| ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın norm fazlası öğretmen olarak atandığı Üçşehitler İlkokulu’nda zorunlu hizmet puanı talebini değerlendirirken, başvuranın bu okulda görev yapmaya devam etmesinin ve zorunlu hizmet bölgesinde bulunmasının önemine vurgu yapmıştır. Zorunlu hizmet bölgelerinin, eğitim hakkının sağlanması amacıyla düzenlendiği belirtilerek, başvuranın norm kadro fazlası olmasaydı zorunlu hizmet puanı alabileceği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın zorunlu hizmet puanının verilmesi gerektiği, aksi yöndeki idari işlemin ise hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, kamu görevlilerinin haklarının korunması ve idarenin hukuki güvenlik ilkesine uygun hareket etmesi açısından kritik bir değerlendirme olarak öne çıkmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/6860-S.20.10881
BAŞVURU NO : 2019/20879
KARAR TARİHİ : 04/05/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Zorunlu hizmet puanı hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 29/11/2019
I.BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuran, 12 Eylül 2011 tarihinde öğretmen olarak göreve başladığını, 3 sene Muş/Merkez 100. Yıl Zafer İlkokulu’nda öğretmen olarak görev yaptığını, 15 Eylül 2014 tarihinde
Öğretmenlerin İller arası ve Zorunlu Çalışma Yükümlülüğüne Bağlı Yer Değiştirme işlemleri kapsamında Konya/Çeltik Kaşören İlkokulu’na öğretmen olarak atandığını ve zorunlu hizmetini
11 Eylül 2016 yılında tamamladığını, 19 Ocak 2018 tarihinde norm fazlası öğretmen
olduğundan dolayı Konya/Çeltik/Üçşehitler İlkokulu’na atamasının yapıldığını, bu tarihe kadar öğretmenlere verilen zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamında ek puanı almasına rağmen bu tarihten itibaren puan alamadığını, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliği’nde ek hizmet puanından yararlanabilmek için zorunlu hizmetin görev yapılan okulda tamamlanması veya aynı okulda devam edilmesi yolunda kısıtlayıcı herhangi bir hükme yer verilmediğini, ayrıca her ne kadar kendi isteği ile yine başka zorunlu hizmet bölgesine ataması yapılmışsa da, norm kadro fazlası olması nedeniyle bu atamanın zorunlu bir atama olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde tarafına zorunlu hizmet puanlarının verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Bilgi ve Belge talebimize istinaden Milli Eğitim Bakanlığının 21/02/2020 tarihli ve
sayılı cevabi yazısında; başvuranın kurumlar arası ilk atama olarak 12/09/2011 tarihinde 3. Hizmet Bölgesi 4. Hizmet Alanı olan Muş Merkez 100. Yıl Zafer ilköğretim
Okuluna atandığı, bu eğitim kurumunda 3 yıl 8 gün görev yaptığı, bu eğitim kurumundan sonra l. hizmet bölgesi 6. hizmet alanı olan Konya Çeltik Kaşören ilkokuluna atandığı, bu eğitim kurumunda 3 yıl 2 ay 15 gün görev yaptığı ve bu eğitim kurumunda 11/09/2016 tarihi itibarıyla zorunlu çalışma yükümlülüğünü tamamladığını, zorunlu çalışma yükümlülüğünü tamamladıktan sonra 19.01.2018 tarihinde norm kadro fazlası öğretmen olarak aynı ilçe aynı hizmet alanında bulunan Üçşehitler İlkokuluna atandığı, ayrıca başvuranın bu okulda çeşitli zamanlarda müdür olarak görevlendirildiği, bu okulun zorunlu hizmet alanından hiçbir zaman çıkarılmadığı, okul kapatılması nedeni dışında yer değişikliği işlemi gerçekleşenlerin zorunlu hizmet ek puanından yararlandırılmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 14/6/2012 tarihli 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun;
5.1) “Kanunun kapsamı” başlıklı 1 inci maddesinin birinci fıkrasında,“ Bu Kanun, Türk
milli eğitiminin düzenlenmesinde esas olan amaç ve ilkeler, eğitim sisteminin genel yapısı, öğretmenlik mesleği, okul bina ve tesisleri, eğitim araç ve gereçleri ve Devletin eğitim ve öğretim alanındaki görev ve sorumluluğu ile ilgili temel hükümleri bir sistem bütünlüğü içinde kapsar.”
5.2) İkinci Bölümünün Türk Milli Eğitiminin “Temel İlkeleri” başlıklı bölümünün “XI
Planlılık” başlıklı 14 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasında; “Eğitim kurumlarının yer, personel, bina, tesis ve ekleri, donatım, araç, gereç ve kapasiteleri ile ilgili standartlar önceden tespit edilir ve kurumların bu standartlara göre optimal büyüklükte kurulması ve verimli olarak işletilmesi sağlanır.”
6) 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Verin Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin (Bu KHK’nin Adı “Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” iken, 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı
KHK’nin 22 nci maddesiyle maddede işlendiği şekilde değiştirilmiştir.)
6.1) “Atama” başlıklı 37 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında, “öğretmenlerin Bakanlıkça
belirlenen hizmet bölge veya alanlarında en az üç eğitim öğretim yılı görev yapması esastır.
Bunların yer değiştirme suretiyle atamaları her yıl yapılan atama plan ve programları çerçevesinde eğitim öğretim faaliyetlerini etkilemeyecek şekilde sonuçlandırılır. Bakanlıkça belirlenen özür gruplarına bağlı yer değiştirmeler ise yarıyıl ve/veya yaz tatillerinde yapılır.
6.2 ) 4 üncü fıkrasında, “Öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamalarında uyulacak temel
ilkeler, özür grupları, hizmet bölgeleri ve alanları, hizmet puanı ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.”
6.3) 6 ncı fıkrasında, “Öğretmenlerin atamaları Bakanlıkça il/ilçe emrine veya doğrudan
eğitim kurumuna yapılır. Bakanlıkça il/ilçe emrine atama yapılması hâlinde, öğretmenlerin atandıkları ildeki görev yerleri, hizmet puanları ve yeterlikleri dikkate alınarak il millî eğitim müdürünün teklifine göre valilerce belirlenir.”
7) 17.04.2015 tarih ve 29329 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı
Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin,
7.1) “Hizmet bölgeleri” başlıklı 37’nci maddesinde,“(1) Öğretmen ihtiyacı, coğrafi durum,
ekonomik ve sosyal yönden gelişmişlik düzeyi, ulaşım şartları ile hizmet gereklerinin karşılanması yönünden benzerlik gösteren iller gruplandırılarak üç hizmet bölgesi oluşturulmuş ve bu iller, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 Hizmet Bölgeleri Çizelgesinde gösterilmiştir.”
7.2) “Hizmet alanları” başlıklı 38’inci maddesinde,“ (1)Öğretmen ataması ve
çalıştırılmasında güçlük derecesi bakımından benzerlik gösteren eğitim kurumları gruplandırılarak altı hizmet alanına ayrılmıştır. (2) Eğitim kurumlarından 1, 2 ve 3 üncü hizmet alanlarındakiler zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamı dışında; 4, 5 ve 6 ncı hizmet alanlarındakiler ise zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamında olacak şekilde valiliklerce belirlenerek Bakanlığa bildirilir.”
7.3) ‘Hizmet Puanları’ başlıklı 40 ncı maddesinde; “(1) Bir yıllık çalışmaları karşılığında
olmak üzere, aday öğretmenlerden/öğretmenlerden:
a) Birinci hizmet bölgesinde bulunan illerin;
1) 1 inci hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 10,
2) 2 nci hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 11,
3) 3 üncü hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 12,
4) 4 üncü hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 14,
5) 5 inci hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 16,
6) 6 ncı hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 18,
b) İkinci hizmet bölgesinde bulunan illerin;
1) 1 inci hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 12,
2) 2 nci hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 13,
3) 3 üncü hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 14,
4) 4 üncü hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 18,
5) 5 inci hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 20,
6) 6 ncı hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 22,
c) Üçüncü hizmet bölgesinde bulunan illerin;
1) 1 inci hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 14,
2) 2 nci hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 16,
3) 3 üncü hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 18,
4) 4 üncü hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 22,
5) 5 inci hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 26,
6) 6 ncı hizmet alanındaki eğitim kurumlarında görev yapanlara 30
hizmet puanı verilir.
(2) Hizmet puanı, hizmet alanları bakımından bu Yönetmelikte belirlenen puanlardan görev yapılan hizmet alanı için öngörülen puanın o hizmet alanındaki çalışma süresi ile çarpımı sonucu elde edilir.
(3) Hizmet puanının hesabına esas sürelerin yıldan artan her ayı için o hizmet alanında bir yıllık süreye karşılık gelen puanın 1/12’si esas alınır. Aydan artan süreler dikkate alınmaz.
Yıldan artan süreler için hesap edilen hizmet puanının kesirli olması hâlinde kesirli puan tama tamamlanır. Bu şekilde hesaplanacak hizmet puanı, o hizmet alanı için bir yıl hizmet karşılığında öngörülen puandan çok olamaz. Aynı hizmet alanında bulunan eğitim kurumlarında geçen süreler birlikte değerlendirilir.
(4) Yatılı bölge ortaokullarında görev yapan kadın öğretmenlerin hizmet puanlarına her yıl için 12, erkek öğretmenlerin hizmet puanlarına ise her yıl için 6 puan eklenir.
(5) Millî Eğitim Bakanlığı Örgün ve Yaygın Eğitimi Destekleme ve Yetiştirme Kursları
Yönergesi kapsamında görev alan yönetici ve öğretmenlerin hizmet puanlarına, bu kapsamda görev yaptıkları her ay için 0,5 puan eklenir.
(6) Zorunlu çalışma yükümlülüğünü yerine getirmek üzere zorunlu hizmet alanlarına atanıp zorunlu hizmet alanlarında fiilen görev yapmakta olan öğretmenlerden bu Yönetmelikte zorunlu hizmet alanları için öngörülen azami çalışma sürelerinin üzerinde görev yapanların hizmet puanları, görev yapmakta oldukları hizmet alanı için öngörülen puan dikkate alınarak azami çalışma sürelerinin üzerinde geçen ilk yıl için %25, ikinci yıl için %50, üçüncü ve sonraki yıllar için %100 artırılarak belirlenir.
7.4) “Zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanları ve süreleri” başlıklı 42’nci
maddesinde, “(1) Bakanlık öğretmen kadrolarında 6/5/2010 tarihinden sonra göreve
başlayanlar:
…
c) Üçüncü hizmet bölgesindeki illerin;
…
3) 6 ncı hizmet alanındaki eğitim kurumlarında en az 3 yıl, çalışmakla yükümlüdür.”
7.5) “ Zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 43 üncü
maddesinin beşinci fıkrasında; “Zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerden görevli oldukları eğitim kurumunun kapanması, norm kadro uygulaması, mazeret veya diğer nedenlerle görev yerleri zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen eğitim kurumlarına değiştirilen öğretmenlerin bulundukları hizmet alanında çalışmaları gereken sürenin hesabında, daha önce görev yaptıkları eğitim kurumlarında geçen hizmet süreleri birlikte değerlendirilir.”, yedinci fıkrasında “Zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerden görevli oldukları eğitim kurumunun kapanması, norm kadro uygulaması veya diğer nedenlerle görev yerleri resen zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen eğitim kurumları dışına değiştirilen öğretmenler, ilk yer değiştirme döneminde zorunlu çalışma yükümlülüklerini tamamlamak üzere 4, 5 veya 6 ncı hizmet alanındaki eğitim kurumlarına atanır.
7.6) “Zorunlu çalışma süresinden sayılacak süreler” başlıklı 46’ncı maddesinde, “(1) Zorunlu
çalışma yükümlülüğüne tabi öğretmenlerin, zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarında adaylık dâhil fiilen öğretmen olarak geçirdikleri süreler zorunlu çalışma süresinden sayılır. Bu sürelere; a) Bakanlık kadrolarında öğretmen olarak görevli iken askerlik hizmetini yapmak üzere aylıksız izne ayrılanlardan askerlik hizmetini temel askerlik eğitiminden sonra zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarında öğretmen olarak yerine getirenlerin temel askerlik eğitimi dışında kalan askerlik süreleri, b) Eğitim kurumlarının zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamında bulunmadığı dönemlerde göreve başladıktan sonra görev yaptıkları eğitim kurumları zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamına alınan öğretmenlerin, eğitim kurumlarının zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamına alındığı tarihten sonra bu eğitim kurumlarında geçen hizmet süreleri, c) Zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamında bulunan eğitim kurumlarında görev yapmakta iken, bu eğitim kurumlarının zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamından çıkarılmasından sonra da görev yapmaya devam eden öğretmenlerin bu eğitim kurumlarında geçen hizmet sürelerinin tamamı, ç) Zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında sözleşmeli öğretmen olarak geçirilen hizmet süreleri, d) 657 sayılı Kanunun 102 nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerinde öngörülen izinlerin tamamı ile aynı Kanunun 105 inci maddesi gereğince verilen izinlerin toplamının altı ayı geçmeyen kısmı, e) Görevden uzaklaştırılan ve görevleri ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan öğretmenlerin 657 sayılı Kanunun 143 üncü maddesinde sayılan durumların gerçekleşmesi hâlinde bu sürelerin tamamı, f) Yılda toplam 90 günü geçmeyen geçici görev süreleri, g) Hizmet içi eğitimde başarılı geçen sürelerin tamamı, dâhil edilir hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ile tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran 1 numaralı paragrafta ayrıntısına yer verilen başvurusunda özetle; görev yapmakta
olduğu okuldaki hizmetlerine ilişkin olarak zorunlu hizmet puanı verilmesini talep etmektedir.
10) Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği uyarınca,
öğretmen ihtiyacının karşılanması kapsamında coğrafi durum, ekonomik ve sosyal yönden gelişmişlik düzeyi, ulaşım şartları ile hizmet gereklerinin karşılanması yönleri itibari ile benzerlik gösteren iller gruplandırılmak suretiyle üç hizmet bölgesine, öğretmen ataması ve çalıştırılmasında güçlük derecesi bakımından benzerlik gösteren eğitim kurumları ise gruplandırılarak altı hizmet alanına ayrılmakta ve hizmet alanlarının bir kısmı için ise belirli bir süre zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülmektedir.
11) Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 38’inci
maddesinin ikinci fıkrasında 1, 2 ve 3 üncü hizmet alanında bulunan eğitim kurumlarının zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamı dışında bulunduğu belirtilmekte, aynı Yönetmeliğin 46’ncı maddesinde ise, zorunlu çalışma yükümlülüğüne tabi öğretmenlerin, zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarında adaylık dâhil fiilen öğretmen olarak geçirdikleri sürelerin zorunlu çalışma süresinden sayılacağı hüküm altına alınmakta ve aynı madde hükmünde zorunlu çalışma süresi olarak sayılacak durumlara yer verilmektedir.
12) . İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın kurumlar arası ilk
atama olarak 12/09/2011 tarihinde 3. Hizmet Bölgesi 4. Hizmet Alanı olan Muş Merkez 100.
Yıl Zafer ilköğretim Okuluna atandığı, bu eğitim kurumunda 3 yıl 8 gün görev yaptığı, bu eğitim kurumundan sonra l. hizmet bölgesi 6. hizmet alanı olan Konya Çeltik Kaşören ilkokuluna atandığı, bu eğitim kurumunda 3 yıl 2 ay 15 gün görev yaptığı ve bu eğitim kurumunda 11/09/2016 tarihi itibarıyla zorunlu çalışma yükümlülüğünü tamamladığı ancak görev yapmaya devam ettiği ve zorunlu hizmet puanı aldığı, 19.01.2018 tarihinde norm kadro fazlası öğretmen olarak aynı ilçe ve aynı hizmet alanında bulunan Üçşehitler İlkokuluna atandığı, bu okulun zorunlu hizmet alanından hiçbir zaman çıkarılmadığı, okul kapatılması nedeni dışında yer değişikliği işlemi gerçekleşenlerin zorunlu hizmet ek puanından yararlandırılmadığından zorunlu hizmet ek puanı hesaplanmayarak talebinin reddedildiği anlaşılmıştır.
13) Hukuk devleti olan bir ülkede; idare tarafından gerçekleştirilen işlemlerin hukuk
güvenliğine, hukuki öngörülebilirliğe, hukuki belirliliğe, kazanılmış haklara saygı ilkesine, haklı beklenti ve idari işlemin kişisel sonuçlarının dokunulmazlığı ilkesine uygun şekilde tesis edilmesi gerektiği doktrin ve yerleşik içtihatlar gereğince yadsınamaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Hukuk devleti ilkesinin idare bakımından bir gereği de “idarî güven” ve
“düzenli idare” ilkeleridir.
14) Devletin çalışanların “çalışma barışını” sağlamak için gerekli tedbirleri alması
gerektiğinin anayasal zorunluluk olduğu, kamu görevlilerinin atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin kanunla düzenleneceğinin T.C. Anayasası’nda açık bir şekilde belirtilmiştir.
15) Ülkemizin onayladığı ve yükümlü olduğu ILO 111, 142 ve 155 no’lu Sözleşmelerde, iş ve
meslekte tabi olunacak muamelede eşitliği geliştirmeyi hedef tutan milli bir politikanın tespiti, kişilerin kendi çıkarlarına ve beklentilerine uygun olarak çalışma kabiliyetlerini geliştirip kullanmalarını eşitlik esasına dayalı ve herhangi bir ayırım gözetmeksizin teşvik edeceği, iş sağlığı ve çalışma ortamına ilişkin tutarlı bir ulusal politika geliştirip, uygulayacağı vurgulanmıştır.
16) Ulusal mevzuatın incelemesinde, 652 Sayılı KHK’nın 37’inci maddesi gereğince
öğretmenlerin atandıkları ildeki görev yerleri, hizmet puanları ve yeterlikleri dikkate alınarak il millî eğitim müdürünün teklifine göre valilerce belirleneceği, 38’inci maddesinde ise, kapatılan veya norm kadro sayısı azalan okul ve kurumların ihtiyaç fazlası boş öğretmen kadroları il millî eğitim müdürlüklerine aktarılacağı belirtilmektedir.
17) Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümleri
gereğince, başvuranın da ileri sürdüğü görev yerinin değişmesi hususunun norm kadro fazlası öğretmenlerin il içinde alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumlarına mazeretleri ve tercihleri de dikkate alınmak suretiyle atanacağı, her ne kadar il içi atamalarda norm fazlası öğretmenin tercihlerinin ve mazeretlerinin dikkate alınacağı ilgili yönetmelikte açık bir şekilde belirtilse de ihtiyaç duyulan eğitim kurumlarına norm kadro fazlası öğretmenlerin atanmasının yapılması öngörülmektedir. Yani, bu statüdeki öğretmenlerin her halükarda il içinde ihtiyaç duyulan eğitim kurumlara ataması yapılacak olup, atamalarda sadece tercih ve mazeretlerinin dikkate alınacağı, atama yapılmamasının mümkün olmadığı anılan yönetmelikten anlaşılmaktadır.
18) Anayasa Mahkemesi’nin bir içtihadında açıkça belirtildiği üzere, kişilerin hukuki
güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılacağı; belirlilik ilkesi ise yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmekte olduğu başvuranın norm kadro fazlası yapılması işleminde dikkate alınması gerekmektedir. Hukuki güvenlik ilkesi, hukuk kurallarında sık sık değişiklikler yapılarak hukuki istikrarı ve belirliliği yok eden kurallar ihdas edilmemesi, geriye yürüyen kuralların kazanılmış haklara dokunmadan bireylerin temel hak ve özgürlüklerini güvence altına alınmasını ifade etmektedir. İdareler tesis ettikleri işlemlerde istikrarlı, kazanılmış haklara saygılı, hukuki güvenlik ilkesine de uygun hareket etmek zorundadır. Bu şekilde idarelerin kişilerin gelecekle ilgili plan, düşünce ve kararlarında mevcut hukuk kurallarına güvenerek hareket etmelerinin sağlanması ve çalışanlarının mevcut hukuki düzenlemelere olan güvenini sarsacak işlemlerden sakınması gerekmektedir.
19) Somut olayda, başvuranın norm fazlası olması nedeniyle görev yapmakta olduğu ilçede
bulunan bir başka okul olan Üçşehitler İlkokulunu tercih ederek atandığı, tercih ettiği bu okulun da zorunlu hizmet kapsamındaki okullardan biri olduğu, zorunlu hizmet bölgelerinin belirlenmesinin sebebinin, Devletin hem Anayasamızdan hem de ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerden kaynaklı olarak eğitim hakkı çerçevesinde düzenli ve herkese ulaşacak şekilde eğitim sunmak olduğu göz önüne alındığında zorunlu hizmet bölgesinde görev yapan öğretmenlere yönelik teşvik edici uygulamaların yerinde olacağı ve kendi inisiyatifi dışında gerçekleşen işlemlere rağmen zorunlu hizmet bölgesinde görev yapmaya devam eden başvuranın norm kadro fazlası olmasaydı zorunlu hizmet puanı alabileceği değerlendirildiğinde başvurana zorunlu hizmet puanının verilmesi gerektiği, bunun aksi yönünde tesis edilen idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile; Başvuranın Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 40/6. maddesi uyarınca ek hizmet puanından yararlandırılması yönünde MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINA tavsiyede bulunulmasına,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
İdare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi