|
ÖZET: Norm kadro işlemleri ve stratejik planlama süreçleri, yerel yönetimlerin etkinliğini artırmak amacıyla belirli yasal çerçeveler içinde yürütülmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine dayanarak, nüfus artışları sonucunda belediyelerin norm kadro cetvellerinde değişiklik yapılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Özellikle nüfusun 50.000’i aşması durumunda, C-8 norm kadro cetvelinden C-9 norm kadro cetveline geçiş yapılması için gerekli adımların atılması önemlidir. Bu süreçte, stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme uygulamalarının hangi tarihten itibaren başlayacağına dair belirsizlikler bulunmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu, belediye meclisinin görev ve yetkilerini belirleyerek stratejik planların hazırlanmasını zorunlu kılmaktadır. Stratejik planlar, belediyenin misyon ve vizyonunu yansıtan, performans göstergeleri ile desteklenen bir yapıda olmalıdır. Ayrıca, bu planların hazırlanması süreci, mahalli idareler seçimlerinden itibaren altı ay içinde tamamlanarak ilgili meclislere sunulmalıdır. Stratejik planların güncellenmesi ve yenilenmesi, belirli koşullar altında gerçekleştirilmektedir ve bu süreçlerin mevzuata uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, kamu idarelerinin stratejik planlama süreçleri, yerel yönetimlerin etkinliğini artırmak ve kaynakların verimli kullanımını sağlamak amacıyla titizlikle yürütülmelidir. Bu süreçte, yasal düzenlemelere uygun hareket edilmesi, yerel yönetimlerin sürdürülebilir gelişimi açısından kritik bir öneme sahiptir. |
Not: Norm kadro işlemleri ve stratejik planın hazırlanması hk.
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 7118846/622.02/3065458 15/03/2022 Konu: GÖRÜŞ (Norm Kadro İşlemleri ve Stratejik Planın Hazırlanması Hk.)
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi: … Valiliği Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı yazısı.
İlgi yazı ile Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Yerleşim Yerlerine Göre Nüfus verileri çerçevesinde … ili, … ilçesinin nüfusunun … tarihi itibarıyla … kişi olduğu, 09.04.2020 tarihli ve 31094 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe göre … Belediyesinin C-8 Norm Kadro cetvelinde yer aldığı, nüfus artışı sonucu ilçe nüfusunun 50.000 sınırını geçmesi nedeniyle C-9 Norm kadro cetvelinden işlem yapmaya başlanıp başlanamayacağı, stratejik plan yapma ve performans esaslı bütçelemeyi uygulamaya hangi tarih itibarıyla başlanacağı konusunda tereddüte düşüldüğü belirtilerek Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.
Bilindiği üzere 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
‘“Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18 inci maddesinde ““Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır:
Stratejik plân ile yatırım ve çalışma programlarını, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini görüşmek ve kabul etmek.
…” hükmü,
“Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı 34 üncü maddesinde “Belediye encümeninin görev ve yetkileri şunlardır:
Stratejik plân ve yıllık çalışma programı ile bütçe ve kesin hesabı inceleyip belediye meclisine görüş bildirmek.
…” hükmü,
“Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38 inci maddesinde ““Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:
Belediyeyi stratejik plâna uygun olarak yönetmek, belediye idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini hazırlamak ve uygulamak, izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları meclise sunmak.
…” hükmü,
“Stratejik plân ve performans programı” başlıklı 41 inci maddesinde “Belediye başkanı, mahallî idareler genel seçimlerinden itibaren altı ay içinde; kalkınma plânı ve programı ile varsa bölge plânına uygun olarak stratejik plân ve ilgili olduğu yıl başından önce de yıllık performans programı hazırlayıp belediye meclisine sunar.
Stratejik plân, varsa üniversiteler ve meslek odaları ile konuyla ilgili sivil toplum örgütlerinin görüşleri alınarak hazırlanır ve belediye meclisi tarafından kabul edildikten sonra yürürlüğe girer.
Nüfusu 50.000’in altında olan belediyelerde stratejik plân yapılması zorunlu değildir.
Stratejik plân ve performans programı bütçenin hazırlanmasına esas teşkil eder ve belediye meclisinde bütçeden önce görüşülerek kabul edilir.” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Stratejik planlama ve performans esaslı program bütçe” başlıklı 9 uncu maddesinde “Kamu idareleri; kalkınma planları, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen politikalar, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar.
Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar.
Stratejik plan hazırlamakla yükümlü olacak kamu idarelerinin ve stratejik planlama sürecine ilişkin takvimin tespitine, stratejik planların politikalar, kalkınma planı ve programlarla ilişkilendirilmesine yönelik usul ve esaslar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.
…” hükmü,
“Üst yöneticiler” başlıklı 11 inci maddesinde “Bakanlıklarda ve diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. Bakanlıklarda en üst yönetici Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.
Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.
Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” hükmü bulunmaktadır.
Kamu idarelerince hazırlanacak stratejik planlar, performans programları ve faaliyet raporlarına ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla yayımlanan Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlar ve Performans Programları ile Faaliyet Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin;
“Stratejik planın hazırlanması”” başlıklı 8 inci maddesinde “(1) Stratejik plan hazırlık süreci, stratejik plan genelgesinin yayımı ile başlatılır. Genelgede;
Çalışmaların üst düzeyde sahiplenildiği ve takibinin yapılacağı hususuna,
Çalışmaların strateji geliştirme biriminin koordinasyonunda yürütüleceği hususuna,
Stratejik planlama ekibine ve kurulması halinde alt çalışma gruplarına harcama birimlerince üyelerin görevlendirilmesi gerektiği hususuna,
ç) Strateji Geliştirme Kurulu üyelerinin isimlerine,
yer verilir.
Stratejik planlama ekibinde, harcama birimlerinin aktif biçimde temsil edilmesi zorunludur.
Stratejik plan genelgesinin yayımlanmasını müteakip iki ay içerisinde stratejik planlama ekibi, aşağıdaki hususları içeren bir hazırlık programı oluşturur:
Stratejik planlama sürecinin aşamaları, bu aşamalarda gerçekleştirilecek faaliyetler ile bu faaliyetlerden sorumlu birim ve kişiler.
Aşama ve faaliyetlerin tamamlanacağı tarihleri gösteren zaman çizelgesi.
Stratejik planlama ekibi üyelerinin isimleri.
Hazırlık programı idare içerisinde duyurulur ve mahallî idareler hariç olmak üzere Başkanlığa bilgi olarak gönderilir.
Strateji Geliştirme Kurulu, stratejik planlama sürecinin ana aşamalarını ve çıktılarını kontrol eder.
Stratejik plan beş yıllık bir dönem için hazırlanır.” hükmü,
“Stratejik planın sunulması ve kamuoyuna açıklanması” başlıklı 13 üncü maddesinde “(1) Stratejik plan, bakanlıklar ile bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili idarelerinde bakanın, mahallî idareler hariç diğer kamu idarelerinde ise üst yöneticinin onayını müteakip performans programı ve bütçe hazırlıklarında esas alınmak üzere elektronik nüshasıyla birlikte bir ay içerisinde Başkanlığa gönderilir.
Stratejik plan, bütçe ve denetim süreçlerinde esas alınmak üzere ilgili kamu idaresi tarafından, elektronik nüshasıyla birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu ile Sayıştaya gönderilir.
Mahallî idareler, ilgili meclisleri tarafından kabulünü müteakip stratejik planını bir ay içerisinde Başkanlığa, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ve Sayıştaya elektronik nüshasıyla birlikte gönderir.
Stratejik plan, en geç kapsadığı dönemin ilk yılının Ocak ayının ilk haftası itibarıyla kamu idaresinin internet sitesinde yayımlanır.” hükmü,
“Güncelleme” başlıklı 15 inci maddesinde “(1) Güncelleme; misyon, vizyon ve amaçlar değiştirilmeden stratejik plan döneminin kalan yılları için hedef kartlarında yapılan değişikliklerdir.
Stratejik planın güncellenmesi kararı bakanlıklar ile bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili idarelerinde ilgili bakanın; diğer kamu idarelerinde ise üst yöneticinin onayı alınarak Başkanlığın uygun görüşüne sunulur.
Daha önce güncellemeye konu olan performans göstergesi değerlerinde ikinci bir güncelleme yapılamaz.
İlave kaynak temininin mümkün olmadığı durumlarda yapılacak değişikliklerin uygulanmakta olan stratejik planın toplam kaynak gereksinimini değiştirmeyecek nitelikte olması gerekir.
Mahallî idareler hariç diğer kamu idarelerince alınan güncelleme kararı, gerekçesi ve güncellenecek hususlarla birlikte Başkanlığın uygun görüşüne sunulur. Başkanlık güncellemeye ilişkin kararını otuz gün içerisinde ilgili kamu idaresine iletir. Mahallî idareler tarafından alınan güncelleme kararı, gerekçesi ve güncellenecek hususlarla birlikte ilgili meclislerinin onayına sunulur.
Mahallî idareler tarafından güncellenen stratejik plan, ilgili meclisinde bütçeden önce görüşülerek kabul edilir.
Güncellenen stratejik plan, 13 üncü maddeye uygun olarak ilgili kamu idarelerine sunulur ve kamu idaresinin internet sitesinde yayımlanır.
Güncellenen stratejik plan, takip eden yılın Ocak ayı itibarıyla yürürlüğe konulur.” hükmü,
“Yenileme” başlıklı 16 ncı maddesinde “(1) Yenileme, stratejik planın beş yıllık bir dönem için yeniden hazırlanmasıdır. Ancak bu maddenin ikinci fıkrasının (b) ile (e) bentleri gereğince stratejik planların yenilenmesi durumunda stratejik plan, mevcut plan döneminin kalan süresi için yenilenir.
Bir stratejik planın uygulama dönemi içerisinde;
Cumhurbaşkanının değişmesi halinde Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay ve Kanuna ekli (II) sayılı cetvelde yer alan üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri ile mahallî idareler hariç diğer kamu idarelerinin,
Bakanın değişmesi halinde ilgili bakanlık ile bağlı, ilgili ve ilişkili kamu idarelerinin,
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ile Sayıştay Başkanlarının değişmesi halinde ilgili kamu idaresinin,
ç) Rektörün değişmesi halinde ilgili üniversite ya da yüksek teknoloji enstitüsünün,
Mahallî idareler genel seçimlerinin yapılması halinde ilgili mevzuatına göre kapsamdaki tüm mahallî idarelerin,
Mahallî idareler genel seçimleri haricinde mahallî idarede üst yöneticinin değişmesi halinde ilgili mahallî idarenin,
Görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen mevzuatta veya sorumlu olduğu program ve alt programlarında önemli değişikliklerin olması halinde ilgili kamu idaresinin,
stratejik planı yenilenir.
İkinci fıkranın (b), (c), (ç), (e) ve (f) bentleri gereğince stratejik planların yenilenmesi ihtiyarî mahiyette olup yenileme kararı; ilgili bentlerdeki şartların oluşmasını müteakip bakanlıklar ile bakanlıklara bağlı, ilgili ve ilişkili idarelerde bakanın, diğer idarelerde ise üst yöneticinin onayı ile üç ay içerisinde alınır ve Başkanlığa gönderilir.
Mahallî idareler hariç, ikinci fıkranın (f) bendi gereğince alınacak yenileme kararı, gerekçesi ile birlikte bir hafta içerisinde Başkanlığın uygun görüşüne sunulur. Başkanlık, yenilemeye ilişkin kararını on beş gün içerisinde ilgili kamu idaresine iletir. Bu bent gereğince mahallî idareler tarafından alınan yenileme kararı ise, gerekçesi ile birlikte ilgili meclislerinin onayına sunulur.
Başkanlık, ikinci fıkra gereğince stratejik planını yenileyen veya yenilemesi uygun görülen kamu idaresiyle istişare halinde sürecin takvimi ile temel aşamalarını belirler.
Stratejik planların yenilenmesinde bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.” hükmü,
“Geçiş süreci” başlıklı geçici birinci maddesinde “(1) Bütçelerinde sorumlu oldukları program ve alt programlar, Başkanlık ve ilgili idareler tarafından birlikte belirleninceye kadar mahallî idareler ve sosyal güvenlik kurumları tarafından hazırlanacak stratejik planlar, performans programları ve faaliyet raporları hakkında; 17/3/2006 tarihli ve 26111 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik, 5/7/2008 tarihli ve 26927 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve 26/2/2018 tarihli ve 30344 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Stratejik planların hazırlanması” başlıklı 8 inci maddesinin 6 ncı fıkrasında da stratejik planların beş yıllık dönemi kapsayacağı belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinde;
Kamu idarelerinin orta ve uzun vadeli amaçlarını, politikalarını, hedef ve önceliklerini, performans göstergelerini ve bunlara ulaşmak için takip edilecek yöntemleri ve kaynak dağılımlarını içeren stratejik plan hazırlamak zorunda olduğu,
Belediyelerin stratejik plan hazırlama sürecinin belediye başkanı onayından itibaren mahalli idareler seçiminden sonra başlayıp altı ay içerisinde tamamlanarak belediye encümenine gönderileceği, encümence gerekli incelemelerin yapılmasından sonra encümen görüşü ile meclisin onayına sunulacağı, meclisçe kabul edilen stratejik plan bir ay içerisinde elektronik nüshasıyla birlikte Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Sayıştay Başkanlığı ile Bakanlığımıza gönderileceği,
Belediyelerin misyonunun, vizyonunun ve amaçlarının değiştirilmeden stratejik plan döneminin kalan yılları için hedef kartlarında değişiklik yapılması ihtiyacının ortaya çıkması halinde belediye başkanının onayı ile stratejik planın güncelleme çalışmasının meri mevzuata uygun olarak tamamlanması ve bütçe görüşmelerinden önce belediye meclisine sunulması gerektiği,
Belediyelerde stratejik planların mahalli idareler seçiminden itibaren beş yıllık bir süre için hazırlanacağı, mahalli idareler seçim içerisinde nüfusun ellibini geçmesi halinde ilk mahalli idare seçimlerinden itibaren altı ay içerisinde stratejik planın hazırlanacağı,
Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğe göre turizm, sanayi ve ticaret ile ilçe merkezi olma özellikleri hariç olmak üzere, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun birleşme ve katılma ile tüzel kişiliğin sona ermesi hükümleri ve yeni nüfus sayımı sebepleriyle nüfuslarının değişmesi hallerinde belediyelerin yeni alt gruplarının Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yapılan adrese dayalı nüfus sayımı sonuçlarına göre yılda bir defa tespit ve ilan edildiği, yeni alt gruplar tespit ve ilan edilmeden başka alt gruplara ilişkin kadro cetvellerinin kullanılmaması gerektiği,
Değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Turan KONAK
Bakan a.
Genel Müdür