|
ÖZET: Başvuran, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi’nde Matematik Tezli Yüksek Lisans programını tamamladığını, ancak not dökümü belgesinde tez çalışmasının eksik olduğunu belirtmiştir. 2008 yılında mezun olan başvuran, not dökümünde tez dersinin ve ECTS değerinin yer almadığını, bu durumun kendisine mağduriyet yaşattığını ifade ederek, not dökümünün düzeltilmesini talep etmiştir. İlgili üniversite, geçmişe dönük düzenleme yapılamayacağını ve mevcut öğretim planının güncel olduğunu belirtmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve üniversitenin açıklamalarını değerlendirerek, not dökümü belgesindeki eksikliğin hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir. Başvuranın tez çalışmasının not dökümünde yer almaması, onun yurtdışındaki akademik başvurularını olumsuz etkilemiştir. Bu nedenle, üniversitenin bu durumu düzeltmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Rektörlüğü’ne başvuranın not dökümündeki hukuka aykırılığın giderilmesi yönünde tavsiyede bulunmuş ve bu kararın otuz gün içinde uygulanması gerektiğini belirtmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/16577-S.23.26069
BAŞVURU NO : 2023/9850
KARAR TARİHİ : 27.12.2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Matematik Tezli Yüksek Lisans Programından mezun olan başvuranın, not dökümü belgesinde tez çalışmasının eksik olduğuna ilişkin şikâyeti hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 11.07.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 2008 yılında Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde
Matematik Programında Tezli Yüksek Lisans programını tamamlayarak mezun olduğunu, tezinin Bolu
Abant İzzet Baysal Üniversitesi Merkez Kütüphanesinde 251448 numarasıyla bulunduğunu, ancak not dökümü belgesinde tez çalışması dersinin ve ECTS değerinin yer almadığını, not dökümü belgesinde 2007
– 2008 dönemine kadar bilgi yer aldığını, kendisinin 2008 – 2009 güz dönemi Ekim ayı sonunda mezun olduğunu, 2008 – 2009 döneminin not dökümü belgesinde yer almadığını, tez çalışması dersinin sisteme yüklenmemiş olmasının enstitünün hatası olduğunu, bu hata yüzünden mağduriyet ve hak kaybı yaşadığını, mevcut belge gerçekleri yansıtmadığı için yapabileceği başvuruların ve alabileceği eğitimlerin engellendiğini, 2008 yılında tez yazmış olmasına rağmen tezli bir programdan mezun olmuş görünmediğini ileri sürerek yüksek lisans not dökümü belgesinin aldığı dersler ve tezi eklenmiş bir şekilde tekrar düzenlenmesini, ağırlıklı genel not ortalamasının tekrar hesaplanmasını ve not dökümü belgesinde görünmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 08/09/2023 tarihli ve sayılı yazı ile 24/11/2023 tarihli ve sayılı yazıda özetle; Enstitü kayıtlarında ulaşılan başvuran adına düzenlenmiş not dökümü belgesinin üzerinde geçmişe dönük herhangi bir düzenleme yapılmasının söz konusu olmadığı, bahsi geçen öğretim planının 07/07/2022 tarih ve sayılı Senato Toplantısında onaylanmış güncel öğretim planı olduğunu, yapılan arşiv
taramasında başvuranın öğrenim gördüğü döneme ait ders içeriklerine ulaşılamadığı için, 07/07/2022 tarih ve sayılı Senato Toplantısında onaylanmış ders içeriklerinin kendisine verildiği bilgilerine yer verilerek ilgili belgeler sunulmuştur.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü
maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları:
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci
fıkrası:
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 01/07/1996 tarih ve 22683 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (mülga) Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin “Amaç ve Kapsam” kenar başlıklı 9’uncu maddesi:
“a) Tezli yüksek lisans programının amacı, öğrencinin bilimsel araştırma yaparak bilgilere erişme, bilgiyi değerlendirme ve yorumlama yeteneğini kazanmasını sağlamaktır. Bu program toplam yirmibir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci, en geç üçüncü yarıyılın başından itibaren her yarıyıl tez çalışmasına kayıt yaptırmak zorundadır.” 6. 29/05/2008 tarihli ve 26890 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (mülga) Abant İzzet Baysal Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin “Lisansüstü Derslerin Kredi Değerleri” başlıklı 13’üncü
maddesi:
“Bir lisansüstü dersin kredi değeri; haftalık teorik ders saatinin 1.0 katı ile haftalık uygulama saatinin 0.5 katının toplamıdır. Lisansüstü derslerin kredi değerleri ve hangi derslerin kredisiz olacağı, EADB’nın önerisi ve Enstitü Kurulu kararıyla tespit edilir. Seminer, uzmanlık alanı, dönem projesi ve tez çalışması dersleri kredisiz derslerdir.”
6.1. “Ders notları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi:
b) Yukarıdaki harf notlarından;
1) I (Eksik) notu; Hastalık veya geçerli başka bir nedenle yarıyıl içinde başarılı olduğu halde ders için
gerekli koşulları tamamlayamayan öğrencilere öğretim elemanınca verilir. Öğrenci, herhangi bir dersten (I) notu aldığı takdirde, notların ilgili Enstitüye teslim tarihinden itibaren onbeş gün içinde eksikliklerini tamamlayarak bir not almak zorundadır. Aksi halde (I) notu kendiliğinden (FF) notu haline gelir. Bu süre, uzayan bir hastalık veya benzeri hallerde öğrencinin başvurusu, EADB’nın önerisi ve Enstitü Yönetim
Kurulu kararıyla bir sonraki kayıt döneminin başlangıcına kadar uzatılabilir.
2) S (Yeterli) notu; Tez çalışmalarını başarıyla tamamlayan öğrencilere verilir. (S) notu; ayrıca, AİBÜ
dışından nakil yoluyla gelen öğrencilere evvelce almış oldukları ve denklikleri anabilim dalının önerisi ve
Enstitü Yönetim Kurulunca kabul edilen dersler ile kredisiz derslere verilir.
3) U (Yetersiz) notu; Tez çalışmalarını başarıyla sürdüremeyen öğrencilere verilir. (U) notu, ayrıca,
kredisiz olarak alınan dersler ve AİBÜ dışındaki üniversitelerden alınan dersler için, başarısız olma durumunda verilir.
4) P (Gelişmekte olan) notu; Tez çalışmalarını başarıyla sürdürmekte olan öğrencilere verilir.
5) EX (Muaf) notu; AİBÜ dışındaki üniversitelerden yatay geçiş yaparak gelen öğrencilerin daha önce
almış oldukları ve denklikleri kabul edilerek en az ders yüküne sayılan dersler için ve ilgili EADB tarafından uygulanan muafiyet sınavı sonucunda muaf olunan dersler için verilir.
6) NI (Not ortalamasına katılmama) notu; Öğrencinin kayıtlı olduğu program veya programların not
ortalamasına katılmamak koşuluyla aldığı dersleri tanımlamak üzere verilir. Bu not, öğrencinin ilgili olduğu dersten aldığı harf notu ile birlikte öğrencinin not belgesinde gösterilir. Bu statüdeki dersler öğrencinin kayıtlı olduğu program veya programlarla ilgili ders saydırma işlemlerinde kullanılmaz.
7) NA (Devamsızlık nedeniyle başarısız) notu; Derse devam yükümlülüklerini yerine getirmeyen veya ders
uygulamalarına ilişkin koşulları yerine getiremediği için başarısız olan öğrencilere öğretim üyesince verilir. (NA) notu, not ortalamaları hesabında (FF) notu işlemi görür.”
6.2. “Tezli Yüksek Lisans Süresi ve Ders Yükü” başlıklı 23’üncü maddesi:
“(1) Tezli yüksek lisans programına kabul edilen öğrencinin alacağı derslerin belirlenmesi ve kayıt işlemleri EADB’ce yürütülür. Tezli yüksek lisans programı toplam 21 krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisiz olup, başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci en geç üçüncü yarıyılın başından itibaren her yarıyıl tez çalışmasına kayıt yaptırmak zorundadır.
(2) Tezli yüksek lisans programı derslerini tamamlama süresi en çok dört yarıyıldır. Bu Yönetmelikte belirtilen tüm yükümlülüklerini yerine getiren öğrenciler daha kısa sürede programı tamamlayabilir.
(3) Kredi derslerini ve seminer dersini başarıyla bitiren, ancak tez çalışmasını dördüncü yarıyıl sonuna kadar tamamlayamadığı için tez sınavına giremeyen bir öğrenciye ilgili EADB’nin önerisi ve Enstitü
Yönetim Kurulu onayı ile tezini jüri önünde savunması için, her seferinde bir yarıyıl olmak üzere toplam iki yarıyıl ek süre verilebilir.
(4) Öğrenci, yüksek lisans programında lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması koşuluyla, lisans dersleri alabilir. Ancak lisans derslerinden en çok iki tanesi, ders yüküne ve yüksek lisans kredisine sayılabilir.
(5) Öğrenci, lisans programının mezuniyet yılında aldığı lisansüstü dersleri, lisans diploması almak için zorunlu kredi hesabında yer almaması koşuluyla, zorunlu kredi yüküne saydırabilir.
(6) Öğrenci, EADB’nin gerekçeli önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla, izlediği programın ders yüküne sayılmak üzere AİBÜ dışındaki yükseköğretim kurumlarından en çok ders yükü kredi toplamının üçte biri kadar olmak koşuluyla lisansüstü dersler alabilir.
(7) EADB tarafından belirlenen en az ders yükünü başarıyla tamamlayan öğrencinin alacağı fazla dersler genel not ortalamasına katılmaz, ancak not çizelgesinde belirtilir.”
6.3. “Tez Danışmanı Atanması” başlıklı 24’üncü maddesi:
“(1) Tezli yüksek lisans programındaki öğrencinin tez danışmanı ve tez konusu; en geç ikinci yarıyıl sonuna kadar, ilgili EADB’nin önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla belirlenir. Tez danışmanları öğretim üyeleri veya doktora derecesi almış öğretim görevlileri arasından seçilir. Yüksek lisans tezinin niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda ikinci tez danışmanı atanabilir. Tez danışmanı ve ikinci tez danışmanı atanma ve değiştirme koşulları Enstitü Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
(2) Öğrenci, danışman atanmasını izleyen dönem başından itibaren her yarıyıl, tez çalışmasına ve açıldığı takdirde kendi tez danışmanının uzmanlık alanı dersine kayıt yaptırmak zorundadır.
(3) (Değişik:RG-27/6/2010-27624) Enstitü tarafından yüksek lisans tez danışmanı olarak atanan öğretim üyeleri, danışmanlığını yaptıkları öğrencilere, alanlarındaki güncel gelişmeleri aktarmak üzere uzmanlık alan dersi adı altında öğrenci sayısına bakılmadan yüksek lisans programı öğrencileri için haftada beş saatlik teorik ders açabilirler. Bu dersin yarıyıl içi ve yarıyıl sonu sınavı yapılmaz ve bu ders ilgili öğrencilere kredi sağlamaz. Bu dersler öğretim üyelerinin izinli ve görevli olduğu günler dışındaki yarıyıl ve yaz tatillerinde de devam edebilir.”
6.4. “Yüksek lisans diploması” başlıklı 26’ncı maddesi:
“(1) Tez sınavında başarılı olan ve diğer koşulları sağlayan, ilgili Enstitünün tez yazım esaslarına göre yazılmış, ciltlenmiş en az üç kopya yüksek lisans tezini ve üç adet elektronik kopyasını (CD) sınava giriş tarihinden itibaren bir ay içinde Enstitü Müdürlüğüne teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan öğrenciye yüksek lisans diploması verilir.
(2) Yüksek lisans diploması üzerinde, öğrencinin izlemiş olduğu Enstitü anabilim dalındaki programın onaylanmış adı bulunur.” 7. 16/08/2003 tarihli ve 25201 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (mülga) Abant İzzet Baysal Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin “Tezli Yüksek Lisans Süresi ve Ders Yükü” başlıklı 18’inci
maddesinin birinci fıkrası:
“Tezli yüksek lisans programına kabul edilen öğrencinin, alacağı derslerin belirlenmesi ve kayıt işlemleri
EADB’nca yürütülür. Tezli yüksek lisans programı toplam 21 (yirmibir) krediden az olmamak koşuluyla en az 7 (yedi) adet ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisiz olup, başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci, en geç üçüncü yarıyılın başından itibaren, her yarıyıl tez çalışmasına kayıt yaptırmak zorundadır.”
7.1. “Tez Danışmanı Atanması” başlıklı 19’uncu maddesi:
“Tezli yüksek lisans programındaki öğrenciye, tez danışmanı en geç ikinci yarıyıl sonuna kadar ilgili
EADB’nin önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla atanır. Tez danışmanları, öğretim üyeleri veya doktora derecesi almış öğretim görevlileri arasından seçilir. Yüksek lisans tezinin niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda, ikinci tez danışmanı atanabilir. Tez danışmanı ve ikinci tez danışmanı atanma ve değiştirme koşulları Enstitü Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
Öğrenci, danışman atanmasını izleyen dönem başından itibaren her yarıyıl, tez çalışmasına ve açıldığı taktirde kendi tez danışmanının, Uzmanlık Alanı Dersine kayıt yaptırmak zorundadır.” 8. 13/10/2002 tarihli ve 24905 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Abant İzzet Baysal Üniversitesi Arşiv
Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesi:
“Bu Yönetmeliğin amacı, Abant İzzet Baysal Üniversitesi merkez ve taşra teşkilatı birimlerinde bulunan arşiv malzemesi ile ileride arşiv malzemesi haline gelecek arşivlik malzemenin tespit edilmesini, herhangi bir sebepten dolayı, bunların kayba uğramamasını, gerekli şartlar altında korunmalarının teminini ve milli menfaatlere uygun olarak devletin, gerçek ve tüzel kişilerin ve bilimin hizmetinde değerlendirilmelerini, muhafazasına lüzum görülmeyen malzemenin ayıklama ve imhasına dair usül ve esasları düzenlemektir.”
8.1. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (a) bendi:
“a) Arşiv Malzemesi: Türk Devlet ve Millet hayatını ilgilendiren ve en son işlem tarihi üzerinden otuz yıl geçmiş veya üzerinden onbeş yıl geçtikten sonra kesin sonuca bağlanmış olup üniversite birimlerinin işlemleri sonucunda teşekkül eden ve üniversite tarafından muhafazası gereken, Türk Milletinin geleceğine, tarihi, siyasi, sosyal, kültürel, hukuki ve teknik değer olarak intikal etmesi gereken belgeler ve devlet hakları ile milletlerarası hakları belgelemeye, korumaya, bunlarla ilgili işlem ve münasebetler bakımından tarihi, hukuki, idari, askeri, iktisadi, dini, ilmi, edebi, estetik, kültürel, biyografik ve teknik herhangi bir konuyu aydınlatmaya, düzenlemeye, tespite yarayan ayrıca ait olduğu devrin ahlak, örf ve adetlerini veya çeşitli sosyal özelliklerini belirten her türlü yazılı evrak, defter, resim, plan, harita, proje, mühür, damga, fotoğraf, film, ses ve görüntü kaseti, bilgisayar disketleri, cd’ler ile bunların kullanılabilirliğini sağlayan dokümantasyonu, baskı ve benzeri belgeleri ve malzemeyi,”
8.2. “Üniversite ve Birim Arşivleri” başlıklı 5’inci maddesi:
“Rektörlük merkezinde uzun bir süre saklanacak arşiv malzemesi ve arşivlik malzeme için bir Üniversite
Arşivi, Rektörlük merkez ve taşra birimlerinde ise, belirli bir süre saklanacak arşivlik malzeme için birer “Birim
Arşivi” kurulur.”
8.3. “Arşivlerden Yararlanma” başlıklı 7’nci maddesi:
“Arşiv malzemesinin aslı hiçbir sebep ve suretle arşiv dışına çıkarılamaz. Ancak, devlete, gerçek ve tüzel kişilere ait bir hizmetin görülmesi, bir hakkın korunması ve ispatı gerektiğinde usulüne göre örnekler verilebilir. Yahut mahkemelerce tayin edilecek bilirkişiler veya ilgili dairelerince görevlendirilecek yetkililerce yerinde incelenebilir.”
8.4. “Malzemenin Birim Arşivinde Saklanma Süresi” başlıklı 14’üncü maddesi:
“Arşivlik malzemenin Merkez teşkilatı birim arşivlerinde bekletilme ve saklanma süreleri 1-5 yıldır.”
8.5. “Malzemenin Üniversite Arşivinde Saklanma Süresi” başlıklı 23’üncü maddesi:
“Arşiv malzemesinin Üniversite arşivinde bekletilme ve saklanma süreleri, merkez teşkilatı birim arşivlerindeki saklanma sürelerine göre 10-14 yıl arasındadır.” düzenlemelerini haizdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuru, Matematik Tezli Yüksek Lisans Programından mezun olan başvuranın, not dökümü belgesinde tez çalışmasının eksik olduğuna ilişkin şikâyeti hakkındadır.
11. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden; 11.1. Başvuranın 14/04/2023 tarihli dilekçesinde, yurtdışındaki bir diploma programına kabulü için 2006 –
2008 yılları arasında aldığı derslerin AKTS bilgilerini içeren ders öğretim programlarının tarafına
gönderilmesini talep ettiği, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü tarafından verilen 24/04/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve ekinde, 2022 – 2023 Matematik Anabilim
Dalı Yüksek Lisans Programı ders öğretim planı ve ders içeriklerinin gönderildiği, 11.2. Söz konusu öğretim planında “Master Tezi” dersinin de yer aldığı, bunun üzerine başvuranın 12/06/2023 tarihli CİMER başvurusunda, not dökümü belgesinde “Master Tezi” dersinin eksik olduğunu, bu eksiklikten dolayı bir diploma programına yapmış olduğu başvurunun olumsuz sonuçlandığını iddia ederek not dökümü belgesinin düzeltilmesini talep ettiği, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Lisansüstü
Eğitim Enstitüsü tarafından verilen 22/06/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazıda, Enstitü kayıtlarında ulaşılan adına düzenlenmiş not dökümü belgesinin ekte gönderildiği, belge üzerinde geçmişe dönük herhangi bir düzenleme yapılmasının söz konusu olmadığı şeklinde yanıt verildiği, bunun üzerine başvuranın tarihinde Kurumumuza başvuruda bulunduğu görülmektedir.
12. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Rektörlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelendiğinde; 12.1. Başvuranın not dökümü belgesinin; toplamda 21 kredi karşılığı olan “Differential Equations”, “Linux Operating System”, “Computer Algebbra”, “Topology I.”, “Topologic Groups”, “Mathematica”, “Algebraic Topology” dersleri ile kredisiz “Seminar” ve “Special Studies” derslerinden oluştuğu, 12.2. Başvuranla aynı dönem mezun olan bir diğer öğrencinin not dökümü belgesinin, “Algebra I”, “Partial Differential Equations”, “Topology I.”, “Functional Analysis”, “Differential Equations”, “Mathematica”, “Introduction To Operator Theory” dersleri ile kredisiz “Seminar” ve “Special Studies” derslerinden oluştuğu görülmüştür.
13. Başvuranın tezli yüksek lisans programına kabul edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuat incelendiğinde; 13.1. 01/07/1996 tarih ve 22683 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Üniversitelerarası Kurul (ÜAK)
Başkanlığınca çıkarılan mülga Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde; tezli yüksek lisans programının toplam yirmibir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluştuğu, seminer dersi ve tez çalışmasının kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirildiği, öğrencinin, en geç üçüncü yarıyılın başından itibaren her yarıyıl tez çalışmasına kayıt yaptırmak zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır.
/
13.2. 16/08/2003 tarihli ve 25201 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (mülga) Abant İzzet Baysal
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin 18’inci maddesinin birinci fıkrasında, tezli yüksek lisans programına kabul edilen öğrencinin, alacağı derslerin belirlenmesi ve kayıt işlemlerinin
Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığınca (EADB) yürütüleceği düzenlenmiştir.
13.3. Başvuranın öğrenim süreci devam ederken yürürlüğe giren, 29/05/2008 tarihli ve 26890 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan (mülga) Abant İzzet Baysal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim
Yönetmeliği’nin 13’üncü maddesinde; bir lisansüstü dersin kredi değerinin, haftalık teorik ders saatinin 1.0 katı ile haftalık uygulama saatinin 0.5 katının toplamı olduğu, lisansüstü derslerin kredi değerleri ve hangi derslerin kredisiz olacağının EADB’nın önerisi ve Enstitü Kurulu kararıyla tespit edileceği belirtilmiş;
Seminer, Uzmanlık Alanı, Dönem Projesi ve Tez Çalışması derslerinin kredisiz dersler olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır. 23’üncü maddesinde ise, tezli yüksek lisans programının toplam 21 (yirmibir)
krediden az olmamak koşuluyla en az 7 (yedi) adet ders, Seminer ve Tez Çalışmasından oluştuğu, Seminer ve Tez Çalışmasının kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirileceği, öğrencinin en geç üçüncü yarıyılın başından itibaren her yarıyıl tez çalışmasına kayıt yaptırmak zorunda olduğu düzenlenmiştir.
14. Bu çerçevede, mülga Abant İzzet Baysal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin 13’üncü maddesinde, Seminer, Uzmanlık Alanı, Dönem Projesi ve Tez Çalışması derslerinin kredisiz dersler olduğunun açıkça belirtildiği, 23’üncü maddesinde de, tezli yüksek lisans programının toplam 21 kredili (en az) yedi adet ders ile başarılı veya başarısız olarak değerlendirilen Seminer ve Tez Çalışmasından oluştuğunun emredici olarak düzenlendiği gözetildiğinde; bir tezli yüksek lisans programı mezununun not dökümü belgesinde, toplam 21 kredili yedi adet ders ve bu derslere karşılık gelen not değerlendirmeleri ile kredisiz Seminer ve Tez Çalışmasına karşılık “başarılı” değerlendirmesinin asgari olarak bulunması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu kapsamda başvuruya konu olayda, başvuranın not dökümü belgesinde
Tez Çalışmasının yer almamasının, hukuka aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmiştir.
15. Anayasa’nın 2’nci maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesi uyarınca, devlet organlarının ve idari mercilerin tüm işlem ve eylemlerini hukuk kurallarına uygun olarak yürütmeleri gerekmektedir. Hukuki dayanaktan yoksun olan işlemlerin idarece geri alınması hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. İdari işlemin geri alınması, hukuka aykırı bir işlemin geçmişe etkili şekilde düzeltilmesine olanak vermektedir.
16. İdari işlemlerin geri alınabilmesi, hukuka aykırı olmalarına bağlıdır. Bununla birlikte, bazı hukuka aykırı işlemlerin geri alınmasının belirli sınırlamalara tabi olması gerektiği kabul edilmektedir. Buna göre, hukuka aykırı işlem, ilgili lehine bir hukuki durum sağlıyor ise, yargı ve doktrin içtihatlarında kabul edilen, geri alınmasının belirli bir süreye tabi olması gerektiğidir. Baskın olan görüş, bu sürenin iptal davası açma süresiyle sınırlı olması gerektiğini savunmaktadır. Ancak hukuka aykırı idari işlem, ilgili lehine hukuki durum sağlıyor olsa dahi, ilgilinin hilesi veya aldatması buna sebep olmuşsa, idarenin açık hatasına dayanıyorsa ya da yokluk yaptırımına tabi ise bu işlemin de sınırlama olmaksızın geri alınması mümkündür.
17. Başvuruya konu olayda; not dökümü belgesindeki hukuka aykırılık, başvuranın lehine bir hukuki durum yaratmamakta, aksine, başvuranın yurtdışı akademik programlarına yaptığı başvuruların reddedilmesine neden olduğundan, başvuranın meşru, kişisel ve güncel menfaatini ihlal eden bir sonuca yol açmaktadır.
Bu yönden, söz konusu hukuka aykırı idari işlemin, hiçbir sınırlamaya tabi olmadan düzeltilmesi gerektiği hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır.
18. Dosya kapsamındaki belgeler, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat kapsamında
Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; başvuranın tezli yüksek lisans programını başarı ile tamamladığı, nitekim başvuranın yüksek lisans tezinin YÖKSİS’ten tespit edildiği, tezli yüksek lisans
programında Tez Çalışması dersinin yer alması gerektiğinin açıkça, hiçbir yoruma gerek olmayacak şekilde ilgili mevzuatta (bkz. 6, 6.1, 6.2, 13.3.) belirli olduğu, ancak başvuranın not dökümü belgesinde Tez
Çalışması dersinin bulunmadığı, her ne kadar öğrencinin ders kaydı yaptırma hususunda sorumluluğu bulunsa da, tezli yüksek lisans programına kabul edilen öğrencinin alacağı derslerin belirlenmesi ve ders kayıt işlemlerinin yürütülmesinin de Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığının sorumluluk alanında olduğu, ancak bu sorumluluğun gereği gibi yerine getirilmediği (bkz. 6.2, 7, 13.2.), gelinen noktada başvuranın not dökümü belgesinde Tez Çalışması dersinin yer almamasının hukuka aykırı ve başvuranın menfaatini ihlal eder nitelik taşıdığı anlaşıldığından, hukuk devleti ilkesi gereğince idarenin bu hukuka aykırılığı gidermekle yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
20. Dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde; başvuranın 2006 – 2008 yılları arasında aldığı derslerin AKTS bilgilerini içeren öğretim programlarının tarafına verilmesi talebinde bulunduğu, idare tarafından söz konusu talebe ilişkin, arşiv taramasında başvuranın öğrenim gördüğü döneme ait ders içeriklerine ulaşılamadığı için, başvurana 07/07/2022 tarih ve sayılı Senato Toplantısında onaylanmış güncel öğretim planı ve ders içeriklerinin verildiği yönünde açıklama yapıldığı görülmüştür.
21. İdarenin yürüttüğü faaliyetlere dair belgelerin düzenli bir şekilde muhafaza edilmesi ve arşivlerin korunması; iyi yönetim ilkelerinden “şeffaflık” ve “hesap verilebilirlik” ilkelerinin yerine getirilmesi açısından önem arz etmekte, hukuki ispat ve dayanak sağlaması yönüyle “kararların gerekçeli olması”na hizmet etmekte, ayrıca gelecek nesillere idarenin ve toplumun evrimini anlama imkânı sağlamaktadır.
22. İdarelerin arşivleri koruma yükümlülüğü genellikle yönetmelikler eliyle düzenlemeye kavuşturulmuştur. Başvuruya konu olay yönünden ilgili mevzuat incelendiğinde; 22.1. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Arşiv Hizmetleri Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesi uyarınca, Rektörlüğün, gerek birim arşivlerinde gerekse Üniversite arşivinde bulunan arşiv malzemesi ile arşivlik malzemenin korunması ile ilgili sorumlu olduğu, 5’inci maddesi uyarınca, Rektörlük merkezinde uzun bir süre saklanacak arşiv malzemesi ve arşivlik malzeme için bir Üniversite Arşivi, Rektörlük merkez ve taşra birimlerinde ise, belirli bir süre saklanacak arşivlik malzeme için birer Birim Arşivi kurulduğu, 22.2. Mezkûr Yönetmelik’in 7’nci maddesi uyarınca, devlete, gerçek ve tüzel kişilere ait bir hizmetin görülmesi, bir hakkın korunması ve ispatı gerektiğinde usulüne göre arşiv malzemesinden örnekler verilebileceği, 22.3. Mezkûr Yönetmelik’in 14’üncü maddesi uyarınca, arşivlik malzemenin Merkez teşkilatı birim arşivlerinde bekletilme ve saklanma süreleri 1-5 yıl olduğu, 23’üncü maddesi uyarınca arşiv malzemesinin
Üniversite arşivinde bekletilme ve saklanma sürelerinin, merkez teşkilatı birim arşivlerindeki saklanma sürelerine göre 10-14 yıl arasında olduğu görülmektedir.
23. Bu bağlamda başvuruya konu olay değerlendirildiğinde; başvuranın talep etmiş olduğu öğretim planlarına ilişkin örneklerin yapılan arşiv taramasında ulaşılamadığı için başvurana verilmediği, ancak öğretim planlarının idarenin yetkili organları tarafından belirlendiği ve uygulamaya konulduğu
gözetildiğinde, bu belgelerin muhafazasından idarenin sorumlu olduğu, öğretim planlarına ilişkin belgelerin usulüne uygun muhafaza edilmemesinin başvuranın mağduriyetine yol açtığı, Arşiv Hizmetleri
Yönetmeliği uyarınca bu belgelerin birim arşivi ile Üniversite arşivinde saklanma süreleri düzenlenmiş iken neden muhafaza edilmediğine ilişkin Kurumumuza haklı bir gerekçe sunulmadığı, bu nedenle idare tarafından Arşiv Hizmetleri Yönetmeliği’ne uygun davranılmadığı anlaşılmış olup iyi yönetim ilkelerinden
“şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkeleri açısından idarenin bu hususa dikkat etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
24. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Bolu İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın not dökümü belgesindeki hukuka aykırılığın giderilmesi yönünde BOLU ABANT İZZET
BAYSAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, BOLU
ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi