|
ÖZET: İzmir Valiliği tarafından, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun Geçici 2. maddesi çerçevesinde, nüfusu 2000’in üzerinde olan orman köylerinin mahalle statüsüne geçişine dair görüş talep edilmiştir. Bu bağlamda, söz konusu kanunun ilgili maddeleri incelenmiş ve köylerin tüzel kişiliklerinin sona ererek mahalleye dönüşeceği belirtilmiştir. Ancak orman köylerinin tüzel kişiliği devam etmekte, bu köyler imar açısından büyükşehir belediyesinin mücavir alanı olarak kabul edilmektedir.
Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 4. maddesi gereğince, nüfusu 5000 ve üzeri yerleşim birimlerinde belediye kurulması zorunludur. 442 sayılı Köy Kanunu’na göre, nüfusu 2000’in altında olan yerler köy statüsünde kalırken, 2000 ile 20000 arasında olanlar kasaba olarak tanımlanmaktadır. Ancak, bu durum köy statüsündeki yerlerin, nüfus kriterini aşmaları nedeniyle statülerinin değiştirilmesine engel teşkil etmektedir. Sonuç olarak, köy statüsünden çıkarılma işlemlerinin hukuka aykırı olduğu ve bu tür işlemlerin idare tarafından geri alınabileceği ifade edilmiştir. Danıştay’ın ilgili kararları, benzer durumlar için emsal teşkil edebileceği değerlendirilmiştir. |
T.C.
İÇİşLERİ BAKANLIĞI
Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü
| Sayı | :B050MAH006001/521.2007.35.89- 21371/58446 | 24/08/2007 |
Konu :GörüŞ
İZMİR VALİLİĞİNE
(İl Mahalli İdareler Müdürlüğü)
İlgi :02.07.2007 tarihli ve 2452 sayılı yazınız.
5216 Sayılı BüyükŞehir Belediyesi Kanununun Geçici 2 nci maddesi ile belirlenen İzmir BüyükŞehir Belediyesi sınırları içinde kalan nüfusu 2000 den fazla olması nedeniyle tüzel kiŞilikleri sona erdirilerek mahalle olarak bağlanan orman köyleri ile ilgili görüŞ isteğinize iliŞkin ilgi yazınız ve ekleri incelenmiŞtir.
5216 sayılı BüyükŞehir Belediyesi Kanununun Geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; büyükŞehir belediye sınırları, İstanbul ve Kocaeli ilinde, il mülkî sınırıdır. Diğer büyükŞehir belediyelerinde, mevcut valilik binası merkez kabul edilmek ve il mülkî sınırları içinde kalmak Şartıyla, nüfusu birmilyona kadar olan büyükŞehirlerde yarıçapı yirmi kilometre, nüfusu birmilyondan ikimilyona kadar olan büyükŞehirlerde yarıçapı otuz kilometre, nüfusu ikimilyondan fazla olan büyükŞehirlerde yarıçapı elli kilometre olan dairenin sınırı büyükŞehir belediyesinin sınırını oluŞturur.” hükmü, üçüncü fıkrasında; “Bu sınırlar içinde kalan köylerin tüzel kiŞiliği sona ererek mahalleye dönüŞür. Bu Şekilde oluŞan mahallelerin katılacağı ilçe veya ilk kademe belediyesi, büyükŞehir belediye meclisince belirlenir. Orman köylerinin tüzel kiŞiliği devam eder. Ancak ormanlarla ilgili diğer kanun hükümleri saklı kalmak üzere bu köyler imar bakımından büyükŞehir belediyesinin mücavir alanı sayılırlar. Bu köylerde su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütme görev ve yetkisi ilgili büyükŞehir belediyesine bağlı su ve kanalizasyon idaresine aittir.” hükmü,
5393 sayılı Belediye Kanununun “KuruluŞ” baŞlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Nüfusu 5.000 ve üzerinde olan yerleŞim birimlerinde belediye kurulabilir. İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur.” hükmü,
442 sayılı Köy Kanununun 1 inci maddesinde;“Nüfusu ikibinden aŞağı yurtlara (köy) ve nüfusu iki bin ile yirmi bin arasında olanlara (kasaba) ve yirmi binden çok nüfusu olanlara (Şehir) denir. Nüfusu iki binden aŞağı olsa dahi belediye teŞkilatı mevcut olan nahiye, kaza ve vilayet merkezleri kasaba itibar olunur. Ve Belediye Kanununa tabidir.” hükmü bulunmaktadır.
Buna göre; 442 sayılı Köy Kanununun 1 inci maddesinde her ne kadar nüfusu ikibinden aŞağı yerler köy ve nüfusu ikibin ile yirmibi arasındaki yerler kasaba olarak tanımlanmıŞsa da 5393 Belediye Kanunun 4 üncü maddesine göre belediye kurulmayan yerlerin köy statülerinin devam edeceği, yalnızca 442 sayılı Köy Kanununun 1 inci maddesinde belirtilen ikibin nüfus kriterini aŞtığı gerekçesiyle bir yerleŞim biriminin köy statüsünden çıkarılamayacağı ve anılan maddeye göre köy statüsünden çıkarılmaya iliŞkin idari iŞlemin açıkça hukuka aykırı olduğu, açıkça hukuka aykırı olan iŞlemlerin idare tarafından geri alınabileceği,
1
T.C.
DanıŞtay Sekizinci Dairesinin Menderes ilçesine bağlı Çileme Köyü ile ilgili 08.05.2007 tarihli ve E:2005/3462, K: 2007/2759 sayılı kararı ile Urla ilçesine bağlı Özbek Köyü ile ilgili 08.05.2007 tarihli ve E:2005/5021, K:2007/2758 sayılı kararlarının sadece adı geçen köyler için uygulanabileceği, söz konusu DanıŞtay kararlarının bundan sonra tesis edilecek bu tür iŞlemler için emsal alınabileceği değerlendirilmektedir.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
Bülent KILINÇ
Bakan a.
Genel Müdür V.