Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvuran, Turkish Petroleum International Anonim Şirketi’nde mühendis olarak çalıştığı dönemde, 25/04/2018 ile 14/02/2022 tarihleri arasında ödenmediğini iddia ettiği ilave tediye ödemelerinin yasal faizleriyle birlikte yapılmasını talep etmiştir. Şirket, başvuranın bu taleplerinin gerçeği yansıtmadığını, zira ilave tediye ödemelerinin, başvuranın iş sözleşmesinde belirtilen ücret kalemlerine dahil edilerek ödendiğini belirtmiştir. Ayrıca, şirketin devri öncesinde uygulanan ücret politikasının, başvuranın kabul ettiği TPIC Personel Yönetmeliği çerçevesinde yürütüldüğü ifade edilmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını, ilgili idarenin açıklamaları ve mevzuat hükümleri ışığında değerlendirmiştir. İnceleme sonucunda, başvuranın talep ettiği tediye ödemelerinin, şirketin ücret politikası gereği zaten ödendiği ve bu konuda herhangi bir hak kaybının söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, başvuranın devir sonrası dönemde de tediye ödemeleri aldığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve başvuranın yargı yoluna başvurabileceği belirtilmiştir. İlgili idarenin, kararın gerekçelerini zamanında ve yeterli şekilde ilettiği, ancak başvuranın itiraz süreçlerine dair bilgilendirilmediği için bu konuda iyileştirme yapılması önerilmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/16662-S.22.25522

BAŞVURU NO : 2022/12371

KARAR TARİHİ : 21/12/2022

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : TURKISH PETROLEUM INTERNATIONAL ANONİM ŞİRKETİ

GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Tediye ödemeleri hk.

BAŞVURU TARİHİ : 29/08/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılmış olan başvuruda, başvuran; Şirketi bünyesinde 25/04/2018-14/02/2022 tarihleri arasında “Mühendis” olarak görev yaptığını, 2021 yılı Nisan ayına kadar kendisine tediye ödemesi yapılmadığını ve bu tarihten sonra ödenmeye başladığını belirterek

2018 yılından başlayarak ödenmemiş olan ilave tediyelerinin yasal faizleri ile birlikte ödenmesini talep

etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun 06/10/2022 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben

Turkish Petroleum International Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen

07/11/2022 tarihli ve sayılı yazı ve eklerinde özetle:

2.1. Başvuru sahibinin çalışmış olduğu, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 58. Maddesine 315 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen 3. fıkra uyarınca, 21/08/1988 tarih ve 19906 sayılı Resmi

Gazete’de yayınlanan Bakanlar Kurulu kararı ile TPAO’ya verilen ve 1988 yılında kurulmuş olan Turkish

Petroleum International Company Limited; 23/03/2021 tarihinde imzalanan protokol sonucu tüm hak ve borçları ile 18/04/2001 tarihli, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’na, 02/12/2020 tarih ve 31322 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 25/11/2020 tarihli, 7257 sayılı Elektrik Piyasası

Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 9. maddesiyle eklenen Ek 1. madde hükümleri uyarınca 17/03/2021 tarih ve sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayımlanmak sureti ile kurulan Turkish Petroleum International Anonim Şirketi’ne devredilmiş ve faaliyetlerine

BOTAŞ alt kuruluşu olan Turkish Petroleum International Anonim Şirketi olarak devam ettiği, 2.2. TPAO’nun Yurt Dışında Şirket Kurmasına ve Kurulmuş Şirketlere İştirak Etmesini düzenleyen sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinde (değişik ) Şirketin yöneticilerinin, teşkilatının, çalışma esaslarının, iç denetiminin ve Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı ile ilişkilerinin, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Yönetim Kurulu’nca belirleneceği hüküm altına alınmış ve TPAO

Yönetim Kurulu, bu kararnameye uygun biçimde TPIC’in çalışma esaslarının düzenlendiği TPIC İç

Tüzüğü’nü kabul ettiği, 2.2.1. Söz konusu İç Tüzüğün, Yönetim Kurulu Üyelerinin yetkilerinin düzenlendiği 107/a maddesinde

“”Herhangi bir yönetici, sekreter, görevli, katip, temsilci veya hizmetliyi tayin etmek, görevden almak veya görevini askıya almak ve bunlar idare etmek ve kontrol etmek ve bunlara ödenecek ücretleri tespit etmek ve ödemek” , 107/g maddesi’nde ise “Şirkete hizmet sunan herhangi bir kişiye, ister düzenli istihdam olarak veya değil, uygun gözükebilecek bir tarzda, gerek nakit, maaş, ikramiye veya hisse veya borç senedi veya kar payı olarak, ya herhangi bir spesifik muamelede veya genel olarak veya ne şekillerde olursa olsun ücret ödemek” denilmek suretiyle ücret politikasını belirleme yetkisinin TPIC

Yönetim Kurulu’na verildiği, 2.2.2. TPIC Yönetim Kurulunun 10/08/2007 tarih ve 499/1 sayılı kararı ile TPIC’de kamu ücret sisteminden farklı bir ücret sistemi (çalışanların eğitim düzeyi, tecrübeleri ve performanslarının da dikkate alındığı ücretlendirme sistemi) uygulaması getiren ve çalışma esaslarını yeniden belirlemeyi amaçlayan TPIC Personel Usul ve Esaslarının 15/08/2007 tarihi itibari ile yürürlüğe konulmasına karar verildiği, 30/11/2016 tarihi itibariyle ise 10/08/2007 tarih ve 499/1 sayılı karar ile yürürlüğe konulan

“TPIC Personel Usul ve Esasları”nı ortadan kaldıran TPIC Personel Yönetmeliği yürürlüğe girdiği, başvurana da uygulanan 30/11/2016 tarihli TPIC Personel Yönetmeliğinde de aynı ücretlendirme sisteminin uygulanmaya devam ettiği, 2.2.3. Söz konusu TPIC Personel Yönetmeliği’nin 43. Maddesinde; “Personel ücretleri “Temel Ücret” ve

“Piyasa Denge ve Performans Ücretleri”nden oluşur. “Temel Ücret”, işbu yönetmelik eki olan “Görev

Unvanları, Kategoriler, Asgari Tahsil Şartı ve Hizmet Süresi Tablosu” kullanılarak tespit edilecek uygun

“Kategori” ye ilişik olan “Ücret Tespit Formu” dokümanları esas alınarak Genel Müdürlük tarafından belirlenir. “Genel Müdürlük Personeli- Kategorilere Göre Ücret Skalası” Yönetim Kurulu’nun onayı ile belirlenir. Temel Ücret; personelin yer aldığı kategori, eğitim, deneyim, görev ve yabancı dil (Kategori A hariç) seviyesine bağlı olarak belirlenen sabit ücretlerdir. Tespit edilen temel ücrete; mevzuatın gerektirdiği sosyal yardımlar (yemek, çocuk, aile, öğrenim, kira), yan ödemeler (MM-Derece-Tahsil

2.2.4. Bu kapsamda 30/11/2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe konulan ücret sistemi ile Turkish Petroleum International Company Limited nezdinde çalışmakta olanlara ödenen ilave tediye ücretinin, temel ücret kalemine dahil olunarak dönemlik olarak değil aylık bazda ücretlere yansıtılarak, şirketin devredildiği 17/03/2021 tarihine kadar ödenmeye devam olunduğu, 2.2.5. Başvuranın iş sözleşmesini imzaladığı tarihten itibaren ilgili TPIC Personel Yönetmeliği hükümlerine göre çalışacağını kabul etmiş olup, bu kapsamda taraflar arasında belirlenen ücreti de sözleşmesinde açıkça yer aldığı, bu nedenle başvurucunun çalıştığı süreç içerisinde ilave tediye alacağının ödenmediğine ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmadığı, aksi yöndeki iddiaların ispat ile mükellef olduğu, 2.2.6. 01/06/2018 ile 01/10/2019 tarihleri arasında Turkish Petroleum International Company Limited adlı şirkette çalıştığı, yukarıda açıklandığı üzere söz konusu şirketin ücret politikası gereği ilave tediye ücretinin, sözleşmede belirlenen ücrete dahil olarak ödendiği, ilgili şirketin, 17/03.2021 tarih ve sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan edilmek sureti ile tüm hak ve borçları ile Turkish Petroleum

International Anonim Şirketi’ne devredildiği ancak bu durumun müvekkil şirkette ücrete dahil olarak değil ayrıca ödenmekte olan ilave tediye ücreti uygulamasının geriye dönük olarak, devrolan limited şirket çalışanlarına uygulanacağı anlamına gelmediği, söz konusu ilave tediye ücretlerinin ücrete dahil olarak hali hazırda ödenmiş bulunduğu, 2.2.7. İlgili mahkeme kararlarına göre devrolan şirkette 2007 yılının ikinci yarısından itibaren ilave tediyenin çıplak ücrete dahil edilerek ödenmesi sebebiyle, işçilere bilahare ilave tediye ödemesi yapılmasına gerek olmadığının kesin olarak hükme bağlandığı, bu bakımdan hakkında ücretten ayrı olarak ödenmeyeceği yönünde kesinleşmiş yargı kararı bulunan ilave tediye talebinin reddinin gerektiği, yönünde açıklamalara yer verildiği görülmüştür.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49’uncu maddesinde; “Devlet çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak, çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli tedbirleri alır.” 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” , 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve

işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 4.1. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliği’nin “Karar verme süresi” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.” 5. 4857 sayılı İş Kanununun; 5.1. “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde, “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.” 5.2. “Tanım ve şekil” başlıklı 8’inci maddesinde; “İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir.” 5.3. “Belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesi” başlıklı 11’inci maddesinde; “İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir.

Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme)

yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar.” 5.4. “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32’nci maddesinde; “Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.” 6. 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 sayılı Kanunla 6212 sayılı Kanunun 2’nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanunun 1’inci maddesinde; “Umumi, mülhak ve hususi bütçeli dairelerle mütedavil sermayeli müesseseler, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlarla belediyeler ve bunlara bağlı teşekküller, 3460 ve 3659 sayılı kanunların şümulüne giren İktisadi Devlet Teşekkülleri ve diğer bilcümle kurum, banka, ortaklık ve müesseselerinde müstahdem olanlardan İş Kanununun şümulüne giren veya girmiyen yerlerde çalışmakta olan ve İş Kanununun muaddel birinci maddesindeki tarife göre işçi vasfında olan kimselere, ücret sistemleri ne olursa olsun, her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılır.” hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret

Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran 1 no.lu paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda, özetle; ilgili İdare bünyesinde çalıştığı dönemde ödenmediğini iddia ettiği ilave tediyelerin yasal faizleri ile birlikte ödenmesini talep etmektedir.

9. İlgili idare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazı incelendiğinde ise, özetle; 9.1. Başvuranın 25/04/2018 tarihi ile 14/02/2022 tarihleri arasında bünyelerinde çalıştığı, Turkish

Petroleum International Company Limited Şirketinin anılan düzenlemelerle ve 17/03/2021 tarihi itibariyle BOTAŞ alt kuruluşu olan Turkish Petroleum International Anonim Şirketine devredildiği ve halen bu şekilde faaliyetini sürdürdüğü, 9.2. Devirden önceki süreçte yani 17/03/2021 tarihine kadar yer alan düzenlemeler neticesinde ödenen ilave tediye kaleminin temel ücret kalemine dahil olunarak dönemlik olarak değil aylık bazda ücretlere yansıtılarak ödendiği, 9.3. Devir işleminden başvuranın görevinden ayrıldığı tarih olan 14/02/2022 tarihine kadar olan kısımda ise; ilave tediye ücretlerinin ayrı bir kalemde ödenmiş bulunduğu bilgilerine yer verildiği anlaşılmıştır.

10. Başvuranın iddiaları, ilgili idarenin cevabi yazısı ve ekleri ile ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 10.1. Halihazırda sermayesinin tamamı Devlete bağlı ve BOTAŞ alt kuruluşu olarak hizmet veren

Turkish Petroleum International Anonim Şirketinin; Turkish Petroleum International Company (TPIC)

adı altında 1988 yılında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına bağlı olarak kurulduğu, 2013 yılında

BOTAŞ’a bağlandığı sonrasında ise, 18/04/2001 tarihli, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununa, 25/11/2020 tarihli, 7257 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına

Dair Kanun’un 9’uncu maddesiyle eklenen Ek 1’inci madde hükümleri uyarınca 17/03/2021 tarih ve sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayımlanmak sureti ile kurulan Turkish Petroleum

International Anonim Şirketi’ne devredildiği ve faaliyetlerine BOTAŞ alt kuruluşu olan Turkish

Petroleum International Anonim Şirketi olarak devam ettiği, 10.2. 25/04/2018 tarihi ile 14/02/2022 tarihleri arasında Mühendis olarak görev yapan başvuranın ise, Nisan 2021 tarihinden itibaren Tediye Ödemesi aldığını ancak göreve başladığı ilk tarih olan 25/04/2018 tarihinden Nisan 2021 tarihine kadar olan dönemde kendisine tediye ödemesi yapılmadığını iddia ettiği bundan dolayı 25/04/2018 tarihinden Nisan 2021 tarihine kadar ilave tediye ödemelerinin yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.

10.3. Bu noktada şirketin devrolunmasından önceki ve sonraki döneme ilişkin sürecin ayrı ayrı ele alınmasında fayda olduğu düşünülmektedir.

10.3.1. Şirketin devrinden önceki süreç incelendiğinde; TPAO’nun Yurt Dışında Şirket Kurmasına ve

Kurulmuş Şirketlere İştirak Etmesini düzenleyen 88/13180 sayılı Bakanlar Kurulu

Kararnamesinde (değişik 2005/8498) Şirketin yöneticilerinin, teşkilatının, çalışma esaslarının, iç denetiminin ve Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı ile ilişkilerinin, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı

Yönetim Kurulu’nca belirleneceği hüküm altına alındığı ve TPAO Yönetim Kurulunun, bu kararnameye uygun biçimde TPIC’in çalışma esaslarının düzenlendiği TPIC İç Tüzüğü’nü kabul ettiği, 10.3.1.1. Bu İç Tüzüğün, Yönetim Kurulu Üyelerinin yetkilerinin düzenlendiği 107/a maddesinde

Yönetim Kurulu’na verildiği, 10.3.1.2. TPIC Yönetim Kurulunun 10/08/2007 tarih ve 499/1 sayılı kararı ile TPIC’de kamu ücret sisteminden farklı bir ücret sistemi (çalışanların eğitim düzeyi, tecrübeleri ve performanslarının da dikkate alındığı ücretlendirme sistemi) uygulaması getiren ve çalışma esaslarını yeniden belirlemeyi amaçlayan TPIC Personel Usul ve Esaslarının 15/08/2007 tarihi itibari ile yürürlüğe konulmasına karar verildiği, 30/11/2016 tarihi itibariyle ise 10/08/2007 tarih ve sayılı karar ile yürürlüğe konulan

“TPIC Personel Usul ve Esasları”nı ortadan kaldıran TPIC Personel Yönetmeliği yürürlüğe girdiği, başvurana da uygulanan 30/11/2016 tarihli TPIC Personel Yönetmeliğinde de aynı ücretlendirme sisteminin uygulanmaya devam ettiği, 10.3.1.3. Söz konusu TPIC Personel Yönetmeliği’nin 43. Maddesinde; “Personel ücretleri “Temel Ücret” ve “Piyasa Denge ve Performans Ücretleri”nden oluşur. “Temel Ücret”, işbu yönetmelik eki olan “Görev

Unvanları, Kategoriler, Asgari Tahsil Şartı ve Hizmet Süresi Tablosu” kullanılarak tespit edilecek uygun

Tazminatı, Meslek Tazminatı) yıllık iki çıplak ücreti tutarında ödenen ilave tediye ile yılda iki kez aylık çıplak ücret tutarında ödenen ikramiye dahildir.” Hükmünün yer aldığı, yani devir tarihine kadar ödenen ilave tediyenin, temel ücret kalemine dahil olunarak dönemlik olarak değil aylık bazda ücretlere yansıtılarak ödenmeye devam edildiği anlaşılmaktadır. Nitekim ilgili idare tarafından gönderilen başvurana ait ücret hesap pusulalarında da başvuranın işe başladığı 25/04/2018 tarihinden devir tarihine kadar yapılmış olan ödemelerde tediye ödemeleri kısmının boş bırakıldığı görülmektedir.

10.3.1.4. Öte yandan ilgili idare tarafından gönderilen iş sözleşmesi örnekleri incelendiğinde de başvuranın TPIC Personel Yönetmeliği hükümlerine göre çalışacağını kabul ettiği ve taraflar arasında belirlenen ücretinin açıkça yer aldığı görülmektedir. (25/04/2018 tarihinde başvuran tarafından imzalanan ilk sözleşme olan Deneme Süreli İş Sözleşmesinin “Ücret ve Ödeme Esasları” başlıklı 8’inci maddesinde; “Temel Ücret: personelin yer aldığı kategori, eğitim, deneyim, görev ve yabancı dil (Kategori A hariç) seviyesine bağlı olarak belirlenen sabit ücretlerdir. Tespit edilen temel ücrete; mevzuatın gerektirdiği sosyal yardımlar (Yemek, Çocuk, Aile, Öğrenim, Kira), yan ödemeler (MMDerece-Tahsil Tazminatı, Meslek Tazminatı), yıllık iki aylık çıplak ücret tutarında olup 4 defada (4×13 günlük) ödenen ilave tediye ile yılda iki kez aylık çıplak ücret tutarında ödenen ikramiye dahildir.” 10.3.2. Şirketin devrinden sonraki kısım incelendiğinde ise, 17/03/2021 tarihli devir işleminden sonra

6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452

sayılı Kanunla 6212 sayılı Kanunun 2’nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun kapsamında şirketin ücret politikası gereği ilave tediye ücretinin ödenmeye başlandığı anlaşılmakla birlikte ilgili idare tarafından gönderilen ücret hesap pusulalarında da 2021 yılının nisan, haziran ve kasım ayları ile 2022 yılının ocak ayında olmak üzere toplamda 4 kez ilave tediye ücreti ödemesi yapıldığı görülmektedir.

11. Gelinen noktada; Başvuranın hak iddia ettiği devir işleminden önceki döneme ilişkin tediye ücretlerinin, Şirketin yetkili organlarınca ve gerekli mevzuat düzenlemeleri yapılarak çıplak ücrete dahil edilerek ödendiği anlaşılmakla birlikte, bu konuda mevcut bulunan yargı kararlarından bazılarını da incelemek gerekirse; 11.1. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 24/06/2020 tarih ve E. – K. sayılı ilamı ile onanan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi’nin 17.01.2017 tarih ve E. – K. Sayılı ilamı ile Ankara 33. İş Mahkemesi’nin 20.09.2016 tarih ve E. – K.

sayılı emsal kararı incelendiğinde, özetle; “ikramiye ve ilave tediye ödemelerinin 15/08/2007 tarihinden sonra çıplak ücret içerisine alınarak ödendiği, davacının bir hak kaybının bulunmadığı anlaşıldığından…” denilerek devrolan şirkette 2007 yılının ikinci yarısından itibaren ilave tediyenin çıplak ücrete dahil edilerek ödenmesi sebebiyle, işçilere bilahare ilave tediye ödemesi yapılmasına gerek olmadığının kesin olarak hükme bağlandığı anlaşılmaktadır.

12. Yukarıdan bu yana anlatılanlar ışığında somut talep bir bütün halinde değerlendirildiğinde; 25/04/2018 ile 14/02/2022 tarihleri arasında ilgili idarede çalışan başvuranın, şirketin devredildiği tarih olan 17/03/2021 tarihinden önce çalıştığı döneme ilişkin ödenmediğini iddia ettiği tediye ödemelerinin, Turkish Petroleum International Company Yönetim Kurulu tarafından belirlenen TPIC Yönetmeliği doğrultusunda -ayrıca başvuranın kendisinin de bireysel iş sözleşmesi imzalayarak kabul ettiği- TPIC

Personel Yönetmeliğinin ilgili maddesi gereği, çıplak ücrete dahil edilerek ödendiği ve dönemlik olarak değil aylık bazda ücretlere yansıtıldığı, ayrıca bu durumun başvurana özgü olmadığı anılan Şirkette çalışan tüm personellere bu şekilde ödeme yapıldığı; 17/03/2021 tarihli devir işleminden sonraki kısımda yani Başvuranın Turkish Petroleum International Anonim Şirketi bünyesinde çalıştığı dönemde ise, 6772

sayılı Kanun kapsamında tediye ödemelerinin yapıldığı Kurumumuza gönderilen ücret hesap pusulalarından anlaşılmaktadır.

13. Buna göre Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın devirden önceki döneme ilişkin tediye ödemelerinin çıplak ücretine aylık bazda eklenmek suretiyle ödendiği, devirden sonraki tediye ödemelerinin ise ilgili Kanun hükümleri kapsamında ayrı bir kalem olarak dört farklı dönemde ödendiği anlaşıldığından idarece yapılmış işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in

“İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun incelenmesi ve araştırılması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin ilgili idare tarafından zamanında ve gerekçeli olarak iletildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak başvuranın talebine ilişkin verilen ret kararına karşı hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu yüzden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup idareye bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İş Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve TURKISH PETROLEUM INTERNATIONAL ANONİM ŞİRKETİ

GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi