|
ÖZET: Başvuran, öğrenim kredisi geri ödeme takviminin 2019 yılına çekilmesine itiraz ederek, bu durumun haksız olduğunu ve kendisine faiz uygulanmaması gerektiğini savunmuştur. İdare, başvuranın nakil bildiriminde bulunmadığını ve başarısızlık nedeniyle kredi ödemelerinin kesilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ancak, başvuranın öğrenim süresinin devam ettiği ve kredi ödemelerinin 2020 yılına kadar sürdüğü göz önüne alındığında, geri ödeme takviminin başvuranın son öğretim kurumunun normal öğrenim süresine göre hesaplanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın öğrencilik durumunun devam etmesine rağmen geri ödeme takviminin işletilmesinin hakkaniyete uygun olmadığını tespit etmiştir. İdarenin, başvuranın durumunu göz önünde bulundurarak vergi dairesine yapılan bildirimi geri alması ve geri ödeme takvimini yeniden düzenlemesi gerektiği önerilmiştir. Bu bağlamda, başvuranın talebinin reddinin hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/8616-S.21.13882
BAŞVURU NO : 2020/102246
KARAR TARİHİ : 08/06/2021
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
Öğrenim kredisi borcu geri ödeme takviminin öne çekilerek gecikme
BAŞVURUNUN KONUSU :
farkı işletilmesi ve borcun vergi dairesine devredilmesine itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 08/12/2020
BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2015 yılında İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesinde yerleştiğini, yaptığı burs/öğrenim kredisi başvurusu sonucunda tarafına öğrenim kredisi tahsis edildiğini, 2016 yılı Ocak ayında ilk kredisini aldığını, bölümünün hazırlık dâhil 5 yıllık bölüm olduğunu, öğrenim kredisinin de 5 yıllık tahsis edildiğini, geri ödeme takvim başlangıcının 2022 yılının yedinci ayı olarak gözüktüğünü, 2016 yılı Ağustos ayında
Başkent Üniversitesine geçiş yaptığını, zorunlu hazırlık sınıfını okumadan sınavla geçtiğini, bu süreç içerisinde 2020 yılının Haziran ayına kadar öğrenim kredisini almaya devam ettiğini, yakın zamanda EDevlet sistemi üzerinden yaptığı sorgulamada ise geri ödeme takvim başlangıcının 01.10.2019 olarak değiştirildiğini ve borcun gecikme farkı uygulanarak vergi dairesine aktarıldığını öğrendiğini, nakil başvurusunda bulunmadığı için yanlışlık bulunmadığının belirtildiğini, nakil başvurusunda bulunmadığı için öğrenim kredisinin kesilmediğini, bu nedenle haberinin olamayacağını, 2020 yılında almaya devam ettiği öğrenim kredisinin geri ödeme takvim başlangıcının 2019 yılı olarak belirlenmesinin normal kabul edilmeyeceğini, bu durumdan dolayı mağdur olduğunu, halen son sınıf öğrencisi olduğunu, borcu ödemesinin mümkün olmadığını, haksız yere faiz veya gecikme zammı eklendiğini belirterek söz konusu işlemin geri alınmasını ve yanlışlıkların düzeltmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün başvurana muhatap Esayılı ve 16.12.2020 tarihli yazısında, “Kurumumuza yapmış olduğunuz müracaatınız esnasındaki beyanınıza göre yapılan değerlendirme sonucunda tarafınıza numara ile öğrenim kredisi tahsis edilmiştir. Öğrenim kredisinin verilmesine esas teşkil etmek üzere internet ortamında onaylamış olduğunuz Kredi Taahhüt Senedinizde “Tarafınıza verilen krediye Türkiye
İstatistik Kurumunun kredilerin ödendiği tarihlerdeki Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksin’ den (Yİ-ÜFE)
uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilen borcunuzu herhangi bir tebligat beklemeden,” ödeyeceğinizi beyan etmiş bulunmaktasınız.
3. Kurumdan öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresinin bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik Enstitüsünün Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksindeki artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilmektedir.
4. Kayıtlarımıza göre, öğretim kurumunuzu (15/09/2017 tarihinde) terk etmeniz sebebiyle hakkınızda terk işlemi yapılmış olup, borçlarınızın geri ödeme başlangıç tarihi ise terk tarihinizin 2 yıl bir dönem sonrası olan 01/10/2019 olduğu görülmüştür.
5. Yönetmeliğimiz gereği “Öğrenci, beyan ettiği durumlarda sonradan meydana gelen değişiklikleri, değişikliği izleyen 30 gün içinde Kuruma yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.” hükmünü içermektedir.
6. Buna göre, öğretim kurumunuzu terk ettiğinizi, terk tarihten itibaren 30 gün içinde Kuruma yazılı olarak bildirmeniz gerektiği halde süresi içinde bildirmediğinizden hakkınızda yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.
7. Öğrenim kredisi borçlarınızın veya vadesi içerisinde ödenmeyen taksitlerinize tahakkuk eden gecikme zammının Kanun ve Yönetmeliklerimiz gereği herhangi bir sebeple, (öğrenci olma, askerlik, işe girememe vs.) silinmesi veya yeniden taksitlendirilmesi mümkün olmamaktadır. Zamanında ödenmeyen öğrenim ve/veya katkı kredisi borçları ivedilik kazanmakta ve 6183 sayılı “Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun” gereğince Gelir İdaresi Başkanlığına bildirilmekte olup, vergi daireleri tarafından tahsil edilmektedir. Süresi içerisinde ödenmeyen taksitlere her yıl Bakanlar Kurulunca tespit edilen oranlarda gecikme zammı uygulanmaktadır.
8. Kayıtlarımızın incelenmesi sonucunda, Kurumumuzdan almış olduğunuz öğrenim kredi borcunuza ait taksitleri vadesi içerisinde ödemediğinizden borcunuzun tamamı ivedilik kazanarak, 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamına girmiş ve tahsili için Vergi Dairesine bildirilmiştir.
9. Kurumumuz öğrenim ve/veya katkı kredisi alacaklarından, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun kapsamına girmiş borçların tahsili ve takibi ile ilgili tüm yetkiler T.C Maliye
Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına ait olduğundan, öğrenim kredi borcunuzun takibi, yapılandırılması ve tahsiline ait bilgilerin tamamını ilgili vergi dairesi ile görüşmeniz gerekmektedir.
10. Borçlarınızın hangi vergi dairesine aktarıldığı ile ilgili bilgilerinize e- devlet üzerinden ulaşabilirsiniz.” ifadelerine yer verilmiştir.
11. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün bilgi ve belge talebimize yönelik sayılı ve 03.06.2021 tarihli yazısında, “Kurumunuzun ilgi (a) yazısı ile bilgisi istenen
TC kimlik numaralı ‘ın Müdürlüğümüzden almış olduğu numaralı öğrenim kredisi borcu incelenmiş olup, adı geçen şahsın ilgi (b) dilekçesine istinaden ilgi(c) yazı ile verilen cevabi yazımızın bir sureti ekte sunulmuştur.
12. YÖK-SİS kayıtlarına göre, ‘ın, 15/09/2017 tarihinde İhsan Doğramacı Bilkent
Üniversitesi Hukuk Fakültesinden (eski öğretim kurumundan) kaydını sildirdiği ve Başkent Üniversitesi
Hukuk Fakültesine (yeni bir öğretim kurumuna) yine aynı tarihte (15/09/2017 tarihinde) kayıt yaptırdığı tespit edilmiştir. Ancak, Yönetmeliğimiz gereği “Öğrenci, beyan ettiği durumlarda sonradan meydana gelen değişiklikleri, değişikliği izleyen 30 gün içinde Kuruma yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.” hükmünü içermekte olup, buna göre söz konusu şahsın öğretim kurumunu terk ettiğini, terk tarihten itibaren 30 gün içinde Müdürlüğümüze yazılı olarak bildirmesi gerektiği halde süresi içinde bildirmediği anlaşılmıştır. Bu süreç içerisinde de öğrenim kredileri öğrencinin şahsi hesabına gönderilmeye devam edildiği görülmüştür. ( eski öğretim kurumundaki bilgiler dahilinde, kredi ödemeleri
Haziran 2020 ayına kadar ödenmeye devam edilecek ve geri ödemesinin de normal öğrenim süresinin
2 yıl sonrası olan Temmuz 2022 şeklinde olacak şeklinde belirlenmiş olan haline göre .)
13. Ancak, YÖK-SİS’ten 23/07/2020 tarihinde bilgilerin aktarılması sonucunda, ‘ın, 15/09/2017 tarihinde eski öğretim kurumu kaydını sildirdiği, yeni öğretim kurumuna nakli yapılamamıştır. Çünkü öğrencinin bir yıldan fazla başarısızlığı vardır. Yöksis bilgilerine göre dört dönem hazırlık okumuş, ancak hazırlığı geçememiştir. Bu nedenle, eski öğretim kurumundan ayrıldığı tarihe göre terk işlemi uygulanmıştır.
14. Öğrenim kredi borcunun geri ödeme başlangıç tarihi eski öğretim kurumundan ayrıldığı tarihin 2 yıl bir dönem sonrası olan 01/10/2019 olarak belirlenmiştir.
15. Kurumdan öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresinin bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik Enstitüsünün Yurtiçi Üretici Fiyat
Endeksindeki artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle, tespit edilmektedir.
16. Zamanında ödenmeyen öğrenim ve/veya katkı kredisi borçları ivedilik kazanmakta ve 6183 sayılı
“Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun” gereğince Gelir İdaresi Başkanlığına bildirilmekte olup, vergi daireleri tarafından tahsil edilmektedir.
17. Süresi içerisinde ödenmeyen taksitlere her yıl Bakanlar Kurulunca tespit edilen oranlarda gecikme zammı uygulanmaktadır.
18. Bu bilgiler doğrultusunda, Müdürlüğümüzden numarayla öğrenim kredisi almış olan
‘ın borcunun tamamı ivedilik kazanarak, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun kapsamına girmiş ve tahsili için Vergi Dairesine bildirilmiştir. Adı geçen şahsın ilgi (b) yazılı dilekçesine istinaden ilgi (c) yazımızla ayrıntılı bilgi verilmiştir. “ ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
19. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
20. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
21. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun ‘Amaç’ başlıklı 2 nci maddesinde, “…yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmaktır.”, ‘Kredi Borcunun Tespiti ve Ödenmesi ile Kredi Teminatı’ başlıklı 16 ncı maddesinde, “Öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresi bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik Enstitüsünün toptan eşya fiyat endeksindeki artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilir. Öğrenci, borcunu öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal eğitim süresinin bitiminden itibaren iki yıl (öğrencinin lisansüstü eğitim yapması halinde dört yıl) sonra başlamak üzere, kredi aldığı sürede ve aylık dönemler halinde (…)
ödemek zorundadır. Ancak bu süre (…) bir yıl daha uzatılabilir… Borçlunun, (…) müracaatı esnasında; Sosyal Güvenlik Kurumu veya sosyal güvenlik kuruluşu niteliğindeki başka kuruluşlarla ilişkisinin bulunmaması halinde, ilgilinin talebi ile borcunu ödemesi kredi alma süresinin bitiminden itibaren endeks uygulanmak sureti ile ve birer yıllık sürelerle (…) uzatılır. Sağlık sebepleri dışında kendi isteği ile öğretim kurumunu bırakan veya herhangi bir sebeple öğretim kurumundan çıkarılan öğrenciler öğretim kurumu ile ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren iki yıl sonra başlamak üzere kredi aldığı kadar sürede ve aylık dönemler halinde (…) ödemek zorundadır. Ancak bu süre (…) bir yıl daha uzatılabilir. Öğrencilere kredi verilmesi ve gerektiğinde kredinin kesilmesi ile ilgili hususlar yönetmeliklerle düzenlenir.”,
22. 22881 sayılı ve 18.01.1997 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin ‘Beyana Güven’ başlıklı 14 üncü maddesinde, “Öğrencinin beyanına güven esastır. …. Öğrenci/borçlu, beyan ettiği durumlarda sonradan meydana gelen değişiklikleri, değişikliği izleyen otuz gün içinde Kuruma yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.”, ‘Belge ve Durum Araştırması’ başlıklı 15 inci maddesinde “Kurum gerekli gördüğü taktirde kredi alan öğrencilerin belge ve durumlarını araştırabilir. Araştırma sonucunda, öğrencinin beyanında hakikate aykırı, krediden faydalanmamayı gerektirecek bir belge veya bir durum tespit edildiğinde kredisi kesilir.”, ‘Öğrenciye Kredinin Ödenmesi ve Süresi’ başlıklı 20 nci maddesinde, “Öğrenciye, öğrencilik hali devam etmek ve kredi almasına engel bir durumu olmamak koşuluyla, okuduğu öğretim kurumunun normal öğrenim süresi kadar kredi verilir. Kredi almakta iken, devam ettiği öğretim kurumunu değiştiren öğrencilerin kredilerinin ödenmesine devam olunur. Ancak; öğretim kurumunu değiştiren öğrencilerin, önceki aldığı kredi süresi ile yeni öğretim kurumunda verilecek kredi süresi toplamı, yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresinden fazla olamaz.”, ‘Öğretim Kurumunu Değiştirme Halinde
Kredinin Kesilmesi’ başlıklı 26 ncı maddesinde, “Devam ettiği öğretim kurumundan bir yıldan fazla başarısız olan veya bir yıldan fazla ara veren öğrencinin, yeni bir öğretim kurumuna kayıt olması halinde kredisi ödenmez.”, ‘Kredinin Kesildiğinin Bildirilmesi’ başlıklı 32 nci maddesinde, “Kredinin hangi tarihten itibaren kesildiği, öğrenciye ve ilgili kuruluşa bildirilir.” ‘Kredi Borcunun Ödenmesi’ başlıklı
34 üncü meddesinde, “Önlisans, lisans öğrencilere veya ara vererek Master-Doktora öğrenimi yapan
öğrenciler borçlarını; öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresinin bitiminden itibaren iki yıl sonraki aydan başlamak üzere, … ödemek zorundadırlar. Devam ettiği öğretim kurumunu değiştiren öğrencilerin öğrenim sürelerinin bitiş ve borçlarının tahsilat başlangıç tarihi yeni öğretim kurumlarının normal öğrenim süresine göre hesap edilir.” hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
23. Vergi dairesine yapılan bildirimin geri alınması ve başvuranın geri ödeme takviminin son öğretim kurumunun normal öğrenim süresine göre hesaplanması hususunda tavsiyede bulunulması önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 24. Başvuran, öğrenim kredisi geri ödeme takviminin geriye çekilmesine itiraz etmektedir.
25. İlgili idare, öğrencinin nakil bildiriminde bulunmadığını ve başarısız olduğunu belirtmektedir.
26. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre; başvuranın 2015 yılında Bilkent Üniversitesine kayıt yaptırdığı, yaptığı burs/öğrenim kredisi başvurusu sonucunda tarafına öğrenim kredisi tahsis edildiği, normal şartlarda beş yıllık tahsis yapıldığı ve geri ödeme takvim başlangıcının 2022 yılının yedinci ayı olarak gözüktüğü,
27. Hazırlık sınıfında başarısız olduğu, başarısızlık üzerine Bilkent Üniversitesinde bir yıl daha hazırlık eğitimi aldığı, 15/09/2017 tarihinde İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesinden (eski öğretim kurumundan) kaydını sildirdiği ve Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesine (yeni bir öğretim kurumuna) geçiş yaparak yine aynı tarihte (15/09/2017 tarihinde) kayıt yaptırdığı, nakil bildiriminde bulunmadığı, Başkent Üniversitesinde hazırlık sınıfını sınavda başarılı olduğu için okumadığı, 2020
Haziran ayına kadar öğrenim kredisi ödemelerinin devam ettiği ve 2021 yılında mezun olduğu,
28. YÖK-SİS’ten 23/07/2020 tarihinde bilgilerin aktarılması sonucunda, 15/09/2017 tarihinde eski öğretim kurumundan kaydını sildirdiği, yeni öğretim kurumuna nakli yapılmadığı ve bir yıldan fazla başarısızlığı (Yöksis bilgilerine göre dört dönem hazırlık okumuş, ancak hazırlığı geçememiştir.) olduğu gerekçesiyle eski öğretim kurumundan ayrıldığı tarihe göre terk işlemi uygulandığı ve öğrenim kredisi borcunun geri ödeme başlangıç tarihinin eski öğretim kurumundan ayrıldığı tarihin 2 yıl bir dönem sonrası olan 01/10/2019 olarak belirlendiği hususları tespit edilmiştir.
29. Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlık sınıfını geçerek bir üst sınıfa başlamalarının başarı olarak kabul edildiği bilinmektedir. (Kamu Denetçiliği Kurumunun 2019/5514 sayılı kararı)
30. Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinde ‘Devam ettiği öğretim kurumundan 1 yıldan fazla başarısız olan öğrencinin, yeni öğretim kurumuna kayıt olması halinde kredisi ödenmez.’ hükmünün bulunduğu, hüküm gereği bir yıl başarısızlık öğrenim kredisinin kesilmesine engel değil iken bir yıldan fazla olacak şekilde iki yıllık bir başarısızlık durumunun kredi ödemesine engel olduğu ve iki yıllık bir başarısızlık kıstasının ölçülü kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. (Kamu Denetçiliği
Kurumunun 2020/5013 sayılı kararı)
31. Kamu Denetçiliği Kurumu öğrencilik durumunun devam etmesine karşın öğrenim kredisi geri ödeme takviminin işletilmesine yönelik incelediği başvurular hakkında, “…öğrencilerin borç baskısı yaşamaksızın öğrenimlerini tamamlamaları gerektiği ve İdarenin amacının yükseköğrenim öğrencilerine kredi ve burs vermek ve öğrencilerin yükseköğrenimini kolaylaştırmak olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde idarenin öğrencilikle ilişiği devam eden başvuranın öğrenim kredisine ait borç takvimini işletmesi işleminde hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir.” şeklinde karar vermektedir.
(Kamu Denetçiliği Kurumunun 2019/20554 ve 2017/7960 sayılı kararları)
32. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliği hükümlerine göre, öğrenci/borçlu, beyan ettiği durumlarda sonradan meydana gelen değişiklikleri, değişikliği izleyen otuz gün içinde Kuruma yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür. Bununla birlikte Kredi ve Yurtlar Genel
Müdürlüğü gerekli gördüğü takdirde kredi alan öğrencilerin belge ve durumlarını araştırabilir. Kredi almakta iken, devam ettiği öğretim kurumunu değiştiren öğrencilerin kredilerinin ödenmesine devam olunur. Ancak; öğretim kurumunu değiştiren öğrencilerin, önceki aldığı kredi süresi ile yeni öğretim kurumunda verilecek kredi süresi toplamı, yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresinden fazla olamaz.
33. Kamu Denetçiliği Kurumu öğrencilik durumunun devam etmesine karşın öğrenim kredisi geri ödeme takviminin işletilmesine yönelik incelediği başvurular hakkında, “…öğrencilerin borç baskısı yaşamaksızın öğrenimlerini tamamlamaları gerektiği ve İdarenin amacının yükseköğrenim öğrencilerine kredi ve burs vermek ve öğrencilerin yükseköğrenimini kolaylaştırmak olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde idarenin öğrencilikle ilişiği devam eden başvuranın öğrenim kredisine ait borç takvimini işletmesi işleminde hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir.” şeklinde karar vermektedir. (Kamu Denetçiliği
Kurumunun 2019/20554 ve 2017/7960 sayılı kararları)
34. Yine Kamu Denetçiliği Kurumunun 2019/17018 sayılı Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar
Genel Müdürlüğüne muhatap tavsiye kararında “Vergi Dairesine bildirim yapıldığı gerekçesi ile işlem tesis edilmemesinin yerinde olmadığı, başvuranın kusurundan veya hatasından kaynaklanmayan bu durum neticesinde yetki ve usulde paralellik ilkesi kapsamında bildirim işlemini geri alma, kaldırma, değiştirme ve düzeltme konusunda da aynı usullere tabi olmak kaydıyla yetkili olacağı…” hususu vurgulanmıştır.
35. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın Bilkent Üniversitesinde hazırlık sınıfında başarısız olduğunun ilgili idare tarafından belirtildiği, devam ettiği öğretim kurumundan bir yıldan fazla başarısız olan veya bir yıldan fazla ara veren öğrencinin, yeni bir öğretim kurumuna kayıt olması halinde kredisi ödenmeyeceğinin hüküm altına alındığı, bu kapsamda yatay geçiş yaptıktan sonra öğrenim kredisinin kesilmesi ve bu durumun başvurana bildirilmesi gerekirken ödemeye devam edildiği, ilgili idarece bu noktada nakil bildiriminin yapılmadığını belirttiği, ancak ilgili idarenin anlık YÖKSİS verilerine ulaşabildiği ve belge ve durumların her zaman araştırılabileceği, günümüz teknolojik imkânlarının da bu işi kolaylaştırdığı, 23/07/2020 tarihinde bilgilerin aktarıldığının ilgili idare tarafından dile getirildiği,
36. Kredi almakta iken, devam ettiği öğretim kurumunu değiştiren başvuranın başarılı olmuşçasına kredilerinin ödenmesine devam edildiği, böylelikle başvuranın beş yıl boyunda öğrenim kredisi ödemesi aldığı, beş yıl sonuna isabet eden 23/07/2020 yapılan inceleme sonucunda başvurana ödeme yapılmaması gerektiğinin ilgili idare tarafından fark edildiği ve sanki ödeme yapılmamışçasına yatay geçiş tarihinden iki sene sonraya denk gelecek şekilde geri ödeme takviminin güncellendiği, bu noktada ilgili idarenin araştırma ve takip etme konusundaki ihmalinin nakil bildirimi yapılmaması durumundan daha ağır olduğu, ancak bu durumda başvuranın ödeme almaya devam ettiği tarihten önceye isabet eden bir geri ödeme takviminin oluştuğu ve son durumda başvuranın öğrencilik ile ilişiği devam ederken borcunun vergi dairesine
aktarıldığı ve borç baskısı yaşadığı ve yukarıda yer verilen mevzuata göre devam ettiği öğretim kurumunu değiştiren başvuranın öğrenim sürelerinin bitiş ve borçlarının tahsilat başlangıç tarihinin yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresine göre hesap edilmesinin yerinde olacağı hususları ile birlikte yukarıda yer verilen düzenlemeler ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde başvuranın talebinin öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmakla yükümlü idarece reddi işleminin hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 37. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
38. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Vergi dairesine yapılan bildirimin geri alınması ve başvuranın geri ödeme takviminin son öğretim kurumunun normal öğrenim süresine göre hesaplanması hususunda GENÇLİK VE SPOR
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdarece bu karar üzerine tesis edilecek
işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi