|
ÖZET: Başvuru, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nde şube müdürü kadrosuna atanma talebiyle yapılmıştır. Başvuran vekili, müvekkilinin disiplin cezası ve atama işlemlerine karşı açtığı davaların, ilk derece mahkemeleri tarafından reddedildiğini, ancak istinaf başvurularının kabul edilerek bu kararların iptal edildiğini belirtmiştir. Müvekkili, iptal sonrası Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığı’nda uygun bir kadroya atanmak üzere başvuruda bulunmuş, ancak bu talep zımnen reddedilmiştir.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, başvuranın talebinin reddini, ilgili birimlerde boş şube müdürlüğü kadrosu bulunmaması ve norm kadro planlaması gereği bu atamanın mümkün olmaması gibi gerekçelerle açıklamıştır. İdare, başvuranın atanması için gerekli şartların sağlanmadığını ve mevcut kadro durumunun, kamu yararı ve hizmet gereklilikleri doğrultusunda değerlendirildiğini ifade etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine ilişkin işlemin hukuka uygun olduğunu belirterek, idarenin takdir yetkisini kamu yararı gözeterek kullandığını tespit etmiştir. Ancak, başvuru sahibine verilen yanıtta, itiraz yollarının belirtilmemesi nedeniyle idarenin iyi yönetim ilkelerine tam olarak uymadığı sonucuna varılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6145-S.24.9640
BAŞVURU NO : 2024/5096
KARAR TARİHİ : 06.06.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Merkez teşkilatı bünyesinde şube müdürü kadrosuna atanma talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 19.04.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran vekili özetle; Kırşehir’in ilçesinde tapu müdürü olarak görev yapan müvekkili hakkında yürütülen soruşturma sonucunda müvekkiline hem kınama cezası verildiğini, hem de Tapu
Müdürlüğünde boş bulunan birinci derece tapu müdürü kadrosuna atandığını, müvekkili tarafından hem disiplin cezasına hem de atama işlemine karşı açılan davaların ilk derece mahkemelerince reddedildiğini, ancak müvekkili tarafından her iki işleme karşı yapılan istinaf başvurularının kabul edilerek, ilk derece mahkemesi kararlarının kaldırılması ve dava konusu işlemlerin iptal edilmesine kesin olarak karar verildiğini, atama işleminin iptalinin akabinde, müvekkilinin, 11.12.2023 tarihinde idareye başvurarak hukuksuz atama kararı nedeniyle; itibarının iadesini teminen, Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığında niteliklerine uygun şube müdürü kadrolarından birine, ya da merkez teşkilatında niteliklerine uygun şube müdürü kadrolarından birine, görev ve unvan eşitliği gözetilerek ve kazanılmış hakları korunarak atanmayı talep ettiğini, ancak, müvekkilin talebinin zımnen reddedildiğini iddia ederek, müvekkilinin uğramış olduğu haksızlığın giderilmesini teminen, Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığında niteliklerine uygun şube müdürü kadrolarından birine, ya da merkez teşkilatında niteliklerine uygun şube müdürü kadrolarından birine, görev ve unvan eşitliği gözetilerek ve kazanılmış hakları korunarak atanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
/
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Tapu ve Kadastro Genel
Müdürlüğü tarafından gönderilen 15/05/2024 tarih ve e. sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Başvuranın, 10.09.2021 tarihinden itibaren Tapu Müdürlüğünde tapu müdürü olarak görev yapmakta olduğu, Tapu Müdürlüğünde tapu müdürü olarak görev yapmakta iken 27.05.2021 tarihli makam oluru ile müfettiş raporu gereği tapu müdürü olarak atanmasına ilişkin idari işlemin iptali istemiyle açtığı dava sonucunda; Kırıkkale İdare Mahkemesinin 08.02.2022 tarihli ve E: /
K: / sayılı kararı ile davanın reddedilmesi üzerine, davacı tarafından söz konusu mahkeme kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali istemiyle istinaf başvurusunda bulunulduğu, Ankara Bölge İdare
Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 23.11.2023 tarihli ve E: / K: / sayılı kararı ile de
“davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline,” karar verildiğinden, başvuranın 2577 sayılı Kanunun 8 inci ve 657 Kanunun 76 ncı maddeleri gereğince 11.01.2024 tarihli makam oluru ile Tapu Müdürlüğüne atamasının yapıldığı ve halen ayrılış yapmadığı, 2.2. Başvuranın talebinin, Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığı bünyesinde norm kadro planlamasına göre şube müdürlüğü kadrosu bulunmadığı, birimlerin sorumluluğunun, tapu ve kadastro uzmanı kadrosundaki personelin görevlendirilmesi yoluyla yürütüldüğü, ayrıca Genel Müdürlük bünyesinde de boş şube müdürlüğü kadrosu bulunmaması nedeniyle yerine getirilemediği, 2.3. Şikayet konusu talebe ilişkin olarak başvuran veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 26.03.2014 tarihli ve 28953 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Tapu Ve Kadastro Genel
Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin,
5.1. “Görev grupları” başlıklı 5’inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir.
a) Yönetim hizmetleri grubu;
1) Kadastro müdürü, tapu müdürü, tapu ve kadastro eğitim müdürü, halkla ilişkiler müdürü, bilgi işlem
merkezi müdürü ve şube müdürü, …” 5.2. “Görevde yükselmeye ilişkin şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinde, “(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda görevde yükselme sınavında başarılı olmanın yanında aşağıdaki şartlar aranır: …
c) Tapu ve kadastro eğitim müdürü, halkla ilişkiler müdürü, bilgi işlem merkezi müdürü ve şube müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) En az on yıl hizmeti bulunmak,
2) En az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olmak, … gerekir.”
5.3. “Görev grupları arasında geçişler” başlıklı 17 nci maddesinde, “(1) 5 inci maddede belirtilen görev
grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Aynı görev grubunda kalmak kaydıyla, atanılacak kadronun gerektirdiği şartları taşıyanlar aynı düzey unvana veya bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara veya daha alt unvanlara sınavsız naklen atanabilirler. …”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete Ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran vekili, tapu müdürü kadrosunda çalışmakta olan müvekkilinin, Taşınmaz Değerleme Dairesi
Başkanlığında niteliklerine uygun şube müdürü kadrolarından birine, ya da merkez teşkilatında niteliklerine uygun şube müdürü kadrolarından birine, görev ve unvan eşitliği gözetilerek ve kazanılmış hakları korunarak atanmasını talep etmektedir.
8. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, ilgili idare tarafından, başvuranın talebinin, Genel Müdürlük bünyesinde boş şube müdürlüğü kadrosu bulunmaması, Taşınmaz Değerleme
Dairesi Başkanlığı bünyesinde ise, norm kadro planlamasına göre şube müdürlüğü kadrosu bulunmaması gerekçeleriyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
9. Tapu müdürü ve şube müdürü kadroları, Tapu Ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeli Görevde
Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5’inci maddesinde görevde yükselmeye tabi birer kadro olarak düzenlenmekte ancak, yine aynı yönetmeliğin 17 nci maddesinde aynı görev grubunda kalmak kaydıyla, atanılacak kadronun gerektirdiği şartları taşıyanların, aynı düzey unvana naklen atanabilecekleri öngörülmektedir.
10. Tapu Ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin, 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü metninde yer alan “…
atanabilirler.” ibaresinden de anlaşılacağı üzere, ilgili idarenin başvuranı, görevde yükselme sınavına tabi tutmaksızın şube müdürü kadrosuna atama hususunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, idareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir
Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
/
11. Bu itibarla, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir. (Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015
Tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 Sayılı Kararı).
12. Somut olay kapsamında, ilgili idare tarafından sahip olunan takdir yetkisinin, bir önceki paragrafta yer verilen yargı kararında belirtilen kriterlerin dikkate alınması suretiyle kullanıp kullanılmadığı incelenecek olursa, Genel Müdürlük bünyesinde boş şube müdürlüğü kadrosu bulunmadığı, ayrıca, Taşınmaz
Değerleme Dairesi Başkanlığı bünyesinde de, norm kadro planlamasına göre şube müdürlüğü kadrosu bulunmadığı hususları birlikte göz önünde bulundurulduğunda, ilgili idarece sahip olunan takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterlerinin dikkate alınması suretiyle kullanıldığı değerlendirilmektedir.
13. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve yargı içtihadı uyarınca, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kırıkkale İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/