|
ÖZET: Başvuran, öğrenim kredisi ödemelerine uygulanan endeks tarihine itiraz ederek, kendi isteğiyle iptal ettiği kredisi için hesaplanan borç miktarının haksız olduğunu iddia etmektedir. Başvuran, 2017 yılında öğrenim kredisini almaya başladığını, 2019’da iptal ettiğini ve bu süreçte toplam 38.745,00 TL kredi aldığını belirtmektedir. İdare ise, borcun hesaplanmasında mezuniyet tarihinin esas alındığını ve bu nedenle toplam borcun 67.834,60 TL olarak tespit edildiğini savunmaktadır.
Hukuki değerlendirmede, öğrenim kredisi alan öğrencilerin borçlarının, kredinin verildiği tarihten itibaren hesaplanması gerektiği vurgulanmaktadır. Başvuranın durumu, kendi isteğiyle krediyi iptal etmesine rağmen mezuniyet tarihinin borç hesaplamasında kullanılması nedeniyle daha fazla borçla karşılaşmasına yol açmaktadır. Bu durum, idarenin uygulamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonucunu doğurmaktadır. Sonuç olarak, başvuranın borç hesaplamasında mezuniyet tarihi yerine son ödeme tarihinin kullanılmasına yönelik tavsiyede bulunulmuştur. Bu değişiklik, benzer durumlarda ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkları önleyecek ve kamu yararını koruyacaktır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/3693-S.22.5558
BAŞVURU NO : 2021/16499
KARAR TARİHİ : 16/03/2022
TAVSİYE KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Öğrenim kredisi ödemelerine uygulanan endeks tarihine itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 28/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, doktora eğitimi döneminde öğrenim kredisine başvurduğunu, 27.11.2017 tarihinde ilk ödemeyi aldığını, 06.12.2019 tarihli ödemeden sonra öğrenim kredisini iptal ettiğini, böylelikle 2 yıl 2 ay boyunca öğrenim kredisi ödemesi aldığını, normal şartlarda öğrenim kredisinin 30.06.2021 tarihine kadar devam edeceğini, borcunun daha fazla birikmemesi için öğrenim kredisi almayı bıraktığını, bu süre zarfında 38.745,00 Türk Lirası öğrenim kredisi aldığını, sonrasında borç sorgulaması yaptığında “Borcunuz hesaplanmaktadır.” uyarısıyla karşılaştığını, öğrenim kredisinin normal bitiş tarihinden sonra borcunun hesaplandığını, yapılan hesaplama sonucunda tarafına 67.834,60 Türk Lirası borç çıkarıldığını, endeks uygulanması sonucunda eklenen 29.089,60 Türk Lirası tutarının fahiş olduğunu, Arkadaşlarından 63 bin
Türk Lirası ödeme alanın 20 bin Türk Lirası, 48 bin Türk Lirası ödeme alanın 9 bin Türk Lirası faiz ödeyecekken kendisinin 38 bin Türk lirası ödeme almasına rağmen 29 bin Türk Lirası faiz ödeyeceğini, bu durumun haksızlık olduğunu, hesaplama aşamasında mantık ve hukuk hatası bulunduğunu, kendisinin öğrenim kredisini iptal etmesine rağmen borcun normal ödeme süresine kadar hesaplanmadığını, normal ödeme süresinin bitim tarihinden sonra ise öğrenim kredisi iptalinden öğrenim kredisi normal ödeme süresi bitim tarihine kadar olan süreye de faiz işletildiğini, öğrenim kredisini normal ödeme süresine kadar almaya devam etseydi daha az faiz ödeyeceğini belirterek öğrenim kredisini kendi isteğiyle iptal edenlere kredilerini erken ödeme imkânı sunulmasını, bu tercih sunulmayacaksa iptal tarihinden öğrenim kredisi bitim tarihine kadar olan sürenin faiz hesabına dâhil edilmemesini ve kendisi ile ilgili olarak kredi faizinin öğrenim kredisini iptal ettiği tarihten bugüne hesaplanıp ödeme işleminin başlatılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün bilgi ve belge talebimize yönelik sayılı ve 13.01.2022 tarihli cevabi yazısında, “…Kayıtlarımıza göre
Müdürlüğümüzden almış olduğu öğrenim kredisinin verilmesine esas teşkil etmek üzere internet ortamında 17/11/2017 tarihinde onaylamış olduğu Kredi Taahhüt Senedinde ” Tarafına verilen krediye Türkiye İstatistik Kurumunun kredilerin ödendiği tarihlerdeki Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksin’ den (Yİ-ÜFE) uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilen borcunu herhangi bir tebligat beklemeden,” ödeyeceğini beyan etmiş bulunmaktadır. (EK:l)
3. Yönetmeliğimiz gereği; Müdürlüğümüzden öğrenim ve/veya katkı kredisi alan öğrencilerin kredi almaktan vazgeçmeleri halinde vazgeçtiği tarih itibariyle kredileri kesilmekte, o tarihe kadar ödenen kredilere normal öğrenim sürelerinin bitimine kadar Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksinden (Yİ-ÜFE)
uygulanarak borcu hesap edilmekte ve normal öğrenim sürelerinin bitim tarihinden itibaren 2 yıl sonraki aydan başlamak üzere borçlarını geri ödemeleri istenmektedir.
4. Kayıtlarımızın incelenmesi sonucunda, Müdürlüğümüz tarafından şahsi hesabına
1) numarayla ( öğrenim kredisi almaktan e- devlet üzerinden başvuruda bulunarak vazgeçtiği
19/12/2019 tarihine kadar) 38.745,00 TL öğrenim kredisi ödenmiş ve bu ödemelere 5. 29.089,60 TL TEFE ilave edilerek öğrenim kredisi toplam borcu 67.834,60 TL olarak tespit edilmiştir.
6. Yine kayıtlarımıza göre, vazgeçme talebine istinaden öğrenim kredisinin kesildiği anlaşılmış olup, geri ödeme tarihinin ise normal öğrenim süresinin bitiminin iki yıl sonrası olan 01 Temmuz 2023 olduğu görülmüştür. (normal öğrenim süresinin Haziran 2021 tarihinde tamamlandığı ve geri ödemesinin ise bu tarihin 2 yıl sonrası olan 01/07/2023 olmasından dolayı tefe tarihinin buna göre düzenlenerek)
hesaplandığı anlaşılmıştır. Geri ödeme tarihinin ve borçlarının hesaplanmasında herhangi bir yanlışlık bulunmamaktadır.
7. Diğer taraftan, öğrenim kredisi kullananların, kredi almaya başlanılan ay ve yıla göre uygulanan tefe miktarları, öncelik durumlarının olup olmadıkları, geri ödeme tarihleri veya kredilerinin hepsini kullanıp kullanmadıkları ile ilgili bilgiler doğrultusunda hesaplamalar yapıldığı için hesaplar arasında farklılıklar bulunabilir.
8. Ayrıca, öğrenim ve/veya katkı kredisinden olan borçlarının tamamını normal öğrenim süresinin bitimini izleyen I inci yıl içinde ödeyenlerin Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksinden (Yİ-ÜFE) doğan borçlarından %30, ikinci yıl içinde ödeyenlerin ise söz konusu borçlarından %20 erken ödeme indirimi uygulanmaktadır.
9. Yine, öğrenim kredisi borçlarını indirimli (peşin-defaten) olarak ödemek istemeleri halinde, borçları ödeme yapacağı ay itibariyle hesaplanarak ödemek istediğiniz ay dilekçe ile (peşin ödemek istediğini belirten) müracaat etmeleri gerekmektedir.
10. Bu bilgiler doğrultusunda, adı geçen şahıs hakkında yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
11. Anayasanın “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde, “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…Devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar….”, 12. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 13. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin
/
her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 14. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun “Kurumun amacı” başlıklı 2 nci maddesinde; “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun amacı; …yükseköğrenim öğrencilerine kredi ve burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimini kolaylaştırmaktır.”, ‘Kredi Borcunun Tespiti ve
Ödenmesi ile Kredi Teminatı’ başlıklı 16 ncı maddesinde, “Öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresi bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik
Enstitüsünün toptan eşya fiyat endeksindeki artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilir. (2)Öğrenci, borcunu öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal eğitim süresinin bitiminden itibaren iki yıl (öğrencinin lisansüstü eğitim yapması halinde dört yıl) sonra başlamak üzere, kredi aldığı sürede ve aylık dönemler halinde (…) ödemek zorundadır. Ancak bu süre (…) bir yıl daha uzatılabilir. Ödeme askerlik dönemine rastlarsa TEFE uygulanmadan askerlik döneminin sonuna kadar ertelenir. (3) Borçlunun, (…) müracaatı esnasında; Sosyal Güvenlik Kurumu veya sosyal güvenlik kuruluşu niteliğindeki başka kuruluşlarla ilişkisinin bulunmaması halinde, ilgilinin talebi ile borcunu ödemesi kredi alma süresinin bitiminden itibaren endeks uygulanmak sureti ile ve birer yıllık sürelerle (…) uzatılır…
(5)Sağlık sebepleri dışında kendi isteği ile öğretim kurumunu bırakan veya herhangi bir sebeple öğretim kurumundan çıkarılan öğrenciler öğretim kurumu ile ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren iki yıl sonra başlamak üzere kredi aldığı kadar sürede ve aylık dönemler halinde (…) ödemek zorundadır. Ancak bu süre (…) bir yıl daha uzatılabilir. (6) Endeks uygulamasına, kredi borçlarının geri ödenmesine ve taksitlendirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemeye, öğrencilerin borçlarından birinci fıkraya göre hesaplanan endeks artışından ilave edilen miktarın %50’sine kadar indirim yapmaya Gençlik ve Spor
Bakanlığı yetkilidir.”,
15. 18.01.1997 ve 22881 sayılı tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin ‘Vazgeçme, İzin Alma Halinde Kredinin Kesilmesi’ başlıklı 24 üncü maddesinde, “Kredi almaktan vazgeçen öğrencinin kredisi, başvuru tarihini izleyen ödeme tarihinden itibaren kesilir…”, ‘Kredi Borcunun Tespiti’ başlıklı 33 üncü maddesinde, “(1)
Kurumdan öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresinin bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik Enstitüsünün toptan eşya fiyat endeksindeki artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilir. (2) Endeks uygulanmasına, kredi borçlarının geri ödenmesine ve taksitlendirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemeye, öğrencilerin borçlarından birinci fıkraya göre hesaplanan endeks artışından ilave edilen miktarın % 50 sine kadar indirim yapmaya Yönetim Kurulu yetkilidir. (3) İndirim uygulandıktan sonra öğrencilerin ödeyecekleri bakiye kredi borcu, öğrencilerin eğitimi süresince Kurumdan aldığı toplam kredi miktarının 3 katını geçemez.”, Kredi Borcunun Ödenmesi başlıklı 34 üncü maddesinde, “Önlisans, lisans öğrencilere veya ara vererek Master-Doktora öğrenimi yapan öğrenciler borçlarını; öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresinin bitiminden itibaren iki yıl sonraki aydan başlamak üzere, … Kredi aldığı sürenin yarısı kadar sürede ve üçer aylık dönemler halinde ödemek zorundadırlar. Devam ettiği öğretim kurumunu değiştiren öğrencilerin öğrenim sürelerinin bitiş ve borçlarının tahsilat başlangıç tarihi yeni öğretim kurumlarının normal öğrenim süresine göre hesap edilir. Kredi almaktan vazgeçen öğrencilerde borçlarını yukarıdaki fıkralarda belirtilen hükümlere göre öderler.”, hükümleri bulunmaktadır.
16. 10/01/1995 tarihli ve 22167 sayılı Resmi Gazetede yayımlanın 1995 Mali Yılı Bütçe Uygulama
Talimatında (Sıra No:4) endeks uygulaması ve borcun tespitinin hangi usul ve esaslarda yapılacağı düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
17. Öğrenim kredisi ödemesinden kendi isteği ile vazgeçen başvuranın borç hesaplamasında mezuniyet tarihi yerine yapılan son ödeme tarihinin kullanılması hususunda tavsiyede bulunulması önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
18. Başvuran özetle, uygulanan endeks tutarına itiraz etmektedir.
19. İlgili idare özetle, mevzuata göre işlem yapıldığını ve endeks uygulama tarihinin mezuniyet tarihine göre belirlendiğini belirtmektedir.
20. Dosya kapsamından, başvuranın 17/11/2017 tarihinde onaylamış olduğu Kredi Taahhüt Senedine istinaden öğrenim kredisi almaya başladığı, akabinde 19/12/2019 tarihi itibari ile öğrenim kredisi almaktan vazgeçtiğini bildirdiği, bu tarihe kadar tarafına 38.745,00 TL öğrenim kredisi ödendiği, toplam ödemeye 29.089,60 TL endeks ilave edilerek öğrenim kredisi toplam borcunun 67.834,60 TL olarak tespit edildiği, başvuranın normal öğrenim süresinin Haziran 2021 tarihinde tamamlandığı, borcun geri ödeme tarihinin ise normal öğrenim süresinin bitiminin iki yıl sonrası olan 01/07/2023 olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
21. Başvuranın 17/11/2017 tarihinde internet ortamında onayladığı Burs-Kredi Taahhütnamesinin birinci maddesinde öğrenim kredisi borcunun öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara endeksteki artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edileceği hususuna yer verilmiştir.
22. Mevzuat gereği, Öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresi bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik Enstitüsünün toptan eşya fiyat endeksindeki (Not: 213 sayılı Vergi Usul Kanununun Mükerrer 298. maddesine, 5479 sayılı Kanunla eklenen (C) bendi gereğince, vergi kanunlarında yer alan “toptan eşya fiyatları genel endeksi” ibareleri “üretici fiyatları genel endeksi” ve “TEFE” ibareleri “ÜFE” olarak uygulanır.) artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilmektedir.
23. Öncelikle öğrenim kredisini almaktan vazgeçen öğrencilerin borçlarının nasıl hesaplanacağı ve ne zaman ödenmesi gerektiği irdelenmelidir.
24. Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin 34 üncü maddesi uyarınca lisans öğrencileri borçlarını öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresinin bitiminden itibaren iki yıl sonraki aydan başlamak üzere ödemek zorundadırlar. Kredi almaktan vazgeçen öğrencilerin de borçlarını yukarıdaki bu düzenlemede belirtilen hükümlere göre ödemesi öngörülmüştür. Bu kapsamda öğrenim kredisi almaktan kendi isteği vazgeçen kişilerin öğrenim kredisi borçlarını kural olarak mezuniyetten iki yıl sonra ödemeye başlamaları gerekmektedir ve bu konuda bir tereddüt bulunmamaktadır. Burada borcun hesaplanması aşamasında öğrencinin son ödemeyi aldığı aya (kural olarak mezun olduğu) ilişkin endeksin uygulanması da tabi karşılanmaktadır.
25. Öğrenim kredisini almaktan vazgeçen öğrencilerin borçlarının nasıl hesaplanacağı ve endeks uygulanma tarihlerin belirlenmesi konusunda ise ayrıntılı bir düzenleme bulunmamaktadır.
26. İlgili idare, öğrenci, normal ödeme süresinden daha öncesinde öğrenim kredisi almaktan vazgeçse dahi mezuniyet tarihinin hesaplamalarda kullanıldığını belirtmektedir. Bu işleme gerekçe olarak da öğrencinin öğrencilik döneminde borç ödeme yükümlülüğü altına girmemesi gerektiği (İlgili idare tarafından 2021/17578 sayılı başvuruda aksi durum savunulmaktadır.), kişinin öğrenciliği devam ettiği ve her an yeniden talep edebileceği gerekçesiyle için dosyasının açık tutulması gerektiği hususları sözlü olarak iletilmiştir.
27. Somut olayda ise başvuranın 17/11/2017 tarihinde almaya başladığı öğrenim kredisini kendi isteği ile 19/12/2019 tarihinde sonlandırmıştır. Ancak geri ödeme miktarı hesaplanırken normal öğrenim süresi olan
Haziran 2021 tarihi esas alınarak endeks uygulanmaktadır. Bu uygulama sonucunda öğrenci, sanki mezuniyetine kadar ödeme almış gibi kabul edilerek daha fazla borçla karşılaşmaktadır.
28. Mevzuat gereği öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresi bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, endeksteki artışlar uygulanarak ve ilave edilerek hesaplanması gerekmektedir. Bu bakımdan olması gereken uygulama 17/11/2017 ve 19/12/2019 tarihlerinin kıstas olarak alınması ve son ödeme tarihi olan 19/12/2019 tarihindeki endeksin uygulanması olarak öne çıkmaktadır.
29. Bu uygulama sonucunda ise borcun ödeme başlangıç tarihinin son ödeme tarihi değil de mezuniyet tarihi dikkate alınarak belirlenmesi başkaca uyuşmazlıkların ortaya çıkmasını engelleyebilecektir. Bu istisnai durumun uygulama alanı ise geniş olmayıp normal süresinden önce öğrenim kredisi almaktan vazgeçen öğrencilerle sınırlı olduğu vurgulanmalıdır.
30. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanunun 2 nci maddesinde Kurumun esas amacının öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmak olduğu ve bu nedenle öğrencilere burs ve öğrenim kredisi verildiğinin ifade edildiği görülmektedir. Ancak başvuranın kendi isteği ile öğrenim kredisi almaktan vazgeçmesi sonrası sanki mezuniyet tarihine kadar ödeme almışçasına endeks uygulama tarihinin mezuniyet ayı olarak seçilmesi ve uygulanması ile öğrencinin borç yükü artırılmakta ve kamu yararı amacından uzaklaşıldığı görülmektedir.
31. Hakkaniyetin, somut bir olayın kendine has özelliklerinin göz önünde bulundurularak adaletin uygulandığı bir eşitlik durumu olduğu ve bazı durumların ve şartların önceden bilinip öngörülememesinden doğacak sakıncaları ortadan kaldırmak için hukuk kurallarının eksik ya da esnek bıraktığı durumlarda etkisini gösteren bir ilke olduğu göz önüne alındığında; mevcut düzenlemeler ve uygulamalar başvuruya konu somut olayda hakkaniyeti sağlayamamaktadır. Ayrıca İdarenin amacının yükseköğrenim öğrencilerine kredi ve burs vermek ve öğrencilerin yükseköğrenimini kolaylaştırmak olduğu göz önüne alındığında, somut olayımızda öğrencinin borç yükünün artırılmasının İdarenin amacına uygun bir yaklaşım olmadığı değerlendirilmiştir.
32. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın kendi isteği ile öğrenim kredisi almaktan vazgeçmesi sonrası geri ödeme takviminin başlangıç süresinde ise öğrencinin gözetildiği ve yerinde bir uygulama yapıldığı,
33. Bununla birlikte, mevzuat gereği, öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresi bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik Enstitüsünün toptan eşya fiyat endeksindeki artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilmesi gerektiği için başvuranın borcunun öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara son ödemenin yapıldığı tarihe ilişkin endeksin uygulanmasının
daha yerinde olacağı, öğrencinin mezuniyet tarihindeki endeksin uygulanması durumunda hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum oluşturabileceği,
34. Başvuranın sanki mezuniyet tarihine kadar ödeme almışçasına endeks uygulama tarihinin mezuniyet ayı olarak seçilmesi ve uygulanması ile öğrencinin borç yükünün artırıldığı ve öğrenim kredisine ait endeks uygulama tarihi seçimi işleminin amaç unsuru bakımından yerinde olmadığı ve kamu yararı amacından uzaklaşıldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde ilgili idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 35. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
36. Diğer taraftan, başvuranın öğrenim kredisini kendi isteğiyle iptal edenlere kredilerini erken ödeme imkânı sunulması talebine ilişkin olarak, ilgili idare tarafından, öğrenim kredisi iptal tarihinden normal öğrenim süresi bitimine kadar olan süre için TEFE (Y.İ.ÜFE) endeksine maruz kalmak istemeyen öğrencinin dilekçe ile başvurarak dilekçe tarihindeki ayın TEFE (Y.İ.ÜFE) endeksi uygulanmak suretiyle ödemesini yapabileceğinin ifade edildiği, ancak söz konusu imkândan öğrencinin bilgi sahibi olmadığı, ayrıca Kredi Taahhüt Senedinde ve idarenin resmi internet sitesinde konuya ilişkin bir bilgi bulunmadığından, öğrenim kredisini kendi isteğiyle iptal eden öğrencilerin dilekçe ile başvurarak dilekçe tarihindeki ayın Y.İ.ÜFE endeksi uygulanmak suretiyle ödeme yapabileceği hususuna Kredi Taahhüt
Senedine hüküm koymak veya idarenin resmi internet sitesinde yer vermek suretiyle çeşitli yollarla gerekli bilgilendirmenin yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
37. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Öğrenim kredisi ödemesinden kendi isteği ile vazgeçen başvuranın borç hesaplamasında mezuniyet tarihi yerine yapılan son ödeme tarihinin kullanılması hususunda GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdarece bu karar üzerine tesis edilecek
işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
B /
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/