|
ÖZET: Başvuru, muvazzaf astsubay alımına yönelik sağlık raporunun düzeltilmesi talebine ilişkindir. Başvuran, Gölcük Necati Çelik Devlet Hastanesi’nde yapılan muayenede “Talasemi Minör” tanısı konulması sonucu, yalnızca yardımcı sınıf astsubaylık için tercih yapabilme imkanı bulduğunu belirtmiştir. İlgili yönetmeliğin yürütmesinin durdurulmasına rağmen, hastane tarafından bu durumun göz önünde bulundurulmadığını iddia eden başvuran, Millî Savunma Bakanlığı’ndan sağlık raporunun yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir.
Millî Savunma Bakanlığı, başvuranın sağlık raporunun, ilgili mevzuat ve yönetmeliklere uygun olarak düzenlendiğini ve itiraz süresinin geçirilmiş olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın sağlık raporuna itiraz etmediği ve bu nedenle kararın kesinleştiği belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek, idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğunu ve başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine dair karar, başvurana ve Millî Savunma Bakanlığı’na tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/15869-S.23.24970
BAŞVURU NO : 2023/10926
KARAR TARİHİ : 12.12.2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın muvazzaf astsubay alımına dair sağlık raporunun mahkeme kararına istinaden düzeltilmesi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24.07.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran başvuru dilekçesinde özetle; Dış kaynaktan muvazzaf astsubay alımı sınavlarına girdiğini,
seçim aşamalarını başarıyla tamamlayarak sağlık muayenesi işlemlerini başlatmak üzere Gölcük Necati
Çelik Devlet Hastanesi/KOCAELİ ye sevk edildiğini, yapılan muayeneler sonucunda Gölcük Necati Çelik
Devlet Hastanesi tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde yazılı olan ancak yürütmesi durdurulan ibareye rağmen işlem yapılarak “Talasemi Minör” tanısı konularak “A/35 F2 Tsk Syyek-D (1) E Göre Muvazzaf Astsubay Olamaz
Ek-D (2) ye Göre Muvazzaf Astsubay olur. Denizaltıcı Olamaz Kararı” verildiğini, İlgili yönetmeliğin 35.
maddesinin A)-2 bendinde “Anemi, lökopeni, trombositopeni, benign monoklonal gamapatiler, (Danıştay
Onikinci Dairesinin 24/11/2021 tarihli ve E.: / sayılı kararı ile yürütmesi durdurulan ibare: hiçbir klinik belirti vermeyen taşıyıcı durumundaki hemoglobinopatiler).”ibaresinin yer aldığını, idarenin hatalı işlemi nedeniyle muharip sınıf astsubaylık tercihinde bulunamadığını, yalnızca yardımcı sınıf astsubaylık sınıfları tercih etmesine müsaade edildiğini, mağduriyetine neden olan idarenin hastane olmadığını, Hastane Sağlık Kurullarının Millî Savunma Bakanlığının direktifleri ve gönderdiği Yönetmelikler kapsamında işlem yaptığını, Millî Savunma Bakanlığına bu işlemin neden yönetmeliğe uygun yapılmadığını araştırdığında ise Hastanelere yürütmesi durdurulan hükmü uygulamamaları yönünde telkinde bulunduklarını öğrendiğini belirtmektedir. Başvuran, Millî Savunma Bakanlığı tarafından, Sağlık raporu uyarınca verilen kararının kaldırılarak Yönetmeliğin ilgili maddesinin Danıştay tarafından yürütmesinin durdurulması göz önüne alınarak, “A/35 F2 TSK Syyek-D (1)’E Göre Muvazzaf Astsubay
Olur” şeklinde karar verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 28/08/2023 tarih ve S. ve sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına istinaden
Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen 21/09/2023 tarih ve sayılı cevabi yazı eklerinde özetle;
2.1) 01/03/2023 tarihli ve rapor no ile “Talasemi Minor, A/35 F2 TSK SYY EK-D(1)’E GÖRE
MUVAZZAF ASTSUBAY OLAMAZ. EK-D(2)’YE GÖRE MUVAZZAF ASTSUBAY OLUR.DENİZALTICI
OLAMAZ.” tanı ve kararı alan Muvazzaf Astsubay Adayı Burak BİSİ’ye Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma, Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenliği Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğin Hastalıklar Listesi
Madde 35 A bendi 2.fıkrası gereğince bahse konu karar verilmiş olup verilen kararın doğru olduğu, Milli
Savunma Bakanlığı (MSB) Personel Genel Müdürlüğü Personel Temin Daire Başkanlığı tarafından
Hastaneden istenen 16/03/2023 tarihli ve barkod nolu zeyil raporu ile konuyla ilgili tüm yazışmaların ve kişiye ait tüm tıbbi belge ve dokümanların Ek’te sunulduğu,
3) Kurumumuzun 28/08/2023 tarih ve S. ve sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına istinaden
Millî Savunma Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 23/10/2023 tarih ve sayılı cevabi yazı eklerinde özetle;
3.1) Anılan adayın başvurusunun bulunduğu 2022 yılı Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Adayı Temini
faaliyetinin 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temin
Yönetmeliği, 11/11/2016 tarih ve 29885 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği ve Türk Silahlı
Kuvvetleri 2022 Yılı Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Adayı Temini Başvuru Kılavuzu ile direktif emrinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak icra edildiği,
3.2) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği
Yönetmeliğinin “Aranacak nitelikler” başlıklı 6’ncı maddesinin a fıkrasının 10’uncu bendinde; “10)
Yapılacak sınavlarda başarılı olmak…” c fıkrasının (Sağlık ve yaş ile ilgili şartlar) 2’nci bendinde; “Türk
Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği esaslarına uygun olarak tam teşekküllü askeri hastanelerden, sınıfında “Muvazzaf Astsubay Olur” kararlı sağlık raporu almak” hükmünün belirtildiği,
3.3) Temin faaliyetinin yapıldığı dönemde yürürlükte bulunan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin “Dış kaynaktan alınan subay ve astsubay adaylarının sağlık yetenekleri” başlıklı 71’nci maddesinin (1)’inci bendinde; “(1) Dış kaynaktan alınan subay ve astsubay adaylarının muayeneleri Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarınca yapılır” hükmünün belirtildiği,
3.4) 2022 yılı Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temini Başvuru Kılavuzunun 7’nci maddesi (d)
bendinde; “Ön Bildirim Belgesi/Raporu” ve “Sağlık Kurulu Kararı Bildirim Belgesi” kabul edilmeyeceği, hastaneler tarafından geçerli sağlık kurulu raporlarının sevk belgesinde talep edilen şekilde düzenlenmemesinden MSB Personel Temin Daire Başkanlığına en geç 45 gün içerisinde (adayın sağlık raporuna itiraz ederek itiraz/hakem hastaneye gitmesi üzerine geçen süreler dahil) ulaştırılmamasından ve posta gecikmelerinden Millî Savunma Bakanlığı sorumlu değildir. Sağlık Kurulu Raporlarının Hastane tarafından MSB’ye gönderilecektir. Sağlık Kurulu Raporu için gerekli tüm poliklinik (kadın adaylar için kadın doğum polikliniği dahil) muayenelerinin yaptırılması hususunda sorumluluğun adaya aittir. Eksik poliklinik muayenesi olduğu tespit edilen adayların sağlık raporlarının kurul kararı “olumlu” olsa dahi kabul edilmeyecektir. Sağlık Kurulu Raporu için sağlık muayeneleri tamamlanmadan hastanenin terk edilmesi durumunda adayın sağlık kurulu raporunun olmadığı kabul edilecektir.” Hükmünün yer aldığı,
3.5) 7’nci maddesi (e) bendinde; “Yetkili Sağlık Kurulu tarafından verilen raporlara tebliğ tarihinden
itibaren üç iş günü içinde itiraz edilecektir. Aday tarafından itiraz edildiği takdirde, itiraz dilekçesi o yerin
İl Sağlık Müdürlüğünce, ilk raporun tasdikli bir örneği ile birlikte en yakın Engelli Sağlık Kurulu Raporu
Vermeye Yetkili Sağlık Kuruluşuna sevk edilecektir. Birinci ve ikinci rapor kararları aynı olursa karar kesinlik kazanacaktır. İtiraz işlemleri 10/9/1982 tarihli ve 8/5319 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği ve Sağlık Bakanlığı Sağlık Raporlarına
İlişkin Usul ve Esaslarda belirtilen hükümlere göre yürütülecektir.” Hükmüne yer verildiği söz konusu hususların başvuruda bulunacak adaylara ilanen tebliğ edildiği,
3.6) Yukarıda ifade edilen mevzuat ve kılavuzda belirtilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde; Muvazzaf
astsubay adaylarının temel askerlik eğitimlerinin, takvim yılının 30 Ağustos tarihine kadar tamamlanacağı, dolayısıyla temel askerlik eğitimine başlamadan önce icra edilmesi gereken seçim aşaması sınavları, sağlık raporu alınması, sınıflandırma ve kayıt gibi faaliyetlerin temel askerlik eğitiminin başlangıç tarihine kadar tamamlanmasının gerektiği, muvazzaf astsubay olmak için müracaat edenler hakkında aranacak sağlıkla ilgili şartlardan birinin de tam teşekküllü bir askeri (askeri) hastaneden verilmiş “muvazzaf astsubay olur” kayıtlı sağlık raporunun bulunması olduğu, sağlık raporunu almak üzere ilgili sağlık kuruluşuna sevk edilen adayların sağlık raporlarının adayın hastaneye sevk tarihinden itibaren 45 (kırk beş) gün içerisinde MSB
Personel Temin Daire Başkanlığına ulaşması gerektiği (zira söz konusu adayların sınıflandırmalarının yapılarak kontenjana girebilenlerin kayıtlarının yapılması, eğitimlerinin tamamlanması ve nasıp işlemlerinin takvim yılı sonuna kadar tamamlanmasının gerektiği, aksi takdirde adayların nasıp tarihlerinin bir sonraki yılının 30 Ağustos tarihine kadar gidebileceği, bu durumda adayların hak mahrumiyeti yaşayabilecekleri gibi dış kaynaktan astsubay temin faaliyetinin sağlık raporu, sınıflandırma ve kayıt işlemlerinin planlanmış bir tarih aralığında yapılmasının, olası gecikmeler nedeniyle başarılı olmuş adayların mağduriyet yaşamamaları ve müteakip alımların benzer şekilde planlanabilmesi açısından zorunluluk arz ettiği), 45 gün içerisinde uygun kararlı sağlık raporunun ulaşmaması veya geç ulaşması durumunda söz konusu sağlık kurulu raporuna işlem yapılmayacağı ve adayın adaylığının sonlandırılacağı hususunun belirtildiği,
3.7) Yukarıda belirtilen hususlar kapsamında başvurucunun durumu incelendiğinde; Adayın 2022 yılı Dış
Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temini başvurusunun kabul edilerek seçim aşaması sınavlarına katıldığı ve başarılı olduğu, 24 Ocak 2023 tarihinde sağlık raporu almak üzere ilgili sağlık kuruluşuna (Gölcük Necati
Çelik Devlet Hastanesine) sevk edildiği, Gölcük Necati Çelik Devlet Hastanesince numaralı
“EK-D(1) Muvazzaf Astsubay Olamaz. EK-D(2) Muvazzaf Astsubay Olur, Denizaltıcı Olamaz” kararlı sağlık raporu sonucunun Personel Temin Daire Başkanlığına ulaştığı, adayın almış olduğu sağlık raporuna
2022 yılı Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temini Başvuru Kılavuzunda belirtilen süreler içinde itiraz
etmediği, müteakiben almış olduğu sağlık raporuna istinaden sınıflandırma işlemine tabi tutularak Kara
Kuvvetleri Komutanlığı Bakım/EH Sistem Teknisyeni sınıfında Asil-4 olarak kayıt hakkı kazandığı ancak adayın belirlenen süre içerisinde kayıt yaptırmadığının tespit edildiği,
3.8) Adayların sağlık raporu işlemlerinin Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönerge (30 Eylül 2019), Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı Personelinin Muayene Yönergesi ve Yataklı Tedavi İşletmeleri Yönetmeliği doğrultusunda yürütüldüğü, MSB Personel Temin Daire
Başkanlığının 09/03/2023 tarihli sayılı yazısı ile adayın “01.03.2023 tarih ve numaralı” sağlık kurulu raporu görüntüleme bulgularının tüm abdomen US raporu kısmında “Dalak boyutu
138 mm” ölçüldüğü yazılı adaya Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği “ Açıklama” kısmında geçen “135 mm’yi (135 mm dahil) geçmeyen idiyopatik splenomegaliler alıma engel teşkil etmez” ibaresi dikkate alındığında
“Splenomegali /45 A F12” tanı ve tanı kodu çerçevesinde tekrar değerlendirilmesini müteakip aday hakkında “EK-D(1) Muvazzaf Astsubay Olur/Olamaz, EK-D(2) Muvazzaf Astsubay Olur/Olamaz, Denizaltıcı Olur/Olamaz” kararlı rapor düzenlenmesi için üst yazı yazıldığı, yazının konusunun “A/35 F2
TSK SYY EK-D(1)’e göre Muvazzaf Astsubay” ile ilgili olmadığı, ayrıca MSB Personel Temin Daire
Başkanlığının Ek’te gönderilen 09/03/2023 tarihli sayılı yazısına Gölcük Necati Çelik Devlet
/
Hastanesince düzenlenen cevabi zeyil raporu Ek’te sunulduğu, adayın 01/03/2023 tarih ve numaralı sağlık kurulu raporunun karar kısmında herhangi bir değişiklik olmadığı,
3.9) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği
Yönetmeliği’nin 35’inci madde 2’nci fıkrasında Danıştay 12’nci Daire Başkanlığının 24/11/2021 tarihli
/ Esas sayılı Yürütmeyi Durdurma Kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 30/05/2022 tarihli, YD İtiraz No: / sayılı kararı” ile yürütmeyi durdurma kararının kaldırılmış olduğu,
3.10) Söz konusu başvuran ve aynı durumda olan kişiler için Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun
30/05/2022 tarihli, YD İtiraz No: / sayılı kararının uygulandığı, Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın,
4.1) “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Herkes, meşrû vasıta ve yollardan
faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz”.
4.2) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’ üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4.3) “Yargı yolu” kenar başlıklı 125’inci maddesinde; “…İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan
zararı ödemekle yükümlüdür.”,
4.4) “Mahkemelerin Bağımsızlığı” başlıklı 138’inci maddesinin son fıkrasında; “Yasama ve yürütme
organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.”,
5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28’inci maddesinde: “(1) Danıştay, Bölge İdare
Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz (30) günü geçemez. Konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fıkrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılır.
Birinci fıkrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur.”,
7) 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun,
7.1) “Kaynak” başlıklı 67’nci maddesinde; “Türk Silâhlı Kuvvetleri için muvazzaf astsubay kaynakları;
a) Astsubay meslek yüksek okulları, b) (Değişik: 2/1/2017-KHK-681/23 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/23 md.) Fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulları,
c) (Ek: 2/1/2017-KHK-681/23 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/23 md.) Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına Bakanlıkça belirlenen fakülte, yüksek okul ve meslek yüksek okullarıdır.”
7.2) “Temin ve yetiştirme” başlıklı 68’inci maddesinde; “Muvazzaf astsubay olabilmek için; a) Astsubay
meslek yüksek okullarından mezun olmak veya, b) (Değişik: 26/6/2012-6336/14 md.) Milli Savunma Bakanlığı tarafından tespit edilecek fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını kendi nam ve hesabına bitirmek; dört yıl veya daha fazla süreli yükseköğrenimi bitirenler için müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, daha az süreli yükseköğrenimi bitirenler için yirmibeş yaşını bitirmemiş olmak; uzman erbaşlar için 4 üncü hizmet yılını tamamlamış, 8 inci hizmet yılını bitirmemiş olmak; yedek astsubaylar için eğitim durumuna göre bu bentte belirtilen yaş koşulunu taşımak; yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel
askerlik eğitiminde başarılı olmak gereklidir. (Ek cümle: 31/10/2016-KHK-678/15 md.; Aynen kabul:
1/2/2018-7071/15 md.) Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilecek olanların yaş ve diğer giriş şartları Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî
Savunma Bakanlığınca belirlenir.
c) (Ek: 2/1/2017-KHK-681/24 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/24 md.) Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına eğitim göreceklerin önlisans eğitimine gönderilmeleri ile askeri eğitimleri ve bu eğitimleri sırasında yapılacaklara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
(Mülga ikinci fıkra: 25/7/2016-KHK-669/28 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/28 md.) Astsubay meslek yüksek okullarına veya kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksekokullarını bitirenler ile yedek astsubaylık hizmetlerini yapmakta iken istekli bulunanlardan muvazzaf astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacaklarda aranacak şartlar, bunların tâbi tutulacakları seçme sınavlarına ilişkin usul ve esaslar ile temel askerlik eğitimiyle ilgili esaslar yönetmelikte gösterilir…”
7.3) “Astsubaylar” başlıklı Ek 21’inci maddesinde; “(Ek: 2/7/1951-5802/1 md.)(4) (Değişik: 18/6/2003
– 4902/30 md.) Türkiye Cumhuriyeti Ordusunun Kara, Deniz ve Hava kuvvetleri ile Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı kadrolarının ast komuta kademelerinde eğitim, sevk ve idare ile diğer idarî işlerde subaya yardımcı olarak görevlendirilen askerî şahıslara, astsubay adı verilir.”
8) 28/05/2004 tarihli ve 25475 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay
Temin Yönetmeliği’nin,
8.1) “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, kendi nam ve hesabına en az iki yıl
süreli yüksekokul, meslek yüksekokulu veya fakülteleri bitirenlerden Türk Silâhlı Kuvvetlerinde muvazzaf astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik ve muvazzaf astsubaylık anlayışı kazandırma eğitimine alınacaklarda aranacak nitelikler, bunların tâbi tutulacakları seçme sınavları ile astsubay adaylarının yetiştirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”,
8.2) “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;
a) Muvazzaf Astsubay Aday Adayı: Nitelikleri itibariyle astsubay adayı olmak üzere başvuru hakkına sahip kişiyi, b) Muvazzaf Astsubay Adayı: Kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını bitirenlerden Türk Silâhlı Kuvvetlerinde muvazzaf astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik ve muvazzaf astsubaylık anlayışı kazandırma eğitimine alınanları, c) Temel Askerlik ve Muvazzaf Astsubaylık Anlayışı Kazandırma Eğitimi: Muvazzaf astsubay adaylarına verilecek temel askerlik eğitimi ile onlara muvazzaf astsubaylık anlayışını kazandırmak amacıyla yaptırılacak eğitimi, ifade eder.”
/
8.3) “Aranacak Nitelikler” başlıklı 6’ncı maddesinde; “Muvazzaf astsubay adaylarında aranacak
nitelikler aşağıda belirtilmiştir:
a) Genel şartlar:
…
c) Sağlık ve yaş ile ilgili şartlar:
1) Başvuru tarihinde düzeltilmemiş nüfus kaydına göre; dört yıl veya daha fazla süreli yüksek öğretimi
bitirenler için 28 yaşından, daha az süreli yüksek öğretimi bitirenler için 26 yaşından gün almamış olmak,
2) Türk Silâhlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği esaslarına uygun olarak tam teşekküllü askerî
hastahanelerden, sınıfında “Muvazzaf Astsubay Olur” kararlı sağlık raporu almak…”
8.4) “Başvuruların Kabulü, Seçim ve Sınav Esasları ” başlıklı 8’inci maddesinde; “Muvazzaf astsubay
aday adayları; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından belirlenen makamlara, yürürlüğe konulacak yönergede belirtilen usullere uygun olarak başvururlar. Başvuruları kabul edilenler; genel kültür sınavı, fizikî yetenek değerlendirme testi ile mülâkata tâbi tutulurlar. Bu sınavlarda göz önünde tutulan değerlendirme ölçüt ve esasları; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yürürlüğe konulacak yönergelerde belirlenir.
Yapılacak değerlendirmeler sonucunda başarılı olanlar ve tam teşekküllü askerî hastahanelerden sınıfında
“Muvazzaf Astsubay Olur” kararlı sağlık raporu alanlardan, ihtiyaç kadarı, muvazzaf astsubay adayı olurlar.”
9) 11/11/2016 tarihli ve 29885 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin,
9.1) “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Yönetmelik; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensubu olan personeli, öğrencileri ve bunların adaylarını kapsar.”
9.2) “Yönetmeliğe bağlı ekler” 3’üncü maddesinde; “Bu Yönetmeliğe bağlı ekler şunlardır: a) (Değişik:
22/9/2017 – 2017/10844 K.) 17 ve Üzeri Yaş İçin Boy ve Ağırlık Sınırları Tablosu (EK-A).
b) Hastalıklar Listesi ve Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgelerinin Kullanımına İlişkin
Açıklamalar (EK-B).
c) Hastalıklar Listesi (EK-C).
ç) Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgeleri (EK-Ç).
d) (Değişik: 22/9/2017 – 2017/10844 K.) Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi
(EK-D).”
9.3) “Dış kaynaktan alınan subay ve astsubay adaylarının sağlık yetenekleri” başlıklı 71’inci
maddesinde; “(1) Dış kaynaktan alınan subay ve astsubay adaylarının muayeneleri Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarında yapılır.
(2) (Değişik: RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/18 md.) Adaylarda, diskromatopsi bulunmamalı, görmeleri her iki gözde ayrı ayrı tashihli veya tashihsiz tam olmalı, hava yolu hastalıklarını içeren Hastalıklar
Listesinin 47 nci madde (A) dilimi kapsamında hastalığı bulunmamalıdır. Ayrıca adaylar ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olmalıdır.
(3) (Değişik: RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/18 md.) İkinci fıkradaki şartları taşıması koşuluyla; Personel
Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesinin “(1) Numaralı Subay ve Astsubay Adayları
Değerlendirme Sütunu” ndaki karşılığı (+) artı işareti olanlar ile düzeltmeyle her iki gözde görmeler ayrı ayrı tam olmak şartıyla her bir gözde 1.00 (bir dâhil) diyoptriye kadar olan miyopi, hipermetropi ile 1.00 (bir dâhil) diyoptriyi geçmeyen astigmatizması olan adaylar hakkında “Muvazzaf/Sözleşmeli Subay veya
Astsubay Olur” kararı verilir. Söz konusu Çizelgenin “(2) Numaralı Subay ve Astsubay Adayları
Değerlendirme Sütunu”ndaki karşılığı (+) artı olanlar hakkında “Muvazzaf/Sözleşmeli Subay veya
Astsubay Olur” kararı verilir. Subay ve astsubay adaylarından söz konusu Çizelgenin ilgili sütunundaki karşılığı (A) diliminde (-) eksi işareti olanlar ile Hastalıklar Listesinin (B) ve (D) dilimlerinde olanlar hakkında “Muvazzaf/Sözleşmeli Subay veya Astsubay Olamaz” kararı verilir.
(4) Bu maddede belirtilen özellikleri haiz olmakla birlikte hamile olanların muayeneleri, hamilelik sonlandıktan sonra doksan gün içerisinde yapılmak üzere ertelenir.
(5) Dış kaynaktan sözleşmeli veya muvazzaf subay ve astsubay alımlarında boy ve ağırlık sınırları ile ilgili değerlendirmeler ek-A’da yer alan tabloya göre yapılır. Alımı yapacak komutanlıklar ek-A’da yer alan tabloda belirtilen alt sınırın daha aşağısında veya üst sınırın daha yukarısında olmamak kaydıyla, adaylarda arayacakları boy ve ağırlık alt ve üst sınırlarını tespit edebilir. Tespit edilen sınırlar broşürlerde yayımlanır.
(6) Dış kaynaktan Özel Kuvvetler Komutanlığı tim kadrolarına görev yapmak üzere temin edilecek adaylar tam sağlam olmalı ve bunlarda diskromatopsi bulunmamalıdır.
(7) (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/18 md.) Adaylardan sağlık kurulu muayeneleri sonucunda
“Muvazzaf/Sözleşmeli Subay veya Astsubay Olur” kararı verilenler, bu Yönetmeliğin 44 üncü maddesine komando ve paraşüt sağlık yeteneklerine sahip kabul edilir. Bu adaylardan yönergede belirtilen süre kadar komando ve paraşüt raporu istenmez.”
9.4) “Düzenleme yetkisi” başlıklı EK 1’inci maddesinde; “(1) Sağlık kurulu raporlarının verilmesi,
yapılacak işlemler, tetkik ve tahliller, muayene olunacak branşlar, rapor sayısı, onay ve inceleme makamları, kullanılacak form ve belge örnekleri ile diğer iş ve işlemler İçişleri Bakanlığı, Millî Savunma
Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı tarafından müşterek olarak hazırlanan yönerge ile düzenlenir.
(2) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarını belirlemeye yurtiçinde Sağlık Bakanlığı, yurtdışında ise Millî
Savunma Bakanlığı yetkilidir.”
9.5) EK-B “Hastalıklar Listesi ve Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgelerinin Kullanımına
İlişkin Açıklamalar” üst başlığında;
9.5.1) “Hatalıklar listesi” alt başlığında; “Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı personeli ve personel adaylarının sağlık yeteneklerini belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Hastalıklar, ağırlık derecesine göre (A), (B) ve (D) dilimleriyle bu dilimlerdeki fıkralara ayrılarak sınıflandırılmıştır. Tedavi ve nekahet halleri ise (C) diliminde belirlenmiştir.”
9.5.2) “Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgeleri” alt başlığında; “Sınıflara veya branşlara ve
görev niteliklerine göre (1) ve (2) numaralı olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır. Bu çizelgelerde Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik
Komutanlığındaki bütün sınıflar veya branşlar belirtilmiş ve Hastalıklar Listesindeki (A), (B) ve (D)
dilimlerinin sınıf veya branş ve rütbelere göre karşılıkları sıralanmıştır.”
9.5.3) “A. General, Amiral, Subay ve Astsubayların Hastalıklarına Göre Sınıflandırma veya Branş
Belirleme Çizelgelerinin Kullanımı” alt başlığında; “1. Bir hastalığı bulunan kişiye önce kesin tanı konulur.
2. Konulan tanının Hastalıklar Listesinde hangi madde, dilim ve fıkraya girdiği tespit edilir.
3. Madde, dilim ve fıkranın ilgili şahsın görev yaptığı kuvvet, sınıf veya branş ve rütbesine göre sınıflandırma veya branş belirleme çizelgesindeki karşılığı bulunur.
4. Sınıflandırma veya branş belirleme çizelgesindeki (+), (-) ve (x) işaretlerine göre yapılacak işlemler:
a. (+) işaretleri, general/amiral, subay ve astsubayların o sınıfta veya branşta görev yapacaklarını gösterir.
b. (-) işaretleri, general/amirallerin fiili kıta komutanlığı görevini yapamayacaklarını, ancak yönetim, idari ve diğer geri hizmetlerle ilgili kadro görevlerini yapabileceklerini, subay ve astsubayların ise sınıflarında veya branşlarında görev yapamayacaklarını gösterir.
…
ç. (1) ve (2) Numaralı Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgelerinde mevcut sınıfının veya branşının rütbe karşılığı (-) işareti olan personel, bağlı olduğu kuvvetin uygun gördüğü (1) ve (2) Numaralı
Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgelerinde aynı hastalıklardan kendi rütbesindeki karşılığı (+)
işaretli olan bir sınıfta veya branşta yeniden sınıflandırılır veya branşı belirlenir. Ancak bunlardan kıdemli yüzbaşı ve daha üst rütbedeki subaylar ile kıdemli üstçavuş ve daha üst rütbedeki astsubaylardan sınıf veya branş değişikliğini istemeyenler hakkında bu Yönetmeliğin 42 nci maddesinin birinci fıkrası uygulanabilir.
d. (1) ve (2) Numaralı Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgelerinin her ikisinde de rütbe karşılığı (-)
işaretli olan personel hakkında “Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görev Yapamaz” kararı verilir.” e. Bütün sınıflarda veya branşlarda (+) işaretli olan maddelerin (A) dilimi fıkraları ve bütün sınıflarda veya branşlarda (-) işaretli bulunan maddelerin (D) dilimi fıkraları sınıflandırma veya branş belirleme çizelgelerinde gösterilmemiştir.”
9.6) EK-C “Hastalıklar Listesi” üst başlığında;
9.6.1) “İç Hastalıkları” alt başlıklı 35’inci maddesinde; “A) 1. Sekonder polisitemiler.
2. Anemi, lökopeni, trombositopeni, benign monoklonal gamapatiler, hiçbir klinik belirti vermeyen taşıyıcı durumundaki hemoglobinopatiler.”
9.6.2) “Sindirim Sistemi Hastalıkları” alt başlıklı 45’nci maddesinde; “A)
…
12. (Değişik:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/34 md.) Karaciğer ve dalağın komplikasyonsuz hemanjiomları ve benign tümörleri, her türlü kistleri ile komplikasyonsuz kist ve abse ameliyatları (peruktan, girişimleri dâhil), dalak ve karaciğerde nonspesifik kalsifikasyonlar, karaciğer fonksiyonlarının normal olduğu hepatomegaliler, kot kenarını geçmeyen splenomegaliler, mezenter kistleri ve komplikasyonsuz ameliyatları.
AÇIKLAMA: (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/34 md.) Karaciğer ve dalağın komplikasyonsuz 1 cm’ye (1 cm dahil) kadar olan hemanjiomları ve 1 cm’ye (1 cm dahil) kadar olan basit kistler ile kot kenarını ve
135 mm’yi (135 mm dahil) geçmeyen idiyopatik splenomegaliler dış kaynaktan alınan subay, astsubay,
uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş/erler ile öğrenci alımına engel teşkil etmez.”
9.7) EK-D Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesinde,
(1I) Numaralı (1) Numaralı Subay
Subay ve
Madde ve Astsubay
Dilim Fıkra Numarası Astsubay
Numarası Değerlendirme
Değerlendirme
Sütunu
Sütunu
35 A 1,2 – +
45 A 5,6,8,9,11,12,13 – –
“AÇIKLAMA: 1) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin eki Hastalıklar Listesinin (A) diliminde olup da bu tabloda bulunmayan maddelere ilişkin fıkralar (+) kabul edilir.
2) (1) ve (2) Numaralı Subay ve Astsubay Adayları Değerlendirme sütunlarındaki sınıf ve branşlar
yönergede belirtilmektedir.”
10) Türk Silahlı Kuvvetleri 2022 Yılı Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Adayı Temini Başvuru
Kılavuzunun;
10.1) “2. BAŞVURU b. Adaylarda Aranacak Nitelikler Nelerdir? (2) Sağlıkla İlgili Şartlar:” başlığında;
“ (a) Önceki seçim aşamaları ve Fiziki Yeterlilik Testinden başarılı olan adaylar, 15 Nisan 2020 tarihli ve
31100 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı Sağlık
Yeteneği Yönetmeliğinde” belirtilen ve Sağlık Bakanlığınca belirlenmiş olan Engelli Sağlık Kurulu Raporu
Vermeye Yetkili Sağlık Kuruluşlarına sevk edilecektir. Bu kapsamda adaylardan; (İ) Muharip Sınıflar İçin; “EK-D Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi (1)
No’lu Değerlendirme Sütununa Göre Muvazzaf Astsubay Olur”.
(İİ) Yardımcı Sınıflar İçin; EK-D Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi (2)
No’lu Değerlendirme Sütununa Göre Muvazzaf Astsubay Olur”. Kararlı sağlık raporu talep edilecektir.
…
(b) Sağlık raporu için başvuran adaylar; sevk edildikleri hastanede bulunan sağlık bilgi sonuçlarının sınav merkezince görülebileceğini kabul etmiş sayılırlar. İstenen raporu alamayan adaylar seçim aşamalarından elenmiş sayılacaktır. Bu kapsamda; (İ) En son adayın hastaneye sevk tarihinden itibaren sağlık raporu işlemleri en geç 45 gün içinde (adayın sağlık raporuna itiraz ederek itiraz/hakem hastaneye gitmesi üzerine geçen süreler dahil ) tamamlanacak, bu tarihten sonra Personel Temin Daire Başkanlığına ulaşan sağlık raporlarına işlem yapılmayacak ve bu tarihe kadar raporu ulaşmayan, geç ulaşan, hatalı rapor düzenlenen adayların adaylıkları sonlandırılacaktır. Belirtilen aksaklıkların takibi ve problemin ilgili hastaneye başvurularak giderilmesi adayın kendi sorumluluğudur.
(İİ) Hastaneler tarafından düzenlenen “Ön Bildirim Belgesi/Raporu” ve “Sağlık Kurulu Kararı Bildirim
Belgesi” geçerli kabul edilmeyecektir.
(İİİ) Hastaneler tarafından geçerli sağlık kurulu raporlarının sevk belgesinde talep edilen şekilde düzenlenmemesinden, Personel Temin Daire Başkanlığına zamanında ulaştırılmamasından ve posta gecikmelerinden Millî Savunma Bakanlığı sorumlu değildir.”
/
10.2) “3. ADAYLARIN TABİ TUTULACAKLARI SEÇİM AŞAMALARI NELERDİR? a. Seçim
Aşaması Faaliyetleri Nelerdir?” başlığında; “(1) Genel Kültür Sınavı (Bando sınıfı için), (2) Evrak Kontrol, (3) Fiziki Değerlendirme, (4) Kişilik Değerlendirme Testi, (5) Fiziki Yeterlilik Testi (Spor), (6) Müzik Yeterlilik ve Müzik Bilgisi Seviye Tespit Sınavı (Bando Sınıfı İçin), (7) Sağlık Kurulu Raporu İşlemleri, (8) Mülakat Sınavı, (9) Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması.
…
d. Seçim aşamasında adayların tabi olacakları aşamalar ve sınavlar:…(7) Sağlık Muayenesi:
…
(b) Sağlık Kuruluşu tarafından düzenlenen ön bildirim raporunuzun karar hanesinde belirtilen ifadeleri ve bilgilerinizi kontrol etmeniz oldukça önem arz etmektedir. Hatalı veya uygun olmayan karara haiz sağlık raporu olan adaylar sağlık raporlarını ilgili hastanelere müracaat ederek düzelttirmekten sorumludurlar.
Sağlık işlemleriniz için sağlık kuruluşları tarafından herhangi bir ücret veya katkı payı alınmayacaktır.
(c) Tercih ettiğiniz Sağlık Bakanlığınca belirlenmiş olan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarına, adınıza düzenlenmiş olan hastane sevk belgesi ve nüfus cüzdan fotokopiniz ile birlikte, Ankara ili içi sevklerde en geç üç iş günü, Ankara dışındaki illere sevklerde en geç beş iş günü içinde başvurmanız gerekmektedir. Hafta sonu tatili ve resmi tatil günleri iş günü olarak kabul edilmemektedir.
(ç) Hastane sevk belgelerinin geçerlilik süresi içerisinde hastaneye başvuru yapmayan ve sevk belgesini herhangi bir aşamada kaybeden, yırtan, kullanılamaz hale getiren adaylara yeni bir sevk belgesi verilmeyecektir. Ancak, herhangi bir kanuni mazeretini emniyet teşkilatından, jandarmadan veya mahalle muhtarından alacakları belge/tutanakla belgelendirenlere bir defaya mahsus olmak üzere Personel Temin
Daire Başkanlığı tarafından hastane sevk belgesi verilebilecektir. Bu durumda olan aday aldığı belge/tutanak ile Personel Temin Daire Başkanlığına tekrar şahsen başvurarak sevk yazısını yenileyebilecektir.
(d) Hastaneler tarafından düzenlenen “Ön Bildirim Belgesi/ Raporu” ve “Sağlık Kurulu Kararı Bildirim
Belgesi” kabul edilmeyecektir. Hastaneler tarafından geçerli sağlık kurulu raporlarının sevk belgesinde talep edilen şekilde düzenlenmemesinden Personel Temin Daire Başkanlığına en geç 45 gün içerisinde (adayın sağlık raporuna itiraz ederek itiraz/hakem hastaneye gitmesi üzerine geçen süreler dahil)
ulaştırılmamasından ve posta gecikmelerinden Millî Savunma Bakanlığı sorumlu değildir. Sağlık kurulu raporları hastane tarafından MSB’ye gönderilecektir. Sağlık kurulu raporu için gerekli tüm poliklinik muayenelerinin yaptırılması hususunda sorumluluk adaya aittir. Eksik poliklinik muayenesi tespit edilen adayların sağlık raporları, kurul kararı olsa dahi kabul edilmeyecektir. Sağlık kurulu raporu için sağlık muayeneleri tamamlanmadan hastanenin terk edilmesi durumunda adayın sağlık kurulu raporunun olmadığı kabul edilecektir.
(e) Yetkili Sağlık Kurulu tarafından verilen raporlara tebliğ tarihinden itibaren üç iş günü içinde itiraz edilecektir. Aday tarafından itiraz edildiği takdirde aday, itiraz dilekçesi ile birlikte, o yerin İl Sağlık
Müdürlüğünce ilk raporun tasdikli bir örneği ile birlikte en yakın Engelli Sağlık Kurulu Raporu vermeye
Yetkili Sağlık Kuruluşlarına sevk edilecektir. Birinci ve ikinci rapor kararları aynı olursa karar kesinlik kazanacaktır. Çelişki halinde hasta İl Sağlık Müdürlüğünün belirleyeceği bir hakem hastaneye gönderilecektir. Bu hastanenin sağlık kurulunca verilen karar kesin olacaktır. İtiraz işlemleri 10/9/1982 tarihli ve 8/5319 sayılı Bakanlar Kurulu ile yürürlüğe konulan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme
Yönetmeliği ve Sağlık Bakanlığı Sağlık Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar’da belirtilen hükümlere göre yürütülecektir.
(f) Sağlık durumu ve sağlık raporlarıyla ilgili herhangi bir tereddüt oluşması durumunda, yerleştirilmiş olsa dahi idare tarafından gerekli görülmesi halinde aday yeni bir sağlık kurulu raporu düzenlenmesi maksadıyla tekrar hastaneye sevk edilebilecektir. Tekrar sevk edilme durumunda önceki sağlık kurulu raporu/ raporları işleme alınmayacak, işlemler yeni sağlık kurulu raporuna göre yürütülecektir.”
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin
konu ile açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; Yönetmeliğin ilgili maddesinin Danıştay
tarafından yürütmesinin durdurulması göz önüne alınarak, “A/35 F2 TSK Syyek-D (1)’E Göre Muvazzaf
Astsubay Olur” şeklinde karar verilmesini talep etmektedir.
13) Somut olayda başvuranın, Türk Silahlı Kuvvetleri Dış Kaynaktan Muvazzaf Subay Alımı 2022 Yılı
Başvuru Kılavuzunda yer alan seçim aşamaları olan kayıt kabul, fiziki kontrol, fiziki yeterlilik testi (spor), kişilik değerlendirme testi ve mülakat aşamalarını tamamladığı hususunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bu açıdan şikayete konu uyuşmazlığın, sıradaki seçim aşaması olan genel sağlık muayenesi sonucunda, Gölcük Necati Çelik Devlet Hastanesince verilen raporda yazılan Yönetmeliğin 35.
maddesinin A)-2 bendinin Danıştay’ın Yürütmeyi Durdurma Kararına istinaden uygulanıp uygulanmayacağı noktasından çıktığı anlaşılmaktadır.
14) Hukuk devleti; insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve
işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, hukuki güvenliği sağlayan, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve kanunlarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.” (Anayasa
Mahkemesi E.2013/44, K.2013/59, Resmi Gazete Tarihi: 02/05/2013)
15) İdare eylem ve işlemlerinde kanunun çizdiği sınırlar içerisinde kalmak zorundadır. Anayasanın 8.
maddesinde bu husus yürütme yetkisi ve görevi Anayasa ve Kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir denilerek ifade edilmiştir. (Kemal Gözler- Gürsel Kaplan İdare Hukukuna Giriş Ekin Basın Yayın
Dağıtım Ağustos 2017, s.28). Yasama ve yürütme organları ile idareler, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bağımsız ve tarafsız mahkemeler tarafından verilmiş kararlar hiçbir suretle değiştirilemeyeceği gibi idareler bu kararların yerine getirilmesini de geciktiremez.
16) Kanun koyucu, Anayasa’nın 138. ve İdari Yargılama Usulü Kanunun 28. maddesi ile yargı kararlarının
ne olursa olsun uygulanmamasından idareyi sorumlu tutmuş ve idarenin yargı kararlarını uygulaması hususunda idareye anayasal ve kanuni bir zorunluluk yüklenmiştir. Dolayısı ile idarenin kararı uygulama yükümlülüğü devam ettikçe, yargı kararının uygulanmamasından doğan sorumluluğu da devam edecektir.
(Bkz: 2017/5018 Başvuru Numaralı ve 24/10/2017 tarihli Tavsiye Kararı)
17) Hizmet kusuru; idarenin yürüttüğü bir hizmetin kurulmasında, düzenlenmesinde ve işleyişindeki
bozukluk ve aksaklık olup, asli ve birinci derecede bir sorumluluk nedenidir. Hizmet kusurunun bulunması durumunda idareyi sorumlu tutmak için başkaca bir neden aramaya gerek yoktur. Hizmet kusuru uygulamada 3 şekilde karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan hizmetin kötü işlemesi; hizmetin beklenen özen, dikkat ve kalitede yapılmaması, hizmetin gereği gibi yürütülmemesidir. Dolayısı ile idarenin konuyla ilgili hukuk kurallarına, oturmuş makul uygulamalara uymaması veya hizmetin gereklerini nesnel ölçüler içinde gözetmemesi, hizmeti beklenen dikkat ve özeni göstermeden yapması, hizmet personeli üzerinde nezaret ve denetlemenin gereğince yapılmamış olması durumlarında hizmetin kötü işlediği ve hizmet kusuru esasına göre de idarenin sorumlu olduğu kabul edilmektedir. (Zehra Odyakmaz, Ümit Kaymak, İsmail
Ercan, “Anayasa Hukuku- İdare Hukuku”, On İki Levha Yayıncılık, 15. Baskı, İstanbul, Ağustos 2012, s.
412- 417)
18) Bununla birlikte, 2577 sayılı Kanunun 28 inci maddesinde, Danıştay’ın esasa ve yürütmenin
durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği, hususlarının öngörüldüğü ve Danıştay’ın kararlarının icrası için kesinleşme şartı öngörülmediği anlaşılmaktadır. Ancak somut olayda Danıştay 12’nci Dairesinin 24/11/2021 tarihli ve
E.: / sayılı Yürütmeyi Durdurma Kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 30/05/2022 tarihli, YD İtiraz No: / sayılı kararı ile; “Dosya içerisinde bulunan Hacette Üniversitesi Tıp
Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Hematoloji Bilim Dalı öğretim üyelerince verilen tıbbi görüşte
“beta/talasemi taşıyıcılığı” bulunulan kişinin klinik durumunun, ancak hemoglobin ve hematokrit düzeyleri normal olduğu sürece hastaya zarar vermeyebileceği ya da fonksiyonlarını kısıtlamayabileceği belirtilmiş olup askerlik mesleği içerisinde fiziksel yeterliliği bulunması beklenen bir kamu görevlisi için kamu hizmetinin etkin ve verimli şekilde yürütülmesinden sorumlu olan idareye bu çerçevede risk yüklenemeyeceği; idare tarafından, yüksek fiziki kabiliyet gerektiren bu görevleri yerine getirecek personel veya adayın sağlık şartları bakımından tedbir mahiyetinde düzenlemeler yapılabileceği göz önünde bulundurulduğunda, üst hukuk normlarına genel kolluk olarak görev yapan uzman jandarma mesleğinin gereklerine ve kamu yararına uygun olduğu anlaşılan düzenleyici işlemde ve buna dayanılarak tesis edilen bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır “ şeklinde belirtilerek yürütmeyi durdurma isteminin reddine karar verildiği, dolayısıyla somut olayda anılan Danıştay Dava Daireleri
Kurulu Kararının İdarece yerine getirilmesinin Anayasaya hükümlerine ve 2577 sayılı Kanunun 28’inci maddesine aykırılık teşkil etmediği değerlendirilmiştir.
19) Öte yandan idareden gelen konu bilgi ve belgelerde, başvuranın 24/01/2023 tarihinde sağlık raporu
almak üzere Gölcük Necati Çelik Devlet Hastanesine sevk edildiği, “EK-D(1) Muvazzaf Astsubay Olamaz.
EK-D(2) Muvazzaf Astsubay Olur, Denizaltıcı Olamaz” kararlı sağlık raporu sonucuna itiraz etmediği ve kesinleştiği, raporun MSB Personel Temin Daire Başkanlığına ulaştığı, almış olduğu sağlık raporuna 2022 yılı Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temini Başvuru Kılavuzunda belirtilen 3 iş günü süre içinde itiraz etmediği, bununla birlikte sağlık kurulu raporu görüntüleme bulgularının tüm abdomen US raporu kısmında
“Dalak boyutu 138 mm” ölçüldüğü yazılı olduğu, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği “ Açıklama” kısmında geçen “135 mm’yi (135 mm dahil) geçmeyen idiyopatik splenomegaliler alıma engel teşkil etmez” ibaresi dikkate
alındığında “Splenomegali / tanı ve tanı kodu çerçevesinde tekrar değerlendirilmesinin ardından raporun karar bölümünün yeniden değerlendirilerek hakkında “EK-D(1) Muvazzaf Astsubay Olur/Olamaz, EK-D(2) Muvazzaf Astsubay Olur/Olamaz, Denizaltıcı Olur/Olamaz” kararlı rapor düzenlenmesi için üst yazı yazıldığı, yazının “A/35 F2 TSK SYY EK-D(1)’e göre Muvazzaf Astsubay” ile ilgili olmadığı, MSB
Personel Temin Daire Başkanlığınca 09/03/2023 tarihli zeyil yazısına Gölcük Necati Çelik Devlet
Hastanesince düzenlenen cevabi zeyil raporunda; “Bahse konu kişiye raporun dahiliye bulguları, Radyoloji muayene bulguları: Hgb:11,4 Talesemi Minor. A/35 F2 Usg: Dalak 138mm, kontrol Usg bakılmıştır .07/02/2023 Tüm Abdomen Us Raporu: Klinik Bilgi: Sağlık Kurulu Muayenesi Karaciğer
Boyutları Normal, Konturları Düzenlidir. Parankim Ekosu Homojen izlenmektedir. Solid-Kistik Kitle
Lezyon izlenmemiştir. Safra Kesesi Boyutları ve Duvar Kalınlığı Normaldir. Lümen içinde Patoloji
İzlenmedi. Intra-Eksra Hepatik Safra Yolları Normal İzlenmektedir. Dalak Uzun Aksı 130mm Ölçüldü.
Dalak Konturları Düzenlidir. Parankim Ekosu Homojendir.Solid-Kistik Kitle Lezyon İzlenmedi. Splenik
Ven Çapı Normal Sınırlardadır. Pankreas Boyutları ve Ekosu Normaldir. Paraaortik Alan Doğal İzlendi.
Bilateral Böbrek Boyutları Normaldir. Bilateral Böbreklerde Taş, Kitle Hidronefroz İzlenmemektedir.
Bilateral Sürrenal Lojunda Us ile Ayrılabilen Patolojik Eko, Solid-Kistik Kitle Lezyon saptanmamıştır.
Mesane Konturları Düzenlidir. Limen İçi Patoloji İzlenmedi. Prostat Boyutları Normal Sınırlardadır.
Parankimde Patoloji İzlenmedi. Batında Serbest Sıvı İzlenmedi. KARAR: A/35 F2 TSK SYY EK-D(1)’E
GÖRE MUVAZZAF ASTSUBAY OLAMAZ. EK-D(2)’YE GÖRE MUVAZZAF ASTSUBAY OLUR,
DENİZALTICI OLAMAZ” yazıldığı ve sağlık kurulu raporunun karar kısmında herhangi bir değişiklik olmadığı, bunun sonucunda almış olduğu sağlık raporuna istinaden sınıflandırma işlemine tabi tutularak
Kara Kuvvetleri Komutanlığı Bakım/EH Sistem Teknisyeni sınıfında Asil-4 olarak kayıt hakkı kazandığı ancak belirlenen süre içerisinde kayıt yaptırmadığı anlaşılmaktadır.
20) Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm
dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Türkiye Cumhuriyeti’nin bir hukuk Devleti olması, Hukuk devleti ve Anayasanın 8. maddesi hükmü gereğince idari makamların görevlerini yerine getirirken hukuka, kanunlara ve çağdaş hukukta evrensel olarak kabul görmüş ilkelere de uygun hareket etmek zorunda olması, Anayasa’nın 138. maddesi hükmü gereği idarelerin, bağımsız ve tarafsız mahkemeler tarafından verilmiş kararların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği, anılan Danıştay Kararının İdarece yerine getirilmesinin
Anayasaya hükümlerine ve 2577 sayılı Kanunun 28’inci maddesine aykırılık teşkil etmediği, başvuranın
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği
Yönetmeliği kapsamında düzenlenen sağlık raporuna süresi içerisinde itirazının bulunmadığı, ilgili mevzuat çerçevesinde Gölcük Necati Çelik Devlet Hastanesince düzenlenen “Talasemi Minor, A/35 F2 Tsk
Syy Ek-D(1)’E Göre Muvazzaf Astsubay Olamaz. Ek-D(2)’Ye Göre Muvazzaf Astsubay Olur. Denizaltıcı
Olamaz” kararlı Zeyil Rapor Sağlık Kurulu Kararının düzenlenmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığından başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi