanması ile mümkün olduğu; ruhsat ve eklerine aykırı yapılan yapıların ruhsat iptalinin sağlanması ve yıktırılmasına karar verilebilmesi için idarece yapı mahallinde ruhsata aykırılıkları somut ve ayrıntılı olarak belirtecek şekilde ve idarenin uzman fen elemanları tarafından bu aykırılıkların ayrıntılı ve somut şekilde saptanarak veri olarak aktarılan yapı tatil tutanağının düzenlenmesinin gerektiği; gerekli tebligat işlemlerinin yapılması, yapının mühürlenmesi ve yapı sahibine yapısını ruhsata uygun hale getirmesi için süre verilmesi, bu süreler içinde yapı ruhsata uygun hale getirilmezse yapının ruhsatının iptali ve idaresince yıkılması öngörülmektedir.
14. Somut olayda başvuran ilgi parselde inşaat yapılmaya başlandıktan sonra kanalizasyon bağlantısı iptal edildiğinden “taşınmazın kanal bağlantısının sağlanması” ve “ ada, parseldeki inşaatın ruhsatının iptali” talebinde bulunmaktadır. Her iki talebin ayrı ayrı ele alınması gerekmektedir.
15. İlk olarak başvuranın belirttiği “taşınmazın kanal bağlantısının sağlanması” talebi ele alındığında, başvuranın taşınmazının bulunduğu ada, parselin kanalizasyonu, ruhsat iptali talep edilen ada, parselin arazisinden geçtiğinden ada, parselin mülkiyet hakkı gereği iptal edildiği; ayrıca kanalizasyonun yağmur suyuna karıştığı iddiasına karşılık, Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel
Müdürlüğü tarafından yerinde inceleme yapıldığı, söz konusu şikayete ilişkin herhangi bir bulguya rastlanılmadığının belirlendiği; ayrıca başvuranın taşınmazının bulunduğu ada, parselin kanalizasyonu için Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün Kurumumuza ilettiği yazıda, parsel sınırları içinde kalan hatların aboneye ait olduğu bilgisi ile “Genel Müdürlüğümüz Kanalizasyon
Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen ‘Mustafakemalpaşa İlçesi Kanalizasyon Hatları Yenilenmesi İşi’ kapsamında 14.11.2022 tarihinde ekli fotoğraf ve krokilerde görüldüğü üzere ada parsele kodlu yeni kanalizasyon bağlantısı için abone hattı parsel sınırına kadar çekilerek ada parselden geçirilen ada parsele ait alana hattının kendi parsel sınırına bağlantı yapılabilmesi sağlanmıştır” ifadelerine yer verildiği; bu kapsamda, idarenin görev-yetkisi bağlamında üzerine düşen sorumluluğu yerine getirerek parsel maliklerince hattın bağlanabilmesi için hattı parsel sınırına kadar getirerek gerekli çalışmayı yaptığı; dolayısıyla başvuranın bahse konu talebinin kabulünün mümkün olmadığı tespit edilmiştir.
16. Başvuranın “ ada, parseldeki inşaatın ruhsatının iptali” talebi, başvuran tarafından özellikle “7 metre yeşil alan bırakılmadan ve 4 kat yerine bodrum kat dahil 6 katlı bina yapıldığı” iddiasına dayandırılmaktadır. İdarece bu durum, “başvuranın tüm iddialarının iki yapının birbirinden farklı olmasından kaynaklandığı; başvuranın taşınmazının ada, parselde bahçeli nizam olduğu ve komşu parsellerden 3 metre çekme şartının olduğu; ancak şikayet edilen ada, parselin bitişik nizam olduğu ve komşu parsellerden çekme şartının bulunmadığı; bu nedenle ruhsata esas projesinde parsel sınırının parsel şartlarından çekme mesafelerinden sonra kalan kısmında inşaatın tamamını kullanabildiği” şeklinde açıklanmaktadır. Nitekim Mustafakemalpaşa Belediyesinin Kurumumuza ilettiği bilgilerde, Mustafakemalpaşa İmar Planı’nda hiçbir parselde 7 metre yeşil alan bırakılması şartının bulunmadığı; ada, parselde yapılan binanın ruhsatındaki kat tanımının “Bodrum, Zemin, 3 Adet Normal Kat ve
Dubleks Çatı Katı” olduğu; Plan’da yazan 4 kat sınırının bodrum katlar ve dublekslere ait çatı katlarını hariç tuttuğu hususlarının yer aldığı görülmektedir.
17. Mustafakemalpaşa 1/1000 Ölçekli Revizyon İmar Planı’nın başvuruya konu ada, parsele ilişkin kısmı incelendiğinde, azami kat adedinin dört olarak belirlendiği ve ön cepheden 5 metre çekme mesafesinin bulunduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak, başvuruya konu parseldeki yapıya ilişkin idaresince verilen ruhsatlara ve imar durum belgesine bakıldığında, söz konusu yapının “yol kotu üstü kat sayısının dört, kol kotu altı kat sayısının bir” olarak belirlendiği ve ön bahçe mesafesinin 5 metre, arka bahçe mesafesinin ise 3 metre olduğu anlaşılmıştır. Başvuruya konu yapının kat adedi bağlamında, idarenin yaptığı açıklamada geçen “dört katın bodrum ve çatı katları hariç belirlendiği” hususu da dikkate alındığında, bu yönüyle mevzuat ve yapı ruhsatına aykırılık oluşmamaktadır. Ayrıca imar durum belgesinin ekinde yer alan ölçü krokisinde de görüldüğü üzere başvuruya konu parselin bitişik nizam olması ve yan cephelerde çekme şartının bulunmaması göz önüne alındığında, başvuran tarafından iddia edilen “7 metre mesafe bırakılması gerekliliği”nden de söz etmek mümkün değildir. Zaten söz konusu tespiti destekler surette, İmar Planı’nda da bu yönde bir düzenleme bulunmadığı idare tarafından belirtilmiştir.
18. Bu kapsamda, yapı hakkında ruhsat iptalini gerektirir bir durumun bulunmadığı yönünde idarenin yaptığı belirleme de önem arz etmektedir. Zira söz konusu yapı hakkında 2019 yılında verilen ilk ruhsattan başlayarak 2021 ve 2022 yıllarında tadilat ve isim değişikliğine matuf dört yapı ruhsatı daha düzenlendiği ve bunlar üzerinden idarenin yapı hakkındaki değerlendirmelerini güncelleyerek denetimini sürdürdüğü görülebilmektedir. Bununla birlikte, başvuranın muhtelif tarihlerde idareye yaptığı müracaatlar üzerine yerinde inceleme de dahil olmak üzere gerekli incelemelerin yapıldığı ve gerektiğinde yapı müteahhidi ve mal sahibine uyarı yazısının dahi iletildiği dikkate alındığında, ilgili idarenin başvuruya konu yapı bağlamındaki tespit ve değerlendirmelerinin öncelenmesi gerekmektedir.
19. Yukarıda yapılan tüm açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat birlikte değerlendirildiğinde; “taşınmazın kanal bağlantısının sağlanması” ve “ ada, parseldeki inşaatın ruhsatının iptali” talebinin, Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile
Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığının Kurumumuza ilettiği yazılarda paylaşılan bilgiler doğrultusunda kabul edilebilir olmaması karşısında reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu kapsamda yapılan incelemede, başvuranın önceki müracaatlarına cevap verildiği görülmekle birlikte, gönderme kararı sonrasında başvurana herhangi bir cevap iletilmediği dikkate alınarak “makul sürede karar verme” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uyulmadığı tespit edilmiştir. İdare tarafından bahse konu ilkelere riayet edilmesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın şikayetçiye tebliğ tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili idarenin işlem ve eylemine karşı Bursa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
REDDİNE,
Ret Kararının BAŞVURANA ve MUSTAFAKEMALPAŞA BELEDİYE BAŞKANLIĞI ile BURSA
SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi