|
ÖZET: Hacettepe Üniversitesi öğrencisi olan başvuran, mezun olabilmek için yalnızca bir dersi kaldığı halde, öğrenci affı kapsamında geri dönme talebinde bulunmuş ve bu talep reddedilmiştir. Başvuranın, 7143 sayılı Kanun’un 15. maddesi uyarınca, 18/09/2018 tarihine kadar başvuru yapmadığı için talebinin hukuken geçersiz olduğu belirtilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Geçici 78. maddesi, kendi isteğiyle ilişiği kesilen öğrencilerin, belirli bir süre içinde başvuruda bulunmaları gerektiğini açıkça düzenlemektedir.
Bu bağlamda, başvuranın 21/01/2019 tarihinde yaptığı başvurunun, yasal süre olan 18/09/2018 tarihinden sonra yapılmış olması nedeniyle reddedilmesi hukuka uygun bulunmuştur. İlgili mevzuat, başvuranın durumunu kapsayan istisnaların varlığına dair bir belge sunmadığı için başvurunun kabul edilmemesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, başvurunun reddi yönünde alınan karar, hukuka ve hakkaniyete uygun bir değerlendirme ile verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5526-S.8297
BAŞVURU NO : 2019/1571
KARAR TARİHİ : 12/07/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Öğrenci affından faydalanma talebi hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 26/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 26/1/2019 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda, başvuran … …,
Hacettepe Üniversitesi öğrencisi iken mezun olamayınca okulu bıraktığını, mezun olması için bir dersi kaldığını, öğrenci affıyla geri dönme talebinde bulunduğunu ancak talebinin reddedildiğini belirterek, öğrenci affı kapsamında üniversiteye kaydının yapılarak kendisine tek dersi için sınırsız sınav hakkı verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Hacettepe Üniversitesi
Rektörlüğü tarafından gönderilen 25/3/2019 tarih ve E. … sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1) Sosyal Bilimler Yüksekokulunun 08/11/2013 tarih ve 15 sayılı öğrenciye yönelik alınan
son Yönetim Kurulu Kararı ile başvurana 2013 – 2014 eğitim-öğretim yılı Bahar Döneminden itibaren öğrenimine kaldığı yerden devam etme hakkının verildiği, transkripti incelendiğinde öğrencinin 27/09/2017 tarihinde kendi isteği ile kaydını aldığı,
2.2) Af kapsamında kayıt yaptıran öğrencilerin durumunun ilgili Af Kanunu ve Üniversite
Önlisans-Lisans Eğitim Öğretim Sınav Yönetmeliği’nin hükümlerine göre incelendiği,
2.3) Başvurana yönelik 23/11/2010 tarih ve 0l sayılı Yüksekokulun Disiplin Kurulu Kararı ile
“Yükseköğretim Kurumundan İki Yarıyıl Uzaklaştırma Cezası” verildiği,
2.4) Üniversite Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının 07/03/2019 tarihli ve … sayılı yazısı
ile; … … … … … … … Bölümünden 27/09/2017 tarihinde kendi isteği ile kayıt alan başvuranın, 18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7143 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle 2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici 78. Maddede… “bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018-
2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler.” denilerek, son başvuru süresi olan
18 Eylül 2018 tarihinden sonra başvurduğunun belirtildiği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.5) İlgili maddenin ikinci paragrafında “Müracaat süresi içinde askerlik zamanı gelmiş
olanların askerlikleri tecil edilmiş sayılır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu maddede belirtilen haklardan yararlandırılır.” hükmüne yer verildiği ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın 08/06/2018 tarih ve … sayılı yazısında belirttiği usul ve esasların 5. maddesinde “2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Geçici 78 inci maddesinde öngörülen başvuru süresi içinde mücbir sebeplerle başvuramayanların, mücbir sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren bir ay içinde … bu kanundan yararlanabileceğine,” şeklinde bu hususun açıklandığı,
2.6) Başvuranın Üniversiteye vermiş olduğu 21/01/2019 tarihli dilekçesinde bu durumlarla
ilgili herhangi bir sebep belirtmediği, başvuru yaptığı tarih itibarıyla af başvuru süresi sona erdiğinden dilekçesinin işleme alınmadığı, 23/01/2019 tarih ve … sayılı yazıyla iadesinin yapıldığı,
2.7) Başvuranın başvurusunun 18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
7143 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle 2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici 78. maddede yer
verilen af başvuru süresi sona erdikten sonra yapılmış olduğundan haklı gerekçeyle reddedildiği, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Geçici 78 inci maddesinde;
“Geçici Madde 78- (Ek: 11/5/2018-7143/15 md.) Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçundan hüküm giyenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca
Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler. Müracaat süresi içinde askerlik zamanı gelmiş olanların askerlikleri tecil edilmiş sayılır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu maddede belirtilen haklardan yararlandırılır. Bu maddede yer alan hükümlerden yararlanarak ayrıldığı yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırıp işi veya ikametinin başka bir ilde bulunduğunu belgeleyenler, üniversiteye giriş yılı itibarıyla geçmek istediği üniversitenin taban puanını sağlamaları ve ikamet ettikleri ildeki yükseköğretim kurumlarının senatolarının da uygun görmesi halinde, senatolar tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ikamet ettikleri ildeki üniversitelerdeki eşdeğer diploma programlarına yatay geçiş yapabilirler. Bu maddeden yararlanıp bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar başvurmaları halinde
Anadolu Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim önlisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer bölümlere yatay geçiş yapabilirler. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.”
6) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığının 8/6/2018
tarih ve …-… sayılı yazısı ile kabul edilen 7143 sayılı Kanunun Uygulama İlkeleri’nin;
6.1) 3 numaralı maddesinde; “Yükseköğretim kurumlarından 18 Mayıs 2018 tarihinden önce
ilişiği kesilen öğrencilerin ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde başvuruda bulunmaları hâlinde, bu Kanunun
44 üncü maddesinde yer alan esaslara göre, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine
başlayabilmesine… karar verilmiştir.”
6.2) 5 numaralı maddesinde; “2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Geçici 78 inci
maddesinde öngörülen başvuru süresi içinde mücbir sebeplerle başvuramayanların, mücbir sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren bir ay içinde sağlık nedenleri ile başvuramayanların ise buna ilişkin heyet raporunu 18.10.2018 tarihi mesai bitimine kadar ibraz etmeleri halinde bu kanundan yararlanabileceğine…”
Hükümlerine yer verilmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm
dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Kurumumuza 26/1/2019 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda, başvuran … …,
Hacettepe Üniversitesi öğrencisi iken mezun olamayınca okulu bıraktığını, mezun olması için bir dersi kaldığını, öğrenci affıyla geri dönme talebinde bulunduğunu ancak talebinin reddedildiğini belirterek, öğrenci affı kapsamında üniversiteye kaydının yapılarak kendisine tek dersi için sınırsız sınav hakkı verilmesini talep etmektedir.
9) Başvuranın Hacettepe Üniversitesi … … … … … … … … öğrencisi iken, 27/9/2017
tarihinde kaydını sildirdiği, daha sonra 18/5/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7143 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa eklenen Geçici 78 inci madde kapsamında, 21/1/2019 tarihinde Üniversiteye tekrar kayıt yaptırma talebinde bulunduğu, ancak Kanunda belirtilen yasal süre olan en geç 18/9/2018 tarihine kadar başvuru yapmamış olması nedeniyle başvurusunun reddedildiği anlaşılmaktadır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
10) Öğrenci affı olarak bilinen ve başvuruda yer alan talebe konu olan 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun Geçici 78 inci maddesinde; “Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçundan hüküm giyenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik
Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun
44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine
başlayabilirler.” hükmüne yer verilmek suretiyle, Üniversiteye tekrar kayıt hakkı kazanan kişiler ve koşullara ilişkin sınırların çizilmesinin hedeflendiği görülmektedir.
11) Maddeye göre ilişiğin kesilmesi sebebiyle kayıt hakkı tanınan kişilere yer verilirken, “her
ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler” denilmek suretiyle geniş bir ifadeye yer verilerek maddede belirtilen istisnalar dışında herhangi bir üniversiteden ilişiği kesilen herkes bakımından uygulama bulabileceği, bu açıdan başvuranın kendi isteğiyle kaydını sildirmesi durumunun kişi bakımından bu madde kapsamında yer aldığı ancak maddede yer verilen haktan yararlanmak için Kanunda yer verilen istisnalar dışında, öngörülen süre içerisinde ilgili makama başvurulması gerektiği anlaşılmaktadır.
12) Söz konusu maddede; “Müracaat süresi içinde askerlik zamanı gelmiş olanların
askerlikleri tecil edilmiş sayılır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu maddede belirtilen haklardan yararlandırılır.” ifadelerine yer verilerek, maddenin yürürlüğe giriş tarihinde askerde olanlar bakımından terhis tarihinden itibaren 2 ay içerisinde başvuru imkânı getirilmiştir. Ayrıca Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı
7143 sayılı Kanunun Uygulama İlkelerinin 5 numaralı maddesinde; “2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun Geçici 78 inci maddesinde öngörülen başvuru süresi içinde mücbir sebeplerle başvuramayanların, mücbir sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren bir ay içinde sağlık nedenleri ile başvuramayanların ise buna ilişkin heyet raporunu 18.10.2018 tarihi mesai bitimine kadar ibraz etmeleri halinde bu kanundan yararlanabileceğine…” açıklamalarına yer vererek başvuru süresi içerisinde yaşanacak mücbir bir sebep yahut sağlık sorunlarının belgelenmesi durumunda da 18/9/2018 olan son başvuru tarihinden sonra bu haktan yararlanmanın mümkün olduğunun belirtildiği görülmektedir.
13) “7143 sayılı Kanunun Uygulama İlkeleri” ile ilgili Kanun hükmü birlikte
değerlendirildiğinde, önceden bir yükseköğretim programında öğrenci olup ilişiği kesilenler ve kayıt hakkı kazandığı halde kayıt yaptırmayanlar bakımından, eğitimlerine aynı koşullarda devam etmek için bir şans tanındığı, ancak bu hakkın kullanılması için belirli bir süre sınırı öngörüldüğü ve maddede yer verilen istisnalar dışında ise bu sürenin uzatılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmaktadır.
14) Başvuranın durumuna ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde, kendisine ilişkin yukarıda
yer verilen istisnai durumların varlığına dair bir belgenin bulunmadığı, ayrıca başvuranın da bu yönde bir iddiasının olmadığı anlaşıldığından, başvuran özelinde başvuru süresine ilişkin
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
genel düzenlemenin uygulama alanı bulacağı, Kanunda belirtilen bu kesin süre (18/5/201818/9/2018) içerisinde ise ilgili makama başvurusunu iletmediği tespit edilmiştir.
15) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuranın daha önceden
öğrencisi bulunduğu Hacettepe Üniversitesi … … … … … … … … Bölümüne 7143 sayılı
Kanun’un 15 inci maddesiyle getirilen yeniden kayıt olma talebini Kanun’da öngörüldüğü üzere 18/9/2018 tarihinden sonra 21/1/2019 tarihinde ilettiği anlaşıldığından, 2547 sayılı
Kanun’un Geçici 78 inci maddesi kapsamında kayıt talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre(varsa) kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.