|
ÖZET: Başvuran, Burdur İl Sağlık Müdürlüğü’nde hekim olarak görev yaparken, 2024 yılı Haziran ayında acil serviste nöbet tutmuştur. 20-21 Haziran tarihlerinde idari izinli sayılmasından dolayı, bu tarihlerdeki nöbet sürelerinin yanlış hesaplandığını ve sadece 8 saatlik artırımlı nöbet ücreti alarak 24 saatlik nöbet ücretinin ödenmediğini iddia etmektedir. Başvuran, bu durumun Anayasa’nın ilgili maddelerine aykırı olduğunu belirterek, yasal faiziyle birlikte 24 saatlik nöbet ücretinin ödenmesini talep etmiştir.
Burdur İl Sağlık Müdürlüğü, başvuranın 20-21 Haziran tarihlerinde fiilen görev yapmadığını ve bu nedenle talebinin reddedildiğini açıklamıştır. İdare, kamu kurumlarındaki çalışanların bu tarihlerde idari izinli sayılmasının, haftalık çalışma sürelerini etkilemediğini belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın nöbet sürelerinin hesaplanmasında, resmi tatil günlerinin dikkate alındığı ve bu nedenle eksik ödemenin hukuka uygun olduğu ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesini önererek, idarenin verdiği yanıtın, başvuranın hangi mercilere başvurabileceğini belirtmediği için “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığını tespit etmiştir. Başvuranın, bu ret kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/14050-S.24.21059
BAŞVURU NO : 2024/13215
KARAR TARİHİ : 26.12.2024
RET KARARI ,TCKN:35200084338
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BURDUR İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
Başvuranın, çalışma süresine ilave edilen 24 saat için nöbet ücretinin
BAŞVURUNUN KONUSU :
artırımlı şekilde yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 25.10.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, İlçe Toplum Sağlığı Merkezinde hekim olarak görev yapmakta olduğunu, 2024 yılı
Haziran ayında Toplum Sağlığı Merkezi bünyesindeki acilde görevlendirildiğini, 8-11-17-24-27-
30 Haziran 2024 tarihlerinde altı adet nöbet tuttuğunu, 2024 yılı Kurban bayramı tatilinin uzatılması
nedeniyle 20-21 Haziran günlerinde personelin idari izinli sayıldığını, aylık çalışılması gereken mesai saatlerine 20-21 Haziran tarihlerinde idari izinde geçen sürelerin de dahil edilmesi sebebiyle nöbet sürelerinin hatalı hesaplandığını ve tarafına sadece 8 saatlik artırımlı nöbet ücreti ödemesi yapıldığını, 24 saatlik artırımlı nöbet ücretinin tarafına ödenmediğini, 03.09.2023 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan
Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2024 ve 2025 Yıllarını Kapsayan 7. Dönem Toplu
Sözleşmenin “Sağlık Ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı üçüncü bölümünün ”İdari izinlerde nöbet ücreti” başlıklı 42. maddesinde; “657 sayılı Kanunun ek 33 üncü maddesi kapsamında sayılan yerlerde resmi ve dini bayram tatili sebebiyle verilen genel idari izin günlerinde fiilen görev yapanlara, çalıştıkları süre ile orantılı olarak izin kullandırılır. İzin kullandırılmasının mümkün olmaması halinde ise bu çalışılan süreler karşılığında ilgililere 657 sayılı kanun ek 33. Maddesi kapsamında nöbet ücreti ödenir.” Hükmünün yer aldığını, ayrıca, nöbet ücretinin eksik ödenmesinin Anayasanın 18 inci ve 55 inci maddelerinin ihlaline sebebiyet verdiğini iddia ederek, 24 saatlik nöbet ücretinin artırımlı şekilde başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Burdur İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen 27/11/2024 tarih ve E. sayılı cevabi yazıda özetle,
2.1. Başvuranın, Burdur ili Toplum Sağlığı Merkezinde tabip olarak görev yapmakta olduğu, 2024 yılı Haziran ayında Toplum Sağlığı Merkezinde geçici görevli olarak çalıştığı,
2.2. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali Ve Sosyal Haklara İlişkin 2024 ve
2025 Yıllarını Kapsayan 7. Dönem Toplu Sözleşmenin, Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu
Sözleşme başlıklı 3’üncü Bölümünün “İdari izinlerde nöbet ücreti” başlıklı 42’inci maddesinde, “657 sayılı
Kanunun ek 33 üncü maddesi kapsamında sayılan yerlerde resmi ve dinî bayram tatili sebebiyle verilen genel idari izin günlerinde fiilen görev yapanlara, çalıştıkları süre ile orantılı olarak izin kullandırılır. İzin kullandırılmasının mümkün olmaması halinde ise bu çalışılan süreler karşılığında ilgililere 657 sayılı
Kanunun ek 33 üncü maddesi kapsamında nöbet ücreti ödenir.” hükmüne yer verildiği,
2.3. Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı, Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 04.06.2024 tarihli ve 227644 sayılı yazısı ile kurum yöneticileri tarafından gerekli tedbirlerin alınarak hizmetlerin aksatılmaması, zorunlu hizmetlerin yürütülmesi için asgari seviyede personel bulundurulması kaydıyla; kamu kurum ve kuruluşlarındaki tüm çalışanların 20-21 Haziran 2024 tarihlerinde idari izinli sayıldığı, Cumhurbaşkanlığının mezkûr yazısı ile kamu kurum ve kuruluşlarındaki çalışanların idari izinli sayıldıkları bu sürenin, kamu kurum ve kuruluşları çalışanlarının bu bağlamda Devlet memurlarının kanunî haftalık çalışma süresinde herhangi bir değişiklik husule getirmediği, dolayısıyla, dinî bayram nedeniyle idari izin verilen 20 Haziran 2024 Perşembe ve 21 Haziran 2022 Cuma günlerinin haftalık/aylık çalışılması gereken süre içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, diğer taraftan, kapsadığı yıllar ile sınırlı olmak üzere yürürlükte olan anılan Toplu Sözleşmenin 42 inci maddesi çerçevesinde, dinî bayram tatili sebebiyle idari izin günleri olan 20 Haziran 2024 Perşembe ve 21 Haziran 2022 Cuma günlerinde 657 sayılı Kanunun ek 33 üncü maddesi kapsamında sayılan yerlerde fiilen görev yapanlara, çalıştıkları süre ile orantılı olarak izin kullandırılması, izin kullandırılmasının mümkün olmaması halinde süreler karşılığında ilgililere 657 sayılı
Kanunun ek 33 üncü maddesi kapsamında nöbet ücreti ödenmesi gerektiğinin mütalaa edildiği,
2.4. Haziran 2024 döneminde 01-02-08-09-15-22-23-29-30 tarihlerinin hafta sonu tatili, 16-17-18-19 tarihlerinin bayram tatili olduğunun tespit edildiği, bu tatil günleri düşüldükten sonra kalan 17 gün için 17×8=136 saatin aylık çalışılması gereken saat olarak belirlendiği, Toplum Sağlığı Merkezi tarafından gönderilen Haziran 2024 Entegre Sağlık Tesisi nöbet puantaj tablosunda, başvuran tarafından, 08-11-17-24-27-30 Haziran tarihlerinde 24 saat acil nöbeti tutulması nedeniyle 24×6=144 saat toplam nöbet tutulmuş olması sebebiyle 144-136= 8 saat için normal nöbet, acil servis nöbeti için %50 artırımlı ve bayram nöbeti için %25 artırımlı nöbet ücreti ödemesinin Müdürlük tarafından yapıldığı,
2.5. Başvuranın, 2024 yılında idari izin sayılan 20-21 Haziran tarihlerinde fiilen görev yapmadığını gösterir
Toplum Sağlığı Merkezinin 08.07.2024 tarih barkod nolu yazısı ekindeki puantaj tablosunun yazı ekinde sunulduğu,
2.6. Şikayet konusu ile ilgili olarak açılan ya da sonuçlanan bir dava bulunmadığı,
İfade edilmiştir.
3. Aynı talebe ilişkin farklı bir başvuruya ilişkin olarak Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel
Müdürlüğü tarafından gönderilen 03/06/2024 tarihli ve E – – sayılı yazı ve eklerinde, Sağlık Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 03.08.2022 tarih ve sayılı yazısında belirtilen görüşe ve Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Müdürlüğünün 03.08.2022 tarih ve sayılı yazılarına istinaden işlem tesis edildiği, Cumhurbaşkanlığının mezkûr yazısı ile kamu kurum ve kuruluşlarındaki çalışanların idari izinli sayıldıkları bu sürenin, kamu kurum ve kuruluşları çalışanlarının
/
bu bağlamda Devlet memurlarının kanunî haftalık çalışma süresinde herhangi bir değişiklik meydana getirmediği, dolayısıyla, dinî bayram nedeniyle idari izin verilen günlerinin haftalık/aylık çalışılması gereken süre içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, diğer taraftan, kapsadığı yıllar ile sınırlı olmak üzere yürürlükte olan anılan Toplu Sözleşmenin 44 üncü maddesi çerçevesinde, dinî bayram tatili sebebiyle idari izin günleri olan 13 Temmuz 2022 Çarşamba ve 14 Temmuz 2022 Perşembe günlerinde 657 sayılı Kanunun ek 33 üncü maddesi kapsamında sayılan yerlerde fiilen görev yapanlara, çalıştıkları süre ile orantılı olarak izin kullandırılması, izin kullandırılmasının mümkün olmaması halinde süreler karşılığında ilgililere 657 sayılı Kanunun ek 33 üncü maddesi kapsamında nöbet ücreti ödenmesi gerektiği,
Açıklamasında bulunulmuştur.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
1 inci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri
ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
6.1. Ek 33 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında; “Yataklı tedavi kurumları, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde haftalık çalışma süresi dışında normal, acil veya branş nöbeti tutarak, bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele, izin suretiyle karşılanamayan her bir nöbet saati için (nöbet süresi kesintisiz 6 saatten az olmamak üzere), aşağıda gösterilen gösterge
rakamlarının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu hesaplanacak tutarda nöbet ücreti ödenir. (Ek cümle:
2/1/2014 – 6514/10 md.) Bu ücret yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan söz konusu nöbetler için yüzde elli oranında artırımlı ödenir. Ancak ayda aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezlerinde 60 saatten, diğer yerlerde ve hiçbir şekilde 130 saatten fazlası için ödeme yapılmaz. Bu ücret damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.” 6.2. “Çalışma saatleri” başlıklı 99 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir.” 6.3. “Günlük çalışma saatlerinin tesbiti” başlıklı 100 üncü maddesinde, “Günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile öğle dinlenme süresi, bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde
Cumhurbaşkanınca, illerde valiler tarafından tesbit olunur.(…) (Ek fıkra: 13/2/2011 – 6111/104 md.) Memurların yürüttükleri hizmetin özelliklerine göre, bu madde uyarınca tespit edilen çalışma saat ve süreleri ile görev yerlerine bağlı olmaksızın çalışabilmeleri mümkündür. Bu hususa ilişkin usûl ve esaslar, Cumhurbaşkanınca belirlenir.” 6.4. “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 178 inci maddesinin 1 inci fıkrasının b bendinde, “Kurumlar gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilir. Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir.”
/
7. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2024 ve 2025 Yıllarını Kapsayan 7. Dönem Toplu Sözleşmenin, Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin
Toplu Sözleşme başlıklı 3’üncü Bölümünün “İdari izinlerde nöbet ücreti” başlıklı 42 nci maddesinde, “657 sayılı Kanunun ek 33 üncü maddesi kapsamında sayılan yerlerde resmi ve dini bayram tatili sebebiyle verilen genel idari izin günlerinde fiilen görev yapanlara, çalıştıkları süre ile orantılı olarak izin kullandırılır. İzin kullandırılmasının mümkün olmaması halinde ise bu çalışılan süreler karşılığında ilgililere 657 sayılı kanun ek 33. Maddesi kapsamında nöbet ücreti ödenir.”
8. 13/01/1983 tarihli ve 17927 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yataklı Tedavi
Kurumları İşletme Yönetmeliğinin;
8.1. “Çalışma Düzeni ve Çalışma Saatleri” başlıklı 37 inci maddesinde; “Yataklı tedavi kurumlarında çalışmalar günün 24 saatinde kesintisiz devam eder. Normal mesai saatleri dışındaki hizmetler, acil vakaların muayene ve tedavisini acil ameliyat ve müdahalelerin yapılmasını ve yatmakta olan hastaların bakımlarının devamını kapsar.” 8.2. “Nöbet Esasları” başlıklı 41 inci maddesinde; “Genel olarak yataklı tedavi kurumlarında nöbet; normal çalışma saatleri dışında ve resmi tatil günlerinde dışarıdan gelecek hastalarla, kurum içindeki hastaların acil durumlarında tıbbi ve bununla ilgili idari ve teknik yardımları vaktinde sağlayabilmek, olması muhtemel idari ve teknik olay ve kazalara zamanında müdahale edebilmek amacını güder. …
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Başvuran; dini bayram nedeniyle idari izin verilen 20-21 Haziran 2024 günlerinin haftalık/aylık çalışılması gereken süre içerisinde değerlendirilmesi nedeniyle 24 saatlik hak kaybı meydana geldiğini iddia ederek, çalışma süresine ilave edilen 24 saat için artırımlı nöbet ücretinin başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.
11. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin, idari izin verilen 20-21
Haziran 2024 günlerinin haftalık/aylık çalışılması gereken süre içerisinde değerlendirilmesi nedeniyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
12. 657 sayılı Kanunun 99 uncu maddesinde, memurların haftalık çalışma süresinin genel olarak 40 saat olduğu, ancak bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabileceği hüküm altına alınmakta, 100 üncü maddesinde, memurların yürüttükleri hizmetin özelliklerine göre, bu madde uyarınca tespit edilen çalışma saat ve süreleri ile görev yerlerine bağlı olmaksızın çalışabilmelerinin mümkün olduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda, söz konusu mevzuat hükümlerinin öngördüğü genel çalışma sürelerinden farklı çalışma süreleri belirlenebileceği hükmü doğrultusunda, Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin 37 inci maddesinde, yataklı tedavi
kurumlarında çalışmaların günün 24 saatinde kesintisiz devam edeceği, 41 inci maddesinde genel olarak yataklı tedavi kurumlarında nöbetin; normal çalışma saatleri dışında ve resmi tatil günlerinde dışarıdan gelecek hastalarla, kurum içindeki hastaların acil durumlarında tıbbi ve bununla ilgili idari ve teknik yardımları vaktinde sağlayabilmek, olması muhtemel idari ve teknik olay ve kazalara zamanında müdahale edebilmek amacını güttüğü görülmektedir.
13. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri uyarınca, mezkûr Toplu Sözleşmenin 42 nci maddesi gereğince 657 sayılı Kanunun Ek 33 üncü maddesi kapsamında sayılan yerlerde resmi ve dinî bayram tatili sebebiyle verilen genel idari izin günlerinde fiilen görev yapanlara, çalıştıkları süre ile orantılı olarak izin kullandırılması, izin kullandırılmasının mümkün olmaması halinde ise bu çalışılan süreler karşılığında 657 sayılı Kanunun ek
33 üncü maddesi kapsamında nöbet ücreti ödenmesi gerektiği, başvuranın ise; dini bayram nedeniyle idari
izin verilen 20-21 Haziran 2024 tarihlerinde fiilen çalışmasının bulunmaması nedeniyle, söz konusu düzenlemeden yararlanma imkanın bulunmadığı, yukarda ayrıntılı olarak yer verildiği üzere Devlet memurlarına verilen idari izin sürelerinin, Devlet memurlarının kanuni haftalık çalışma süresinde herhangi bir değişiklik meydana getirmediği, bu nedenle dini bayram nedeniyle idari izin verilen 20-21 Haziran 2024 günlerinin haftalık/aylık çalışılması gereken süre içerisinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından çalışma süresine ilave edilen 24 saat için artırımlı nöbet ücreti ödenmesi talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Isparta İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve BURDUR İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi
/