|
ÖZET: Başvuran, Antalya Devlet Hastanesi’nde Tıbbi Sekreter olarak çalışmakta ve nöbetçi idari memur olarak acil servis biriminde fiili hizmet verdiği günlerde nöbet ücretinin %50 artırımlı ödenmesini talep etmiştir. Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 33. maddesi gereği, yalnızca yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan nöbetler için artırımlı ücret ödenmesi öngörülmektedir. İdare, başvuranın nöbetçi idari memur olarak sağlık tesisinin tümüne hizmet verdiğini belirterek, acil servis çalışanı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını ifade etmiştir.
Danıştay kararında, nöbet ücretinin artırımlı ödenmesi için belirlenen birimlerin kapsamı ve işin niteliği dikkate alınarak, başvuranın nöbet hizmetinin mevzuatta belirtilen birimlerde yerine getirilmediği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın artırımlı nöbet ücreti talebinin reddedilmesi, mevzuat çerçevesinde yerinde bir karar olarak değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/12340-S.22.18844
BAŞVURU NO : 2022/7045
KARAR TARİHİ : 22/09/2022
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
Artırımlı nöbet ücreti ödenmesi taleplidir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 15/05/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Antalya ili Devlet Hastanesi bünyesinde Tıbbi Sekreter olarak görev yaptığını,
hastanelerin işleyişi bakımından 24 saat üzerinden nöbet tutmakta olduklarını, 2022 yılı Mart ayında tutmuş olduğu nöbetleri hafta içi 17-24 saatleri arası ve hafta sonu tutmuş olduğu nöbetleri 08-24 saatleri arası Acil
Servis Biriminde fiili olarak acil servis hasta kabul biriminde gerçekleştirdiğini, 657 sayılı Kanunun Ek 33 üncü maddesi gereği acil servis gibi özellikli birimlerde tutulan nöbet ücretlerinin %50 artırımlı olarak ödendiğini, ilgili dönemde ve daha sonraki dönemlerde acil serviste fiili olarak hizmet ettiği saatler için nöbet ücretinin %50 artırımlı olarak ödenmesi talebinin idare tarafından uygun görülmediğini, İdari Memur olarak nöbet tuttuğu gerekçesiyle %50 artırımlı nöbet ücreti talebinin reddedildiğini ve söz konusu talebine ilişkin başka bir hastanede aynı durumda olan bir çalışan hakkında Isparta İdare Mahkemesinin 30/06/2015 tarihli ve E. numaralı ödeme yapılmasına ilişkin kararı bulunduğunu belirterek İdari
Nöbetçi olarak nöbet tutmuş olduğu günlerde acil servis birimine fiili olarak hizmet verdiği saatler için eksik ödenen nöbet ücretinin %50 artırımlı olarak ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 27/05/2022 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talebine istinaden,
Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 10/06/2022 tarihli ve sayılı yazıda özetle; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 33 üncü maddesi ve 6 ncı Dönem Toplu Sözleşmenin Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin 7 nci maddesi ile Yataklı
Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin 186 ncı maddesi düzenlemeleri kapsamında; nöbetçi idari memuru, sağlık tesisinin tümüne hizmet verdiğinden nöbet ücretleri hesaplanırken acil servis çalışanı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 33 üncü maddesinde (Ek: 23/2/1995 – KHK-547/10
md.; Değişik: 21/1/2010 – 5947/10 md.) “Yataklı tedavi kurumları, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde haftalık çalışma süresi dışında normal, acil veya branş nöbeti tutarak, bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele, izin suretiyle karşılanamayan her bir nöbet saati için (nöbet süresi kesintisiz 6 saatten az olmamak üzere), aşağıda gösterilen gösterge
rakamlarının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu hesaplanacak tutarda nöbet ücreti ödenir. (Ek cümle:
2/1/2014 – 6514/10 md.) Bu ücret yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan söz konusu nöbetler için yüzde elli oranında artırımlı ödenir. Ancak ayda aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezlerinde 60 saatten, diğer yerlerde ve hiçbir şekilde 130 saatten fazlası için ödeme yapılmaz. Bu ücret damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz…”,
6) Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022
ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin “Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin
Toplu Sözleşme” ara başlığı altındaki “Nöbet ücreti” başlıklı 7 nci maddesinde “(1) 657 sayılı
Kanunun ek 33 üncü maddesi uyarınca ödenen nöbet ücretleri resmi ve dini bayram günleri için %25 artırımlı ödenir.
(2) Diyaliz, ameliyathane ve mesai saatleri dışında acil servise hizmet veren röntgen ve laboratuvar hizmetleri ile entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde tutulan nöbetler için ödenen nöbet ücretleri %50 artırımlı ödenir.”,
7) 03/01/1983 tarihli ve 17927 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yataklı Tedavi
Kurumları İşletme Yönetmeliğinin “Nöbetçi İdari Memurun Görev ve Yetkileri” başlıklı 186 ncı maddesinde “Nöbetçi idari memur, çalışma saati dışında, kurum kadrosunda bulunan bütün idari memurların görevlerini üzerine alır. Çıkarılan yardıma muhtaç hastaların sevkini sağlar, Teknisyenle birlikte hastanenin bütün bölümlerini dolaşarak idari ve teknik arızaların giderilmesini sağlar, önemli hallerde nöbetçi uzmanı durumdan haberdar ederek onun mütalaa ve direktifi dairesinde hareket eder.
Nöbetçi idare memuru, nöbetinde idari işlerle uğraşanlarla nöbetçi teknisyenlerin birinci derecede amiridir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Devlet Hastanesi bünyesinde Tıbbi Sekreter olarak görev yapmakta olan başvuran, nöbetçi idari
memur olarak nöbet tuttuğu günlerde acil servis birimine fiili olarak hizmet verdiği saatler için nöbet ücretinin %50 artırımlı olarak ödenmesini talep etmektedir.
10) 657 sayılı Kanunun Ek 33 üncü maddesinde; nöbet ücreti ödenmesine ilişkin düzenlemelere yer
verilmiş ve nöbet ücretinin; yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan nöbetler için yüzde elli oranında artırımlı ödeneceği, ancak aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezlerinde ayda 60 saatten, diğer yerlerde ve hiçbir şekilde ayda 130 saatten fazlası için ödeme yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve
2023 Yıllarını Kapsayan Toplu Sözleşmede ise diyaliz, ameliyathane ve mesai saatleri dışında acil servise
hizmet veren röntgen ve laboratuvar hizmetleri ile entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde tutulan nöbetler için ödenen nöbet ücretleri %50 artırımlı ödeneceği düzenlenmiştir.
11) Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğine göre; çalışma saati dışında, kurum kadrosunda
bulunan bütün idari memurların görevlerini üzerine almakla görevli olan nöbetçi idari memurun; çıkarılan yardıma muhtaç hastaların sevkini sağlamak, teknisyenle birlikte hastanenin bütün bölümlerini dolaşarak idari ve teknik arızaların giderilmesini sağlamak ve önemli hallerde nöbetçi uzmanı durumdan haberdar ederek onun mütalaa ve direktifi dairesinde hareket etmek görev ve yetkileri bulunmakta olup nöbetçi idare memuru, nöbetinde idari işlerle uğraşanlarla nöbetçi teknisyenlerin birinci derecede amiridir.
12) İdare tarafından; nöbetçi idari memuru, sağlık tesisinin tümüne hizmet verdiğinden nöbet ücretleri
hesaplanırken acil servis çalışanı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ve artırımlı nöbet ücreti ödemesi yapılamayacağı ifade edilmiştir.
13) Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/11/2020 tarihli ve E.2020/152, K.2020/160 sayılı
Kararında “…Başvuruya konu olan kararlar arasındaki aykırılığı, 657 sayılı Kanun’un Ek 33. maddesinde sayılan birimler dışında görev yapan personelin nöbet ücretlerinin, anılan maddede sayılan birimlere de hizmet verdiklerinden bahisle artırımlı olarak ödenip ödenmeyeceği hususu oluşturmaktadır. 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 33. maddesinde işin niteliği ve hizmetin özelliği dikkate alınarak sayma yolu ile belirlenen birimlerde çalışan personele, diğer birimlerdeki personele ödenen nöbet ücretinin %50 oranında artırılmış olarak ödeneceği kurala bağlanmış olup; anılan maddede sayılan birimlerde personelin iş yoğunluğunun daha fazla olduğu, sayılan birimlerin ek çaba ve performans gerektiren birimler olduğu gözetilerek tutulan nöbetler sırasında da bu birimlerde görev yapan personele daha fazla sorumluluk yüklendiği dikkate alınarak nöbet ücreti daha fazla belirlenmiştir… 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun Ek 33. maddesi ve yukarıda anılan Toplu Sözleşme hükümlerinde tahdidi olarak sayılan diyaliz, ameliyathane, yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetleri birimlerinde çalışan personelin görevinin sürekli özen ve dikkat gerektirmesi, öte yandan bu birimlerde görevli personelin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gibi hususlar dikkate alındığında, %50 artırımlı nöbet ücretinden yararlanma koşulunun hizmet değil birim bazında değerlendirilmesi gerekmekte ve bahsi geçen birimlerde görev yapmayan personele nöbet ücretinin %50 artırımlı ödenmesine hukuken imkan bulunmamaktadır…” denilmektedir.
14) Buna göre; nöbetinde idari işlerle uğraşanlar ile nöbetçi teknisyenlerin birinci derecede amiri
pozisyonunda olan nöbetçi idari memurun; çalışma saati dışında, kurum kadrosunda bulunan bütün idari
memurların görevlerini üzerine almakla görevli olduğu, artırımlı nöbet ücreti ödenmesine dair düzenlemelerin birimler temelinde yapılmış olduğu, görev tanımından da sağlık tesisinin tümüne hizmet verdiği anlaşılan başvuranın, nöbet hizmetini fiilen mevzuatta sayma yoluyla belirlenen birimlerde yerine getirmiş olduğuna ilişkin herhangi bir veriye dosya kapsamında rastlanmadığı anlaşılmakla idarenin başvuruya konu işleminin mevzuat çerçevesinde tesis edildiği değerlendirilmiştir.
15) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvurana artırımlı nöbet ücreti ödenmemesi
işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüş, ancak İdare tarafından başvurana gönderilen 25/04/2022 tarihli ve 399 sayılı cevabi yazıda, idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğinin gösterilmediği ve bu nedenle de
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edildiğinden İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Antalya İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi