|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Rektörlüğü’ne kayıtlı bir öğrencinin, ilk kayıtlı olduğu İstanbul Üniversitesi’nden diploma almak istemesi ve dolayısıyla bu üniversitenin belirlediği öğrenim ücretini ödemek talebini içermektedir. Öğrenci, İstanbul Üniversitesi’nde kayıtlı olduğu dönemde ödenen harç ücretinin, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’da belirlenen ücretin çok altında olduğunu belirterek, bu duruma itiraz etmiştir.
Hukuki değerlendirme, öğrencinin tercih hakkı çerçevesinde İstanbul Üniversitesi diplomasını almak istemesi nedeniyle, İstanbul Üniversitesi’nin belirlediği öğrenim ücretine tabi olması gerektiği yönündedir. İlgili mevzuat, öğrencilerin diplomalarını alacakları üniversiteye göre öğrenim ücretinin belirlenmesini öngörmektedir. Sonuç olarak, başvurunun kabul edilmesiyle, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Rektörlüğü’ne, öğrencinin İstanbul Üniversitesi’nin belirlediği öğrenim ücretini ödemesi için gerekli işlemleri yapması tavsiye edilmiştir. Bu karar, öğrencinin hak arama özgürlüğü ve iyi yönetim ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/64162-S.20.69452
BAŞVURU NO : 2020/1143
KARAR TARİHİ : 07/07/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA
REKTÖRLÜĞÜ
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : İstanbul Üniversitesi’nde kayıtlı olduğu Enstitü, İstanbul
Üniversitesi-Cerrahpaşa’ya aktarılan başvuranın, ilk kayıtlı olduğu İstanbul Üniversitesi’nin diplomasını alma ve böylelikle bu üniversitenin belirlemiş olduğu öğrenim ücretini ödeme talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 18/01/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda
özetle; 26 Ağustos 2015 tarihinde İstanbul Üniversitesi İnşaat
Mühendisliği Anabilim Dalı Doktora Programına kayıt yaptırdığını, öğrenimine devam ederken
İstanbul Üniversitesinin ikiye bölünmesinden dolayı öğrenciliğinin İstanbul ÜniversitesiCerrahpaşa’ya aktarıldığını, 11 Şubat 2019 tarihinde harç ücreti olarak 903 TL ödeme yaptığını, 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı için ise İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’da ödemesi gereken dönemlik harç miktarının 2000 TL olduğunu, her ne kadar bir üst oran belirtilmese ve belirleme yetkisi yükseköğretim kurumunda olsa da diğer üniversitelere kıyasla belirlenen rakamın yüksek olduğunu, arada büyük bir fark bulunduğunu ifade etmekte ve mezun olduğunda
İstanbul Üniversitesi diplomasına sahip olacağından dolayı İstanbul Üniversitesi harç ücretine tabii olmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 31/01/2020 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına istinaden;
2.1) İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının
07/02/2020 tarihli yazısında; “İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, 18/05/2018 tarihli, 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 09/05/2018 tarihli, 7141 sayılı
Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun kapsamında kurulmuş ve İstanbul Üniversitesine bağlı iken adı veya bağlantısı değiştirilerek üniversitemize bağlanan veya yeni oluşturulan birimlerden meydana gelmiştir.
7141 Sayılı Kanun’un Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihte Üniversitemize bağlanan veya
yeni oluşturulan birimlerde kayıtlı bulunan öğrenciler, tercihleri doğrultusunda İstanbul
Üniversitesi’nden veya İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’dan diploma alabileceklerdir. Ancak söz konusu öğrenciler eğitimlerini Üniversitemizde sürdürdüklerinden, Üniversitemize karşı yükümlü ve sorumludurlar.
Üniversitemizde eğitim ve öğretim gören yabancı uyruklu (uluslararası) öğrencilerin katkı payı/öğrenim ücretleri, 2018/12007 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 3. maddesine göre, I ve
II sayılı cetvelde belirtilen rakamlar dikkate alınarak, Üniversitemiz Yönetim Kurulu’nun 23/05/2019 tarihli, 31 toplantı numaralı ve 15 numaralı kararında birimlere ve kayıt dönemlerine göre belirlenmiş olduğundan, söz konusu katkı payı/öğrenim ücretlerinde herhangi bir değişiklik yapılması mümkün değildir.
Üniversitemiz Lisansüstü Eğitim Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Doktora programına
“yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları dahilinde kayıt yaptıran” öğrenimine Üniversitemizde devam ettiğinden, öğrenim ücreti/katkı payı ödemesini Üniversitemiz Yönetim Kurulu’nda belirlenen miktar doğrultusunda yapması gerektiği hususunda kendisine 04/11/2019 tarihli ve sayılı yazı ile bilgi verilmiştir. Adı geçen öğrenci 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı Güz yarıyılında 2000 (iki bin) TL tutarında katkı payı/öğrenim ücreti ödemesi yapmıştır.
Üniversitemiz Yönetim Kurulu’nun söz konusu kararı ile ilgili bazı yabancı uyruklu öğrencilerimiz itiraz başvurusunda bulunmuş, ancak bu başvuruların hiçbiri yargıya taşınmamış olup, yargı organlarında görülmekte olan veya karara bağlanan bize yansımış bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.”;
2.2) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı’nın
23/06/2020 tarihli ve E sayılı yazısında; “Bilindiği üzere 24 Aralık 2019 tarihli ve 30988 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
“2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine
Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair
Karar”ın Yurtdışından kabul edilecek öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarları başlığı altında yer alan 3’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında; “Madde 3- (1) Yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları dâhilinde kayıt yaptıracak öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti, ilgisine göre ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde belirlenen öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretinin üç katından az olmamak üzere yükseköğretim kurumları tarafından belirlenir. Ancak 2014-2015
Eğitim-Öğretim Yılından önce kayıt yaptıran ve program süresi içerisinde öğrenimine devam eden öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarı, ilgili programın ekli cetvellerde gösterilen cari hizmet maliyetini, 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılından önce ön lisans ve lisans programlarına kayıt yaptıran ve program süresi içerisinde öğrenimine devam eden öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarı, ilgili programın ekli cetvellerde gösterilen cari hizmet maliyetinin beş katını geçemez. Ayrıca 2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılından önce kayıt yaptıran ve program süresi içerisinde öğrenimine devam eden öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarı, ilgili programın ekli cetvellerde gösterilen öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretinden az olmamak üzere belirlenir. Engellilik oranında indirim yapılmasına ilişkin 1 inci maddenin beşinci fıkrası hükmü, bu fıkra kapsamına giren öğrenciler hakkında da uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.
Diğer taraftan kurumunuza başvuruda bulunan ’nın diploma alacağı üniversitenin tercihli bir hak olduğu bilinmekle birlikte öğrencinin ödeyeceği öğrenim ücretinin kayıtlı bulunduğu üniversitenin yetkili kurulları tarafından yukarıda bahsi geçen hüküm çerçevesinde belirlenmesi gerektiği şeklinde değerlendirilmiştir.” şeklinde açıklamalar yapıldığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “ Cari hizmet maliyetinin hesaplanması,
öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri” başlıklı 46 nci maddesinde; “(Değişik:
13/2/2011-6111/172 md.) a. Yükseköğretim kurumlarında, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri, yükseköğretim programlarının özellikleri göz önüne alınarak Yükseköğretim
Kurulunca hesaplanır. Öğrencilerden her bir dönem için birinci öğretimde öğrenci katkı payı, ikinci öğretim ve uzaktan öğretimde ise öğrenim ücreti alınır. Yabancı uyruklu öğrencilerden, birinci veya ikinci öğretim ayırımı yapılmaksızın, her bir dönem için öğrenim ücreti alınır. Devlet tarafından karşılanacak kısım ile birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim öğrencileri tarafından karşılanacak öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretleri, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri göz önünde bulundurularak belirlenir. Cari hizmet maliyetinin öğrenciler tarafından karşılanacak kısmı dışında kalan miktarı, Devlet tarafından karşılanır. Devletçe karşılanan kısım cari hizmet maliyetinin yarısından az olamaz. b. Birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim için Yükseköğretim Kurulu tarafından hesaplanan cari hizmet maliyetlerinin Devlet tarafından karşılanacak kısmı, öğrenciler tarafından karşılanacak katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, her yıl haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacaklar ile yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak asgari öğrenim ücretlerinin tutarı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.”
6) 18/05/2018 tarihli ve 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7141 sayılı
Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un;
6.1) 7 nci maddesinde; “2809 sayılı Kanuna aşağıdaki ek maddeler eklenmiştir… EK MADDE
182- İstanbul’da İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur. Bu
Üniversite; a) İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hasan Ali Yücel Eğitim
Fakültesi, Orman Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Veteriner
Fakültesi, Mühendislik Fakültesi ile Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Diş Hekimliği
Fakültesi, İktisat Fakültesi, İşletme Fakültesi ile Eczacılık Fakültesinden, … c) İstanbul
Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Adli Tıp Enstitüsü, Kardiyoloji Enstitüsü, Nörolojik Bilimler Enstitüsü, Akciğer Hastalıkları ve Tüberküloz
Enstitüsü ve Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden, oluşur.”;
6.2) 8 inci maddesinde; 2809 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. GEÇİCİ
MADDE 51- … Bu Kanunla kurulan İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Ankara Hacı Bayram
Veli Üniversitesi ve Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesine, sırasıyla İstanbul
Üniversitesine, Gazi Üniversitesine ve Sakarya Üniversitesine bağlı iken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek bağlanan yükseköğretim birimlerinin teşkilatı, mevcut kadroları ve pozisyonları ile birlikte personeli, bu birimlerle ilgili yılı bütçe ödenekleri, bütçedeki ödeneklerin tahakkuka bağlanma yetkisi, İstanbul Üniversitesi Hasan Ali Yücel Eğitim
Fakültesi, İletişim Fakültesi ve Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu ile Gazi Üniversitesine bağlı Edebiyat Fakültesi, İletişim Fakültesi ve Türk Müziği Devlet Konservatuvarına ait bina ve tesisler hariç olmak üzere bina ve tesisleri, her türlü araç ve gereci, malzeme, döşeme, demirbaş ve taşıtları ile birlikte her türlü taşınır ve taşınmaz malları başka bir işleme gerek kalmaksızın ilgisine göre İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesi ve Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesine devredilmiş sayılır. Mülkiyeti
Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan İstanbul
Üniversitesinden, Gazi Üniversitesinden ve Sakarya Üniversitesinden ilgisine göre İstanbul
Üniversitesi-Cerrahpaşa, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi ve Sakarya Uygulamalı
Bilimler Üniversitesine adı değiştirilerek veya değiştirilmeyerek bağlanan birimlere Maliye
Bakanlığınca tahsis edilmiş olan veya fiilen bunların kullanımında bulunanlar hiçbir işleme gerek kalmaksızın ve tahsis amacında kullanılmak üzere ilgisine göre İstanbul ÜniversitesiCerrahpaşa, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi ve Sakarya Uygulamalı Bilimler
Üniversitesine tahsis edilmiş sayılır. İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilen fakülteler, yüksekokullar ile meslek yüksekokullarında öğrenim gören öğrenciler 2017-2018 eğitim öğretim dönemi sonundan geçerli olmak üzere bu Kanunla kurulan İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’nın ilgili fakülteleri, yüksekokulları ile meslek yüksekokullarına aktarılmıştır. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsünde
Cerrahpaşa Tıp, Hemşirelik, Sağlık Bilimleri, Spor Bilimleri, Veteriner Fakülteleri anabilim dallarında öğrenim gören lisansüstü öğrenciler, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri
Enstitüsünde Mühendislik ile Orman Fakültesi anabilim dallarında öğrenim gören lisansüstü öğrenciler ile İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsünde öğrenim gören lisansüstü öğrenciler bu Kanunla kurulan İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Lisansüstü
Eğitim Enstitüsüne 2017-2018 eğitim öğretim dönemi sonundan geçerli olmak üzere aktarılmıştır. İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü 2017-2018 eğitim öğretim dönemi sonundan geçerli olmak üzere kapatılmıştır…
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte İstanbul Üniversitesine, Gazi Üniversitesine ve
Sakarya Üniversitesine bağlı iken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek sırasıyla
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi ve Sakarya
Uygulamalı Bilimler Üniversitesine bağlanan birimlerde kayıtlı bulunan öğrencilere verilecek mezuniyet belgeleri ile diplomalar, öğrencilerin istemesi hâlinde kayıt tarihlerinde bağlı bulundukları ilgisine göre İstanbul Üniversitesi, Gazi Üniversitesi ve
Sakarya Üniversitesi adıyla ilgisine göre İstanbul Üniversitesi, Gazi Üniversitesi ve Sakarya
Üniversitesi tarafından verilir. Bu konuda çıkabilecek ihtilafları sonuçlandırmaya
Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.
Bu Kanunla yeni kurulan İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesi ve Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi ile İstanbul Üniversitesine, Gazi
Üniversitesine ve Sakarya Üniversitesine bağlı iken adı değiştirilerek veya değiştirilmeyerek bağlantısı değiştirilen birimlerde uygulamayla ilgili olarak ortaya çıkabilecek sorunlar
Yükseköğretim Kurulu tarafından çözülür.”
7) 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet
Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin
Tespitine Dair Karar’ın;
7.1) “Yurtdışından kabul edilecek öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarları”
başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları dahilinde kayıt yaptıracak öğrencilerden alınacak öğrencim ücreti, ilgisine göre ekli (I)
ve (II) sayılı cetvellerde belirlenen öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretinin üç katından az olmamak üzere yükseköğretim kurumları tarafından belirlenir.
Ancak 2014-2015 Eğitim-Öğretim Yılından önce kayıt yaptıran ve program süresi içerisinde öğrenimine devam eden öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarı, ilgili programın ekli cetvellerde gösterilen cari hizmet maliyetini, 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılından önce önlisans ve lisans programlarına kayıt yaptıran ve program süresi içerisinde öğrenimine devam eden öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarı, ilgili programın ekli cetvellerde gösterilen cari hizmet maliyetinin beş katını geçemez. Ayrıca 2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılından önce kayıt yaptıran ve program süresi içerisinde öğrenimine devam eden öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarı, ilgili programın ekli cetvellerde gösterilen öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretinden az olmamak üzere belirlenir…”
7.2) “Adları değiştirilen veya yeni kurulan fakülte veya yüksekokullar ile fakülte veya
yüksekokula dönüştürülen yükseköğretim kurumlarında katkı payı ve öğrenim ücreti tutarları” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) İlgili mevzuatla adları değiştirilen ya da fakülte veya yüksekokula dönüştürülen yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler, diplomalarını alacakları fakülte veya yüksekokula ilişkin öğrenci katkı payı/öğrenim ücretine tabi olur. (2) Yükseköğretim kurumlarında ekli cetvellerde yer almayan fakülte ve programların kurulması halinde bu fakülte ve programların öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri ile ilgili olarak ekli cetvellerde ilişkili olacağı grubu belirlemeye Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı yetkilidir.”
7.3) “Lisansüstü öğrenim gören öğrenciler” başlıklı 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında;
“Lisansüstü öğrenim gören öğrenciler, önlisans ve lisans öğrencilerinin yararlandığı haklardan ve sunulan hizmetlerden aynı şekilde yararlanır.”
7.4) “Yürürlük” başlıklı 21 inci maddesinde; “(1) Bu karar, 30/06/2019 tarihinden geçerli
olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.”
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun kabulü ile başvuranın, verilen tercih hakkı çerçevesinde ilk kayıtlı olduğu İstanbul Üniversitesi’nin diplomasını almak istemesi nedeniyle
İstanbul Üniversitesi’nin belirlemiş olduğu öğrenim ücretini ödemesi için gerekli işlemlerin yapılması hususunda İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA REKTÖRLÜĞÜ’NE
TAVSİYEDE bulunulması, ayrıca konuyla ilgili olarak YÖK BAŞKANLIĞI’NA ve
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ’NE bilgi verilmesi gerektiği yönünde hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Kurumumuza yapılan başvuruda; İstanbul Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Anabilim
Dalı Doktora Programına 26/08/2015 tarihinde kaydını yaptıran ve öğrenimine devam ederken öğrenciliği İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’ya aktarılan başvuranın, daha önce İstanbul
Üniversitesi’nde ödemekte olduğu öğrenim ücretinin çok üstünde belirlenen ücreti İstanbul
Üniversitesi-Cerrahpaşa’da ödemek durumunda kalmasına itiraz ettiği ve mezun olduğunda
İstanbul Üniversitesi diplomasına sahip olacağından İstanbul Üniversitesi öğrenim ücretine tabii olmayı talep ettiği anlaşılmıştır.
10) Somut olaya bakıldığında; yabancı uyruklu olan başvuranın 26/08/2015 tarihinde İstanbul
Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalına yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları dâhilinde kayıt yaptırdığı; öğrenimine devam ederken 18/05/2018 tarihli ve
7141 sayılı Kanun ile İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa adıyla yeni bir üniversite kurulduğu ve
İstanbul Üniversitesine bağlı bazı birimlerin buraya aktarıldığı ve başvuran gibi Fen Bilimleri
Enstitüsü Mühendislik anabilim dallarında öğrenim gören lisansüstü öğrencilerinin de İstanbul
Üniversitesi Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü’ne 2017-2018 eğitim öğretim dönemi sonundan geçerli olmak üzere aktarıldığı; verilen tercih hakkı çerçevesinde başvuranın İstanbul
Üniversitesi diploması almak istediği, bu çerçevede kaydını yenilediği ve 11/02/2019 tarihinde 2018-2019 ikinci dönem öğrenim ücreti olarak 903 TL ödeme yaptığı, ancak 2019-2020
Eğitim-Öğretim yılı için İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’da dönem başına öğrenim ücretinin
2000 TL olarak (yıllık 4000 TL) belirlendiği, başvuranın 16/09/2019 tarihli dilekçesi ile
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü’ne itirazda bulunduğu ve aynı gün Kurumumuza da başvurduğu, idari başvuru yollarının tüketilmediği gerekçesi ile Kurumumuz tarafından 06/10/2019 tarihli Gönderme Kararı verildiği, İstanbul
Üniversitesi-Cerrahpaşa Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’nın 15/10/2019 tarihli yazısıyla “Üniversitemiz, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretlerini, Resmi Gazete’de yayımlanan, Bakanlar Kurulunun 27/06/2018 tarihli, 2018/12007 sayılı kararına göre belirlemiştir. Konuyla ilgili karara www.yok.gov.tr adresinden ulaşılabilmektedir.” şeklinde başvurana cevap verildiği ve İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Öğrenci İşleri Daire
Başkanlığı’nın 04/11/2019 tarihli yazısıyla da “Üniversitemizde eğitim ve öğretim gören yabancı uyruklu (uluslararası) öğrencilerin katkı payı/öğrenim ücretleri, 2018/12007 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı’nın 3. maddesine göre, I ve II sayılı cetvelde belirtilen rakamlar dikkate alınarak, Üniversitemiz Yönetim Kurulu’nun 23/05/2019 tarihli, 31 toplantı numaralı ve 15 numaralı kararında birimlere ve kayıt dönemlerine göre belirlenmiş olduğundan, söz konusu katkı payı/öğrenim ücretlerinde herhangi bir değişiklik yapılması mümkün değildir.” şeklinde cevap verildiği ve bunun üzerine başvuranın tarihinde Kurumumuza yeniden başvurduğu tespit edilmiştir.
11) Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 46 ncı
maddesine göre yabancı uyruklu öğrencilerden, birinci veya ikinci öğretim ayırımı yapılmaksızın, her bir dönem için öğrenim ücreti alınacağı, yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak asgari öğrenim ücret tutarının Cumhurbaşkanı (2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin
135 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Maliye Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulunun
görüşü ve Milli Eğitim Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca” ibaresi
“Cumhurbaşkanınca” şeklinde, “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.) kararıyla belirleneceği; Cumhurbaşkanı’nın 2019-2020 Eğitim-Öğretim
Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı
Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Kararı’nın
“Yurtdışından kabul edilecek öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti tutarları” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre yurtdışından öğrenci kabul kontenjanları dâhilinde kayıt yaptıracak öğrencilerden alınacak öğrenim ücretinin, ilgisine göre (I) ve (II) sayılı cetvellerde belirlenen öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretinin üç katından az olmamak üzere yükseköğretim kurumları tarafından belirleneceği, aynı Karar’ın 8 inci maddesine göre de ilgili mevzuatla adları değiştirilen yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, diplomalarını alacakları fakülte veya yüksekokula ilişkin öğrenci katkı payı/öğrenim ücretine tabi olacakları; 18/05/2018 tarihli ve 7141 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 8 inci maddesine göre ise İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Mühendislik anabilim dallarında öğrenim gören lisansüstü öğrencilerin bu Kanunla kurulan İstanbul Üniversitesi
Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsüne 2017-2018 eğitim öğretim dönemi sonundan geçerli olmak üzere aktarıldığı ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’ya bağlanan birimlerde kayıtlı bulunan öğrencilere verilecek mezuniyet belgeleri ile diplomaların, öğrencilerin istemesi hâlinde kayıt tarihlerinde bağlı bulundukları İstanbul Üniversitesi tarafından verileceği ve bu konuda çıkabilecek ihtilafları sonuçlandırmaya Yükseköğretim
Kurulu’nun yetkili olduğu hususlarının düzenlendiği görülmüştür.
12) Kurumumuzca yapılan incelemede;
12.1) Başvuruya konu uyuşmazlığın, başvuranın öğrencisi olduğu İstanbul Üniversitesi Fen
Bilimleri Enstitüsü’nün adının ve bağlantısının değiştirilmesiyle İstanbul ÜniversitesiCerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü olması ve öğrencilerinin de buraya aktarılmasıyla yabancı uyruklu olan başvurandan İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’nın Üniversite Yönetim
Kurulu olarak belirlenen yabancı öğrenciler için öğrencim ücretinin istenmesi, ancak öğrencilere verilen tercih hakkı çerçevesinde başvuranın diplomasını ilk kayıtlı olduğu İstanbul
Üniversite’sinden almak istemesi karşısında öğrenim ücretini de İstanbul Üniversitesi’nin yabancı uyruklu öğrenciler için belirlediği ücret üzerinden ödemek istemesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
12.2) Başvuranın söz konusu itiraz ve talebine ilişkin olarak YÖK Başkanlığı’nın, diploması
alınacak üniversitenin tercihli bir hak olduğu bilinmekle birlikte öğrencinin ödeyeceği öğrenim ücretinin kayıtlı bulunduğu üniversitenin yetkili kurulları tarafından belirlenmesi gerektiği, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’nın ise başvuranın öğrenimine Üniversitelerinde devam ettiği ve böylelikle Üniversitelerine karşı yükümlü ve sorumlu olduğundan bahisle öğrenim ücreti ödemesini Üniversite Yönetim Kurulu’nda belirlenen miktar doğrultusunda yapması gerektiği hususlarının açıklandığı görülmüştür.
12.3) Yukarıda açıklanan mevzuata göre yabancı uyruklu öğrencilerin ödeyecekleri öğrenim
ücretinin, Cumhurbaşkanınca belirlenecek asgari tutarın (ilgisine göre (I) ve (II) sayılı cetvellerde belirlenen öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretinin) üç katından az olmamak üzere yükseköğretim kurumları tarafından belirleneceği, bu konuda yükseköğretim kurumlarının takdir yetkisi olduğu açık olmakla birlikte somut olaydaki uyuşmazlığın, başvuranın ilk kayıtlı olduğu İstanbul Üniversitesi’nin mi yoksa öğrenciliğinin aktarıldığı ve öğrenimine devam ettiği
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’nın mı belirlediği öğrenim ücretini ödemesi gerektiğinde düğümlendiği; bu noktada öğrencilere verilen tercih hakkına dayanarak başvuranın ilk kayıt olduğu İstanbul Üniversitesi’nin diplomasını almak istemesi ve buna ilişkin olarak söz konusu
Cumhurbaşkanı Kararı’nda yer alan “ilgili mevzuatla adları değiştirilen yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, diplomalarını alacakları fakülte veya yüksekokula ilişkin öğrenci katkı payı/öğrenim ücretine tabi olacakları” şeklindeki hüküm ve her ne kadar hükümde fakülte veya yüksekokuldan bahsedilse de söz konusu kararın 16 ncı maddesinde yer alan “lisansüstü öğrenim gören öğrenciler, önlisans ve lisans öğrencilerinin yararlandığı haklardan ve sunulan hizmetlerden aynı şekilde yararlanır” hükmü ile lisansüstü öğrencisi olan başvuranın da bu hükümden yararlanabileceği karşısında başvuranın bir öğrenci olarak İstanbul
Üniversitesi-Cerrahpaşa’ya karşı sorumlu olduğu kabul edilmekle birlikte başvuranın kendi iradesi dışında ilk kayıtlı olduğu İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nün kapatıldığı, ancak diplomasını alma hakkı verildiği, bu çerçevede başvuranın da İstanbul Üniversitesi diplomasını almak istemesi göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın İstanbul
Üniversitesi’nin yabancı uyruklu öğrenciler için belirlediği öğrenim ücretine tabi olması gerektiği değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, başvuranın İstanbul Üniversitesi’nin öğrenim ücretini ödeme talebinin İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa tarafından reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin, Üniversite tarafından süresinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği; ancak Üniversite tarafından başvurana verilen cevaplarda “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı; diğer yandan YÖK Başkanlığı’nın, bilgi-belge talep yazımıza çok geç cevap verdiği, bu nedenle
“kararların gecikmeden bildirilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarelerin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tavsiye kararı üzerine otuz
gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede İstanbul İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun kabulü ile başvuranın, verilen tercih hakkı çerçevesinde ilk kayıtlı olduğu İstanbul
Üniversitesi’nin diplomasını almak istemesi nedeniyle İstanbul Üniversitesi’nin belirlemiş olduğu öğrenim ücretini ödemesi için gerekli işlemlerin yapılması hususunda İSTANBUL
ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA REKTÖRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE bulunulmasına, ayrıca konuyla ilgili olarak YÖK BAŞKANLIĞI’NA ve İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ’NE bilgi verilmesine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın, BAŞVURANA ve İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA
REKTÖRLÜĞÜ’NE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi