|
ÖZET: Başvuru, Nusaybin Belediye Başkanlığı’nın yapı ruhsatı tadilatı talebinin reddine ilişkindir. Başvuran, Mardin İli, Nusaybin İlçesi’nde bulunan köşe başı parselinin ticaret ve konut alanında yer aldığını, parseline yüksek yoldan kot verilmesi gerektiğini savunmuştur. Nusaybin Belediyesi, başvuranın talebini, mevcut imar planı ve yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle reddetmiştir. Başvuran, bu durumun kendisine haksızlık yarattığını ve yapı ruhsatı tadilatının kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
İlgili idare, parselin cephe aldığı yollar arasında kotlandırma yapılırken, sokak siluetinin korunması gerektiğini ifade etmiştir. Nusaybin Belediyesi, parselin yüksek yol olan Nevruz Bulvarı’ndan kotlandırılması gerektiğini ve bu nedenle başvuranın talebinin uygun görülmediğini açıklamıştır. Başvuranın plan değişikliği talebi ise Mardin Büyükşehir Belediyesi tarafından reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek, idarenin kararında hukuka aykırılık tespit etmemiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/5960-S.22.9086
BAŞVURU NO : 2021/19798
KARAR TARİHİ : 29/04/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : NUSAYBİN BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Yapı ruhsatı tadilatının idare tarafından kabul talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 18/11/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi dilekçesinde özetle, Mardin İli, Nusaybin İlçesi, Mah. Caddesi No:
adresinde bulunan, tapunun – pafta, ada, parsel numarasında kayıtlı olan “arsa” vasfındaki taşınmazın maliki olduğunu, parselinin köşe başı parsel olduğunu, Caddesi, Sokak ve Bulvarı cepheli Ticaret+Konut alanında yer aldığını, bitişik Nizam 5 Kat imarlı olduğunu, parselinde yapabileceği yapı ile ilgili olarak yönetmelik hükümlerine göre hazırlanan Avan Projenin, Caddesi’nden kotlandırıldığı gerekçesi ile reddedildiğini, parselinde yapabileceği yapı ile ilgili olarak CİMER üzerinden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan görüş aldığını, görüşte kotlandırmanın
Plan notu, Meclis Kararı olmaması durumunda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 13.1 maddesi gereği parselin cephe aldığı yollardan yüksek olanına göre kot verilmesinin ilgili idare tarafından değerlendirilmesi gerektiğinin ifade edildiğini, ancak Nusaybin Belediyesi’nin yönetmelik hükümleri ve
Bakanlık görüşünün aksine Caddesinden kot vermediğini,
1.2. Nusaybin Belediyesinin isteği üzerine kot alınan projeye; Nusaybin Belediye
Başkanlığı tarafından 09.12.2020 tarih ve numaralı Yapı Ruhsatı tanzim edildiğini, ilgili ruhsata 21.01.2020 tarih ve 435 sayılı dilekçe ile yaptığı itiraza Nusaybin Belediyesi 15.02.2021 tarih ve
351 sayılı yazı ile hiçbir kanuni gerekçe sunmadan reddettiğini, Nusaybin Belediyesi; “Uygulama İmar
Planı tadilatı yaparak 5 kat imar iznini 4 kata düşürmesi gerektiğini, kat iznini 4 kata düşürmesi ve mahreci
Midyat yoluna vermesi durumunda, ruhsat verilen yapısına ilave bir kat verebileceğini” belirttiğini,
1.3. Nusaybin Belediyesi Başkanlığı’nın isteği doğrultusunda, Uygulama İmar Planı tadilatı talebini
Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na yaptığını, ancak Büyükşehir Belediyesinin 5 kat imarlı adadaki parsellerde yaptığı 5 kattan 4 kata düşürme ve mahreç değişikliği talebini reddettiğini, Nusaybin Belediye
Başkanlığı’na 28.06.2021 tarih ve tarihli dilekçe ile 5 kat imar izinli parseline verilen ruhsat ile hem
/
Bulvarı hem de Caddesi’nin siluetinin bozulduğu, Caddesi’ndeki aynı yol, aynı hiza ve aynı yöndeki 4 kat İmarlı parsellerden bile daha az kat hakkı verildiği gerekçesi ile ruhsat tadilatı talebinde bulunduğunu,
1.4. Tarafına 08.11.2021 tarihinde tebliğ edilen 06.08.2021 tarih ve 1885 sayılı yazı ile “parsel 30 m genişliğinde olan Bulvarına, 7 m genişliğindeki Sokağa ve 10 m genişliğinde olan
Caddesi olmak üzere üç yoldan cephe almaktadır. Parselin Uygulama İmar Planımıza geniş yol olan ve kat adedi 5 kat olan Nevruz Bulvarından bina ön cephesi olarak belirlenmiş olup; talep edilen yolun zemin kat olarak kabul edilmesi halinde bu yoldan katın 5 (beş) kat olarak uygulaması yolu açılacak olup bu durum sokak siluetine uygun olmadığından ruhsat başvurunuz uygun görülmemiştir.” denildiğini,
1.5. Nusaybin Uygulama İmar Planında, Plan notlarında ve Meclis kararında kotlandırma ile ilgili hüküm bulunmamasına rağmen; Nusaybin Belediyesi, 5 kat imarlı parseline Yönetmelik hükümlerine göre yüksek yoldan kot verilmesi gerekirken düşük yoldan kot verdiği ve asma katlı işyerini 2 kat olarak hesapladığı için Caddesi’ndeki 4 kat imarlı parsellere göre bile bir kat eksik olarak imar verdiğini,
1.6. Nusaybin Belediyesi’nin bu uygulaması ile 5 kat imar izinli parseline, ‘yüksek yoldan kot verirsek 5 kat uygulaması yolu açılacak’ şeklinde hiçbir kanun, yönetmelik ve meclis kararına dayanmayan bir şekilde
Caddesi’ndeki aynı yol, aynı hiza, aynı cephe ve aynı yöndeki 4 kat imar izinli parsellere göre
1 kat eksik yapılaşma izni vererek mağduriyetine yol açtığını, görüntü ise parseller
dükkân (asma katlı işyeri) üzeri 4 kat konut olmasına rağmen kendi parseline 2 kat konut izni verildiğini, Bina Ruhsatı, İmar Durum Belgesi ve yıkılmadan önce riskli yapıdaki ikametgâhının Caddesi üzerinde yer aldığını ifade ve iddia ederek,
1.7. Nusaybin Belediye Başkanlığı’nca Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin köşe başı parsellerde kotlandırma başlığı altında düzenlenen 13/1-a maddesi hükümlerine göre 5 kat imarlı parseline yüksek yol olan Caddesinden kot verilmesi ile asma katlı işyerinin 1 kat olarak hesaplanması ve siluete uygun olarak yapı ruhsatı tadilatının kabul edilerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla
27.12.2021 tarih ve sayılı yazımız ile bilgi-belge talebinde bulunulmuş olup,
2.1. Nusaybin Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nden alınan 13.01.2022 tarih ve sayılı yazıda özetle; “İlgi sayılı yazınızda maddeler halinde talep edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda yapmış olduğumuz kontrol ve inceleme neticesinde: İlçemiz Mahallesi kayıtlı bulunan ada nolu parsel, Bitişik Nizam 3 kat Konut + Ticaret Alanı iken Mardin Büyükşehir
Belediyesinin 25.12.2018 tarih ve 645 nolu Meclis Kararı ile onanan Revizyon Uygulama İmar Planında
Bitişik Nizam 5 kat Konut + Ticaret Alanı ön bahçeden 5 metre çekme olarak belirtilmiştir. Vatandaşın imar plan değişikliği talebi üzerine Mardin Büyükşehir Belediyesinin 13.12.2019 tarih ve 93 nolu Meclis
Kararı ile Bitişik Nizam 5 kat Konut + Ticaret Alanı olarak değiştirilmiştir.
Söz konusu parsel 30 metre genişliğindeki Bulvarı, 10 metre genişliğindeki Caddesi ve
7 metre genişliğindeki Sokaktan cephe almaktadır Uygulama İmar Planımızda Bitişik Nizam Konut
+ Ticaret Alanı 5 kat izni bulunmamakta ve plan üzerinde mahreç yönü belirlenmemiştir.
Bulvarından cephe alan parseller 5 kat, Caddesinden cephe alan parseller ise 3 ve 4 kat izini bulunmasından dolayı ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 5. Maddesi 26. Fıkrasında “Açığa çıkan kat
/
kazanmak ve kat sayısını artırmak amacıyla kot alınan nokta tespit edilemez. Kot alınan noktanın tespitinde bölge kat rejiminin aşılmaması ve sokak siluetinin korunması esastır” ve 10. Maddesi 2. Fıkrasında “Kot alınan noktanın tespitinde sokak silueti dikkate alınır” ifadesi ile yol cephelerin silueti bozulmaması adına ve yine Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4. Maddesinde “Parsel Cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesini (Birden fazla yola cepheli parsellerde uygulama imar planında belirtilmemiş ise geniş yol üzerindeki kenar, parsel ön cephesidir. Yolların eşit olması halinde ve köşe başı parsellerde dar kenar, parsel ön cephesidir) ” şeklinde belirtmesi ile parselin cephe yönü Bulvarı olmasından dolayı ve ayrıca ilişikte sunulan Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünün görüş yazılarında istinaden
Bulvarından kodlandırılma yapılmıştır.
Yukarıdaki maddede belirtilenler esaslar göz önünde bulundurularak imar durumu düzenlenmiş; Bitişik
Nizam Konut + Ticaret Alanı 5 kat yapılaşma koşuluna göre Yapı Ruhsatı düzenlenmiştir. Yapının inşaatı seviyesi % 90 aşamasındadır.
Söz konusu parselin Uygulama İmar Planımızdaki yapılaşma şartları ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği doğrultusunda işlemler yapılmıştır. Vatandaşın taleplerinin yerine getirilebilmesi için Uygulama İmar Plan
Değişikliği ile parselin mahreç yönünün belirlenmesi ile mümkün olabileceği bilgisi verilmiştir. Vatandaş tarafından hazırlanan plan değişikliği dosyası, Mardin Büyükşehir Belediyesi tarafınca reddedilmiştir. …”
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğinin “Karar verme süresi” başlıklı 36. maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
6. 3/7/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin;
6.1. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (d) bendinde; ” Asma kat: Zemin katı ticari olarak kullanılmayan konut alanları haricinde, zemin katta ait olduğu bağımsız bölümü tamamlayan ve bu bölümden bağlantı sağlanan, ait olduğu bağımsız bölümün 1/3’ünden az yapılamayan, iç yüksekliği
2.40 metreden az olmayan, yola bakan cephe veya cephelerde merdiveni de dâhil 3.00 metreden fazla
yaklaşmayan katı (İmar planlarında konut alanı olarak gösterilen yerlerde aynı yol güzergâhındaki mevcut yapılaşmaya bakılarak asma kat yapılıp yapılamayacağına karar vermeye ilgili idare yetkilidir.),”, (kkk)
bendinde; ” Parsel cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesini (Birden fazla yola cepheli parsellerde uygulama imar planında belirtilmemiş ise geniş yol üzerindeki kenar, parsel ön cephesidir.
Yolların eşit olması halinde ve köşe başı parsellerde dar kenar, parsel ön cephesidir.),”
6.2. “Genel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin 26’ncı fıkrasında “Açığa çıkan kat kazanmak ve kat sayısını artırmak amacıyla kot alınan nokta tespit edilemez. Kot alınan noktanın tespitinde bölge kat rejiminin aşılmaması ve sokak siluetinin korunması esastır. …”,
6.3. “Binalara kot verilmesine ilişkin esaslar” başlıklı 10’uncu maddesinde; “ (1) İmar planlarında aksine bir hüküm bulunmaması halinde yoldan kotlandırma esastır. (2) Kot alınan noktanın tespitinde sokak silueti dikkate alınır. (3) Bir parselde birden fazla bina yapılması durumunda, arazi yapısına ve yollara uyumlu kotlandırma yapmak için, ilgili idarenin imar birimince onaylanacak vaziyet planına göre her bina için kendisine yakın yoldan veya tabiizeminden kotlandırma yapılır. …”
6.4. “Yoldan kotlandırma” başlıklı 11’inci maddesinin 1’nci fıkrasında “Binalara parselin kot aldığı yol cephesinin bina köşeleri hizasındaki en yüksek tretuvar seviyesinden kot verilir.” “Köşe başı parsellerde kotlandırma” başlıklı 13’üncü maddesinde, “(1) Köşe başı parsellerde; a) Parselin cephe aldığı yollardan yüksek olanına göre kot verilir. b) Bu binalarda 11 inci maddenin beşinci ve altıncı fıkralarındaki esaslara göre cepheleri ve derinlikleri boyunca kademelendirme yapılarak düşük kottaki yol için belirlenen bina yüksekliklerine uyulur.”, “İki yola bakan ara parsellerde kotlandırma” başlıklı 14’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında; “Parselin cepheli olduğu yollar arasında kot farkı bulunması halinde düşük kottaki yol ve yüksek kottaki yolun siluetleri açısından ilgili idaresince değerlendirilerek kotlandırma yapılır.”,
hüküm ve açıklamalara yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Şikayetçi, iş bu Kararın 1. Nolu paragrafında, “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde yer verilen gerekçelere istinaden özetle; taşınmazın köşe başı parselde olduğu, Nusaybin
Belediye Başkanlığı’nca Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin köşe başı parsellerde kotlandırma başlığı altında düzenlenen 13/1-a maddesi hükümlerine göre 5 kat imarlı parseline yüksek yol olan
Caddesinden kot verilmesi ile asma katlı işyerinin 1 kat olarak hesaplanması ve siluete uygun olarak yapı ruhsatı tadilatının kabul edilerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
9. Uyuşmazlık konusu hakkında ilgili İdare özetle; söz konusu parselin 30 metre genişliğindeki
Bulvarı, 10 metre genişliğindeki Caddesi ve 7 metre genişliğindeki Sokaktan cephe aldığı, İdarenin Uygulama İmar Planında, Bitişik Nizam Konut + Ticaret Alanı 5 kat izni bulunduğu ve plan üzerinde mahreç yönünün belirlenmediği, Nevruz Bulvarından cephe alan parsellerin 5 kat, Midyat
Yolu Caddesinden cephe alan parsellerin ise 3 ve 4 kat izini bulunmasından dolayı ve Planlı Alanlar İmar
Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde yer verilen düzenlemeler kapsamında, parselin cephe yönünün Nevruz
Bulvarı olması nedeniyle, ayrıca Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünün görüş yazılarına istinaden
Nevruz Bulvarından kodlandırılma yapıldığı, belirtilen esaslar göz önünde bulundurularak imar durumunun düzenlendiği, Bitişik Nizam Konut + Ticaret Alanı 5 kat yapılaşma koşuluna göre Yapı Ruhsatı
düzenlendiği ve yapının inşaatı seviyesinin % 90 aşamasında olduğu, başvuranın taleplerinin yerine getirilebilmesi için Uygulama İmar Plan Değişikliği ile parselin mahreç yönünün belirlenmesi ile mümkün olabileceği bilgisinin verildiği, başvuran tarafından hazırlanan plan değişikliği dosyasının Mardin
Büyükşehir Belediyesi tarafınca reddedildiği,
9.1. İdarenin cevabi yazısı ekinde alınan, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü’nün uyuşmazlık konusu hakkındaki 29/05/2020 tarihli ve sayılı görüş yazısında özetle, “İlgi (a) [ 07.05.2020 tarihli sayılı
CİMER başvurusu] başvuru ve ilgi (b) [Mardin Valiliği’nin (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü) 13.05.2020 tarihli sayılı yazısı ve eki 11.05.20200 tarihli dilekçesi.] yazı eki dilekçe ile Mardin
İli, Nusaybin İlçesi, Mahallesi Ada, nolu köşe başı parselin Ticaret+Konut Alanı kullanımında, B-5 yapılaşma koşullarına sahip ve şehrin ana yollarından Midyat Yolu Caddesi ve Nevruz
Bulvarı arasında yer aldığı, 30 metre genişliğindeki Nevruz Bulvarının Midyat Yolu Caddesi’nden 2,5-3 m.
civarı düşük konumda olduğu, parselin Midyat Yolu Caddesi üzerinden kotlandırılması ve Nevruz Bulvarı üzerinde açığa katın da kattan sayılması ve bu şekilde toplam 5 katın projelendirilmesiyle ilgili idareye yapılan başvuruya istinaden uygulama imar planında, geniş yoldan kotlandırılması gerektiği ile ilgili herhangi bir plan notu olmadığı halde, parsel cephesinin geniş yol olan Nevruz Bulvarı olduğu, bu nedenle
Nevruz Bulvarı’ndan kotlandırılacağının bildirildiği belirtilerek Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 13 üncü maddesine göre söz konusu parselin nerden kotlandırılacağı ve yüksek yol olan Midyat Yolu
Caddesi’nden kotlandırılıp kotlandırılamayacağı hususlarında Bakanlığımız görüşü istenilmektedir.
….
İmar mevzuatı uyarınca yapı ruhsatına esas yapılarda ruhsat eki projelerin, İmar Kanununa ve ilgili yönetmeliklerine, yürürlükteki imar planı kararlarına, konuyla ilgili diğer mevzuat, ilke ve standartlara uygunluğu bakımından incelenmesi ve uygun bulunduğu takdirde onaylanması görev ve sorumluluğunun ruhsatı düzenleyecek idareye ait olduğu,
Anılan hükümler kapsamında parsellerin kotlandırılmasında Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 26 ve 29 uncu fıkralarındaki hükümlerine uyulması kaydıyla; konunun öncelikle imar planı ve/veya plan notları kapsamında, imar planı ve/veya plan notlarında hüküm yoksa Yönetmeliğin yukarıda yer verilen hükümlerine göre ilgili idaresince değerlendirilmesi gerektiği, …”
yönünde açıklamalara yer verildiği,
9.2. İdarenin cevabi yazısı ekinde alınan, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü’nün uyuşmazlık konusu hakkındaki 03/07/2020 tarihli ve
. sayılı görüş yazısında özetle, “…Belediyenizce Caddesi’nin 10 metre genişliğinde olması ve cadde boyu yapıların 4 katlı olması, Bulvarı’nın 30 metre ve cadde boyu yapıların 5 katlı olması nedeniyle kotlandırmanın Nevruz Bulvarı’ndan yapılacağının ilgilisine bildirildiği ifade edilerek,
Caddesi’nden kotlandırma yapılıp yapılamayacağı, yapılabilir ise Bulvarı’nda açığa çıkan katın normal kattan sayılıp sayılmayacağı, sayılabilir ise Midyat Yolu Caddesi’nde inşa edilecek ticari binalara asma kat izni verilip verilemeyeceği hususlarında görüş talep edilmektedir.
…
Yönetmeliğin 69 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında, bu Yönetmeliğin birinci, ikinci, altıncı, yedinci, sekizinci, dokuzuncu bölümleri, geçici maddeleri ile 19 uncu ve 20 nci maddelerinde yer alan hükümlerin planlarla ve ilgili idarelerce çıkarılacak yönetmeliklerle değiştirilemeyeceği düzenlenmiştir.
Bakanlığımızın imar planı örneği ve imar durumu belgesi değerlendirerek parselin kot alacağı noktayı tespit etme görevi bulunmamakta olup, imar mevzuatı uyarınca yapı ruhsatına esas yapılarda ruhsat eki projelerin incelenmesi ve uygun bulunduğu takdirde onaylanması, parselin kot alacağı noktanın tespit edilmesi görev ve sorumluluğu ruhsatı düzenleyen idareye ait olduğundan,
Söz konusu 57 numaralı parselde kotlandırmanın, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 26 ve 29 uncu fıkralarındaki hükümlerine uyulması kaydıyla; öncelikle imar planı kapsamında, imar planında aksine hüküm yoksa Yönetmeliğin 10, 11, 13 ve 14 üncü maddeleri çerçevesinde ilgili belediyesince değerlendirilmesi gerektiği,
Yönetmeliğin kotlandırmaya ilişkin 10, 11, 12, 13 ve 14 üncü maddelerinin imar planı kararlarıyla değiştirilebilecek hükümlerden olduğu,
Açığa çıkan kat imar planında belirlenen kat sayısını, bölge kat rejimini aşmıyorsa ve sokak silüetini bozmuyorsa normal kattan sayılabileceği, ancak parsel cephesi kuralını ve aynı yol üzerindeki parsellerde kotlandırmaya ilişkin imar düzenini değiştirmemesi gerektiği,
Midyat Yolu Caddesi’nde inşa edilecek ticari binalara asma kat izni verilip verilemeyeceği hususunun da imar planı kararları ve yukarıda anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca yine idarenizce değerlendirilmesi, hem kotlandırma hem de asma kat izni verilip verilmemesi hususlarının lüzumu halinde imar planı kararlarıyla çözümlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.” yönünde açıklamalara yer verildiği, tespit edilmiştir.
10. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde binalara kot verilmesi esaslarına ilişkin hükümler incelendiğinde özetle; İmar planlarında aksine bir hüküm bulunmaması halinde yoldan kotlandırmanın esas olduğu, kot alınan noktanın tespitinde sokak siluetinin dikkate alınacağı, bir parselde birden fazla bina yapılması durumunda, arazi yapısına ve yollara uyumlu kotlandırma yapmak için, ilgili idarenin imar birimince onaylanacak vaziyet planına göre her bina için kendisine yakın yoldan veya tabii zeminden kotlandırma yapılacağı, tabii zeminden kotlandırma ile kademelendirme işlemlerinde ada bazında değerlendirme yapılacağı, binalara parselin kot aldığı yol cephesinin bina köşeleri hizasındaki en yüksek tretuvar seviyesinden kot verileceği, parselin cephe aldığı yollardan yüksek olanına göre kot verileceği, parselin cepheli olduğu yollar arasında kot farkı bulunması halinde düşük kottaki yol ve yüksek kottaki yolun siluetleri açısından ilgili idaresince değerlendirilerek kotlandırma yapılacağı hususları düzenlenmiştir.
11. Uyuşmazlık konusu somut olayda, şikayetçinin özetle, Nusaybin Belediye Başkanlığı’nca Planlı
Alanlar İmar Yönetmeliği’nin köşe başı parsellerde kotlandırma başlığı altında düzenlenen 13/1-a maddesi hükümlerine göre 5 kat imarlı parseline yüksek yol olan Midyat Yolu Caddesinden kot verilmesi ile asma katlı işyerinin 1 kat olarak hesaplanması ve siluete uygun olarak yapı ruhsatı tadilatının kabul edilerek mağduriyetinin giderilmesi talebi karşısında, uyuşmazlık konusu hakkında T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü’nün idareye gönderdiği görüş yazılarında yer verilen (özetle), ilgili hükümler kapsamında parsellerin kotlandırılmasında Planlı Alanlar İmar
Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin 26 ve 29 uncu fıkralarındaki hükümlerine uyulması kaydıyla; konunun öncelikle imar planı ve/veya plan notları kapsamında, imar planı ve/veya plan notlarında hüküm yoksa
Yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre idaresince değerlendirilmesi gerektiği, Yönetmeliğin kotlandırmaya ilişkin 10, 11, 12, 13 ve 14 üncü maddelerinin imar planı kararlarıyla değiştirilebilecek hükümlerden olduğu, açığa çıkan kat imar planında belirlenen kat sayısını, bölge kat rejimini aşmıyorsa ve sokak silüetini bozmuyorsa normal kattan sayılabileceği, ancak parsel cephesi kuralını ve aynı yol üzerindeki parsellerde
kotlandırmaya ilişkin imar düzenini değiştirmemesi gerektiği yönündeki değerlendirmelerde bulunulduğu, İdare tarafından Yönetmeliğin ilgili maddelerinde yer verilen düzenlemeler kapsamında parselin cephe yönünün Nevruz Bulvarı olmasından dolayı ve Mesleki Hizmetler Genel
Müdürlüğünün görüş yazılarına istinaden Nevruz Bulvarından kotlandırılma yapıldığı, yapı ruhsatı düzenlendiği ve yapının inşaatı seviyesinin % 90 aşamasında olduğu hususları ile birlikte başvuran tarafından hazırlanan plan değişikliği dosyasının Mardin Büyükşehir Belediyesi tarafınca reddedildiği hususları anlaşılmıştır.
12. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; farklı yönlere cephesi olan parsele ilişkin uyuşmazlık konusu hakkında ilgili idare tarafından tesis edilen idari işlemde hukuka aykırılık tespiti yapılamamıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
14. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret
Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlem ya da eylemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Mardin İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve NUSAYBİN BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi