Nöbetçi hekimlerin tanı girişi ve tetkik istemi yapması Sağlık Meslek Mensupları Yönetmeliği’ne aykırılık teşkil eder mi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/12701-S.22.19399

BAŞVURU NO : 2022/7443

KARAR TARİHİ : 30/09/2022

RET KARARI

Adres:

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Mevzuata uygun görev verilmesi talebi hk

BAŞVURU TARİHİ : 24/05/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Zonguldak Gökçebey İlçe Devlet Hastanesi

Başhekimliğinin 13/01/2022 tarihli ve – sayılı, iş tanımı hakkında iç tamim konulu yazsının birinci maddesinde nöbetçi hekimlerin sisteme tanı girişi, tetkik istemi, barkod basımı işlemlerini de yapacağının belirtildiğini, bu durumun 24/05/2014 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren

Sağlık Meslek Mensupları İle Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev

Tanımlarına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını, bu işlemlerin tıbbi sekreterlerce yerine getirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu kapsamda başvuran Kurumumuzdan iç tamimde gerekli düzeltmelerin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Sağlık Bakanlığının 10/08/2022 tarihli ve E- – sayılı yazısında; 2.1. Sağlık Meslek Mensupları İle Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev

Tanımlarına Dair Yönetmelik ile Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nde tanı girişi, tetkik istemi, barkod basımının bizzat tıbbi sekreterler tarafından yapılacağına dair belirlenmiş bir hüküm bulunmadığı,

2.2. Zonguldak Gökçebey İlçe Devlet Hastanesinde 2 adet tıbbi sekreter bulunduğu, acil serviste 24 saat tıbbi sekreter bulundurmanın mevcut kadro ve mevzuat itibarıyla mümkün olmadığı, hekimlerle yapılan görüşmelerde tıbbi sekreter eksiği tamamlandıktan sonra ivedilikle acil serviste 24 saat çalışacak tıbbi sekreter sağlanacağının ifade edildiği, Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği esas alınarak yapılan geçici düzenlemeye göre çözümler değerlendirildiğinde tıbbi sekreterin olmadığı durumlarda hekimlerin asli görevi olan ”Tanı koymak”, ”Tetkik istemek” ve istenen tetkiklerin belgesinin eksiksiz şekilde hazırlanması” görevleri işlerin aksamaması hem de tıbbi bir hataya mahal erilmemesi amacı ile bu görevlerin asıl sorumlu olan hekime verildiği, daha sonra hekimlerle yapılan görüşmelerde bu görevin acil serviste iş yükünü artırdığı geri bildirimi alınmış olup tetkik isteme işlemlerinin hekimler tarafından kağıt üzerinde eksiksiz yapılmasına karar verildiği ve uygulamanın da halen bu şekilde devam ettiği, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 13/01/1982 tarihli ve 17927 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme

Yönetmeliği’nin “A – Baştabibin Görev ve Yetkileri” başlıklı 110 uncu maddesinin (b) fıkrasında; “Kurumun verimli olarak çalıştırılması, işlerin sürat ve kolaylık içinde yapılması, kaliteyi düşürmeden ekonomi sağlanması ile hizmeti olabilecek en yüksek düzeye çıkarmak için gerekli tedbirleri alır.”, “N – Tıbbi Sekreterin Görev ve Yetkileri” başlıklı 160 ıncı maddesinde; “Tıbbi sekreter, lise veya dengi okul mezunu daktilobilir personeldir. Hasta müşahade kağıtlarını, tıbbi raporları ve tıbbi mesleki mektupları tabiplerin söyledikleri şekilde ve usulüne uygun olarak daktilo ile yazar. Tabipler tarafından teyp, pikap ve diğer kayıt cihazlarına söylenenleri deşifre eder. Bilimsel toplantılarda konuşulanları not alır.

Gerektiğinde hasta müşahade kağıtları ve raporların örneklerini çıkartır.” 6. 22/05/2014 tarihli ve 29007 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları İle

Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair

Yönetmelik’in “Sağlık Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımları” bölümünün Ek-1 “Tabip ve uzman tabip” başlığında; “a) Tıp ve uzmanlık eğitimi sırasında kazanmış olduğu bilgi, beceri ve tutum çerçevesinde, tıbbi ilke ve yöntemleri uygulayarak birey ve toplumu sağlık sorunlarından, hastalıklardan ve yaralanmalardan koruyucu tedbirleri alır, tanı, tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları yapar ve olası komplikasyonların önlenmesi için çalışır. Ortaya çıkan komplikasyonlarda uygun müdahaleyi yapar, gerektiğinde hastayı sevk eder. b) Tıp ve uzmanlık eğitimi sırasında kazandığı bilgi ve becerilere ilaveten, mesleği ile ilgili eğitim ve bilimsel faaliyetler yoluyla kazandığı bilgi ve beceriler çerçevesinde sanatlarını icra ederler. ) Birlikte çalıştığı diğer sağlık meslek mensupları tarafından gerçekleştirilen tıbbi bakım ve

/

uygulamaları planlar, izler ve denetler. ç) Adli vakalarda ilgili mevzuatlarda tanımlanan iş ve işlemleri yapar. d) Gerekli gördüğü durumlarda, diğer tabip, uzman tabip veya birimden konsültasyon ister.

Konsültasyon istenen tabip veya uzman tabip bu isteğe icabet eder. e) Başka bir birime veya kuruma sevki gereken hastaların, tıbben gerekli şartlar sağlanarak sevk edildiği birime veya kuruma ulaşımı için gerekli tedbirleri alır.”; Ek-2 “Diğer Meslek Mensuplarının Sağlık Hizmetlerinde İş ve Görev Tanımları” başlığı altındaki “Tıbbi sekreter” bölümünde; “a) Sağlık kurum ve kuruluşlarında, sağlık hizmet sunumunun devamlılığı esası ile tıbbi iş ve işlemlerin gerektirdiği haberleşme ve yazışma hizmetlerini yürütür. b)Sağlık kurum ve kuruluşlarında randevu hizmetlerini ve hasta kabul işlemlerini yapar. c)

Hastaya ait tıbbi ve idari kayıtları tutar, elektronik ve/veya sesli ortamlara kayıt edilen tıbbi verileri tıbbi belgelere dönüştürür. ç) Hasta dosyalarını ve gerekli görülen diğer belge ve raporları dosyalar, arşivleme ve hizmete sunma işlemlerini yürütür. d) Belirlenen sınıflandırma ve kodlama sistemlerine göre klinik kodlama işlemlerini yapar. e) Tıbbi istatistikler ile ilgili verileri derleyerek sonuçlarını üst yönetime raporlar. f) Hasta dosyaları arşivinin kurulum ve işleyişinde görev alır. g) Hasta dosyalarındaki eksikliklerin giderilmesini sağlar. ğ) Hastanın taburcu ve transfer işlemlerini yapar, kurumlar arası iletişimi sağlar.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Bir tabip olan başvuran, Zonguldak Gökçebey İlçe Devlet Hastanesi Başhekimliğince nöbetçi hekimlerin sisteme tanı girişi, tetkik istemi, barkod basımı işlemlerini yapması talimatı verilmesinin Sağlık

Meslek Mensupları İle Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına

Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını, bu işlemlerin tıbbi sekreterlerce yerine getirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu kapsamda başvuran Kurumumuzdan iç tamimde gerekli düzeltmelerin yapılmasını talep etmektedir.

9. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği baştabibe kurumun verimli olarak çalıştırılması, işlerin sürat ve kolaylık içinde yapılması, kaliteyi düşürmeden ekonomi sağlanması ile hizmeti olabilecek en yüksek düzeye çıkarmak için gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü vermektedir. Gerek anılan Yönetmelik’te gerekse tabip ve tıbbi sekreterin görevlerinin tanımlandığı Sağlık Meslek Mensupları İle Sağlık

Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik’te, tetkik istemi, barkod basımının bizzat tıbbi sekreterler tarafından yapılacağına dair belirlenmiş bir hüküm bulunmamaktadır.

10. Acil servis tabibince tetkik istemi, barkoda basımı gibi işlemlerin de yürütüldüğü anlaşılan ve bu işlemleri tıbbi sekterlerin yerine getirmesi gerektiği belirtilen başvuru konusu olayda, Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden Zonguldak Gökçebey İlçe Devlet Hastanesinde 2 adet tıbbi sekreter bulunduğu, acil serviste 24 saat tıbbi sekreter bulundurmanın mevcut kadro ve mevzuat itibarıyla mümkün

olmadığı görülmektedir. Kamu hizmetinin sürat ve kolaylık içinde sunulması, kaliteyi düşürmeden ekonomi sağlanması ile hizmeti olabilecek en yüksek düzeye çıkarmak için Başhekimce 13/01/2022 tarih ve 27 sayılı 2022 İç Tamim ile “Hasta muayenesi, sisteme tanı girişi, tetkik istemi, barkod basılması, reçete yazılması işlemleri nöbetçi hekim tarafından yapılmasına karar verildiği görülmektedir. Ayrıca, hekimlerle yapılan görüşmelerde tıbbi sekreter eksiği tamamlandıktan sonra ivedilikle acil serviste 24 saat çalışacak tıbbi sekreter sağlanacağının ifade edildiği, Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği esas alınarak çözümler değerlendirildiğinde tıbbi sekreterin olmadığı durumlarda hem hekimlerin asli görevi olan ”Tanı koymak”, ”Tetkik istemek” ve istenen tetkiklerin belgesinin eksiksiz şekilde hazırlanması” görevleri işlerin aksamaması hem de tıbbi bir hataya mahal erilmemesi amacı ile bu görevlerin asıl sorumlu olan hekime verildiği, daha sonra hekimlerle yapılan görüşmelerde bu görevin acil serviste iş yükünü artırdığı geri bildiriminin alındığı anlaşılmaktadır. Bunun üzerine İdarece barkod basımını 16:00’a kadar görevli olan veri hazırlama personelinin (VHKİ), 16:00’dan sonra ise veri hazırlama personeli (VHKİ) görevlendirmesi yapılıncaya kadar iş ve işlemlerin aksatılmaması için tetkik isteme işlemlerinin hekimlerin kağıt üzerinde eksiksiz yapmasına karar verildiği ve uygulamanın da halen bu şekilde devam ettiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, İdarenin mevcut mevzuat ve kamu kaynakları çerçevesinde hizmetin en etkili ve verimli sunulmasını teminen gerekli tedbirleri aldığı değerlendirilmiştir.

11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi