|
ÖZET: Başvuran, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Bilgisayar Programcılığı bölümünde okuduğunu ve yaz okulu sırasında not yükseltmek amacıyla seçtiği dört dersin FF notlarının, yaz okulu başvurusundan önceki haline getirilmesini talep etmektedir. Ayrıca, sadece kaldığı Unix Sistem Yönetimi dersinin notunun düzeltilmesini istemektedir. Başvuran, yaz okulu sınavına katılamadığını, bu durumun Adalet Bakanlığı’nın görevde yükselme sınavıyla çakışmasından kaynaklandığını belirtmektedir.
Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın yaz okuluna kayıt yaptığını ancak sınavlara katılmadığı için notlarının sıfır olarak kabul edildiğini ifade etmiştir. Mevzuat gereği, öğrencilerin yaz okulunda aldıkları derslerin notları, genel not ortalaması hesaplanırken dikkate alınmaktadır. Ancak, sınava katılmayan öğrenciler için mazeret sınavı yapılmadığı ve başvuranın notlarının yeniden hesaplanamayacağı belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddi yönünde bir öneri sunmuş ve yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu değerlendirmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, başvuranın sınav zamanını takip etme sorumluluğu olduğu vurgulanmış, ayrıca idarenin bilgi taleplerine zamanında yanıt verdiği, ancak başvuru yollarının belirtilmediği için iyi yönetim ilkelerine tam olarak uyulmadığı ifade edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6331-S.24.9922
BAŞVURU NO : 2024/920
KARAR TARİHİ : 10.06.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın not yükseltmek için seçmiş olduğu dört dersin FF olan
BAŞVURUNUN KONUSU :
notlarının yaz okulu başvurusundan önceki haline getirilmesi ve sadece kalmış olduğu Unix Sistem Yönetimi ders notunun FF olarak düzeltilmesi talepleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; halen Bilgisayar Programcılığı (Açıköğretim)
öğrencisi olduğunu, 2022-2023 yaz okulu kayıtları sırasında sadece BİL221U-Unix Sistem Yönetimi dersinden kaldığını, BİL203U-Programlama II, BİL209U-Mobil Uygulama Geliştirme, YBS101U-Bilişim
Teknolojileri, YBS302U-Ağ Yönetimi ve Bilgi Güvenliği derslerine ise not yükseltmek için başvurduğunu ancak yaz okulu sınav saati ile aynı gün aynı saatte çalıştığı Adalet Bakanlığının görevde yükselme sınavının çakıştığını, bu nedenle yaz okulu sınavına katılamadığını belirtmekte olup herhangi bir kusur ve kastı olmadığı ve haklı bir mazereti olması sebebiyle not yükseltmek için seçmiş olduğu 4 dersin FF olan notlarının yaz okulu başvurusundan önceki haline getirilmesini, sadece kalmış olduğu Unix Sistem
Yönetimi ders notunun FF olarak düzeltilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 25.01.2024 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talep yazısına istinaden Anadolu
Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının konuya ilişkin 09.02.2024 tarihli ve E– – sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1. 2022-2023 öğretim yılı Yaz Okulu Kayıt Duyurusunun 21.06.2023 tarihinde
“www.anadolu.edu.tr/acikogretim” duyurular bağlantısında yayımlandığı,
2.2. Başvuranın, Üniversitenin Açıköğretim Fakültesi Bilgisayar Programcılığı Önlisans Programına 2021-
2022 öğretim yılı 12.10.2021 tarihinde kayıt yaptırdığı, 2022-2023 öğretim yılında ise yaz okuluna kayıt
yaptırıp “BİL203U Programlama II”, “BİL211U Unıx Sistem Yönetimi”, “YBS302U Ağ Yönetimi ve Bilgi
Güvenliği”, “BİL209U Mobil Uygulama Geliştirme” ve “YBS101U Bilişim Teknolojileri” derslerini seçtiği ve 19.08.2023 tarihinde yapılan yaz okulu sınavına katılmadığı, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Öğrenci Değerlendirme Sistemi Esaslarının 4. maddesinde ise; sınav notu sıfırın altında olan veya sınava girmeyen öğrencinin notunun sıfır olarak kabul edileceğinin belirtildiği,
2.3. Üniversitenin Esaslar ve Yönetmelik hükümleri gereğince; Öğrencilerin, daha önceki dönemlerde başarılı olduğu ders/dersleri yaz okulu ya da sonraki güz ve bahar dönemlerinde tekrar alabileceği ancak öğrencilerin bu ders/dersleri tekrar alması durumunda Genel Not Ortalaması hesaplanırken en son aldığı harf notlarının dikkate alındığı, bu nedenle, ‘un Açıköğretim Fakültesi Bilgisayar
Programcılığı Önlisans Programında 2022-2023 Yaz Okulunda aldığı fakat sınava katılmadığı BİL203U
Programlama II”, “BİL211U Unıx Sistem Yönetimi”, “YBS302U Ağ Yönetimi ve Bilgi Güvenliği”, “BİL209U Mobil Uygulama Geliştirme” ve “YBS101U Bilişim Teknolojileri” derslerinin en son aldığı notların dikkate alındığı, dolayısıyla yaz okulundan önce almış olduğu harf notlarının Genel Not Ortalaması hesaplanırken dikkate alınmasının mümkün olmadığı, ayrıca ‘un 05.10.2023 tarihli dilekçesine Üniversitenin Açıköğretim Fakültesi Dekanlığı tarafından 09.10.2023 tarihli ve – -sayılı yazı ile cevap verildiği,
Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun; “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinin (a) ve (b) bentlerinde; “a. Yükseköğretim kurumlarının … lisans … düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; … lisans, … diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır.
b. Yükseköğretim kurumlarında, … her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları;
her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; … kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; … diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; … diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.”,
6. 03.09.2015 tarihli ve 29464 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat, İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin;
6.1. “Öğretim yılı” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Birim yönetim kurulunun teklifi, Üniversite Yönetim
Kurulunun onayı ve Yükseköğretim Kurulundan uygun görüş alınmasıyla yaz okulu açılabilir. Yaz okulunda açılacak dersler ve uygulama koşulları, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri
Yaz Okulu Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak ilgili birim kurulunun kararı ve Senatonun onayıyla belirlenir. Yaz okuluna katılım, öğrencinin isteğine bağlıdır.”
6.2. “Not ortalaması ve ders tekrarı” başlıklı 15 inci maddesinde; “(1) Öğrencinin başarı durumu; her dönemin sonunda dönem not ortalaması (DNO) ve genel not ortalaması (GNO) ile belirlenir. Not ortalaması, not ortalamasına katılan her dersin kredi değeriyle o dersten alınan notun katsayısı çarpılarak bulunan değerlerin toplamının, bu derslerin toplam kredi değerine bölünmesiyle bulunur. Bu işlem, bir dönemde harf notu oluşan dersler için yapılırsa DNO; o zamana kadar harf notu oluşmuş tüm dersler için yapılırsa GNO elde edilir. GNO hesaplanırken tekrar edilen ders bulunması durumunda bu dersten alınan en son not ve kredisi dikkate alınır. Not ortalamaları virgülden (,) sonra iki basamaklı olarak gösterilir. (Ek cümle:RG-24/4/2019-30754) GNO hesaplanırken yaz okulunda alınan derslerin de son harf notları ve kredileri dikkate alınır.”
7. 24.04.2019 tarihli ve 30754 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Yaz Okulu Yönetmeliğinin;
7.1. “Yaz okulu uygulaması” başlıklı 4 üncü maddesinde; “ (1) Birim yönetim kurulunun teklifi, Üniversite Yönetim Kurulunun onayı ve Yükseköğretim Kurulundan uygun görüş alınmasıyla bahar dönemi dönem sonu sınavlarından sonra yaz okulu açılır. Yaz okulunda açılabilecek dersler ve uygulama koşulları, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ilgili birim kurulunun kararı ve Senatonun onayı ile belirlenir.
Yaz okulu uygulamasına katılım öğrencinin isteğine bağlıdır.(2) Yaz okulu akademik takvimi, bu
Yönetmelikte belirtilen süreler dikkate alınarak Senato tarafından belirlenir.”
7.2. “Sınavlar ve başarı durumunun değerlendirilmesi” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Yaz okulu, güz ve bahar yarıyılları dışında ayrı bir yarıyıl olmayıp bahar yarıyılının devamı niteliğindedir. Yaz okulunda ders alan öğrencinin GNO’su, yaz okulunda oluşan harf notları da dikkate alınarak yeniden hesaplanır.”,
7.3. “Mazeret sınavı” başlıklı 10 uncu maddesinde; (1) Yaz okuluna kayıt yaptıran ancak her ne sebeple olursa olsun sınavlara katılmayan veya katılamayan öğrenci için mazeret sınavı yapılmaz.”,
8. 2023/11-4 sayılı Senato kararıyla yayımlanan Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme
Fakülteleri Yaz Okulu Uygulama Usul ve Esaslarının 6 ncı maddesinde; “Öğrenci yaz okulunda; AA,
YT, SD ve MU olan dersler dışından veya daha önce almadığı güz ve/veya bahar yarıyılı derslerinden en fazla 5 ders seçebilir.”
9. 2023/11-3 sayılı Senato kararıyla yayımlanan Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme
Fakülteleri Öğrenci Değerlendirme Sistemi Esaslarının 4 üncü maddesinde; “(Ek: Senato‒4/10/2016‒ 7/8) (Değişik: Senato‒16/08/2022-14/5) Çoktan seçmeli sorulardan oluşan test sınavlarında beş şıklı olarak hazırlanan her bir test için doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının dörtte biri çıkartılır. Elde edilen sonuç ile bir sorunun puan değeri çarpılarak sınav notu hesaplanır. Sınav notu sıfırın altında olan veya sınava girmeyen öğrencinin notu sıfır olarak kabul edilir.”
Hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Yukarıda 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvuruda başvuran; not yükseltmek için seçmiş olduğu 4 dersin FF olan notlarının yaz okulu başvurusundan önceki haline getirilmesini, sadece kalmış olduğu Unix Sistem Yönetimi ders notunun FF olarak düzeltilmesini talep etmektedir.
12. Somut olayda başvuranın, Üniversitenin Açıköğretim Fakültesi Bilgisayar Programcılığı Önlisans
Programına 2021-2022 öğretim yılı 12.10.2021 tarihinde kayıt yaptırdığı, 2022-2023 öğretim yılında ise yaz okuluna kayıt yaptırıp “BİL203U Programlama II”, “BİL211U Unıx Sistem Yönetimi”, “YBS302U Ağ
Yönetimi ve Bilgi Güvenliği”, “BİL209U Mobil Uygulama Geliştirme” ve “YBS101U Bilişim
Teknolojileri” derslerini seçtiği ve 19.08.2023 tarihinde yapılan yaz okulu sınavına çalıştığı Adalet
Bakanlığının görevde yükselme sınavının çakışması nedeniyle katılmadığı anlaşılmaktadır.
13. Konuyla ilgili yukarıda da yer verilen mevzuata bakıldığında; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanuna göre bilimsel özerkliğe sahip, yüksek düzeyde eğitim-öğretim yapan ve fakülte, enstitü, yüksekokul, bölüm, anabilim dalı, anasanat dalı, bilim dalı, sanat dalı, araştırma ve uygulama merkezlerinden oluşan bir yükseköğretim kurumu olan üniversitelerde, eğitim – öğretim ve verilen diplomalarla ilgili esasların her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği; ders kredilerinin, yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceği, yine her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları, diğer yurt içi yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması ve diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik öğretim özellikleri ile eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususların, Yükseköğretim Kurulunun belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceği; Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat, İşletme
Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğine göre; yaz okulunda açılacak dersler ve uygulama koşullarının Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Yaz Okulu Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak ilgili birim kurulunun kararı ve Senatonun onayıyla belirleneceği, yaz okuluna katılımın öğrencinin isteğine bağlı olduğu, genel not ortalaması hesaplanırken yaz okulunda alınan derslerin son harf notları ve kredilerinin dikkate alınacağı; Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme
Fakülteleri Yaz Okulu Yönetmeliğine göre; yaz okulunda ders alan öğrencinin genel not ortalamasının
yaz okulunda oluşan harf notları da dikkate alınarak yeniden hesaplanacağı ayrıca yaz okuluna kayıt yaptıran ancak her ne sebeple olursa olsun sınavlara katılmayan veya katılamayan öğrenci için mazeret sınavının yapılmayacağı, hususlarının düzenlendiği görülmüştür.
14. Başvuruya konu olayda; idarenin cevabi yazısında da belirtildiği üzere Üniversitenin ilgili mevzuat hükümleri gereğince; öğrencilerin daha önceki dönemlerde başarılı olduğu dersleri not yükseltmek için yaz okulunda ya da sonraki güz ya da bahar dönemlerinde tekrar alabileceği, yaz okuluna katılmanın öğrencinin isteğine bağlı olduğu, başvuranın ise tercih hakkını kaldığı ve not yükseltmek için seçtiği dersleri yaz okulunda almak şeklinde kullandığı, öğrencilerin bu dersleri tekrar alması durumunda genel not ortalaması hesaplanırken en son aldığı harf notlarının dikkate alındığı, dolayısıyla başvuran sınava giremediğinden notunun sıfır kabul edildiği ve notların yeniden hesaplandığı, sınav zamanı ve yerine ilişkin hususun takibinin öğrencinin sorumluluğunda olduğu, sonuç olarak yaz okulundan önce almış olduğu harf notlarının genel not ortalaması hesaplanırken dikkate alınmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle mevzuat hükümleri gözetilerek yapılan başvurana yönelik idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İlgili idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri
süresinde gönderdiği, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı diğer yandan şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare Mahkemelerine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi