|
ÖZET: Başvuran, Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında 7 yıldır geçici görevli Şef olarak çalıştığını ve asıl kadrosunun Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğünde bulunduğunu belirtmiştir. İlgili başvurusunda, boş olan Şef kadrosu için iki kez muvafakat almasına rağmen, İçişleri Bakanlığına yaptığı altı naklen atama talebinin reddedildiğini ifade ederek, bu durumun kendisini maddi ve manevi olarak yıprattığını ve aidiyet duygusunun zedelendiğini dile getirmiştir.
İçişleri Bakanlığı, başvuranın nakil talebinin değerlendirilmesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 74. maddesi uyarınca kurumların muvafakatinin gerekli olduğunu belirtmiştir. Ayrıca, 2023 yılı için belirlenen kısıtlı naklen atama sayısının, öncelikle Kamu Personel Seçme Sınavı ile alınacak kadrolar için ayrıldığını ve bu nedenle başvuranın talebinin reddedildiğini açıklamıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan incelemeler sonucunda, idarenin bu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullandığını ve başvuranın talebinin reddinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesi yönündeki karar, başvuranın ve İçişleri Bakanlığının tebliğine sunulmuştur. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5815-S.24.9150
BAŞVURU NO : 2023/20205
KARAR TARİHİ : 28.05.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Naklen atanma talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 12.12.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle; Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında 7 yıldır geçici görevli Şef olarak görev yaptığını ve asıl kadrosunun Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğünde olduğunu, Antalya Yatırım İzleme ve
Koordinasyon Başkanlığında boş bulunan Şef kadrosu için 2 kez muvafakat alındığını ve 6 kez de İçişleri
Bakanlığına naklen atama onayı için yazı yazılmasına rağmen reddedildiğini, dolayısıyla maddi, manevi olarak yıprandığını, aidiyet duygusunun zarar gördüğünü ifade ederek daha önce talep etmiş olduğunu naklen atama talebinin değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün cevabi yazısında;
2.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 ncü maddesinde; “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden…, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür.” denilmek suretiyle memurların kurumlar arasında naklen atanmaları konusunda idarelere takdir yetkisi tanındığı,
2.2. 08.03.2023 tarihli ve 2023/117 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının Eki Karar ile İçişleri Bakanlığına
2023 yılı için kısıtlı sayıda açıktan veya naklen atama sayısı tahsis edildiği, söz konusu Kararın 3 ncü
maddesinin (4) numaralı alt bendinde; Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar için Yapılacak Sınavlar
Hakkında Genel Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde personel alımına öncelik verilmesi istendiği, bu nedenle bu mevzuat hükmü uyarınca Bakanlığa tahsis edilen kısıtlı sayıdaki açıktan ve naklen
atama sayılarının özel yarışma sınavı ile alım yapılan kadrolar ile Bakanlık için öncelik ve önem arz eden diğer kadroların Kamu Personel Seçme Sınavı yoluyla personel alımında kullanıldığı ve bu bağlamda hizmetine ihtiyaç duyulmayan, farklı bir kamu kurumunda bulunan bir kamu görevlisinin naklen atama yoluyla diğer bir kuruma atanması için Kurumun zorlanamayacağı,
açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 74’üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Memurların bu
Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın
3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır”,
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle; Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon
Başkanlığında 7 yıldır geçici görevli Şef olarak görev yaptığını ve asıl kadrosunun Antalya İl Milli Eğitim
Müdürlüğünde olduğunu, Antalya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında boş bulunan Şef kadrosu için 2 kez muvafakat alındığını ve 6 kez de İçişleri Bakanlığına naklen atama onayı için yazı yazılmasına rağmen reddedildiğini, dolayısıyla maddi, manevi olarak yıprandığını, aidiyet duygusunun zarar gördüğünü ifade ederek daha önce talep etmiş olduğunu naklen atama talebinin değerlendirilmesini talep etmektedir.
8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 74. maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca kurumlar arası nakil işlemi, kurumların muvafakati ile sağlanmakta olup, kurum amirlerinin muvafakat verip vermemek konusunda takdir yetkilerinin bulunduğu kuşkusuzdur. İdarenin, personelin başka bir kuruma
nakline muvafakat verip vermeme yönündeki takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından değerlendirilmesi gerekeceği de tabidir. Anayasa Mahkemesinin 31/10/2008 tarihli, sayılı kararında kamu yararı “bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yarar” olarak tanımlanmaktadır.
9. Bu kapsamda, 657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi uyarınca; kurumlar arası nakil talep eden memurun talebinin nakil için tek başına yeterli olmadığı, kurumların muvafakatinin arandığı, diğer bir ifadeyle ilgilinin geçiş yapılacak kuruma başvurarak kabul almasının ve bu kabul işleminin ardından ayrılacağı kurumdan muvafakat alınmasının gerektiği, ayrıca kurumların atama yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduğu açıktır.
10. Bir idarenin gerçekleştirdiği iş ve işlemlerde, bağlı yetkinin söz konusu olmadığı durumlarda, takdir yetkisinin bulunduğu kabul edilmektedir. Söz konusu maddenin uygulanması hususunda da idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır. Şüphesiz, idarenin takdir yetkisine sahip olması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare, takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, eşitlik kuralını gözetmeli, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı; bu yetkiyi kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun bir şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak kullanmalıdır.
11. Nitekim Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru sonucunda vermiş olduğu 20.02.2014 tarihli ve başvuru numaralı kararında, “…bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur.” değerlendirmesinde bulunmuştur.
12. Ayrıca, Danıştay’ın yerleşmiş içtihatlarına göre, idarelerin boş bulunan bir kadroya kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek atama yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduklarından, bu yetkisini belirli bir kişi lehine kullanmaya yargı kararı ile dahi zorlanamamakta, takdir yetkisine dayanılarak tesis edilen işlemler üzerindeki yargı denetimi hukuka uygunluk unsuru ile sınırlı bulunmakta, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilememekte ve yerindelik denetimi yapılamamakta, yargısal denetimde işlemin diğer unsurları yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sürece, idarenin işlemi haklı kılacak hukuken kabul edilebilir bir neden gösteremediği gerekçesine dayanılarak iptal kararı verilememektedir. (Danıştay 5. Daire 27.02.2006 tarihli ve E:2004/5066, K:2006/751 sayılı kararı)
13. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden İçişleri Bakanlığı tarafından Bakanlığa tahsis edilen kısıtlı sayıdaki naklen atama sayılarının özel yarışma sınavı ile alım yapılan kadrolar ile Bakanlık için öncelik ve önem arz eden diğer kadroların temininde Kamu Personel Seçme Sınavı yoluyla personel alımında kullanıldığı ve bu bağlamda hizmetine ihtiyaç duyulmayan, farklı bir kamu kurumunda bulunan Başvuranın naklen atama yoluyla atanma talebini reddettiği anlaşılmaktadır.
14. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yargı içtihatları birlikte göz önünde bulundurularak, 657 sayılı Kanunun 74’üncü maddesi uyarınca ilgili idareye tanınmış takdir yetkisinin ilgili idarece kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olarak kullanıldığı
anlaşıldığından ilgili idare tarafından tesis edilen başvuranın naklen atanma talebinin reddi yönünde tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvurana ve İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi