|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın öğrenim kredisi erteleme talebinin geç karşılandığı ve yüksek lisans burs başvurusunun yaş sınırı nedeniyle değerlendirilmediği iddiaları incelenmiştir. Başvuranın erteleme talebinin 14.02.2020 tarihinde kabul edildiği ve borç geri ödeme takviminin başlangıç tarihinin 01.07.2020 olduğu belirtilmiştir. İlgili idare, başvuranın erteleme talebine zamanında cevap verdiğini ve dolayısıyla herhangi bir gecikme faizi yüklenmediğini savunmuştur.
Ayrıca, başvuranın burs başvurusunun yaş sınırı nedeniyle değerlendirilmemesi, mevcut mevzuat çerçevesinde ele alınmıştır. Burs ve öğrenim kredisi başvurularında yaş şartı aranmasına ilişkin düzenlemelerin, başvuranın yeterlik ve ihtiyaç durumunu değerlendirmediği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın erteleme talebinin reddine, ancak mevcut mevzuat çerçevesinde burs başvurularının yeterlik ve ihtiyaç yönünden değerlendirilmesi hususunda Gençlik ve Spor Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, kamu denetimi ve öğrenci hakları açısından önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/10240-S.21.16503
BAŞVURU NO : 2021/1123
KARAR TARİHİ : 09/07/2021
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Borç erteleme talebinin geç karşılandığı iddiası ve burs talebinin değerlendirmeye alınması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16/01/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2015 ön lisans eğitiminde öğrenim kredisi aldığını, sonrasında dikey geçiş sınavı ile lisans tamamladığını, öğrenim kredisi erteleme başvurusuna geç yanıt verildiği için gerekli başvuruları süresinde yapamadığını, ikinci husus olarak yaptığı burs/öğrenim kredisi başvurusunun yaş sınırlaması gerekçesiyle değerlendirmeye alınmadığını belirterek yüksek lisans eğitiminde burs verilmesini, vergi dairesine aktarılan öğrenim kredisi borcuna işlemiş olan faiz vb. silinmesini ve borcun vergi dairesinden çekilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün Esayılı ve 05.05.2021 tarihli cevabi yazısında, “Genel Müdürlüğümüzden 2 T.C
Kimlik numarası ve kredi numarası ile öğrenim kredisi alan ‘ a ait bilgiler aşağıya çıkartılmıştır.
3. a) Başvuranın kayıtlı ve mezun olduğu yükseköğrenim bilgileri, Sinop Üniversitesi Gerze Meslek ve
Televizyon Programcılığı,
4. b) Başvuranın erteleme başvurusu yaptığı tarih, başvurusuna yönelik tesis edilen işlemlerin neler olduğu işlemlere yönelik başvurusuna bilgi verilip verilmediği, e-devlet üzerinden işsizlik sebebiyle erteleme talebinden bulunmuş işlemi ise 14.02.2020 tarihinde yapılmış olup, e-devlet üzerinden bilgi verilmiştir.
5. c) Vergi dairesine aktarılan borç için Kurumumuzca yapılacak bir işlem bulunup bulunmadığı, Borç taksitlerini zamanında ödiyemiyenlerin birinci defada borçlarının bir seneliği, tekrarında ise tamamı ivedilik kazanır. Bu tarihten itibaren borç 6183 sayılı kanun hükümlerine göre malsandıklarınca tahsil olunarak Kuruma ödenir. Öğrenim sırasında ve öğrenimden sonra ölenlerin ve öğrenim sırasında veya öğrenimlerinden sonra çalışamıyacak derecede daimi mâlüllüğe uğramış oldukları tam teşekküllü bir hastanenin sağlık kurulu tarafından tesbit edilenlerin borçları silinir.
6. d) Başvurusunun hangi tarihte burs başvurusunda bulunduğu, Genel Müdürlüğümüz kredi burs başvurusunun birlikte almaktadır. 21.10.2015 tarihinde burs öğrenim başvurusunda bulunmuştur.
7. e) Başvuranın burs talebinin değerlendirmeye alınıp alınmadığı, Burs ve kredi başvuruları her yıl bir kez alınmakta ve değerlendirme yapılmaktadır. Değerlendirme sonucu bütün öğrenciler puan sıralamasına alınmakta ve burs ödenekleri dikkate alınarak her yıl belirli kontenjanda öğrenciye burs, durumları mevzuata uygun öğrenciye kredi tahsisi yapılmaktadır. Değerlendirme aşamasında gelir durumu, sosyal durumu ve başarı durumu dikkate alınmakta olup, yapılan değerlendirme sonrası kontenjan kadar öğrenciye burs verildiğinden yıl içinde yeni bir değerlendirme yapılamamaktadır.
8. f) Başvuruna burs/öğrenim kredisi verilmemesinin hukuki ve fiili gerekçesinin ne olduğu, Burs verilmeyen öğrenci mevzuatta burs verilmeyecek öğrenciler dışında ödenek miktarı dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonrası kontenjan dışı kalan öğrenciye burs tahsisi yapılmamaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
9. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın ‘Kanun önünde eşitlik’ başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında, Devletin organları ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda oldukları, ‘Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi’ başlıklı 42 nci maddesinde Devletin, maddi imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapacağı, ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı’ başlıklı 74 üncü maddesinde, herkesin, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahip olduğu, Kamu Denetçiliği Kurumunun idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri incelediği hüküm altına alınmıştır.
10. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 11. 22/08/1961 tarih ve 10887 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurt Hizmetleri Kanununun ‘Amaç’ başlıklı 2 nci maddesinde “Yurt içinde ve dışında yükseköğrenim gören öğrenciler için yurtlar yapmak ve bunların işletmesini sağlamak, beslenme yardımı yapmak, eğitim, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerle milli ve manevi gelişmelerine katkı sağlamak, yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmaktır.”, ‘Öğrenim kredisi’ başlıklı 14 üncü maddesinde; “Yüksek (…) öğrenim gören ve bu kanuna göre yapılacak yönetmeliklerle belirtilen esas ve şartlar içinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tesbit edilen öğrencilere öğrenim kredisi verilir.”, ‘Kredi Borcunun Tespiti ve Ödenmesi ile Kredi Teminatı’ başlıklı 16 ncı maddesinde, “… (2) Öğrenci, borcunu öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal eğitim süresinin bitiminden itibaren iki yıl (öğrencinin lisansüstü eğitim yapması halinde dört yıl) sonra başlamak üzere, kredi aldığı
sürede ve aylık dönemler halinde (…) ödemek zorundadır. Ancak bu süre (…) bir yıl daha uzatılabilir.
Ödeme askerlik dönemine rastlarsa TEFE uygulanmadan askerlik döneminin sonuna kadar ertelenir. (3)
Borçlunun, (…) müracaatı esnasında; Sosyal Güvenlik Kurumu veya sosyal güvenlik kuruluşu niteliğindeki başka kuruluşlarla ilişkisinin bulunmaması halinde, ilgilinin talebi ile borcunu ödemesi kredi alma süresinin bitiminden itibaren endeks uygulanmak sureti ile ve birer yıllık sürelerle (…) uzatılır.”
‘Yönetmelik” başlıklı 46 ncı maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasına ait yönetmelik Gençlik ve Spor
Bakanlığınca hazırlanır.”, 12. 06/03/2004 tarih ve 25394 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5102 sayılı Yüksek Öğrenim
Öğrencilerine Burs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun ‘Amaç ve Kapsam’ başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı; yurt içinde ve dışında yüksek öğrenim gören öğrencilere burs, kredi ve nakdî yardım verilmesiyle ilgili esas ve usulleri düzenlemektir. …”, ‘Burs ve kredilerin verilmesi’ başlıklı
2 nci maddesinde; “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu; yurt içinde yükseköğrenim gören ve bu
Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dâhilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs/kredi verebilir.”, 13. 10/07/2018 tarih ve 304741 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin “Gençlik ve Spor Bakanlığı” üst başlıklı Yedinci Bölümü, ‘Görev’ başlıklı 184 üncü maddesinde, “(1) Gençlik ve Spor Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır: … h) Öğrencilere verilecek öğrenim kredisi, burs ve diğer yardımlara ilişkin hizmetleri yürütmek ve bunlara dair usul ve esasları belirlemek, … i) Kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yapmak.”, ‘Hizmet Birimleri’ başlıklı 186 ncı maddesinde, “(1) Bakanlığın hizmet birimleri şunlardır: … b) Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü, …”, ‘Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’ başlıklı 188 inci maddesinde; “(1) Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır: … h) Öğrencilerin desteklenmelerine ilişkin politikaların tespiti amacıyla gerekli çalışmaları yapmak, ı) Öğrencilere verilecek öğrenim kredisi ve burslar ile kredi borcunun tespiti, takibatı ve tahsilâtı ile kredi teminatına ilişkin usul ve esasları belirlemek, kredi ve burs başvurularının alınması ve değerlendirilmesi ve ödeme işlemlerinin yapılmasını sağlamak. …”, 14. 18/01/1997 tarih ve 22881 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi Ve Yurtlar
Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin ‘Kapsam’ başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Yönetmelik, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumundan öğrenim kredisi alacak, yükseköğrenim gören başarılı ve ihtiyaç sahibi öğrencilere, öğrenim kredisinin hangi şartlarla verileceği ve lüzumunda kredinin kesilmesini, bu kredinin Kuruma geri ödenmesi ile buna ilişkin hak ve yükümlülükleri kapsar.”, ‘Tanımlar’ başlıklı 4 üncü maddesinde, “Bu Yönetmelikte geçen;… Öğrenci: Öğrenim kredisinden yararlanmak üzere, bu
Yönetmelik Hükümlerine göre Kuruma başvuran önlisans, lisans, yüksek lisans (Master-Doktora)
öğrencilerinden kredi alanları, Kredi: Bu Yönetmelik hükümlerine göre, öğrenciye verilen borç parayı, …
Kredi Tahsis Kontenjanı: Her yıl ilk defa kredi verilecek öğrenci sayısını, İhtiyaç: Öğrenci ailesinin sosyal ve ekonomik durumunu, Yeterlik: Öğrencinin yükseköğretim kurumuna girişte aldığı puan ve puan türünü, ara sınıfta ise yıl sonu başarı durumunu, … Burs: (Ek:RG-05/01/2005-25691) Başarılı ve ihtiyaç sahibi öğrenciye karşılıksız olarak verilen nakit öğrenim yardımını, … ifade eder.”, ‘Değerlendirme’ başlıklı 6 ncı maddesinde, “İş programı ve finansman planı gereğince, o yıl için ayrılan kredi fonu, kredi almak için müracaat etmiş olan öğrenci sayısı ile karşılaştırılır. Müracaat eden öğrencilere verilecek kredinin toplamı ayrılan fondan fazla ise; ihtiyaç ve yeterliğin tespiti hakkında Yönetim Kurulunca belirlenen esaslara göre değerlendirme yapılır.”, ‘Kredi Verilmeyecek Haller’ başlıklı 11 inci maddesinde, “Kredi verilmeyecek haller şunlardır: a) (Değişik: 05/01/2005-25691) Kurumdan burs alan öğrencilere, b) (Mülga:RG-
24/12/2015-29572) c) Bir yükseköğretim kurumundan mezun olan öğrencilere, (Yükseklisans öğrencileri hariç) d) Sağlık sebebi dışında önlisans mezunlarından ara vermek suretiyle intibak programına başlayan öğrencilere, e) Önlisans’tan lisans öğrenimine geçmek için intibak eğitimi yapan öğrencilere, (intibak programı süresince) f) Kredi isteğinde bulunduğu tarihte kayıtlı olduğu öğretim kurumunda bir öğretim yılından fazla başarısız olan öğrencilere, g) Kurumdan daha önce kredi almış olan öğrencilere, (Yüksek lisans öğrencileri hariç). h) (Değişik ibare: RG-21/12/2002-24970) Öğrenim görmekte olduğu öğretim kurumlarında, eklentilerinde, kalmakta olduğu yurtta, öğretim kurumu veya barındığı yurdun dışında, münferiden veya topluca her ne şekilde olur ise olsun anarşi ve terör olaylarına karışan, öğrenim özgürlüğünü ihlal edici (Direniş, boykot, işgal, yazı yazma, resim yapma, slogan atma vs.) davranışlarda bulunan bu fiillere eksik veya tam teşebbüste bulunan, üzerinde veya kendi kullanımına bırakılmış yerlerde ateşli silahlar, patlayıcı maddeler, bıçaklar vs. tüm kesici, delici, yakıcı, boğucu, ezici, parçalayıcı, eza ve cefa verici olarak salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere, özel nitelikte yapılmış olan her türlü suç aletlerinden birini veya bir kaçını bulunduran öğrencilere, ı) (h) bendinde belirtilen fiillere istinaden öğretim kurumlarının disiplin kurullarınca herhangi bir ceza verilmiş olan öğrencilere, j) Gerçeğe aykırı beyanda bulunan öğrencilere, k) Yabancı uyruklu öğrencilere, l) Bu Yönetmelik hükümlerine göre, kredi almaya yeterli bulunmayan öğrencilere, kredi verilmez.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMUDENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
15. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru hakkında hazırlanan ‘Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi’ Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 16. Başvuran erteleme başvurusuna geç cevap verildiğini ve yüksek lisans döneminde yaptığı burs başvurusunun yaş sınırı gerekçesi ile değerlendirmeye alınmadığını belirtmektedir.
17. İlgili idare, 14.02.2020 tarihinde erteleme talebinin karşılandığını belirtmektedir.
18. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın ön lisans dönemine isabet eden 21/10/2015 tarihinde burs/öğrenim kredisi başvurusunda bulunduğu, tarafına öğrenim kredisi tahsis edildiği, işsizlik gerekçesiyle 18/06/2019 tarihinde erteleme başvurusunda bulunduğu, erteleme talebine 14/02/2020 tarihinde cevap verildiği, borç geri ödeme takviminin başlangıç tarihinin 01/07/2020 olduğu, ödeme yapılmaması üzerine 16/11/2020 tarihinde borcun vergi dairesine aktarıldığı, sonraki süreçte başvuranın yüksek lisans döneminde yaptığı burs başvurusunun yaş sınırı gerekçesiyle değerlendirmeye alınmadığı hususları tespit edilmiştir.
19. Başvuranın erteleme talebine geç cevap verildiği iddiası incelendiğinde, öğrenim kredisi borcunun işsizlik, askerlik ve yüksek lisans/doktora sebepleri ile ertelenebildiği, başvuranın da işsizlik gerekçesiyle 18/06/2019 tarihinde e-devlet sistemi üzerinden erteleme başvurusunda bulunduğu, ilgili idare tarafından erteleme talebine 14/02/2020 tarihinde yine e-devlet sistemi üzerinden cevap verildiği ve talebin karşılandığı, talebin karşılandığı 14/02/2020 tarihinin borç geri ödeme takviminin başlangıç tarihi olan 01/07/2020 tarihinden önceye isabet ettiği, böylelikle başvurana erteleme talebinin geç karşılanması dolayısıyla herhangi gecikme faizi vb. tali bir külfet yüklenmediği, talebin kabul edildiği yönünde bildirimin de başvurunun yapıldığı e-devlet sistemi üzerinden yapıldığı hususları dikkate alındığında idarenin işleminin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.
20. Başvuranın yüksek lisans döneminde burs başvurusunun değerlendirmeye alınmadığı iddiası incelendiğinde; Mülga Kredi Yurtlar Kurumu 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Hizmetleri
Kanunu gereğince öğrencilere burs ve kredi sağlamakta iken 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü adı altında Gençlik ve Spor Bakanlığının hizmet birimleri içerisine alınmıştır. Mevcut düzenlemeler uyarınca öğrencilere kredi veya burs vermek ve öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmayı sağlamak Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasındadır.
21. Başvuruya konu olayda, burs ve öğrenim kredisine başvurmada yaş şartı aranmasına yönelik birincil mevzuatta herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır. Bahse konu uygulamanın dayanağını Burs/Öğrenim
Kredisi Başvurularının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar (Kıstaslar) oluşturmaktadır. 2019-2020 öğretim yılına ait usul ve esasların ilgili hükmü, “Diğer Hususlar… (k) ‘Başvuru yapıldığı yıl itibariyle 35 yaşını geçmiş olan lisans öğrencilerine ve 40 yaşını geçmiş olan yüksek lisans (Master ve doktora)
öğrencilerine öncelikli olsalar dahi kredi/ burs tahsis işlemi yapılmaz.” şeklindedir.
22. 2020/2021 öğretim yılı Burs/Öğrenim Kredisi Başvurularının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve
Esasların (Kıstaslar) Diğer Hususlar başlıklı (k) maddesinde ise başvuru yapıldığı yıl itibariyle 30 yaşını geçmiş olan lisans öğrencilerine ve 35 yaşının geçmiş olan yüksek lisans/doktora öğrencilerine öncelikli olsalar dahi kredi/burs tahsis işlemi yapılamayacağı ifade edilerek, yaş sınırı kapsamının 2019-2020 öğretim yılına göre daraltıldığı görülmektedir.
23. Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin “Değerlendirme” başlıklı
6 ncı maddesinde, müracaat eden öğrencilere verilecek kredinin toplamı ayrılan fondan fazla ise, ihtiyaç ve
yeterliğin tespiti hakkında Yönetim Kurulunca belirlenen esaslara göre değerlendirme yapılacağı hususunun belirtildiği, yani “yaş kısıtlaması” işleminin Yönetim Kurulu kararıyla tesis edildiği anlaşılmaktadır.
24. Mevzuat hükümleri birlikte tetkik edildiğinde; İlgili Kanuna göre çıkarılacak Yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dâhilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs / öğrenim kredisi verileceği hususunun öngörüldüğü, İlgili Yönetmelikte, “öğrenci” kavramının öğrenim kredisinden yararlanmak üzere, bu Yönetmelik Hükümlerine göre Kuruma başvuran önlisans, lisans, yüksek lisans (Master-Doktora) öğrencilerinden kredi alanları, “ihtiyaç” kavramının öğrenci ailesinin sosyal ve ekonomik durumunu, “yeterlik” kavramının ise öğrencinin yükseköğretim kurumuna girişte aldığı puan ve puan türünü, ara sınıfta ise yıl sonu başarı durumunu, ifade ettiğinin belirtildiği, 25. Yine ilgili Yönetmelikler incelendiğinde de genel olarak burs veya kredi verilmeyecek öğrencilerin sayma suretiyle belirlendiği (Kurumdan burs alan öğrenciler, yükseklisans öğrencileri hariç bir yükseköğretim kurumundan mezun olan öğrenciler, yükseklisans öğrencileri hariç Kurumdan daha önce kredi almış olan öğrenciler, gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar, yabancı uyruklu öğrenciler, polis akademisi öğrencileri, askeri öğrenciler ve mezun öğrenciler gibi), 26. Sayılan bu durumlar dışında ise, yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere kredi burs verileceği sonucuna ulaşılması gerekirken; sayılan bu durumlar dışında ihtiyaç ve yeterliğin tespiti hakkında Yönetim
Kurulunca belirlenen esaslara göre değerlendirme yapılacağı hususunun belirtildiği, 27. Ancak bu şekilde Yönetmelikle verilen yetki çerçevesinde “Burs/Öğrenim Kredisi Başvurularının
Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar (Kıstaslar)” ile başvuru yapıldığı yıl itibariyle 30 yaşını geçmiş
olan lisans öğrencilerine ve 35 yaşının geçmiş olan yüksek lisans/doktora öğrencilerine öncelikli olsalar dahi kredi/burs tahsis işlemi yapılamayacağı, ifade edilerek yaş kısıtlaması getirildiği, görülmektedir.
28. Nitekim 2018-2019 öğretim yılı ve 2019-2020 öğretim yılına ilişkin Burs/Öğrenim Kredisi başvurusunun değerlendirilmesine ilişkin Usul ve Esaslarda; 35 yaşını geçmiş olan lisans öğrencilerine ve
40 yaşını geçmiş olan yüksek lisans öğrencilerine öncelikli olsalar dahi kredi/burs tahsis işleminin
yapılamayacağı belirtilmekte iken, işbu başvuruya konu 2020/2021 öğretim yılı Burs/Öğrenim Kredisi
Başvurularının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların (Kıstaslar) Diğer Hususlar başlıklı (k)
maddesinde ise başvuru yapıldığı yıl itibariyle 30 yaşını geçmiş olan lisans öğrencilerine ve 35 yaşının geçmiş olan yüksek lisans/doktora öğrencilerine öncelikli olsalar dahi kredi/burs tahsis işlemi yapılamayacağı hususunun öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
29. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, her ne kadar yaş kısıtlamasına yönelik düzenlemenin objektif nitelikte olduğu ve burs/kredi için müracaat eden öğrencilere verilecek kredinin toplamının ayrılan fondan/ödenekten fazla olması durumuna yönelik olarak yaş kısıtlaması yönünde düzenleme getirildiği anlaşılmakta ise de, bahsi geçen yaş kısıtlamasının, burs/kredi talep eden öğrencinin ihtiyaç ve yeterliğinin tespitine yönelik olmadığı, Yönetmelikte “öğrenim kredisinden yararlanmak üzere, bu Yönetmelik Hükümlerine göre Kuruma başvuran önlisans, lisans, yüksek lisans (Master-Doktora)
öğrencileri” şeklinde ifade edilen “öğrenci” tanımına yönelik bir kısıtlama niteliğinde olduğu; oysa ilgili
Kanunda sadece, Yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dahilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs / öğrenim kredisi verileceği hususunun öngörüldüğü, yani öğrencilerin burs ve öğrenim kredisinden yararlanmalarının tek koşulunun yeterlik ve ihtiyaç şartını sağlamalarına yönelik olduğu, dolayısıyla ilgili Kanunda ve Yönetmelikte “öğrenci” tanımına yönelik herhangi bir atıf bulunmamasına rağmen Yönetim Kurulu kararı ile “yaş şartı” getirilerek “öğrenci” tanımının kısıtlandığı, dolayısıyla hâlihazırda geçerli mevzuat hükümleri çerçevesinde “öğrenci” tanımına girenlerin burs/kredi başvurularının yeterlik ve ihtiyaç yönünden değerlendirmeye alınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 30. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu
kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı görülmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
31. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı varsa dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvuranın erteleme talebinin geç karşılanması dolayısıyla yaşadığı mağduriyetin giderilmesi talebinin
REDDİNE;
Hâlihazırda geçerli mevzuat hükümleri çerçevesinde “öğrenci” tanımına girenlerin burs/kredi başvurularının yeterlik ve ihtiyaç yönünden değerlendirmeye alınması hususunda GENÇLİK ve SPOR
BAKANLIĞI KREDİ ve YURTLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK ve SPOR BAKANLIĞI KREDİ VE YURTLAR GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve
Yurtlar Genel Müdürlüğü tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi