|
ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın 2828 sayılı Kanun kapsamında tekniker unvanına atanma talebini değerlendirirken, ilgili mevzuat hükümlerinin başvuranın öğrenim durumu itibarıyla ihraz ettiği unvanların atanmasına ilişkin şartları belirlediğini tespit etmiştir. Bu şartlar arasında, öğrenim durumuna uygun unvanların, görev yapılan kurumda mevcut kadro ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak atanabileceği, ancak eğer ilgili unvan için kadro bulunmaması veya kurum ihtiyaçları gereği hizmete ihtiyaç duyulmaması durumunda atamanın yapılmayabileceği belirtilmiştir.
Başvuranın durumu incelendiğinde, öğrenim alanı ile ilgili olarak üniversite bünyesinde uygun bir çalışma alanının bulunmadığı ve mevcut kadrosunun dışında bir görevde çalıştırılmasının hukuka aykırı olacağı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvuranın tekniker unvanına atanması talebinin reddi, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda idarenin takdir yetkisini kullanması açısından hukuka uygun bulunmuştur. Bu çerçevede, başvurunun reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/65100-S.20.70644
BAŞVURU NO : 2020/1678
KARAR TARİHİ : 17/07/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Ankara Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : 2828 sayılı Kanun kapsamında tekniker unvanına atanma talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 24/01/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2828 sayılı Kanun kapsamında Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Kütüphane ve
Dokümantasyon Daire Başkanlığında memur kadrosunda görev yaptığını, 2828 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi ile 3795 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre öğrenimine uygun unvanın verilmesi gerektiğini, konuya ilişkin yapmış olduğu başvurularının reddedildiğini belirtmekte olup, öğrenimine uygun unvana atanarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Ankara Üniversitesi
Rektörlüğünün 12/3/2020 tarihli ve E. sayılı cevabi yazısı ile 20/05/2020 tarihli ve
E. sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1. Üniversitede 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında görev yapan personelin bitirdikleri öğrenim durumlarına göre ihraz ettikleri unvanlara atanabilmek için başvuruda bulunduklarını, konuya ilişkin farklı uygulamalar ilgili hükümler doğrultusunda yapılacak işlemlere esas teşkil etmek üzere mülga Devlet Personel Başkanlığına görüş sorulduğunu, herhangi bir cevap alınamadığı,
2.2. İlgili mevzuat doğrultusunda başvuranın Gazi Üniversitesi Ankara Meslek Yüksekokulu
Geleneksel El Sanatları Bölümü mezunu olarak Kütüphane ve Dokümantasyon Daire
Başkanlığı memur (ş) kadrosunda görev yapmakta olup, görev yaptığı birimin teknisyen/tekniker kadrosu olmamakla birlikte Geleneksel El Sanatları Bölümünden mezun teknisyen kadrosunda görev yapacak herhangi bir personele ihtiyacı olduğu konusunda da taleplerinin bulunmadığı,
2.3. Üniversitede Geleneksel El Sanatları Bölümünden mezun olanların görev yapabileceği bir çalışma alanı da bulunmadığından ilgilinin söz konusu kadrolara atamasının yapılmadığı,
2.4. Üniversitede 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında görev yapan personelin bitirdikleri öğrenim durumlarına göre ihraz ettikleri unvanlara atanabilmek için başvuruda bulundukları, ilgililerin mevcut kadro durumu, ihraz ettikleri unvan ve kurumun ihtiyaçları dikkate alındığında, ayrıca Ülkemizin kamu kaynaklarının zarara uğratılmaması da göz önünde bulundurulduğunda anılan Kanun kapsamında yerleştirilen personelin ihraz ettikleri unvanlara atamalarının yapılmadığı,
2.5. İlgilinin tekniker kadrosuna atanması durumunda mezuniyet durumu ile ilgili Üniversitede görev yapabileceği bir çalışma alanının bulunmaması nedeniyle fiilen kadrosunun bulunduğu sınıfın dışında memur olarak görev yapması gerekeceği, bu durumun 657 sayılı Kanun’un 45 inci maddesinde yer alan memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılamayacağı hükmüne de uygun olmayacağı düşünüldüğü
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun
5.1. Ek 1 inci maddesinde, “Bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılır:..
ç) Yerleştirme yapılacak kadro sayısı 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumların serbest memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonları ve işçi kadro sayısının toplamının binde biridir. Toplam kadro ve pozisyon sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki veriler esas alınır.
Devlet Personel Başkanlığınca bu madde kapsamında hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam kadro sayıları her kurum için tespit edilerek kurumlara bildirilir. Kurumlar, bildirilen bu kadroları merkez ve taşra teşkilatları itibarıyla dağıtımını yaparak yerleştirme dönemlerinde Devlet Personel Başkanlığına bildirir. Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda üç defadan az olmamak üzere Devlet Personel
Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır. Ek 1 inci madde kapsamında yerleştirme yapılacak kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme yapılır.”,
5.2. Geçici 16 ncı maddesinde, “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahibi olanlardan daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde Bakanlığa başvurmaları halinde ek 1 inci maddede yer alan istihdam hakkından maddede belirtilen diğer şartları taşımaları kaydıyla yararlanabilirler.”
hükümleri düzenlenmiştir.
6. 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında
Kanunun
6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı, mühendis ve mimarlar dışında kalan teknik personelin; eğitim seviyelerine göre unvan, yetki ve sorumluluklarını belirlemektir.”,
6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Kanun, endüstriyel mesleki teknik öğretim veren yükseköğretim kurumları mezunları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar, denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okul mezunlarının unvan, yetki ve sorumlulukları ile ilgili esasları kapsar.”,
6.3. “Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre;…
b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”…
unvanı verilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
7. Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına
İlişkin Yönetmeliğin “Görevde olan hak sahiplerinin unvanlarına atanması” başlıklı geçici 2 nci maddesinde, “(1) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar görev yaptıkları kurumların kadro durumları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenimle ihraz etmiş oldukları unvanlara atanırlar. Bu maddeye ilişkin bütün iş ve işlemler ilgili kurumlarca yapılır.
(2) Bu maddeye ilişkin başvurular ilgililerce yazılı bir dilekçe ile görev yapılan kuruma yapılır.
(3) Bu kişilerin atanmasında ilgili kurumca mevcut kadro durumu, ilgililerin öğrenim durumu itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlar ve kurumun hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak yapılacak değerlendirme esastır.
(4) Kişilerin gördükleri öğrenim dolayısıyla unvan ihraz edip etmedikleri hususunda tereddüt hasıl olması halinde ortaöğretim düzeyi için Milli Eğitim Bakanlığından, ön lisans ve lisans düzeyi için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş alınır.
(5) Hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamaları yapılmaz.
(6) Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce yerleştirmesi yapılmış olup da güvenlik soruşturmasının tamamlanamaması gibi idareden kaynaklanan sebeplerle göreve başlatılamayan kişiler bu madde hükümlerinden yararlandırılır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. 2828 sayılı Kanun kapsamında Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Kütüphane ve
Dokümantasyon Daire Başkanlığında memur olarak görev yapan başvuran, Gazi Üniversitesi
Ankara Meslek Yüksekokulu Geleneksel El Sanatları Bölümü mezunu olarak öğrenim alanı itibariyle 2828 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi ile 3795 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre teknik bir unvana atamasının yapılmasını talep etmektedir.
10. Başvuruya ilişkin mevzuat hükümlerinde, 2828 sayılı Kanun gereği koruma ve bakım altındaki çocukların istihdamı kapsamına girenlerin yerleştirilmelerinin öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı KHK eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara yapılacağı, bu kapsamda ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanların kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanacağı ancak hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamalarının yapılmayabileceği düzenlenmiş olup, ilgililerin öğrenim durumları itibariyle ihraz etmiş oldukları atanabileceği unvanlara rağmen atamaya ilişkin idarelere takdir yetkisinin tanındığı görülmektedir.
11. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
12. 2828 sayılı Kanunun geçici 16 maddesine ilişkin gerekçeden, lisans, ön lisans ve ortaöğretim mezunu olanlardan öğrenim durumları dikkate alınmadan memur kadrosuna atananların, kamudaki unvan değişikliği sınavlarının kurumdan kuruma değişiklik göstermesi, uzun süreler boyunca sınav açılmaması gibi nedenlerle mağdur olduğunu, yürürlüğe konulan madde ile öğrenim durumlarına uygun olmayan kadrolarda istihdam edilenlerin, öğrenim durumlarına uygun kadrolara atanarak mağduriyetlerinin giderilmesi ve yükseköğrenime devam etmelerinin teşvik edilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.
13. Diğer taraftan, öğrenim durumları itibariyle ihraz edilen bazı unvanların tespitine ilişkin olarak 3795 sayılı Kanun gereğince mesleki ve teknik öğretim alanlarına göre lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere tekniker unvanı verilmesi öngörülmekle birlikte, tekniker kelimesinin sözlük tanımının, bir işin bilim yönünden çok, uygulama ve pratik yönü ile uğraşan kimse olduğu ve tekniker unvanının öğrenim görülen alan itibariyle değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Halbuki kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan tekniker unvanının görev tanımı kurumdan kuruma değişmekle birlikte, teknikerler genel olarak, makine, araç-gereç, teçhizat, bina, tesis ve benzerlerinin bakım ve onarımını yapma ve kullanıma hazır durumda bulundurma görevlerini yürütmektedirler. Bu kapsamda, 2828 sayılı
Kanun kapsamında öğrenim durumları itibariyle ihraz edilen unvanlara atamaya ilişkin ilgili kurum ve kuruluşların kadro ve hizmet ihtiyaçları çerçevesinde ilgili idarelere takdir yetkisi verilmiş ve kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamalarının yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
14. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerden, başvuranın Meslek Yüksekokulu
Geleneksel El Sanatları Bölümü mezunu olduğu, 3795 sayılı Kanun gereğince öğrenim alanı itibariyle tekniker unvanına haiz olduğu, bu kapsamda 2828 sayılı Kanun kapsamında öğrenim alanına uygun bir unvana atanmayı talep ettiği ancak başvuranın öğrenim alanı ile ilgili, bahse konu Üniversite bünyesinde görev yapabileceği bir çalışma alanının bulunmadığı ve fiilen kadrosunun bulunduğu sınıfın dışında memur olarak görev yapması gerekeceği, bu durumun
657 sayılı Kanun’un 45 inci maddesinde yer alan memurun başka sınıfta ve derecesinin altında
bir görevde çalıştırılamayacağı hükmüne de uygun olmayacağı gerekçesiyle talebinin reddedildiği tespit edilmiş olup, ilgili idarenin hizmet ihtiyaçları çerçevesinde yaptığı değerlendirme sonucunda kullandığı takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu anlaşıldığından 2828 sayılı Kanun kapsamında başvuranın tekniker unvanına atamasının yapılmamasında hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılığın bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
15. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın öğrenim durumu itibariyle ihraz etmiş olduğu tekniker unvanlı kadroya atanması talebinin hizmet ihtiyaçları çerçevesinde reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık görülmediğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; ilgili ilgili idarenin başvuru konusuna ilişkin yeterli gerekçeleri sunmadığı ve başvurana verdiği cevaplarda ise hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenlerle
“kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Bu kararın BAŞVURANA ve ANKARA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi