|
ÖZET: Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Müzik ve Bale Ortaokulu’nda gerçekleştirilen nakil sınavında, başvuranın kızı klasik bale sınavında başarısız sayılmış ve diğer aşamalara katılamamıştır. Başvuran, sınavın adil ve hukuka uygun yapılıp yapılmadığını sorgulayarak, sınavın tekrar yapılmasını talep etmiştir. İdare, sınavın kurallara uygun yapıldığını ve hiçbir adayın başarılı olamadığını belirtmiştir.
Danıştay, başvurunun reddine karar vermiştir. Ancak, sınavların nesnellik, tarafsızlık ve şeffaflık ilkelerine uygun yapılması gerektiğini vurgulayarak, İdarenin gelecekteki sınavlar için değerlendirme kriterleri ve puanlama sisteminin gerekçelerini açıkça ortaya koyması gerektiğini tavsiye etmiştir. Bu bağlamda, sınav süreçlerinin daha şeffaf hale getirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu karar, eğitimde adaletin sağlanması açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 20688-20688 |sayi|86171061-101.07.06-E.86171061-101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2018/11131 2018/ 11131
KARAR TARİHİ : 10/12/2018 |tarih|
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI , TCKN :
Adres :
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın kızının nakil sınavına itirazı hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 14/09/2018 14.9.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, kızı Hacettepe Üniversitesi
Devlet Konservatuvarı Müdürlüğü Müzik ve Bale Ortaokulu 7 inci sınıf nakil sınavına 05/ 09/ 2018 tarihinde katıldığını, sınavın klasik bale, birlikte uygulama, vücut kondisyon, piyano ve solfejden oluşan 5 aşamadan meydana geldiğini, ancak kızının klasik bale sınavının başarısız sayılması gerekçesiyle diğer aşamalara katılamadığını, sınavın sesli ve görüntülü kopyasının tarafına verilmediğini ve sınav sonuçlarında adayların yalnızca kazanmadığının belirtildiğini ifade etmektedir . Başvuran önceki yıllarda nakille alınan öğrencilerin de aynı koşullara tabi tutulup tutulmadığı, sınav salonuna görevli olmayan kişilerin alınıp alınmadığı, başarılı olan öğrencinin öğretmeni/çalıştırıcısının sınav komisyonunda görevli veya görevli olmadan bulunup bulunmadığı, komisyonda görevli olmayan ancak salonda bulunanların komisyondakilerle bir ilgisinin bulunup bulunmadığı, sınava katılanlara öğretmenlerinin/çalıştırıcılarının sorulup sorulmadığı, komisyon üyelerinin özel dans kurumlarıyla bir ilişkisi bulunup bulunmadığı, sınavda kazanamayan öğrencilerin öğretmeni ile komisyon başkanı arasındaki husumetin değerlendirmeyi etkileyip etkilemediği hususlarında şüpheleri olduğunu belirtmektedir . Bu çerçevede, başvuran
Kurumumuzdan sınavın adil ve hukuka uygun yapılıp yapılmadığının araştırılmasını, ses ve görüntü
1 / 6kayıtlarının incelenmesini ve velilere verilmesi ile sınavın tekrar yapılmasıyla mağduriyetlerin
giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Hacette Üniversitesinin 24/ 10/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında, özetle :
2.1. 2018- 2019 öğretim yılı nakil ve geçiş sınavına 5 adayın kayıt yaptırdığı, bunlardan 1 adayın sınava girmediği, alan dersi (klasik bale) sınavına giren 4 adayın ise başarı puanı olan 50 puanın altında kaldıkları için başarısız olduğu ve yardımcı alan dersleri sınavlarına alınmadığı, 2.2. Adayların nakil olacağı sınıf düzeyinde sahip olmaları gereken yeterlilik ve müfredat bilgisini saptayan komisyonun, nakil sınavında verilen notları tutanak altına aldığı ve sonuçların Bale Bölümü
Nakil ve Geçiş Sınav Sonuçları Duyurusu ile ilan edildiği, 2.3. Başvuranın kızının Yükseköğretim Kurumları Devlet Konservatuvarları Müzik ve Bale
İlköğretim Kurumları ile Müzik ve Sahne Sanatları Liseleri Yönetmeliği ile Hacettepe Üniversitesi
Ankara Devlet Konservatuvarı Müzik ve Bale Ortaokulu ile Müzik ve Sahne Sanatları Lisesi Kayıt
Kabul ve Nakil Geçiş Yönergesi (Yönerge) hükümleri uyarınca alan dersi sınavında (klasik bale)
başarısız olduğu ve sınavın sonraki aşamalarına katılamadığı, 2.4. Sınav komisyonunun, Yükseköğretim Kurumları Devlet Konservatuvarları Müzik ve Bale
İlköğretim Kurumları ile Müzik ve Sahne Sanatları Liseleri Yönetmeliği (Yönetmelik) ve Yönerge hükümleri doğrultusunda, Konservatuvar Yönetim Kurulu Kararı ile kurulduğu, komisyon üyesi öğretim üyesi ve elemanlarının özel kurumlarla sınavların işleyişini veya sonucunu etkileyecek ilişkilerinin bulunmadığı, 2.5. Sınav salonu içinde, komisyon üyeleri ile sesli/görüntülü kayıt almakla görevli araştırma görevlisi ile öğretim görevlisi dışında kimsenin görev almadığı, 2.6. Daha önceki yıllarda yapılan sınavların da yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre yürütüldüğü, 2.7. Yönetmelik ve Yönerge hükümleri gereğince sınavın tekrarlanmasının söz konusu olmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
2 / 65. 15/ 01/ 2015 tarihli ve 29237 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları
Devlet Konservatuvarları Müzik ve Bale İlköğretim Kurumları ile Müzik ve Sahne Sanatları
Liseleri Yönetmeliği’nin “Nakil ve geçiş” başlıklı 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b)
bendinde; “Nakil olunacak konservatuvar veya fakülte tarafından yapılacak sınavlarda başarılı olunması hâlinde gerçekleşir .”, “Başarının değerlendirilmesi” başlıklı 11 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde; “Müzik ve bale ilköğretim kurumları alan derslerinin yılsonu başarı puanı, her iki dönem puanının aritmetik ortalamasıyla elde edilir . Alan derslerinin yılsonu başarı geçer puanı 50’dir .”, 6. Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı Müzik ve Bale Ortaokulu ile Müzik ve Sahne Sanatları Lisesi Kayıt Kabul ve Nakil Geçiş Yönergesi’nin “Nakil ve geçiş” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Ortaokul 5. 6. 7. 8. Sınıflarına… . Bale Anasanat Dalı’nda (bale) nakil ve geçiş sınavı ile öğrenci kabul edilir .”, 15 inci maddesinin üçüncü fırkasının (b) bendinin dördüncü altbendinde; “Nakiller; Sahne Sanatları Bölümü Bale Anasanat Dalı’nda alan ve yardımcı alan derslerinden yapılacak seviye tespit sınavlarından başarılı olmaları halinde gerçekleştirilir” , aynı maddenin dördüncü fıkrasında; “Alan dersleri sınavlarında herhangi bir dersten başarısız olan öğrenci, diğer alan ve yardımcı alan dersleri sınavlarına alınmaz” , beşinci fıkrasında; “ Nakil-geçiş ve seviye tespit sınavı komisyonları, ilgili Anasanat Dalı ve Bölüm Başkanının önerisi ile Yönetim
Kurulu’nun onayı ile oluşturulur”, altıncı fıkrasında; “Nakil geçiş sınavlarında öğrencilerin başarılı kabul edilmesi için; ortaokulda alan ve yardımcı alan derslerinin her birinden en az 50
…..almaları gerekir”, düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın talebinin yerinde olmadığı değerlendirilerek başvurunun bu yönden reddedilmesi; yapılan sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sınavlar öncesinde değerlendireme kriterleri ve bu kriterlerin puanlaması ile sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak İdareye bu yönde tavsiyede bulunulması yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, kızı Hacettepe Üniversitesi Devlet
Konservatuvarı Müdürlüğü Müzik ve Bale Ortaokulu 7 inci sınıf nakil sınavında klasik bale sınavının başarısız sayılması gerekçesiyle diğer aşamalara katılamadığını ifade etmektedir . Başvuran önceki yıllarda nakille alınan öğrencilerin de aynı koşullara tabi tutulup tutulmadığı, sınavın nesnel ve tarafsız yapılıp yapılmadığı hususunda şüpheleri olduğunu belirtmekte ve Kurumumuzdan sınavın adil ve hukuka uygun yapılıp yapılmadığının araştırılmasını, ses ve görüntü kayıtlarının incelenmesini ve velilere verilmesini, sınavın tekrar yapılmasıyla mağduriyetlerin giderilmesini talep
3 / 6etmektedir .
9. Başvuranın kızının katıldığı sınava ilişkin öğretim görevlisi ve öğretim üyeleri ile uluslararası uzmanlardan oluşan 9 kişilik komisyonun Yönerge hükmü doğrultusunda, Bale Anasanat Dalı
Akademik Kurulunca önerilen isimlerin Konservatuvar Yönetim Kurulu’nun 31/ 08/ 2018 tarihli ve 2018/ 33- 03 sayılı Kararı ile oluşturulduğu görülmektedir . İdarenin Kurumumuza sunduğu bilgi ve belgelerden iki komisyon üyesinin, sınavın sesli/görüntülü kayıt altına alınmasıyla görevlendirildiği anlaşılmaktadır . Dolayısıyla, sınav komisyonun hukuka aykırı olmayacak şekilde teşkil edildiği görülmektedir .
10. Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 23/ 07/ 2018 tarihli ve 98 sayılı, Yükseköğretim Kurumları Devlet Konservatuvarları Müzik ve Bale İlköğretim Kurumları (Ortaokul)
ile Müzik ve Sahne Sanatları Lisesi Haftalık Ders Çizelgesi başlıklı Kararında klasik balenin zorunlu alan dersi olduğu görülmektedir . Yönerge hükümlerinde ise, ortaokul 7 inci sınıf nakil ve geçiş sınavında alan ve yardımcı alan derslerinden yapılacak sınavların her birinden en az 50 puan alanların başarılı sayılacağı, ancak alan dersleri sınavlarının herhangi birinden başarısız olan öğrencinin, diğer alan ve yardımcı alan dersleri sınavlarına alınmayacağı hüküm altına almıştır .
11. Başvuruya konu alan sınavına ilişkin bilgi ve belgeler incelendiğinde ise, sınavda başarılı olmuş bir adayın bulunmadığı, başvuranın kızının en yüksek puan alan iki adaydan birisi olduğu ancak alan dersi sınavı için belirlenen baraj puanının altında bir puan aldığı, komisyon üyelerinin verdikleri puanlarda değerlendirmenin nesnelliği ve tarafsızlığı hakkında şüphe oluşturacak farklılıklar bulunmadığı belirlenmiştir . Ayrıca, hiçbir adayın başarılı olamadığı sınavda, başvuranın iddia ettiği üzere, değerlendirmenin, sınav komisyonu üyeleri arasındaki bir husumet veya üyelerin kişisel menfaati doğrultusunda yapıldığı ve başarılı olan adaya iltimas sağlandığı yönünde Kurumumuza herhangi bir bilgi ve belge sunulmamış olup, Kurumumuzca bu yönde bir saptama da yapılamamıştır .
12. Sınavın sesli ve görüntülü kayıtlarının incelenmesinden, sınav esnasında salona herhangi bir kişinin alınmadığı, adaylara eşit muamele edildiğinden kuşku duyulmasına sebep olacak herhangi bir uygulama yapılmadığı, sadece bir adaya eğitim aldığı kurumun ve öğreticilerinin sorulduğu, kayıtlar ile verilen notlar birlikte değerlendirildiğinde bunun da verilen puanları etkilemediği açıkça görülmektedir . Buraya kadarki açıklamalardan, başvuranın kızının ortaokul 7 nci sınıf nakil sınavında başarısız sayılması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir .
13. Sınav komisyonuna değerlendirme yapmak üzere verilen takdir yetkisinin, aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde kullanılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir . Danıştay 2 nci Dairesinin 27/ 03/ 2017 tarihli ve sayılı Kararı’nda, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır . Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler
4 / 6bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile
kanıtlanması gerekmektedir . Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır .” ifadelerine yer verilmektedir . Başvuru konusu olayda, adaylara hangi komisyon üyesinin hangi notu takdir ettiğinin kayıt altına alınmasıyla birlikte, bu kayıtta puanların kaç puan üzerinden verildiğine yer verilmediği ve verilen puanlara dair gerekçelerin bulunmadığı, sınav öncesinde adayların hangi kıstaslarına göre ve kaç puan üzerinden değerlendirileceğini gösteren bir form, tutanak vb. belge düzenlenmediği görülmektedir .
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin, işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir .
16. Ayrıca, İdarenin düzenleyeceği sınavlar öncesinde, adayların hangi kıstaslarına göre ve kaç puan üzerinden değerlendirileceğini gösteren bir belge düzenlemesi, yapılan değerlendirmede her bir komisyon üyesince takdir edilen notun tutanakta ayrı ayrı ve ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sınavların nesnelliği ve tarafsızlığı açısından aranan kriterlerdir . İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden her bir komisyon üyesince verilen puanların tutanağa geçirildiği, bunun dışında sınav öncesinde değerlendirme kriterleri ve bu kriterlerin puanlanmasına ilişkin bir belge düzenlemediği, verilen notların gerekçelerinin de tutanak altına alınmamış olduğu anlaşılmıştır .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvuranın uygulamalı sınavın yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE;
5 / 6Yapılan sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap
verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sınavlar öncesinde değerlendireme kriterleri ve bu kriterlerin puanlaması ile sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRÜLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
Kararın Başvurana ve HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Milli Eğitim Bakanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi