Öğrenci affı kapsamında kayıt talebinde bulunanların burs imkanları yükseköğretim kurumları tarafından değerlendirilebilir mi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

: 86171061-101.07.05.99-E.

SAYI

BAŞVURU NO : 2018/8719

KARAR TARİHİ

RET KARARI

BAŞVURAN

BAŞVURAN VEKİLİ/ TEMSİLCİSİ

BAŞVURUYA KONU İDARE Yükseköğretim Kmulu Başkanlığı

İstanbul Aydın Üniversitesi Rektörlüğü

BAŞVURUNUN KONUSU Öğrenci affı hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ 1.7.2018

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 2013 yılında ÖSYS sonucuna göre tam burslu olarak yerleştiği ancak kayıt yaptıramadığı İstanbul Aydın Üniversitesi’ne 7143 sayılı Kanun kapsamında öğrenci affından faydalanmak için başVlımda bulunduğunu, Üniversiteden öğrencilerin burslu olarak öğrenimlerine devam edebilmelerine ilişkin karar ilgili Yükseköğretim Kmullarına bırakıldığından tam burslu olarak öğrenimine devam edebilme yönündeki başvmusunun reddedildiğini, bunun üzerine YÖK’e başvm·duğunu ancak sonuç alamadığını, tam burslu olarak öğrenimini devam ettirilmemesinin fırsat eşitliğine aykırı olduğunu ve eğitim öğretim hakkından yoksun olmasına sebep olduğunu ifade ederek, tam burslu olarak eğitimine devam edebilmeyi talep etmektedir.

il. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI 2. BaşVlmı konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 20/11/2018 tarihinde Yükseköğretiın

Kumlu Başkanlığından ve İstanbul Aydın Üniversitesi Rektörlüğünden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştm·.

1 / 5 2.1. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan

17/ 12/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 18/ 05/ 2018 tarih 30425 sayılı Resmi

Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi Ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden

Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un 15 nci maddesi ile

2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununa Geçici Madde 78 eklendiği ve bu maddenin uygulanmasına

ilişkin usul ve esasları belirleme konusunun 31/ 05/ 2018 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında incelendiği, buna göre vakıf yükseköğretim kuramlarının burslu programlarına yerleşerek kayıt yaptırmayan veya bu programlardan ilişiği kesilen öğrencilerin burs imkanının devam edip etmeyeceğinin yükseköğretim kurumunun ilgili kurulları tarafından değerlendirilmesine karar verildiği, belirtilmiştir .

2.2. İstanbul Aydın Üniversitesi Rektörlüğü tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 24/ 12/ 2018 tarihli cevabi yazıda özetle; Yükseköğretim Genel Kurulu toplantısında 31.05.2018 tarihinde alınan karar çerçevesinde; 7143 sayılı Kanun kapsamında öğrenci affından faydalanmak isteyenlerin kayıtlarının %50 burslu olarak yapılmasının kararlaştırıldığı, söz konusu kişinin 2013 yılında %100 burslu girdiği bölüme kayıt yaptırmayarak, başka bir öğrencinin burslu girmesini engellemiş ve dolayısı ile başka bir Öğrencinin öğrenim görme hakkını elinden alarak, mağduriyetine neden olduğu, zira Yükseköğretim Kurumu tarafından Kurumumuza tanınan öğrenci kontenjanları ile %100 burslu kontenjanlarının sınırlı sayıda olduğu bu nedenle de şikayette bulunan öğrenci nedeni ile başka bir öğrenci öğrenim hakkını kaybettiği”, ifade edilmiştir .

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir ”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 4.1.“Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir .” , 5.2. “Yükseköğretim Kurulu” başlıklı 6 ncı maddesinin a bendinde; “Yükseköğretim Kurulu , tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur . Yükseköğretim Kuruluna; Yükseköğretim Denetleme Kurulu ile gerekli planlama,

2 / 5araştırma, geliştirme, değerlendirme, bütçe, yatırım ve koordinasyon faaliyetleri ile ilgili birimler

bağlıdır .”, 5.3. Ek 9 uncu maddesinde; “Ek : 17/ 8/ 1983 – 2880/ 32 md.) Vakıf yükseköğretim kurumlarının eğitim – öğretim esasları, öğretim süreleri ve öğrenci hakları ile ilgili hususlar bu Kanun hükümlerine tabidir . Öğrencilerden alınacak ücretler mütevelli heyet tarafından tespit edilir .”, 5.4. 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı

Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un 15.maddesi ile 2547 Sayılı

Yükseköğretim Kanununa eklenen Geçici 78 inci Maddesinde; “Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçundan hüküm giyenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik

Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018- 2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler .

…Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir .” hükümlerine yer verilmiştir .

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından yürütülen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi ” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7.Başvuran, 2013 yılında ÖSYS sonucuna göre tam burslu olarak yerleştiği ancak kayıt yaptıramadığı İstanbul Aydın Üniversitesi Rusça Çevirmenlik Bölümüne 7143 sayılı Kanun kapsamında öğrenci affından faydalanarak tam burslu olarak kayıt yaptırmak istemektedir .

8.Başvuranın talebine İstanbul Aydın Üniversitesi’nin 14/ 06/ 2018 tarihli cevabi yazısında; 7143

Sayılı Kanun 15’inci maddesi ile 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununa eklenen geçiçi 78’inci madde usul ve esaslarının 27 nci maddesinde, “ Vakıf yükseköğretim kurumlarının burslu programlarına yerleşerek kayıt yaptırmayan veya bu programlardan ilişiği kesilen öğrencilerin burs imkanın devam edip, etmeyeceğinin yükseköğretim kurumunun ilgili kurulları tarafından değerlendirilmesine karar verilmiştir .” hükümlerini gerekçe göstererek ret edilmiştir . Bununla birlikte başvurana söz konusu bölüme %50 burslu olacak şekilde devam edebilme hakkı verildiği

.

3 / 5ve başvuranla aynı durumdaki bütün öğrencilere bu hakkın tanındığı bilgi belge ve eklerinden

anlaşılmıştır .

9.Başvuranın 2013 yıllında kazandığı İstanbul Aydın Üniversitesi (Tam Burslu) Rusça

Çevirmenlik Bölüme kayıt yaptırmadığı, tam burslu öğrenci kontenjanlarının kısıtlı olduğu ve kazanıldığı yılla münhasır olduğu ayrıca o yıl kazandığı fakat kayıt yaptırmadığı bir kontenjanı başka bir öğrenci adına olumsuz bir sonuç doğurma ihtimali olduğu da değerlendirilmektedir .

10.Vakıf üniversiteleri her ne kadar kar amacıyla kurulamazlarsa da üniversitelerin varlıklarını devam ettirebilmeleri için dengeli bir bütçe süreci uygulamaları muhakkaktır . Her yıl için sınırlı sayıda açılan tam burslu kontenjanlarının öğrenci af kapsamında bir öğretim yılına yığılmasının, üniversiteler açısından önemli bir maddi yükümlülük doğurabileceği aşikardır .

11. Öğrenci affı kanunu olarak bilinen 7143 Sayılı Kanunun 15’inci maddesi ile 2547 Sayılı

Yükseköğretim Kanununa eklenen geçici 78’inci maddenin; ekonomik hükümleri içermediği, ayrıca kanun koyucunun buradan murat ettiğinin herhangi bir sebeple eğitim hayatına devam edemeyenlere yeniden bir fırsat verilmesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır .

12. Ayrıca bu hususta yetkili olan Yükseköğretim Kurulunun “Vakıf yükseköğretim kurumlarının burslu programlarına yerleşerek kayıt yaptırmayan veya bu programlardan ilişiği kesilen öğrencilerin burs imkanının devam edip, etmeyeceğinin yükseköğretim kurumunun ilgili kurulları tarafından değerlendirilmesine karar verilmiştir .” kararı ile bu yetkiyi üniversitelerin yetkili kurullarına devrettiği ve bunun neticesinde söz konusu üniversitenin öğrenci lehine bir değerlendirme yaparak başvurana % 50 burs imkanı tesis ettiği görülmektedir .

13. Kurumumuzca yapılan nihai değerlendirme sonucunda, başvuranın tam burslu olarak okuluna devam etme talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı ; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare

4 / 5Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN REDDİNE;

Bu kararın Başvuruna ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına ve İstanbul Aydın

Üniversitesi Rektörlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince Karar Verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi