|
ÖZET: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi öğrencisi olan başvuran, daha önce muaf tutulduğu Biyometri dersinin, Öğrenci Bilgi Sistemi’ndeki bir hata nedeniyle tekrar seçilmesi sonucu dersten kalmıştır. Başvuran, bu durumu düzeltmek amacıyla Dekanlığa başvurmuş ve Ziraat Fakültesi Yönetim Kurulu, dersin sehven seçildiğine karar vererek silinmesini önermiştir. Ancak, Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, yönetmelik gereği daha önce geçer not aldığı dersleri tekrar alabileceği gerekçesiyle bu kararı iptal etmiştir.
Danıştay, başvuranın dersin tekrar seçilmesinin sehven gerçekleştiğini ve bu durumun öğrenci bilgi sistemindeki eksikliklerden kaynaklandığını belirterek, başvuranın mağduriyetinin giderilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu bağlamda, Biyometri dersinin sorumlu dersler arasından silinmesi ve öğrenci bilgi sisteminin kontrol süreçlerinin iyileştirilmesi tavsiye edilmiştir. Böylece, başvuranın yaşadığı mağduriyetin giderilmesi ve benzer durumların önlenmesi amaçlanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 13312-13312 |sayi|86171061-101.07.04-E.86171061-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/2999 2018/ 2999
KARAR TARİHİ : 27/07/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Ankara Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Öğrenci Bilgi Sisteminde sehven seçilen dersin öğrencinin sorumlu olduğu dersler arasından silinmesi talebi hakkında .
BAŞVURU TARİHİ : 09/03/2018 9.3.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bölümünde öğrenci olduğunu,
okula başladığı 2016- 2017 eğitim-öğretim döneminde müracaatı üzerine daha önce mezun olduğu
Anadolu Üniversitesi Fakültesinde başarmış olduğu “ZZT 201” kodlu Biyometri dersinden
Ziraat Fakültesi Yönetim Kurulunun 29/ 09/ 2016 tarihli kararı ile muaf tutulduğunu ifade etmiştir .
2017- 2018 eğitim-öğretim yılı güz dönemi sonunda, tarafınca veya Öğrenci Bilgi Sistemi (OBS)
işleyişinden kaynaklanan hatalar sonucu, muaf olduğu anılan dersin tekrar seçildiğini ve dersten kalmış olduğunu öğrendiğini, bu durumun düzeltilmesi için 24/ 01/ 2018 tarihinde Dekanlığa yaptığı başvuru üzerine, Ziraat Fakültesi Yönetim Kurulunun 25/ 01/ 2018 tarihli toplantısında; dersin sistemden sehven seçilmiş olduğu, öğrencinin derslere, ara sınav ve yarıyıl sonu sınavlarına girmediği tespit edildiğinden, mağduriyetin giderilmesi için anılan dersin sistemden silinmesine oy birliğiyle karar verildiğini belirtmiştir . Ancak Öğrenci İşleri Daire Başkanlığınca bu kararın kabul edilmeyerek, Ankara Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının “Öğrenciler, daha önce geçer not aldığı dersleri, tekrar alarak notlarını yükseltebilirler” hükmü gerekçe gösterilerek, daha önce lehine alınan kararın, Ziraat
Fakültesi Yönetim Kurulunun 08/ 02/ 2018 tarihli kararı ile iptal edildiğini ve anılan dersin sistemden
1 / 8silinmesi yönündeki talebinin reddedildiğini belirtmiştir .
1.1) Başvuran, öğrenci bilgi sistemindeki hata ve eksikliklerden kaynaklanan ve sehven ortaya çıkan
bu durumun düzeltilerek, Üniversitenin ilk vermiş olduğu karar doğrultusunda ilgili dersin sorumlu olduğu dersler arasından silinerek tekrar muafiyet kapsamına alınmasını talep etmektedir .
1.2) Başvuran, söz konu dersi not yükseltmek amacı ile tekrar seçmiş olsaydı derslere katılması, ara
ve dönem sonu sınavlarına girmesi gerekeceğini, daha önce muaf tutulmak için başvurusu üzerine muaf olduğu bir dersi notunu yükseltmek amacı ile tekrar almak istemesinin söz konusu olamayacağını, zira muaf olmak için başvurmuş olmasının derse ilişkin niyet ve yaklaşımını ortaya koyduğunu ifade etmiştir . Ayrıca, not ortalamasını çok önemsemediğini, muaf olduğu bütün derslerin not ortalamasının yaklaşık C harf notuna denk geldiğini, dolayısıyla iddia edildiği gibi notlarını yükseltme amacı olsaydı muaf olduğu diğer dersleri de seçerek ortalama notunu yükselmeye çalışması gerektiğini belirtmiştir .
1.3) Bununla birlikte, başvuru belgesinde, Öğrenci Bilgi Sisteminde (OBS) ders seçme işlemleri,
ders devam takibi ve not girişlerine yönelik birçok eksiklik ve hata yer aldığı, sistemi kullanan birçok akademisyen ve öğrencinin bu eksiklik ve hatalardan dolayı mağduriyet yaşadığı da ifade edilerek, sistemde yer alan teknik hata ve eksikliklerden bazı örneklere yer verilmiştir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuru konusuna ilişkin bilgi ve belge talebimize istinaden, Ankara Üniversitesi
Rektörlüğünün 30/ 04/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1) Başvuranın Ziraat Fakültesi Programı öğrencisi olduğu, Biyometri dersini
daha öncesinde Anadolu Üniversitesinde aldığı ve başardığı, öğrencinin talebi üzerine, 2016- 2017 eğitim-öğretim yılında Ziraat Fakültesi Yönetim Kurulunun 29/ 09/ 2016 tarih ve sayılı Kararı ile Biyometri de dahil toplam 11 dersten muaf edildiği ve Öğrenci Bilgi Sistemine (OBS) işlendiği, ancak başvuranın söz konusu dersi 2017- 2018 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılında tekrar aldığı,
2.2) OBS’de kayıt yenileme/ders seçme işlemlerinin Üniversitenin Ön Lisans ve Lisans Eğitim
Öğretim Yönetmeliği kapsamında yapıldığı, Yönetmeliğin “Ders Tekrarı” başlıklı 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki “Öğrenciler, daha önce geçer not aldığı dersleri, tekrar alarak notlarını yükseltebilirler .” hükmü kapsamında, OBS’de öğrencilerin başardıkları/muaf oldukları dersleri kendi tercihleri doğrultusunda tekrar alabildikleri, OBS’de öğrencinin aldığı ve başardığı derslerin yeşil, başarısız olduğu derslerin kırmızı ve hiç almadığı derslerin sarı renkle gösterildiği, bu kapsamda adı geçen öğrencinin muafiyeti işlenen ve OBS’deki ders seçme ekranında yeşil renkte görünen ZZT 20I kodlu “Biyometri” dersini alması ile ilgili herhangi bir sorun bulunmadığı,
2.3) Yönetmeliğin “Ders Tekrarı” başlıklı bahsedilen maddesinin dördüncü fıkrasındaki “Tekrar
edilen dersler için alınan son not geçerlidir .” hükmü kapsamında, 67.269 öğrencisi bulunan
Üniversitenin ders seçme işlemlerinin ilgili Yönetmelik kapsamında OBS’de online olarak yapılmakta olduğu, Yönetmelik dışında yapılan işlemlere öğrenci bazlı izin verilmediği, bu nedenle
Üniversitedeki tüm öğrencilere aynı uygulamaların yapılabilmesi için Yönetim Kurulunun öğrencinin lehine olan söz konusu kararının uygulanamadığı,
2.4) 2017- 2018 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılı Üniversitenin Akademik Takviminde yer alan 11- 17
Eylül 2017 tarihleri arasındaki kayıt yenileme haftasında yapılan ders seçme işlemlerindeki değişikliklerin (ekleme/silme) 25 Eylül- 01 Ekim 2017 tarihleri arasındaki ders ekleme, bırakma, mazeret haftasında OBS üzerinden online olarak yapılabildiği, açıklamalarına yer verilmiştir .
2 / 8III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının;
3.1) “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim
hakkından yoksun bırakılamaz . Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir…” hükmü yer almaktadır .
3.2) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin
üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü yer almaktadır .
3.3) “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim
esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur…” hükmü yer almaktadır .
4) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü yer almaktadır .
5) 4/ 11/ 1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun;
5.1) “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; Üniversite, “Bilimsel özerkliğe ve kamu
tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur .” olarak tanımlanmıştır .
5.2) “Senato” başlıklı 14 üncü maddesinde; Üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve
yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak; Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek; Rektörün onayından sonra Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak; Üniversitenin yıllık eğitim – öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak; Fakülte kurulları ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlamak, Senatonun görevleri arasında sayılmıştır .
5.3) “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18 inci maddesinin b/( 5) bendinde; “Öğrencilerin
kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek” Fakülte Yönetim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır .
5.4) Kanunun 43 üncü maddesinde; “…a . Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve
ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir…” hükmü yer almaktadır .
6) 08/ 08/ 2017 tarihli ve 30148 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ankara Üniversitesi Ön
Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin;
6.1) “Kayıt yenileme” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Öğrenciler, Senato tarafından kabul edilen
akademik takvimde belirtilen kayıt yenileme tarihlerinde elektronik ortamda ders kaydını yaparak yenilemek zorundadırlar .”; “Öğrenciler kayıt yenileme sırasında 23 üncü maddeye göre almak istedikleri dersleri seçerler .”
3 / 86.2) “Ders muafiyetleri” başlıklı 21 inci maddesinde; “Birimlere kayıt yaptıran öğrenciler, daha
önce kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumundan almış ve başarmış oldukları derslerden muaf olmak için talepte bulunabilirler . Bunun için akademik takvimde belirtilen süre içinde muafiyet isteğini içeren bir dilekçe ve durumlarını gösterir belgelerin onaylı suretleri ile kayıtlı oldukları birime başvururlar . Muafiyet talebi ilgili yönetim kurulunca, öğrencilerin başvuru yaptıkları tarihten sonra alacakları dersleri kapsayacak şekilde bir defaya mahsus olmak üzere on işgünü içinde değerlendirilir ve karara bağlanır .
Öğrencilerin muaf sayıldığı derslerden aldıkları notlar, 35 inci maddede belirtilen M1, M2 statüsü ile birlikte uygun harf notu verilerek gösterilir . Ancak öğrencinin diğer yükseköğretim kurumundan getirdiği öğrenci durum belgesinde muafiyet yapılan dersin başarı notu bulunmuyor ise notsuz muafiyet de yapılabilir . Muaf olunan ders, not yükseltmek için tekrar alınabilir . Bu durumda alınan en son not geçerlidir…”
6.3) “Devam durumu” başlıklı 38 inci maddesinde; “( 1) Öğrenciler derslere, uygulamalara,
öğretim elemanlarınca uygun görülen çalışmalara ve sınavlara katılmak zorundadırlar .
( 2) Öğrencilerin devam durumu ilgili öğretim elemanı tarafından izlenir ve yarıyıl/yıl sonu sınavından en az bir hafta önce ilan edilir…”
6.4) “Ders tekrarı” başlıklı 39 uncu maddesinde; “( 1) Öğrenciler öncelikle (F 1), (F 2), (F 3) ve
(F 4) harf notu aldığı dersi/dersleri açıldığı ilk yarıyılda/yılda almak zorundadırlar . Bu derslerin notu, alındığı yarıyılın, yarıyıl ve genel akademik başarı not ortalamalarına katılarak değerlendirilir .
( 2) Eğer (F 1), (F 2), (F 3) ve (F 4) harf notu alınan ders seçmeli bir ders ise, öğrenciler aynı dersi tekrar alabilecekleri gibi, bu dersin yerine başka bir seçmeli ders de alabilirler .
( 3) Öğrenciler, daha önce geçer not aldığı dersleri, tekrar alarak notlarını yükseltebilirler .
( 4) Tekrar edilen dersler için alınan son not geçerlidir .” hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Üniversitenin başvuran
lehine vermiş olduğu kararından vazgeçerek, tersi yönde bir karar almasının hakkaniyete aykırı olduğu, dolayısıyla başvuranın sehven seçmiş olduğu dersten kalarak yaşadığı mağduriyetin giderilmesi için Biyometri dersinin sorumlu olduğu dersler arasından çıkarılması gerektiği; ayrıca benzer mağduriyetlerin yaşanmaması adına, Öğrenci Bilgi Sisteminin kontrol süreçlerinin artırılması ve iyileştirilmesi için gerekli çalışmaların yapılması hususlarında tavsiyede bulunulması gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuranın, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi bölümüne kaydolduğu
2016- 2017 eğitim-öğretim döneminde, daha önce mezun olduğu Anadolu Üniversitesi
Fakültesinde başarmış olduğu başvuruya konu Biyometri dersi de dahil toplam 11 dersten Ziraat
Fakültesi Yönetim Kurulunun 29/ 09/ 2016 tarihli kararı ile muaf tutulduğu, 2017- 2018 eğitim-öğretim yılı güz dönemi sonunda, başvurandan veya Öğrenci Bilgi Sistemi (OBS)
işleyişinden kaynaklanan hata sonucu muaf olduğu anılan dersin tekrar seçildiği ve dersten kalmış olduğu anlaşılmıştır .
9) Başvuran, 23/ 1/ 2018 tarihinde öğrendiğini beyan ettiği bu durumun düzeltilmesi için 24/ 01/ 2018
tarihinde Dekanlığa başvurmuş; yapılan başvuru üzerine Ziraat Fakültesi Yönetim Kurulunun 25/ 01/ 2018 tarihli toplantısında; dersin sistemden sehven seçilmiş olduğu, öğrencinin derslere, ara
4 / 8sınav ve yarıyıl sonu sınavlarına girmediği tespit edildiğinden, mağduriyetin giderilmesi için anılan
dersin sistemden silinmesine karar verilmiştir . Ancak Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının bu kararın tekrar değerlendirilmesi talebi üzerine, Ankara Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim
Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının “Öğrenciler, daha önce geçer not aldığı dersleri, tekrar alarak notlarını yükseltebilirler .” hükmü gerekçe gösterilerek, daha önce öğrenci lehine alınan karar, Ziraat Fakültesi Yönetim Kurulunun 08/ 02/ 2018 tarihli kararı ile iptal edilmiş ve başvuranın anılan dersin sistemden silinmesi yönündeki talebi reddedilmiştir . Başvuran, öğrenci bilgi sistemindeki hata ve eksikliklerden kaynaklanan ve sehven ortaya çıkmış olan anılan durumun düzeltilerek, Üniversitenin ilk vermiş olduğu karar doğrultusunda, ilgili dersin sorumlu olduğu dersler arasından silinerek, tekrar muaf kapsamına alınmasını talep etmektedir .
10) Başvuranın, söz konusu Biyometri dersini daha öncesinde Anadolu Üniversitesinde aldığı ve
başardığı, başvuran öğrencinin talebi üzerine, 2016- 2017 eğitim-öğretim yılında dersten muaf tutulduğu ve Öğrenci Bilgi Sistemine (OBS) işlendiği, ancak başvuranın söz konusu dersi 2017- 2018 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılında sistemde tekrar aldığı anlaşılmaktadır .
11) Başvurunun incelenmesi kapsamında temin edilen bilgi ve belgelerden, OBS’de kayıt
yenileme/ders seçme işlemlerinin Üniversitenin Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği kapsamında online olarak yapıldığı, Yönetmeliğin “Ders Tekrarı” başlıklı 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki “Öğrenciler, daha önce geçer not aldığı dersleri, tekrar alarak notlarını yükseltebilirler” hükmü kapsamında, OBS’de öğrencilerin başardıkları/muaf oldukları dersleri kendi tercihleri doğrultusunda tekrar alabildikleri, bu anlamda başvuruya konu “Biyometri” dersinin tekrar alınmasına sistemin müsaade ettiği anlaşılmıştır .
12) Başvuranın da ifade ettiği üzere, söz konu dersi not yükseltmek amacı ile bilinçli olarak tekrar
seçmiş olsaydı, derslere katılması ve sınavlara girmesi gerektiği, oysa Fakülte Yönetim Kurulunun ilk kararında da belirtildiği üzere, başvuranın derslere ve sınavlara girmediği, bu kapsamda başvuranın 1.2 numaralı paragrafta yer verilen açıklamalarından da anlaşılacağı üzere, söz konusu dersi bilinçli olarak seçmediği görülmektedir .
13) Başvuru belgesinde, Öğrenci Bilgi Sisteminde (OBS) ders seçme işlemleri, ders devam takibi ve
not girişlerine yönelik birçok eksiklik ve hata yer aldığı, sistemi kullanan birçok akademisyen ve öğrencinin bu eksiklik ve hatalardan dolayı mağduriyet yaşadığı ifade edilerek, sistemde yer alan teknik hata ve eksikliklerden bazı örneklere yer verilmiştir . Bu kapsamda, başvuran tarafından sunulmuş olan Öğrenci Bilgi Sistemine ilişkin görüntülerden, sistemin, muaf olunan dersin seçilmesi durumunda kullanıcıyı uyarmadığı, oysa sistemde, alt dönemden kalmış ders var ise üst dönemlerden ders seçilemeyeceğine, aynı saatlerdeki derslerin seçilmesi durumunda ders saatlerinin çakıştığına, izin verilen ders sayısından fazla ders seçilemeyeceğine vb. yönelik uyarı ve kısıtlamaların bulunduğu görülmüştür . Üniversiteden temin edilen bilgilerden, OBS’de öğrencinin aldığı ve başardığı derslerin yeşil, başarısız olduğu derslerin kırmızı ve hiç almadığı derslerin sarı renkle gösterilmek suretiyle derslerin durumlarının farklı renkler aracılığıyla belirtildiği, ayrıca ders tekrarına ilişkin Yönetmelik hükmünün öğrencilerin not ortalamasını yükseltmek amacıyla başarılı olunan ve ekranda yeşil renkte görülen söz konusu dersin seçilmesinde sistemsel anlamda engel bulunmadığı anlaşılmıştır .
14) Başvuran, Öğrenci Bilgi Sisteminin, 18/ 1/ 2018 tarihli Öğrenci Durum Belgesinde en yüksek harf
notu olan “A” ile geçmiş olduğu görülen ZBB 104 kodlu Tasarım Bitkileri Yetiştiriciliği dersini de seçmesine izin verdiğini belirterek, buna ilişkin sayfa görüntüsünü de sunmuştur . Notunun yükseltilmesi mümkün olmayan bu dersin seçilmesine izin verilmesinin, sistemin hatalar barındırdığının önemli bir göstergesi olduğunu, böyle bir durumda bir uyarı ile kullanıcının bilgilendirilmesi ve ders seçimine izin verilmemesi gerektiğini ifade etmiştir .
5 / 815) Başvuru kapsamında temin edilen mevcut bilgi ve belgeler ile başvuruya konu öğrenci bilgi
sisteminin eksikliklerine ve hatalarına ilişkin somut tespitlerde bulunmak güç olmakla beraber, başvuranın sistemin eksiklikleri hususundaki iddiaları ve buna ilişkin sunduğu bilgiler ile başvuru konusunun incelenmesi kapsamında Kurumumuzca Üniversiteye yöneltilen, öğrenci bilgi sisteminden kaynaklı teknik sorunlar ve eksiklikler ile sistemin mağduriyetleri önlemedeki güvenirliğine ilişkin sorularımıza, Üniversite tarafından ikna edici bir açıklama yapılmamış olması hususları göz önünde bulundurulduğunda, sistemin tüm hataları bertaraf edecek nitelikte olmadığı, birtakım eksiklikler içerdiği anlaşılabilmektedir .
16) Başvuranın yaşamış olduğu mağduriyetten hareketle, başarılı olunan dersin anılan
kapsamda tekrar seçilmesi sürecinde, öğrencilerin dikkatsizliklerini bertaraf edecek, yukarıdaki örneklere benzer ilave uyarıların eklenmesi suretiyle, sistemin kontrol süreçlerinin artırılabileceği değerlendirilmektedir . Aynı şekilde, başvuranın anılan dersten kalmış olduğu bilgisine, ancak dönem sonunda final sınavları sonuçlanıp harf notu açıklandıktan sonra ulaşma imkânı olduğu iddiası karşısında, öğrencilerin devam durumu ve sınav sonuçlarını takip süreçlerinin de sistemde geliştirilebileceği değerlendirilmektedir .
17) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5 numaralı paragraflarda yer verilen ilgili hükümlerinde,
üniversitelerin bilimsel özerkliğe sahip olduğu; yükseköğretim kurumlarında eğitim–öğretimle ilgili esasların üniversitelerce hazırlanacak yönetmelikte belirtileceği; öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermenin Fakülte
Yönetim Kurulunun görevleri arasında olduğu hükme bağlanmıştır . Bu kapsamda düzenlenen söz konusu Üniversitenin Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin 6 numaralı paragrafta yer verilen “devam durumu”na ilişkin hükmünde, öğrencilerin derslere, uygulamalara, öğretim elemanlarınca uygun görülen çalışmalara ve sınavlara katılmak zorunda olduğu, öğrencilerin devam durumunun ilgili öğretim elemanı tarafından izleneceği ve yarıyıl/yıl sonu sınavından en az bir hafta önce ilan edileceği hükmü karşısında, Üniversite tarafından sunulan bilgi ve belgelerde, Üniversitenin anılan sorumluluğunu yerine getirdiğine dair herhangi bir emareye rastlanılamamıştır .
18) Söz konusu Yönetmeliğin 6.4 numaralı paragrafta yer verilen hükmünde ise öğrencilerin, daha
önce geçer not aldığı dersleri, tekrar alarak notlarını yükseltebileceği düzenlenmiştir . Anılan düzenlemenin öğrencilerin lehine ve iyi bir uygulama örneği olduğu değerlendirilmekle beraber, Öğrenci Bilgi Sisteminde öğrencilerin sehven de ders seçimi yapabilecekleri, bu anlamda sistemde daha önce seçilerek geçilmiş olan derslerin tekrar seçilmesi sürecinde sistemin yukarıda bahsedilen eksiklikleri de göz önünde bulundurulduğunda, başvuru konusu olayda da olduğu üzere birtakım mağduriyetlere sebep olabileceği anlaşılmaktadır . Bu anlamda, benzer mağduriyetlerin oluşmaması adına, öğrenci bilgi siteminde dersin tekrar seçilmesi sürecindeki eksikliklerin giderilmesi, söz konusu sürecin sehven ders seçimini önleyecek şekilde kontrol süreçlerinin artırılması suretiyle, sürece ilişkin gerekli iyileştirmelerin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir .
19) Başvuranın yaşamış olduğu mağduriyete ilişkin olarak; yukarıda yer verilen açıklamalar
konusu derse ve sınavlara girmediği hususu göz önünde bulundurulduğunda, kapsamında söz başvuranın not yükseltme niyetinin söz konusu olamayacağı, anılan dersi sehven seçmiş olduğu anlaşılmakta; bu anlamda sistemin sehven ders seçimine sebep olabilecek eksiklikleri bulunduğu hususu da göz önüne alındığında, Üniversite tarafından, öğrencinin yaşamış olduğu mağduriyeti gidermek adına, anılan dersin başvuranın sorumlu olduğu dersler arasından çıkarılması gerektiği değerlendirilmektedir . Bu şekilde sehven seçildiği anlaşılan dersin silinmesinin, diğer öğrenciler için herhangi bir haksızlığa veya yeni bir mağduriyete sebebiyet oluşturmayacağı da dikkate alındığında, Üniversitenin, tüm öğrencilere aynı uygulamaların yapılabilmesi için Yönetim Kurulunun öğrencinin lehine olan söz konusu kararının uygulanamadığı yönündeki açıklaması da yerinde görülmemektedir .
6 / 820) Kurumumuzca yapılan inceleme neticesinde; yukarıda yer verilen tüm açıklamalar ve tespitler
çerçevesinde, Üniversitenin öğrenci lehine vermiş olduğu kararından vazgeçerek, aksi yönde bir karar almasının hakkaniyete aykırı olduğu, dolayısıyla başvuranın sehven seçmiş olduğu dersten kalarak yaşadığı mağduriyetin giderilmesi için söz konusu dersin sorumlu olduğu dersler arasından çıkarılması gerektiği değerlendirilmektedir .
21) Bununla birlikte, öğrencilerinin iyilik hallerini ve menfaatlerini korumakla, eğitim-öğretim
süreçlerini hiçbir aksaklığa ve karışıklığa yer vermeyecek şekilde düzenlemekle sorumlu olan
Üniversitenin, bundan sonraki uygulamalarında benzer sorunların veya mağduriyetlerin yaşanmaması adına, Öğrenci Bilgi Sisteminde yazılım geliştirme süreçlerinde kullanıcı dostu ekranların ve uyarıların kullanılması suretiyle, kontrol mekanizmalarının tüm aksaklıkları ve eksiklikleri bertaraf edecek şekilde düzenlenmesi, uyarı ekranlarının Üniversitenin bahse konu
Yönetmelikle uyumlu ve öğrenci/kullanıcı dostu şeklinde tasarlanarak, kontrol süreçlerinin artırılması ve sistemin iyileştirilmesi hususunda gerekli çalışmaların yapılması gerektiği değerlendirilmektedir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
22) İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında
Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği, böylece “ kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye
tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; 1. Başvuranın mağduriyetinin giderilmesi için, sehven seçmiş olduğu Biyometri dersinin, öğrencinin sorumlu olduğu dersler arasından silinmesi yönünde yeni bir işlem tesisi hususunda, 2. Öğrenci Bilgi Sisteminin kontrol süreçlerinin artırılması ve iyileştirilmesi için gerekli çalışmaların yapılması hususunda,
ANKARA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Ankara Üniversitesi Rektörlüğünce
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve Ankara Üniversitesi Rektörlüğüne tebliğine;
7 / 8Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi