|
ÖZET: Başvuran, Manisa Şehzadeler 52 No’lu Aile Hekimliği Biriminde Aile Sağlığı çalışanı olarak görev yapmaktadır. 2024 yılı Ocak ayında, biriminde görevli aile hekimi izinde olduğundan, yerine görevlendirilen hekimlerin muayene sayılarının SİNA verilerinde sıfır olarak göründüğünü ve bu nedenle Ocak ayına ait teşvik ödemesinin yapılmadığını iddia etmektedir. Başvuran, ilgili mevzuat gereği, görevlendirilen hekimlerin muayene sayılarının dikkate alınarak teşvik ödemesi yapılması gerektiğini belirterek, hakkı olan ödemenin kendisine yapılmasını talep etmiştir.
Manisa İl Sağlık Müdürlüğü, başvuranın itirazını geç yaptığı gerekçesiyle değerlendirmeye almadığını ifade etmiştir. İdare, teşvik ödemelerinin muayene sayıları üzerinden hesaplandığını ve başvuranın itirazının zamanında yapılmadığı için reddedildiğini belirtmiştir. Ancak, başvuranın muayene hizmeti sunduğu dönemde teşvik ödemesinin yapılmaması, mevzuata aykırı bir durum olarak değerlendirilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun kabulüne ve Manisa İl Sağlık Müdürlüğü’ne, başvuranın itirazının yeniden değerlendirilmesi ve mevzuat çerçevesinde teşvik ödemesinin hesaplanması yönünde tavsiyede bulunulmasına karar vermiştir. Bu kararın, ilgili taraflara tebliğ edilmesi ve gerekli işlemlerin 30 gün içinde bildirilmesi zorunludur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12037-S.24.18265
BAŞVURU NO : 2024/6211
KARAR TARİHİ : 05.11.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MANİSA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
Teşvik Ödemesi Hakkındadır
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 14.05.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran ; Manisa Şehzadeler 52 No’lu Aile Hekimliği Biriminde Aile Sağlığı çalışanı olarak görev yapmakta olduğunu, 2024 yılı Ocak ayı boyunca biriminde beraber görev yaptığı sözleşmeli aile hekimi izinde olduğundan yerine tüm ay boyunca görevlendirilen hekimlerin hizmet verdiği, bu süreçte teşvik ödemesinin tavandan olacağı kriterde muayene yapılmasına rağmen, SİNA (Sağlıkta İstatistik ve
Nedensel Analizler) verilerinde muayene sayısının 0 olarak göründüğü ve Ocak ayı teşvik ödemesinin
Şubat maaşında verilmediği, ekte belirtilen Bakanlık görüş yazısında (Halk Sağlığı Müdürlüğü’nün
‘Sözleşmeli Aile Hekimi ve Aile Sağlığı Çalışanlarına Destek ve Teşvik Ödemelerinin Yapılmasına İlişkin
Usul Ve Esaslara İlişkin Açıklama’ konulu ve E-99858683-841.02.17 sayılı yazısı) belirtildiği üzere görevlendirilen hekimlerin muayene sayısının kriter alınarak teşvik ödemesi yapılması gerektiğini ifade ederek, Ocak 2024 dönemi için hakkettiği teşvik ödemesinin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
1.1. Başvuru ekinde yer alan Sağlık Bakanlığı Aile Hekimliği Uygulama ve Geliştirme Dairesi
Başkanlığı’nın 31.01.2023 tarihli yazısında: “Aile Sağlığı Çalışanlarının teşvik ödemeleri sözleşmeli aile hekimi bulunmadığı veya görev başında olmadığı durumlarda ilgili birime görevlendirilen / anlaşmalı vekâlet eden aile hekimlerinin ilgili günlerdeki muayene sayıları üzerinden hesaplanarak İl Sağlık
Müdürlerinin ilgili birimlerince yapılmaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Manisa İl Sağlık Müdürlüğü’nün 27.08.2024 tarihli ve sayılı cevabi yazısında;
2.1. “Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Müdürlüğü’nün 04.10.2022 tarihli yazısında teşvik ödemeleri ile ilgili açıklamalara yer verildiği,
2.1.1. Mezkûr yazıda ‘Aile hekimliği birimi çalışanları tarafından sadece Sağlıkta İstatistik ve Nedensel
Analizler(SİNA) ve Aile Hekimliği Bilgi Sistemlerindeki (AHBS) bilgilerde farklılık olması halinde ilgili aya ilişkin teknik problemlerin çözümü için “https://yazilimdestek.saglik.gov.tr/” adresine en geç takip eden ayın ikinci gününe kadar başvurulabildikleri ve muayene sayısının hesaplanmasına ilişkin ayrıca bir itiraz süreci işletilmediği,
2.1.2. Çalışma cetveli, izin, rapor, görevlendirme ve benzeri durumların Çekirdek Kaynak Yönetim
Sistemine (ÇKYS) ve Ulusal Sağlık Sistemi (USS) yönetim ekranlarına, İl Sağlık Müdürlüğünce en geç ilgili ayı takip eden üçüncü güne kadar giriş yapıldığı, bu hususlara yönelik bildirimlerin ilgili sağlık müdürlüğüne, ilgili ayın son iş gününe kadar yapılmasından aile hekimi ve aile sağlığı çalışanı sorumlu olduğu, yapılan bildirimlere yönelik işlemler, ilgili sağlık müdürlüğünce sistemlere, takip eden ayın en geç üçüncü gününe kadar girildiği, tüm bu hususlara ilişkin performans itiraz komisyonuna başvuru kabul edilmeyeceği’ ifade edildiği,
2.1.3. Buna istinaden yazı ekinde gönderilen Manisa Halk Sağlığı Başkanlığının yazısında, kişiye ait itirazın talimatlar doğrultusunda red edildiği,”
ifade edilmiştir.
2.2. Manisa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü’nün 22.08.2024 tarih ve sayılı yazısında:
“Sözleşmeli aile sağlığı çalışanı olarak görev yapmakta olan ’nın Ocak 2024 ayına ait itirazını
14 Şubat 2024 tarihinde yaptığı görülmüştür. Bu nedenle başvurusu Bakanlığın ilgi yazıdaki talimatları
doğrultusunda değerlendirmeye alınmamıştır.”
2.3. Cevabi yazı ekinde yer alan başvurana ait AHB Muayene Performans Detayında: 2024 yılı 1. ayına ait muayene sayısının 0 olduğu, görülmüştür.
2.4. Cevabi yazı ekinde yer alan başvurana ait 2024/1 dönemi Maaş Bordrosunda: “Teşvik Ödemesinin 0 olduğu” görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi dinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme
Yönetmeliği’nin;
5.1. “ Aile Sağlığı Çalışanı Ödeme Esaslar” başlıklı 21 inci Maddesinin 12 nci fıkrasında: “ Aile hekimliği birimince yapılan günlük muayene sayısının; i) 40-60 arasında olması halinde tavan ücretin %
1,5’i, ii) 61 ve üzeri arasında olması halinde tavan ücretin % 3’ü, oranında teşvik ödemesi yapılır. Bu alt bent kapsamında aile hekimliği biriminin günlük muayene sayısı, aile hekiminin yaptığı aylık toplam muayene sayısının, aile hekiminin ilgili aydaki fiilen görev yaptığı gün sayısına bölünmesi ile bulunur.” hükümleri yer almaktadır.
5.2. “Ödeme Zamanı” başlıklı 24 üncü Maddesinde: “ (1) Aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarına yapılacak ödemeler, çalışılan ay sonuçlarının müdürlüğe bildiriminden itibaren on beş gün içinde yapılır.”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran özetle, Manisa Şehzadeler 52 No’lu Aile Hekimliği Biriminde Aile Sağlığı çalışanı olarak görev yapmakta olduğunu, 2024 yılı Ocak ayı boyunca biriminde beraber görev yaptığı sözleşmeli aile hekimi izinde olduğundan yerine tüm ay boyunca görevlendirilen hekimlerin hizmet verdiği ancak ilgili dönem için görev yapmasına rağmen teşvik ödemesinin verilmediğini ifade ederek, Ocak 2024 dönemi için hakkettiği teşvik ödemesinin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
8. İlgili mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; aile hekimliklerinde görevli aile sağlığı çalışanlarına günlük muayene sayısı üzerinden tavan ücretin belirli oranları nispetinde teşvik ödemesi yapıldığı, anlaşılmıştır.
9. Somut Olayda: Başvuran Manisa Şehzadeler 52 No’lu Aile Hekimliği Biriminde Aile Sağlığı çalışanı olarak görev yapmakta olup 2024 yılı Ocak ayında yanında görev yaptığı aile hekimlerinin izinli olması nedeniyle Aile Hekimliği’nde geçici olarak aile hekimlerinin görevlendirildiği, başvuran ilgili dönemde hizmetinin başında olmasına rağmen yukarıda mevzuatta belirtilen teşvik ödemesinden yararlanamadığı, bu duruma istinaden 14 Şubat 2024 tarihinde yaptığı itiraz başvurusunun, itirazın geç yapılmış olması nedeniyle, reddedildiği, anlaşılmıştır.
9.1. Başvuranın yaptığı itirazın: Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Müdürlüğü’nün 04.10.2022 tarihli yazısında belirtilen, teşvik ödemelerine ait itirazların, takip eden ayın ikinci gününe kadar yapılması, açıklaması gereğince, reddedildiği anlaşılmıştır.
10. Yapılan değerlendirme neticesinde: Aile Hekimliklerinde görevli olan aile sağlığı çalışanlarına yapılacak teşvik ödemelerinin ilgili birimde gerçekleştirilen muayene sayısı üzerinden hesaplandığı hususunun ilgili mevzuatta belirtildiği, mezkur mevzuatta, muayene sayısının sisteme girilmemesi veya sistemsel hatalar nedeniyle teşvik ödemesinin eksik ödenmesi / ödenmemesi uygulamasına ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği, bu bağlamda, eğer aile hekimliği biriminde ilgili dönemde muayene yapılmak suretiyle hizmet verilmesi durumunda, her hâlükârda teşvik ödemesinin yapılması gerektiği, İdare’nin konu hakkında yaptığı açıklama ile, itiraz için süre şartı koyarak, ödemenin yapılmamasına neden olacak bir uygulamaya gidilmesinin mevzuata açık olarak aykırılık taşıyacağı, bu nedenle başvuranın geç itiraz etmesi nedeniyle, 2024/1 dönemi için, teşvik ödemesi yapılmaması, şeklinde tezahür eden idari işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Manisa İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın, ilgili itirazının tekrardan değerlendirilerek, mevzuat kapsamında teşvik ödemesinin hesaplanması yönünde MANİSA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Bu kararın, BAŞVURANA ve MANİSA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
MANİSA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi